پایان نامه ارشد درمورد هوش معنوی، خودآگاهی، تجارب معنوی

دانلود پایان نامه ارشد

قابلیت​هاست و توانائی​هایی مانند خودآگاهی بیشتر،آگاهی از ماهیت چند بعدی حقیقت، دارا بودن تقوا، شناخت تقدس در فعالیت‌های روزانه می‌باشد(آرمام،14:2005).
والش و وگان(2002)
تجربیات محسوس، منحصر به فرد، توسعه یافتگی و خود شکوفایی تعریف می‌شود.
مک هاوک(2002)
از روابط فیزیکی وشناختی فرد با محیط پیرامون خود فراتر رفته و وارد حیطه شهودی و متعالی دیدگاه فرد به زندگی خود می​گردد(غباری بناب و دیگران،1386).
نازل(2004)
جنبه​های شناختی و عاطفی ذات مارا در بر می​گیرد و به عنوان جزئی از هوش کلی است،که بصیرت، تجربیات و ماورا را شامل می‌شود.
چالزمارک(2004)
رویکردی جدید نسبت به زندگی خود و دیدن زندگی به عنوان یک سیستم به هم پیوسته، و سیستمی است که شامل ابعاد روحی انسان می‌شود.
اسکالر(2005)
در ارتباط با آفریننده جهان وشناخت قوانین زندگی و بنا نهادن آن بر اساس این قوانین می​باشد.
سانتوس(2006)
توانایی به کار گیری و بروز ارزش‌های معنوی است، به گونه ای که موجب ارتقاء کارکرد روزانه و سلامت جسمی و روحی فرد می‌شود(آرمام،5:2005)(آرمام،1:2007)(آرمام،46:2009).

آمرام(2005،2007،2009)
توانایی رفتارکردن همرا با خرد، در حین آرامش درونی و بیرونی صرف نظر از پیشامدها و رویدادها است.

سیندی و یگلزورث(2008/2004)
توانایی ذاتی، تفکر و درک پدیده​های معنوی است و رفتار روزانه ما را با ایدئولوژی معنوی هدایت می​کند.
سینگ جی(2008)
مجموعه​ای از ظرفیت​های عقلی که به آگاهی کامل و کاربرد انطباقی از جنبه​های معنوی و جهان مافوق وجودی شخص کمک می​کند ومنجر به خروجی​هایی مانند تفکر وجودی عمیق، افزایش معنا، شناسایی عالم مافوق وسلطه حالت‌های معنوی می​شود(کینگ،52:2008).
کینگ43(2008)

مادهو44 معتقد است به وسیله هوش معنوی، مشکلات معنایی و ارزشی را حل کرده و فعالیت‌ها و زندگی‌مان را در فضایی غنی​تر، وسیعتر و با معنا تر قرار می​دهیم و تعیین می​کنیم کدام یک از روش​های زندگی معنای بیشتری دارند(مادهو،228:2006).
اسکالر ادعا می​کند هوش معنوی قادر است ورای سیستم علت و معمولی نیوتن حرکت کند، و در جهت تئوری کوانتوم و آشفتگی “سیستم‌های باز ” را ایجاد کند. بنابراین اسکالر هوش معنوی را از دیدگاهی تجربه تعریف می​کند که از این دیدگاه، هوش معنوی شامل چیزی است که دانش نامیده می‌شود و دانش به عنوان حس یا شهودی خاص تعریف می​شود، بنابراین احساسی شناختی است، که به ما می​گوید که مفهوم ارائه شده درست است، یا اینکه پدیده​ای خاص در آن وجود دارد.

2-2-1-5. اندازه گیری هوش معنوی
زهر و مارشال و مک هاوک در مقابل کمی کردن هوش معنوی جانب احتیاط را در پیش گرفته‌اند. امونز نیز در مورد تلاش‌هایی که برای اندازه‌گیری هوش معنوی انجام می​گرفت، هشدارمی‌دهد(نازل، 2004)..
وضعیت هوش معنوی فرد را می​توان براساس انعکاس توانائی‌ها و رفتارهای گوناگون شخصی مثل سیستم اعتقاد معنوی/ دینی فرد مورد توجه قرار گیرد. در همین راستا، تعریف الگو‌های منحصر به فرد برای بیان وضعیت هوش معنوی، می‌تواند بسیار مفیدتر از تلاش برای به دست آوردن یک ارزیابی کمی که در آن(مقدار) هوش معنوی که افراد دارا می‌باشند را نشان دهد باشد. یک راه برای اندازه‌گیری هوش معنوی افراد بررسی توضیحات ذهنی در مورد معنویت افراد، سیستم اعتقادی افراد، اهداف افراد، تجارب معنوی افراد و تعبیر و تفسیر آن‌ها و راهی که در آن معنویت، سیستم اعتقادی، ارزش‌ها، اهداف و تجارب معنوی به کار گرفته، می‌باشد.
به عنوان یک راه دیگر می‌توان مقیاس‌هایی را به منظور ارزیابی فهم و بیان هوش معنوی ایجاد کرد. در همین جهت، هشتاد گویه فهرست ماتریس روانی معنویت توسط ولمن به منظور تعریف یک الگوی منحصر به فرد برای بیان وضعیت هوش معنوی افراد ایجاد شد. این موارد به نحوی طراحی شده بودند که افراد تجربیات، فعالیت‌ها و رفتارهایشان را گزارش می‌دهند. این گزارش، نیازمند تفکر انتزاعی و تعبیر و تفسیر رویدادهاست. ضرورتا، فهرست ماتریس روانی معنویت بیشتر به جای توجه به هوش معنوی کمتر یا بیشتر، با تمرکز بر الگوهای معنویت مورد توجه قرار گرفت. این فهرست هفت فاکتور دارد که ابعاد گوناگون تجربیات معنوی را اندازه گیری می‌کنند. این هفت عامل عبارتند از: الوهیت، هوشمندی، روشن فکری، جامعه پذیری، ادراک بیرونی، معنویت معصومانه(کودکانه) و آسیب روحی. فهرست ماتریس روانی معنویت به طور مستقیم یا به طور کلی جوابگوی سنجش ظرفیت‌های معنوی و درجه هوش معنوی نیست وامتیازات، بیشتر از اینکه قابل مقایسه باشند، قابل تشریح و توصیف هستند. با این حال امتیاز بیشتر در فهرست ماتریس روانی معنویت نشان دهنده درجه علاقه و افزایش آگاهی معنوی است که به دیدن رفتار و تجربیات زندگی مربوط می‌شود(آمرام،67:2009).
ابزار دیگری توسط نازل معرفی شد، که مقیاس هوش معنوی45نام دارد. این ابزار دارای 17 مورد است که بر روی طیف لیکرت قرار دارد.
معیار دیگر اندازه گیری شاخص جامع هوش معنوی46 آمرام است که از روش‌های قبلی قابل اطمینان​تر و صحیح​تر می‌باشد(آمرام،2009). این شاخص شامل پنج مقیاس مهم و بیست و دو زیر مقیاس است که بسیاری از ابعاد هوش معنوی که از تجزیه وتحلیل عمیق مصاحبه شناسایی می​شود را تایید می​کند.
این 5 مقیاس عبارتند از: معنا، هوشیاری، متانت و تعالی، صداقت و بست و دو زیر مقیاس آن عبارت است از: زیبایی، بصیرت تواضع، متانت و آزادی، قدردانی، خود برتر وکل​نگری، حضور در همه جا و تمامیت درونی، شهود و توجه و گشاده رویی، عمل و حضور و هدف و ارتباط و روحانیت، خدمت و تلفیق و اعتماد.

2-2-1-6. کاربرد های هوش معنوی
کاربردهای هوش معنوی در زندگی فرد می‌تواند ارتباط شخص را با خود، دیگران و خدا و به خصوص پرورش خودآگاهی فرد تسهیل کند. با تکیه بر اعتقادات فرد، هوش معنوی قادر به تسهیل و ارتقاء آگاهی و احساس ارتباط با خدا و حضور خدا می‌شود(آرمام،5:2009).
استفاده از هوش معنوی در رهبری سازمان، توجه به تلفیق و کاربرد معنویت در عملکرد سازمانی و اثر بخشی رهبری رشد فزآینده​ای یافته است(آرمام،3:2009).
زمانی که افراد اشتباهات درونی خود را عمیقا درک کنند، آن را تکرار نخواهند کرد و از ترس و آشفتگی در برابر تغییر رها خواهند شد که این عمیق​ترین سطح هوش معنوی است. ادواردز47(2003) سؤالی به این صورت مطرح کرد که: آیا استفاده از معنویت برای حل مشکلات دلالت بر این دارد که مجموعه​ای از مشکلات به طور ویژه می‌توانند به وسیله معنویت فرد حل شوند و همچنین اثر بخشی این شکل مسأله در مقابل شکل​های گوناگون غیر معنوی مورد پرسش قرار گرفت. در این راستا امونز(2000) و مک هاوک(2002) بیان کردند که از هوش معنوی می‌توان برای حل مشکلات روزانه استفاده کرد، در حالی که ولمن(2001) هوش معنوی را اصولا در جهت حل مسائل وجودی و اخلاقی دانسته است. ادواردز نیز بین استفاده از هوش معنوی برای حل مشکلات و استفاده از آن​ها در حل مسائل غیر معنوی تمایز قائل می‌شود. برای مثال فردی که در پایان عمر خود به سر می‌برد ممکن است ارزش‌های معنوی و اعتقادات وجودی برای روشن کردن احساس معناداری در این مرحله از زندگی را آزمایش کند. این فرایند می‌تواند جلوه‌ای از هوش معنوی باشد، اما نکته مهمی که این دیدگاه از آن چشم پوشی می‌کند آن است که یک فرد معنوی، همه ابعاد زندگی‌اش معنوی خواهد بود. ایده جدا سازی موضوعات و مشکلات معنوی از غیر معنوی، برای به کار گیری استراتژی‌های متفاوت حل مسأله، چالش پذیر است. جستجو برای معناداری و دیدن مفهوم بزرگتر از زندگی می‌تواند تقریبا هر واقعه و تجربه زندگی را در برگیرد. به طور مشابه بعضی از توانایی‌ها و صفات هوش معنوی مثل حکمت، خودآگاهی، استدلال خلاق وکمال، دلسوزی و پرسش سؤالات(چرایی) می‌تواند با موضوعات و مشکلات بالاتری، جدای از موضوعات معنوی یا وجودی، مرتبط باشند. مثلا آن​ها می‌توانند برای مفهوم سازی و تحلیل رابطه مشکلات و همچنین برای برنامه ریزی و فرمول بندی سیاست​های سازمان بیانیه‌های ماموریت سازمانی به کار گرفته شوند(نازل، 2004).
هوش منطقی حقایق و اطلاعات و استفاده منطقی و تجزیه وتحلیل آن​ها رادر تصمیم‌گیری دنبال می‌کند. هوش عاطفی شامل درک و کنترل احساسات و عواطف خود است. هوش معنوی در بردارنده موارد زیردر محیط کاری است:
– یافتن و به کار گیری منابع عمیق درونی که امکان توجه به دیگران و نیز توان تحمل و تطابق با آن​ها را به ما می‌دهد.
– ایجاد احساس هویت فردی روشن وبا ثبات در محیط​های با روابط کاری متغیر.
– توانایی درک معنای واقعی رویدادها و حوادث و قابلیت معنادار کردن کار.
– شناسایی و همسوسازی ارزش‌ها با اهداف فردی و سازمانی.
– زندگی کردن با ارزش‌ها بدون سازش پذیری از موضع ضعف، که این امر منجر به حس انسجام فردی می‌شود.
– درک و شناخت علت درست افکار و رفتار خود و توان اثرگذاری بر آن‌ها.
نتایج توسعه و تمرین هوش معنوی شامل توانایی مواجه با بحرآن‌ها و آشفتگی‌ها، نگرشی عاری از خودخواهی نسبت به سایرین و دیدگاهی روشن و آرام نسبت به زندگی است(جورج48،2006).

2-2-1-7. ابعاد و مؤلفه‌های هوش معنوی
هوش معنوی سازه‌های معنویت و هوش را درون یک سازه جدید ترکیب می​کند. در حالی که معنویت با جستجو و تجربه عناصر مقدس، هوشیاری اوج یافته، عالی و معنا در ارتباط است، هوش معنوی مستلزم توانایی‌هایی است که از چنین موضوعات معنوی برای تطابق و کنش اثر بخش و تولید محصولات و پیامدهای با ارزش استفاده می‌کند. به طور کلی می‌توان پیدایش سازه هوش معنوی را به عنوان کاربرد ظرفیت‌ها و منابع معنوی در زمینه‌ی موقعیت‌های عملی در نظر گرفت. به نظر می‌رسد که هر بحثی درباره هوش معنوی بدون شناخت دامنه وسیع تجارب معنوی ناکامل خواهد بود. هوش معنوی بر خلاف هوش منطقی که رایانه‌ها هم دارای آن هستند و بر خلاف هوش هیجانی که در پستانداران عالی نیز وجود دارد، منحصرا خاص انسان است که اساسی‌ترین واصلی‌ترین نوع هوش است(کدخدا،6:1389).
ابعاد هوش معنوی از دیدگاه سیسک49 و آمرام در موارد زیر خلاصه می‌شود : دانش درونی، شهود عمیق، شناخت خود و یکی شدن با طبیعت و جهان، توانایی حل مسئله، هدایت باطنی و استفاده از سبک‌های تعالی مثل شهود برای حل مسائل، پذیرش و عشق به حقیقت، زندگی کردن در تعادل همراه روحانیت و دیدگاه سیستمی کل​گرا برای دیدن ارتباط درونی میان هر چیزی و. . . (سهرابی،17:1387).
زهر و مارشال نیز ابعاد هوش معنوی رادر قالب جدول زیر طبقه بندی نموده​اند.

جدول 2-2. ابعاد هوش معنوی بر اساس دیدگاه زهر و مارشال(ویگزورث،2004).

قابلیت مواجهه با مشکلات و ناملایمات و حتی به فرصت تبدیل کردن آن‌ها
کنار آمدن با اشتباهات و مشکلات و درس گرفتن از آن​ها
تعیین ارزشها و چشم انداز(آرمان گرایی)
نهایت انسانیت ما در چشم انداز و ارزش​های ما مشخص خواهد شد.
خودآگاهی
بدانید واقعا که هستید و چگونه با دنیای پیرامون خود ارتباط برقرار می​کنید.
مستقل بودن(شهامت)واژه​ای روانشناسانه که به معنای شهامت است نه سازگاری و همرنگ جماعت شدن, داشتن شجاعت کافی برای عمل بر خلاف عرف رایج(استقلال از محیط)
تنوع پذیری
کنار آمدن با تنوع، برای مثال دیدن جنبه​های متفاوت هر فرد و تشویق به دانستن ارزش این تفاوت‌ها و شکر گزاری بابت آن‌ها
کل نگری
مشاهده ارتباط بین چیزها و امور، مشتاق بودن نسبت به همه چیز
خود جوش بودن
انجام اعمال بر اساس بینش خود و پاسخگو بودن بابت آن‌ها به دنیا و عمل نکردن بر اساس ترس و هوس
قابلیت چارچوب بندی دوباره موضوعات
مشاهده پدیده​ها در زمینه​ای وسیع​تر
تمایل به پرسیدن چرا؟
پرسیدن سؤالات اساسی و یافتن پاسخ​های بنیادین

مؤلفه‌های هوش معنوی از دیدگاه صاحب نظران مختلفی مورد مطالعه قرار گرفته که در ادامه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد هوش معنوی، هوش هیجانی، معنای زندگی Next Entries پایان نامه ارشد درمورد هوش معنوی، تفکر انتقادی، خودآگاهی