پایان نامه ارشد درمورد نظام اداری، مسئولیت پذیری، عوامل سازمانی، دسترسی به اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

ه مالی مورد توجه قرار گیرد. اما می توان همین نکات را در بستر سازمان های دولتی مورد توجه قرار داد. بدین ترتیب که نیاز است دولت، تنها اطلاعاتی را در اختیار مردم قرار دهد که ناب و عاری از نقص باشد و همچنین می بایست سازمان ها و ارگان های دولتی در ارائه اطلاعات، مسئولیت پاسخگویی و حساب دهی را بپذیرند و درقبال آحاد جامعه توان ارائه پاسخ هایی مناسب را داشته باشند. این کار نیاز به ایجاد فرهنگ حساب دهی و مسئولیت پذیری در سازمان ها را ضروری می نماید و در پایان نیاز است در کنار بهره مندی از فناوری های نوین و بسترهای مناسب، نیروی انسانی فعال در بدنه دولت از تعهد کافی نسبت به انجام امور برخوردار باشد.
1-5-2. مبانی عملی
هدف و غایت نهایی تحقیق حاضر شناسایی و ارائه دسته بندی منظمی از عوامل موثر بر شفافیت اطلاعات در نظام اداری ایران می باشد. مخاطبان تحقیق حاضر، شامل دو دسته می باشند که هریک به فراخور نیازمندی های خود می توانند از مرجع پذیری اطلاعات تحقیق حاضر بهره مند گردند. دسته اول و مهم ترین مخاطبان این تحقیق مدیران و کارشناسان درگیر با مسائل نظام اداری و اجرای سیاست های کلی نظام اداری و ارتقاء سلامت نظام اداری ایران می باشند. این دسته از مخاطبان می توانند با تکیه بر نتایج تحقیق حاضر به توسعه و تکامل نگرش های خود در اجرا و مدیریت نظام اداری کمک کنند. دسته دوم از مخاطبان شامل کارشناسان و مخاطبان دانشگاهی می باشند. این دسته از مخاطبان می توانند تحقیق حاضر را به عنوان مبنی و پایه ای برای تحقیقات آتی قرار دهند و به توسعه مرزهای دانش پیرامون موضوع حاضر کمک نمایند. با توجه به محدودیت و کمبود اطلاعات و فعالیت های علمی انجام شده پیرامون موضوع تحقیق حاضر، می توان اذعان نمود تلاش محقق از قابلیت های مناسبی در بکارگیری از سایر تحقیقات برخوردار می باشد.
تعریف عملیاتی متغیرهای پژوهش
عوامل نهادی: دارون عجم اوغلو(2009) دلایل بنیادی را زیرساخت هایی می داند که موجب بهره وری و رشد هر جامعه می شود(رضایی، 1390: 45). این عوامل به گونه ای می تواند جنبه تاریخی داشته باشد و به وجوه فرهنگی، جغرافیایی، سیاسی و نظامی هر جامعه ارتباط داشته باشد.
عوامل سازمانی: عوامل سازمانی را می توان در دو دسته عوامل محتوایی و ساختاری تعریف نمود. عواملی که در داخل سازمان تعیین کننده اند و بر ویژگی ها و شرایط خارج از سازمان تاثیر می گذارند.
عوامل فردی: آن دسته از عواملی هستند که برآمده از شخصیت، روحیات، آموزش ها، مکان جغرافیایی و… هستند و میزان و چگونگی این عوامل در میان افراد متفاوت است. به دلیل اهمیت بیش از حد سرمایه های فکری در سازمان می توان این دسته از عوامل را بسیار مهم و ضروری دانست.
عوامل ملی: تعیین این دسته از عوامل را می توان، نشات گرفته از قوانین و مقررات و استانداردهای مصوب توسط قوای سه گانه دانست. سازمان ها، موسسات و شرکت های دولتی این عوامل را شکل می دهند.
عوامل بین المللی: عوامل جهانی یا فراملی، عناصری خارج از مرزهای داخل هر کشور هست، عواملی که تاثیر می گذارد و تاثیر می پذیرد و وجود آن ها را نه می توان انکار کرد و نه می توان با وجود آن مقابله کرد. عوامل
بین المللی کمی فراتر از مسائل صرفا داخلی هر جامعه پیش می رود و هدف یکپارچکی و نزدیک نمودن جوامع را بر عهده دارد.

ساختار کلان پژوهش

نمودار1-1 ساختار کلان تحقیق
روش پژوهش
تحقیق حاضر به لحاظ هدف کاربردی می باشد و به لحاظ موضوع جز تحقیقات توصیفی قابل دسته بندی است. این پژوهش تلاش می نماید تا با گردآوری اطلاعات دقیق و بررسی نظرات خبرگان، نتایجی علمی از اولویت معیارهای موثر بر شفافیت نظام اداری ایران را مورد جستجو قرار دهد. بنابراین تمرکز تحقیق حاضر بر بررسی اسناد مرتبط با موضوع تحقیق می باشد.
روش گردآوری داده ها و اطلاعات
جهت گردآوری اطلاعات و داده های مناسب در این تحقیق به روش های زیر عمل نموده ایم؛
– روش کتابخانه ای: گردآوری اطلاعات از طریق بررسی تحقیقات داخلی و خارجی انجام شده پیرامون موضوع تحقیق.
– روش رجوع به اسناد و مدارک: گردآوری اطلاعات از طریق بررسی اسناد موجود در مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی(قوانین و برنامه های ارتقای سلامت نظام اداری و مقابله با فساد) و سایت شفافیت بین المللی.
– روش میدانی: جهت گردآوری اطلاعات کامل تر، دقیق تر و منطبق تر با نظام اداری ایران از پرسشنامه، مصاحبه بهره برداری شده است.
روش تجزیه و تحلیل اطلاعات
تحقیق حاضر جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات و دستیابی به اهداف تحقیق از روش های تصمیم گیری در فضای گسسته بهره مند شده است. با تعیین معیارهای موثر بر شفافیت نظام اداری ایران، محقق از تکنیک آراس جهت رتبه بندی معیارهای اصلی و از تکنیک دیماتل فازی جهت تعیین درجه اثرگذاری زیرمعیارهای تحقیق، بهره مند گردیده است.

نوآوری پژوهش:
نوآوری تحقیق حاضر را می توان بر مبنای دو دسته موضوعی و تکنیکی مورد بررسی قرار داد. این تحقیق به لحاظ موضوعی جز محدود مطالعات انجام شده در حوزه شفافیت اطلاعات نظام اداری ایران می باشد و به لحاظ تکنیکی تلاش شده است از روش های تصمیم گیری گروهی ترکیبی استفاده شود تا بتوان به صورت دقیق تر و کارآمدتری، عوامل را شناسایی و مورد مطالعه قرار داد.
فرآیند انجام پژوهش:

فصل دوم
مباني نظري و پیشینه پژوهش

2-1. مقدمه
هدف اساسی این فصل، ارائه اطلاعاتی کامل در خصوص مبانی نظری و پیشینه تحقیق می باشد. محقق تلاش نموده است اطلاعات کاملی در خصوص مبانی شفافیت اطلاعات، نظام اداری، سیاست های کلی نظام اداری و تصمیم گیری ارائه نماید. همچنین تلاش شده است، پیشینه ی تحقیقات همراستا با این تحقیق، از دو دیدگاه بررسی منابع داخلی و بررسی منابع خارجی مورد مداقه قرار گیرد. فاز پایانی این فصل ارائه جمع بندی منظمی از مطالب می باشد.
2-2. مبانی نظری پژوهش
با حرکت به سمت اجرایی نمودن مدیریت دولتی نوین، دولت ها به منظور بهبود دسترسی به خدمات و اطلاعات دولتی و در نتیجه بهبود پاسخگویی، فناوری اطلاعات و ارتباطات3 نوین را اتخاذ نمودند. OECD4 ، فناوری اطلاعات و ارتباطات را ابزار قدرتمندی برای افزایش تعاملات شهروندی، در سیاست گذاری عمومی می داند و کشورهایی که این فناوری ها را دارا هستند، شناسایی و به رسمیت می شناسد. ارائه اطلاعات، مشاوره و مشارکت فعال باعث می شود، دولت شفاف تر و پاسخگو تر عمل نماید و روش های خاص اتخاذ شده در اجرای مدیریت دولتی نوین، سیاست های دولت را شفاف می سازد و کیفیت اطلاعات فزونی می یابد(et al, 2010:587-589 Perez).
2-2-1. شفافیت
شفافیت مفاهیم وسیعی دارد اما می توان گفت شفافیت در مقابل پنهان و پنهان کاری به کار می رود. به عبارت دیگر، آنچه از دید عموم پنهان نباشد، معنای شفافیت را در بر دارد. امانوئل کانت شفافیت را به عنوان ابزاری برای محک زدن مشروعیت معرفی کرده است(Chambers, 2004: 390). سازمان شفافیت بین المللی5 شفافیت را اصلی می داند که افراد از تصمیمات اداری، معاملات تجاری و امور خیریه ای که زندگی آن ها را تحت تاثیر قرار می دهد، آگاه باشند، نه تنها از تعداد و شیوه های تصمیم گیری بلکه از وظایف و مسئولیت های مدیران و مسئولان دولتی مطلع باشند و رفتار و عملکرد آن ها قابل رویت، قابل پیش بینی و قابل درک باشد(قابل دسترس در سایت شفافیت بین المللی).
یک صد سال پیش، دادستان دادگاه عالی لوئیس براندیس6 در بیانات خود گفت: ” بهترین مواد ضدعفونی کننده آن هایی هستند که همانند نورخورشید عمل کنند”، این بیانیه که در سخنرانی در مورد حاکمیت اینترنت مطرح شد، افزایش شفافیت را به منظور ایجاد یک سیستم حاکمیتی رضایت بخش برای ذینفعان در نظر داشته است. چهار جنبه اصلی که با وجود حاکمیت اینترنت از اهمیت ویژه ای برخوردار گردیده و مبنای شایستگی حکومت قرار گرفت، عبارتند از مشروعیت، شفافیت، مسئولیت پذیری و مشارکت. اصطلاح” حاکمیت اینترنت” در چند سال گذشته فراگیر شده است و پرداختن به ادبیات مربوط به این مقوله به طور قابل توجهی افزایش یافته است. بنابراین با وجود حاکمیت اینترنت، بررسی اصول راهنمای شفاف سازی و ایجاد زمینه ای مناسب برای شفاف سازی اطلاعات، باید به عنوان اهداف اساسی هر سازمان باشد.
شفافیت ویژگی هایی چون وضوح، مسئولیت پذیری، دقت، قابلیت دسترسی و صداقت را به همراه می آورد و موضوع بسیار مهمی در تمام بخش های دولت، صنعت و بازار است. با قرار گرفتن و مقایسه سازمان ها و جوامع در سطح بین المللی، جوامع به سمت پیچیده تر شدن سوق پیدا کردند؛ مناطق محلی، منطقه ای و جهانی شکل گرفتند که در واقع به طور مستقل نسبت به یکدیگر عمل نمی کنند، بنابراین فرآیندهای یکپارچه سازی و هماهنگ سازی در بحث حکومت جهانی مطرح شد، که شفافیت به عنوان یکی از اصول مهم و حیاتی حکمرانی خوب، عامل این هماهنگی و یکپارچگی شناخته شد(Weber, 2010: 121).
2-2-1-1. انواع شفافیت
شفافیت از منظرهای متفاوتی دسته بندی گردیده است، به یکی از انواع دسته بندی آن به صورت ذیل اشاره شده است:
شفافیت رویه ای؛ شامل قوانین و روش ها در بخش عملیاتی سازمان ها است. این قواعد باید به وضوح و بدون ابهام بیان شوند و به صورت عمومی افشاء گردند. باید مراحل قانون گذاری برای عموم مردم در دسترس و قابل فهم باشد، که اصل پیگیری مراحل قانونی توسط مردم، از جنبه های مهم شفافیت است.
شفافیت تصمیم گیری ؛ مکانیسم های سیاسی را قابل دسترس قرار دهند و تبیین ها و توضیحات مستدل برای تصمیم گیری را فراهم نمایند که اینگونه همراه با موشکافی دقیق عمومی، اعتبار رسمی و مشروعیت دولت تقویت می شود.
شفافیت محتوایی؛ در این نوع از شفافیت باید مواد قوانین مورد نظر را از قوانین و مقررات و استانداردها استخراج نمایند و از تصمیم گیری های خودسرانه و تبعیض آمیز اجتناب کنند و همچنین قوانین کلی و اساسی که مشمول عقلانیت و عدالت هستند، مورد استفاده قرار دهند(Weber, 2010: 122).
2-2-1-2. انواع جهت گیری های شفافیت
شفافیت در سازمان جهت گیری هایی دارد، که در ذیل به چند مورد آن اشاره شده است:
شفافیت رو به بالا یا سلسله مراتبی: به این معنا که شفافیت در سطوح بالا و در بین مدیران رده بالا وجود دارد.
شفافیت رو به پایین یا دموکراتیک: به این معنا که شفافیت اطلاعات بین سطوح پایین و زیر دستان نیز وجود دارد و مسئولان و مدیران پاسخگو هستند.
شفافیت رو به بیرون: اطلاعات مورد نیاز سازمان، توسط عوامل خارج از سازمان به دست می آید و این نیازمند توانایی نظارت و بررسی رفتار سازمان های هم ردیف و رقبا است تا بتوان اطلاعات آنان را استخراج کرد، اینگونه سازمان نسبت به اطلاعات سایر سازمان ها، آگاه می شوند.
شفافیت رو به درون، بدان معنا است که افرادی که خارج از سازمان هستند، موقعیت هایی از آنچه در داخل سازمان اتفاق می افتد را مشاهده کنند و به گونه ای آزادی اطلاعات وجود داشته باشد. بین شفافیت رو به بالا و پایین اشتراکاتی وجود دارد، شفافیت تسهیل انطباق، اثربخشی و توانایی ارزیابی را در هر دو این موارد ایجاد می کند.
با توجه به این یافته ها، شفافیت به یک مسئله کلیدی در سازمان های دولتی و شرکت های خصوصی، در سطوح ملی و بین المللی مبدل گردیده است. تشویق و درک حق دسترسی به اطلاعات را می توان سرآغاز این تحولات دانست و این امر مورد اهمیت است، زیرا یکی از جنبه های حقوق انسانی، آزادی در دسترسی به اطلاعات شناخته شده است. بهبود شفافیت به اهدافی که اطلاعات دنبال می نمایند، بستگی دارد و همچنین شفاف سازی هایی که در تصمیمات و استراتژی های سازمان ها به تصویب می رسد، به نسبت ظرفیت و انگیزه دریافت کنندگان اطلاعات، پیشرفت می کند(Weber, 2010: 123).
2-2-1-3. شفافیت در بعد جهانی
شفافیت در حال تبدیل شدن به موضوع به طور فزاینده مهمی در بازارهای بین المللی می باشد. بهبود شفافیت با توجه به سبک مدیریت و مواضع حکمرانی خوب در تصمیم گیری

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد نظام اداری، دولت الکترونیک، رتبه بندی، دسترسی به اطلاعات Next Entries پایان نامه ارشد درمورد نظام اداری، دسترسی به اطلاعات، سیاست های پولی، تجارت جهانی