پایان نامه ارشد درمورد مکان یابی، زیست محیطی، نیروی انسانی

دانلود پایان نامه ارشد

روی تمامی 287 مقاله ای که طی سالهای 1997-2006 روی بنادر انجام شده است، مطالعات انجام شده به دسته بندی های: مطالعات در حوزه ترمینال ها، بنادر در حمل و نقل و زنجیره تامین، اداره بندر، برنامه ریزی و توسعه ی بنادر، سیاست و قوانین بندر، رقابت بنادر و آنالیز مکانی بنادر دریایی، تقسیم می شوند. تحقیقات انجام شده در حوزه بنادر عمدتا در موسسات اروپائی انجام شده است، و در اروپا United Kingdom دارای بیشترین انتشارات در حوزه مطالعات روی بنادر است. به دلیل اینکه بیشتر ژورنال های دریایی و حمل و نقل شامل ISI نمی شوند (مانندMaritime Policy and Management, Maritime Economics and Logistics)، همه ژورنال های آکادمیک بوسیله ی ناشرین بین المللی منتشر شده، و روش های بررسی کورکورانه و سخت گیرانه بوده است (Pallis و همکاران، 2008). لذا عدم وجود مطالعات استاندارد در این زمینه از انگیزه های انجام تحقیق جاری به شمار می رود.
بیشینه تحقیق
در مکان یابی های انجام شده برای طراحی بنادر موجود، بیشتر شاخص های جغرافیایی و طبیعی و عوامل فنی مورد توجه قرار گرفته است و در مطالعات مربوط به مکان بنادر و اسکله ها بیشتر وضعیت توپوگرافی، پوشش گیاهی، کاربری زمین، ژئومورفولوژی، زمین شناسی، تکتونیک، ترافیک و صرف اقتصادی مورد بررسی قرار گرفته است. در ادامه به مرور برخی تحقیقات انجام شده در این حوزه می پردازیم.
2-4-2 مروری بر پژوهش های خارجی
Malchow و Kanafani در 2004 طی مطالعه ای تحت عنوان تجزیه و تحلیل پراکندگی انتخاب بندر در ایالات متحده آمریکا، مکان بندر را به عنوان مهم ترین ویژگی یک بندر معرفی کردند که در کنار فاکتورهایی چون میانگین ساز کشتی ها، زمان بندی حرکت آنها، عمق مناسب، شرایط دریایی، لایروبی و امکان تردد شناورهای بزرگتر به انتخاب نقاط مناسب کمک می کند.
Tibljas و همکاران در 2005 طی تحقیق خود در مورد معیارهای انتخاب مکان ترمینال های دریایی با توجه به ساختار شهرهای اروپایی مدیترانه، شش گروه معیار را معرفی کردند. معیارهای مربوط به آب که برای انواع ترمینال (اعم از بنادرFerry و Cruise) باید بررسی شود. مانند: آنالیز هندسه ساحل، در دسترس بودن و بهینه بودن مسیرهای دریایی، عمق دریا، میزان پتانسیل منطقه دریایی، حفاظت از آب در قلمرو بندر. معیار ترافیک دریایی که در مورد ترمینال های Ferry و Cruise ها باید مشخص شود بندر بارگیری/تخلیه هستند یا فقط بندری برای عبور و مرور می باشند. معیارهای مرتبط با مکان ترمینال که سعی می کند در مورد انواع ترمینال ها از ساختار شهر محافظت کند. معیار در دسترس بودن مسیر زمینی برای رسیدن به ترمینال، شامل زیر معیارهای: طول جاده ای که بوسیله شبکه راههای زمینی به ترمینال متصل شده است، همچنین فاصله از انواع ترمینال (اعم از اتوبوس، راه آهن، هواپیما). معیار مربوط به در نظر گرفتن پارکینگ برای وسائل نقلیه شامل اتوبوس، اتومبیل مسافران، کامیون ها و تریلی ها. معیارهای مرتبط با عملکرد ترمینال ها در رابطه با ترافیک شهری، زیر معیارها در رابطه با ترمینال های FP شامل: سنگین شدن شبکه ی جاده های شهری و ظرفیت این جاده ها، امنیت فضای پارکینگ، نزدیکی به پیاده رو و ارتباط با خطوط حمل و نقل عمومی. زیر معیارهای در رابطه با ترمینال های CP عبارتند از: ترافیک عابرین پیاده و حمل و نقل عمومی مکمل آن. برای ترمینال (CP) در درجه اول، معیار فاصله عابر پیاده تا وسایل حمل و نقل عمومی مهمتر از اتصال ترمینال به مسیر بزرگراه است.
Wang و Wei در 2008 عوامل موثر در مکان یابی بنادر خشک را به صورت فاکتور محیط زیست با سه زیر فاکتور: وضعیت آب و هوا، شرایط جغرافیایی، آمایش سرزمین. هم چنین شرایط نیروی انسانی و وضعیت کاربران به عنوان زیر معیارهای “عوامل محیطی” جای گرفتند. به علاوه “وضعیت زیر ساخت” شامل زیر فاکتورهای ترافیک، تسهیلات عمومی و در آخر معیار هزینه با زیر معیارهای هزینه حمل و نقل، میزان دستمزد نیروی انسانی، میزان استفاده از منابع زیر زمینی، هزینه محافظت از محیط زیست، معرفی کردند.
Kovacic و Dundovic در 2009 به شناسایی معیارهای موثر در انتخاب مکان برای یک بندر توریستی پرداختند. ایشان از عواملی چون آمایش زمین، سیستم مالیاتی منطقه، سیاست های توسعه ای منطقه، ویژگی های ژئومورفولوژی، اقیانوس شناسی، هیدروگرافی و آب و هوائی منطقه، موضوعات زیست محیطی، آسیب پذیری محیط زیست نسبت به فعالیت های انسانی، ویژگی های جغرافیایی محل (وجود چشم انداز مناسب برای اسکله ی حراست، دسترسی آسان کشتی ها، دریای آرام)، ظرفیت و اندازه ی کشتی ها، زیر ساخت های حمل ونقل، فاصله از مرکز شهر، وضعیت ایمنی، مقدار تقاضای بازار منطقه، هزینه زمین، هزینه سرمایه گذاری (برای ساخت بندر جدید یا بازسازی بنادر موجود)، نیروی انسانی، پتانسیل برای توسعه های آتی، میزان توسعه شهر، افزایش کیفیت زندگی مردم محلی، شرایط فرهنگی و اجتماعی منطقه نام بردند. همچنین ایشان معیارهایی چون: مکان مورد نظر از زمین های کم شیب بالای خط جزر و مد انتخاب شود، عمق دریا در محل حداقل 2 متر و حداکثر 6 متر باشد، محل مورد نظر دارای حفاظت کامل در مقابل امواج و محافظت نسبی در مقابل باد باشد، مجاورت مکان مورد نظر با حداقل یک شهر بزرگتر و مجاورت با زیر ساخت های شهری، جریان آب کافی برای تبادل کامل آب در یک روز و همچنین مساحت منطقه مورد نظر حداقل 10.000 متر مربع باشد و مساحت دریا هم تقریبا مساوی با سطح ساحل باشد، را از طریق پرسشنامه جمع آوری کردند. طی بررسی فوق عمق دریا در انتخاب مکان بندر توریستی نقش کلیدی دارد.
Chou در 2010 برای انتخاب مکان یک هاب دریایی در جنوب شرقی آسیا به کمک مدل FMCDM، معیار مکان بندر با زیر معیارهای نزدیکی به مناطق واردات و صادرات، مجاور بودن با بنادر فرعی و نزدیکی به مسیرهای اصلی دریا، همچنین معیار اقتصاد ساحل با زیر معیارهای حجم کانتینرهای واردات و صادرات، تناوب ورود کشتی ها، معیار تاسیسات بندری با زیر معیارهای وضعیت زیربنایی، تسهیلات و اثاثه بندر، راههای ارتباطی (راه آهن، بزرگراه، قایق و …)، معیار کارایی بندر با زیر معیارهای طول مدت زمان پهلوگیری کشتی، سوددهی گمرک، بهره وری محوطه کانتینرها، هزینه های بندر شامل هزینه پهلوگیری و بارگیری کشتی ها و نرخ کرایه درون مرزی، و زیر معیارهایی چون مناطق آزاد تجاری و توسعه های آتی بندر را جزء سایر معیارها دسته بندی کرده است.
مطالعات فنی ارتش آمریکا معیارهای فیزیکی و توپوگرافیک، هیدروگرافیک و هیدرولوژیک، آب و هوا شناختی و عوامل متفرقه را مورد بررسی قرار داد. از جمله عوامل فیزیکی و توپوگرافیک می توان: تناسب سطح مورد نظر جهت احداث اسکله به عمق مطلوب آب در منطقه، ویژگی های زمین شناختی (چون جنس سنگ بستر و صخره ها)، وجود موقعیت مناسب پهلوگیری و احداث موج شکن را نام برد. ارتفاع جذر و مد، جریان های دریایی و نوسانات آنها، سرعت و نرخ فرسایش و رسوب در ساحل، ثبات خط ساحلی و جریان های فرعی و شاخابه ها در عمق مورد نظر در دسته عوامل هیدروگرافیک و هیدرولوژیک جای می گیرند. طوفان، دما، مه و یخ از جمله عوامل آب و هوا شناختی محسوب می شوند. و عوامل متفرقه شامل: دسترسی به تجهیزات و امکانات، میزان دسترسی به بسترهای سخت برای احداث موج شکن می باشد.
هم چنین Hayuth و Sternberg هر کدام به طور جداگانه ویژگی “مکان بندر” را به عنوان یکی از فاکتورهای موثر در موفقیت بنادر کانتینری شناسایی کردند. Chang و همکاران “مکان بندر” را به عنوان یک عامل موثر در انتخاب بندر برای شرکت های کشتیرانی معرفی کردند و Tongzon در ارزیابی فاکتورهای موثر در انتخاب بندر در جنوب شرق آسیا، مکان بندر را جزء فاکتورهای موثر دانست. بعلاوه پژوهش های بسیاری حاکی از آن است که ویژگی مکان بندر یکی از فاکتورهای کلیدی انتخاب بندر (خصوصا بنادر کانتینری) به شمار می رود (مانند: Sayareh و Alizmini در2014؛ Ng؛ Chaowaret در 2009؛ Branch در 2008؛ Myung-Shin Ha در 2003؛ Chang در 2002؛ Starr در 1994؛ Macneil در 1978؛ Powell در 1990).
2-4-3 مروری بر پژوهش های داخلی
سعید رضایی در 1384 طی مطالعه خود تحت عنوان مکان یابی با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، به جایابی یک اسکله در بندر عباس با هدف یافتن مکان مناسب برای پهلوگیری کشتی های تا 50.000 تن و آبخور حدود 10 متر، پرداخت. وی دسترسی به راه های اصلی بویژه راه آهن، فاصله از خطوط گسل، فاصله از محدوده جنگل های حرا و پوشش گیاهی، فاصله از مخروط افکنه ها و مناطق سیل گیر، فاصله از مناطق شهری و محدوده های تحت پوشش نظامی و محصور، نزدیکی به مناطق صنعتی موجود (مانند کشتی سازی، بندر، اسکله و موج شکن)، نداشتن کاربری مشخص بر روی زمین و یا وجود زمین بایر، نزدیکی به خطوط انتقال نیرو، مجاورت مناطق با عمق زیاد، فاصله از دهانه رودخانه ها، مدل رقومی ارتفاع زمین بصورت مثلث بندی، حذف مناطق محصور و باتلاقی را مورد توجه قرار داد.
بهرنگ کیا در 1386 انتخاب محل مناسب برای بنادر را با توجه به سه پارامتر تعیین کرد، شامل: مکان یابی بنادر بر اساس ارزش های اقتصادی که نزدیکی به معادن، مسیرهای موجود، کیفیت مسیر و سیستم های متعدد ترابری از جمله زیر معیار های این پارامتر به شمار می روند. هم چنین دسترسی به عمق مناسب، جایگیری بنادر در خارج از مسیرهای رسوب گذاری دریایی و خارج از خطوط زلزله خیز جهان هم چنین جایگیری در نقاط امن از جریان های امواج و در عرصه سرزمینی مطلوب و بستر مقاوم از جمله زیر معیار های تعیین مکان بر اساس ارزش های جغرافیایی هستند. ایشان علاوه بر موارد فوق از پارامترهای تعیین کننده در بررسی شرایط عینی، مانند: نوع و شرایط خطوط ترابری موجود شامل انواع مسیرهای ترابری و خصوصیات فیزیکی آنها (خطوط راه آهن، فرودگاه ها، جاده ها بر حسب شیب و نوع جاده)، شرایط طبیعی و اقلیمی شامل جهت و شدت باد، میزان باران، شدت و جهت طوفان، روزهای آفتابی، مه و میزان جزر و مد، همچنین شرایط جغرافیایی را شامل جنگل، دریاچه، رود، کوه، دره، گذرگاه و پل های موجود دانست که علاوه بر شرایط جایگیری، شرایط مسیرهای عبوری را نیز مطرح می سازد، و امکانات موجود و ظرفیت ها که شامل شهرها، فاصله تا مرکز پسکرانه های مربوطه، میزان جمعیت پسکرانه ها، حجم تردد و جا به جایی بر حسب تعداد سفر در ساعت، روز، ماه و سال، مراکز میان راهی، رستوران ها، تعمیرگاه های مجهز و تفریح گاه های موجود است، نام برد.
مطالعات شرکت مشاوره طرح نواندیشان در خصوص مکان یابی بندر صیادی در روستای سوزا واقع در جزیره قشم، به منظور انتخاب یکی از سه گزینه ترمیم و توسعه بندر فعلي، احداث يك بندر در جنوب شرقي روستا و یا احداث يك بندر در جنوب‌غربي روستا، بر مبنای پارامترهای آب عميق و مصون، اقتصاد و هزينه اجراي پروژه، حجم پايين لايروبي، وجود زمين مناسب در مجاورت بندر، حجم پايين رسوب، نيروي انساني و مصالح محلي، اثر منفي زيست محيطي، امكان توسعه در آينده، دسترسي مناسب، پايين بودن هزينه نگهداري و فاصله از مصب رودخانه صورت گرفته است.
سارا طالبی در 1392 مکان یابی بنادر مسافری را در سواحل استان مازندران مورد بررسی قرار داد. وی فاکتورهای موثر در مکان یابی را معیارهای فنی و مهندسی، اجتماعی، زیست محیطی و اقتصادی معرفی کرد. از جمله زیر معیارهای فنی مهندسی می توان به: هیدروگرافی و عمق سنجی، جنس سنگ بستر، پایداری پسکرانه، پدیده های دریایی، رسوب گذاری و لرزه خیزی. و زیر معیارهای اقتصادی به: دسترسی به امکانات زیر بنایی، امکان توسعه بندر، ارزش زمین، پتانسیل گردشگری جهت جذب مسافر، نزدیکی به مسیرهای اصلی دریایی، امکان جایگزینی مسیر دریایی با سایر روش های حمل و نقل، امکان دسترسی به بندر از طریق مسیرهای جاده ای یا هوایی و سازگاری بندر با کاربری های مجاور اشاره کرد. همچنین معیار زیست محیطی شامل: وضعیت اقلیمی، دوری از مناطق حساس و آسیب پذیر و کیفیت آب می باشد. و از نیاز شهرستان به اشتغال بعنوان زیر معیار اجتماعی نام برد.
محمد جواد

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد توسعه گردشگری، صنعت گردشگری، تجارت ایران Next Entries پایان نامه ارشد درمورد مکان یابی، زیست محیطی، رسوب گذاری