پایان نامه ارشد درمورد مراعات نظیر، واج آرایی، ایهام تناسب

دانلود پایان نامه ارشد

زلفش به جان خرید آشوب چــه شـــود دید ندانم که این تجارت کرد
اگـــر امـــام جمــاعت طلب کند امروز خبر دهید کـه حافظ بـه می طهارت کرد

صناعات لفظی که دراین غزل به کاررفته اند:
« ایهام، جناس و پارادکس و مراعات نظیر».
در بیت دوم ) صناعات ادبی(( ایهام)) به کار رفته است.
ایهام: دور قدح الف) منظور گردش ساغر ب) لبۀ قدح که مورد نظر نیست
در بیت سوم) صناعات ادبی(( جناس و پارادکس)) به کار رفته است
جناس لاحق: در واژه های نماز، نیاز به کار رفته است / نوعی پارادکس در مفهوم مصرع دوم که با خون وضو(طهارت) گرفته است.
در بیت پنجم ) صناعات ادبی(( مراعات نظیر)) به کار رفته است.
مراعات نظیر: در بین واژه های خرید، سود، تجارت کردن می باشد (ملازمت)

صناعت معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
« تشبیه».
در بیت دوم ) صناعت ادبی(( تشبیه )) به کار رفته است.
تشبیه بلیغ:ساغر زرین خور
مشبه: خور مشبه به: ساغر زرین وجه شبه محذوف: زرین و نورانی بودن
در بیت پنجم ) صناعت ادبی(( تشبیه )) به کار رفته است.
تشبیه بلیغ: حلقه زلف مشبه : زلف
مشبه به: حلقه وجه شبه: پیچ در پیچ و گرفتار کننده

غزل133
صــوفــی نــهـاد دام و سـر حـقـۀ بــاز کـرد بنیاد مــکـــر بــه فـلـک حـــقۀ بـاز کرد
بــازی چـــرخ بشکندش بــیــضـه در کــلاه زیرا کـــه عـرض شعبده بـا اهل راز کـــرد
ساقـــی بـیـا که شـاهـد رعـنـای صـوفـیــان دگـــر بــه جلو آمد و آغــاز نـــاز کـــرد
این مطرب از کــجاست که ساز عراق ساخــت و آهـــنگ بـــازگشـت بــه راه حجاز کرد
ای دل بـیـا کــــه ما بـه پـنـاه خدا رویــــم ز آنــچـه آسـتین کــوتـه و دست دراز کرد
صنعت مکن که هر که محبت نه راست بــاخت عشقش بــــه روی دل در معنی فــراز کرد
فــردا کـه پیشـگاه حـقـیـقـت شـود پـدیـــد شرمنده رهـــروی کــه عمل بـر مجاز کرد
ای کـبـک خــوش خــرام کجا می روی بایست غـره مــشو کـــه گـربـۀ زاهـد نـماز کـرد
حــافـظ مـکـن مـلامـت رنــدان کـــه در ازل مـــا را خـــــدا ز زهـد ریـا بـی نـیاز کرد

صناعات لفظی که دراین غزل بکاررفته اند:
« مراعات نظیر و ایهام، طباق و خطاب النفس».
در بیت چهارم ) صناعات ادبی((مراعات نظیر و ایهام)) به کار رفته است.
مراعات نظیر: در واژه های ساز، عراق، آهنگ، راه، حجاز / ایهام: آهنگ الف) ساز و نوا ب)قصد و تصمیم/عراق و
حجاز: الف) نام مقامهای دستگاه موسیقی ب) نام کشور و شهر
در بیت پنجم صنعت ادبی((طباق))به کار رفته است. / طباق ایجاب: در واژه های کوته، دراز است.
در بیت هفتم )صناعات ادبی(( طباق)) به کار رفته است..
طباق ایجاب: در واژه های حقیقت ، مجاز وجود دارد
در بیت نهم )صنعت ادبی((خطاب النفس)) به کار رفته است.
صناعات معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
«کنایه، استعاره».
در بیت دوم ) صنعت ادبی((کنایه)) به کار رفته است.
بیضه در کلاه شکستن: کنایه از رسوا کردن می باشد (ایماء)
در بیت هفتم )صناعت ادبی(( استعاره)) به کار رفته است
استعاره مکنیه پیشگاه حقیقت: مستعارمنه: حقیقت
مستعارله: کاخ قرینه: پیشگاه جامع: نشتنگاه داشتن

غزل134
بلبلی خون دلی خورد و گـلی حـاصـل کـــرد بــاد غـیــرت به صدش خار پریشان دل کرد
طوطی ای را به خیال شکری دل خــوش بـود نــاگهش سیل فنــا نقش امـل بـاطل کــرد
قــره الـعـیـن من آن میوۀ دل یـادش بـــــاد کـه چــه آســان بشد و کـار مرا مشکل کرد
ساروان بـــار مــــن افــــتــاد خـدارا مددی کــه امیـد کرمم همره ایــن مـحـمـل کـرد
روی خـــاکــی و نــم چـشـم مـرا خوار مدار چـــرخ فـیـروزه طربخانه از ایــن کهگل کرد
آه و فریاد کــه از چشم حــسود مـــه چــرخ در لحد مـــاه کمــان ابـروی مـن منزل کرد
نـــزدی شـاه رخ و فـوت شـد امـکـان حـافظ چــه کنــم؟ بــاز ایـام مرا غــافــل کــــرد

صناعات لفظی که دراین غزل بکاررفته اند:
« واج آرایی، تضاد، مراعات نظیر، جناس، خطاب النفس و التفات ».
در بیت اول) صناعات ادبی(( واج آرایی)) به کار رفته است.
واج آرایی: صامت (ل) در مصرع اول
در بیت چهارم )صنعت ادبی(( تضاد )) به کار رفته است.
طباق ایجاب: در واژه های مشکل و آسان وجود دارد.
در بیت پنجم ) صناعات ادبی(( وآج آرایی و مراعات نظیر)) به کار رفته است.
وآج آرایی: صامت(م) که هشت دبار تکرارد شده است / مراعات نظیر: در واژه های ساروان، بار، محمل
می باشد.(ملازمت)
در بیت ششم ) صناعات ادبی(( جناس)) به کار رفته است.
جناس زائد: که در واژه های مه و ماه می باشد
در بیت هفتم ) صناعات ادبی(( خطاب النفس و التفات)) به کار رفته است.
در بیت صنعت التفات از مخاطب (نزدی) به متکلم (چکنم) مراعات شده است.

صناعات معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
« تشبیه و کنایه، استعاره».
در بیت اول) صناعات ادبی(( تشبیه و کنایه)) به کار رفته است.
تشبیه بلیغ: بار غیرت مشبه: غیرت مشبه به: باد وجه شبه:
نابود کننده / کنایه: خون دل خوردن منظور سختی و رنج کشیدن می باشد (ایماء)
در بیت دوم) صنعت ادبی((تشبیه)) به کار رفته است:
تشبیه بلیغ: سیل فنا مشبه:فنا مشبه به: سیل وجه شبه:نابود کننده / نقش امل مشبه:امل مشبه به:نقش
وجه شبه: خیالی بودن
در بیت ششم ) صناعات ادبی(( استعاره)) به کار رفته است.
استعاره مصرحه مجرده: مستعار: ماه مستعارله: یار زیبا چهره
قرینه: کمان ابرو جامع: زیبایی، روشن

غزل135
چـو بـاد عزم سر کــوی یـــار خــواهم کرد نــفس بـه بوی خوشش مشکبـار خـواهم کرد
بـــه هرزه بــی می و معشوق عمر می گذرد بـطالتم بس از امــروز کــار خـــواهـد کـــرد
هـر آبـــروی کـه اندوختـم ز دانـش و دیـن نـثـار خـــاک ره آن نـــگار خـــواهـم کــرد
چـو شمع صبحدمم شد ز مــــهر او روشــن کــــــه عمر در سر این کار و بار خواهم کـرد
به یـاد چشم تو خـود را خراب خواهم ساخت بـنای عـهـد قـدیـم اســتوار خـــواهم کــرد
صبا کجـاست که این جان خون گرفته چوگل فــدای نکهت گیسوی یـــار خـــواهــم کـرد
نــفـاق و زرق نبـخشـد صـفـای دل حـافـظ طــریــق رنـدی و عشــق اختــیار خواهم کرد

صناعات لفظی که دراین غزل بکاررفته اند:
« واج آرایی،طباق».
در بیت دوم )صنعت ادبی(( واج آرایی)) به کار رفته است.
در بیت پنجم ) صنعت ادبی((طباق)) به کار رفته است.

صناعت معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
«تشبیه».
در بیت ششم )صنعت ادبی((تشبیه)) به کار رفته است.
تشبیه مرسل و مفصل: مشبه: جان مشبه به: گل ادات: چون وجه شبه: خون گرفتگی (سرخی)

غزل136
دست در حلقۀ آن زلف دو تـــا نـتـوان کرد تــکیه بــــر عهـد تو و باد صبا نتوان کرد
آنــچـه سـعی است من انـدر طلبت بنمایم ایــــن قدر هست که تغییر قضا نتوان کرد
دامن دوست به صد خون دل افتاد به دست بـــه فسوسی که کند خصم رها نتوان کرد
عــارضش را بـه مثل ماه فلک نتوان گـفـت نسبت دوست به هر بی سر و پا نتوان کـرد
سرو بالای مــن آن گه که در آید به سمـاع چـــه مـحل جامۀ جان را که قبا نتوان کرد
نــظــر پـاک تــوانــد رخ جــانــان دیدن کــه در آیینه نـــظر جز به صفا نتوان کرد
مشکل عشق نـه در حوصلۀ دانش مـاســت حــل ایـن نــکته بدین فکر خطا نتوان کرد
غـیرتم کــشـت کــه محبوب جهانی لیکن روز و شــب عـربده بــا خلق خدا نتوان کرد
مـــن چـــه گویم که ترا نازکی طبع لطیف تا بــه حدی است که آهسته دعا نتوان کرد
بـــجــز ابروی تـو محراب دل حافظ نیست طاعـت غـیـر تـو در مـذهـب مـا نتوان کرد

صناعات لفظی که دراین غزل بکاررفته اند:
«جمع ، ایهام، واج آرایی ، طباق ، جناس و مراعات نظیروحصر تضاد،».
در بیت اول) صناعات ادبی((جمع)) به کار رفته است.
جمع: عهد و پیمان مشعوق باد صبا را در ناپایداری یکسان دانسته است .
در بیت دوم) صنعت ادبی(ایهام) به کار رفته است:
ایهام تناسب: قدر به معنای مسلم و حتمی در معنای دیگر خود سرنوشت با قضا تناسب دارد.
در بیت سوم ) صناعات ادبی((واج آرایی و طباق و جناس)) به کار رفته است
واج آرایی: صامت(s) در بیت / طباق ایجاب:بین واژه های دوست ، خصم است / جناس زائد: در واژه های
دوست،دست
در بیت چهارم) صناعات ادبی ((ایهام)) به کار رفته است.
ایهام: بی سر و پا الف) بی ارج و بی ارزش ب)بی سر و پا بودن ماه از نظر شکل ظاهری .
در بیت پنجم) صناعات ادبی(( مراعات نظیر)) به کار رفته است.
مراعات نظیر:در واژه های (جامه، قبا) که از نوع جنسیت می باشد
در بیت ششم)صناعت ادبی(( حصر)) صورت گرفته است.
حصر صفت: در آیینه جزء به صفا نمی توان نظر کرد.
در بیت هشتم ) صنعت ادبی(( تضاد)) به کار رفته است:
طباق ایجاب: در واژه های شب، روز وجود دارد.
در بیت دهم ) صناعت ادبی(( حصر)) به کار رفته است.
حصر موصوف(در مصرع اول):مقصود:محراب دل حافظ
مقصور علیه: جز ابروی تو نیست ادات : جــز

صناعات معنوی که درغزل بکاررفته اند:
« مجاز، تشبیه، استعاره».
در بیت اول) صناعت ادبی(( مجاز))
مجاز به علاقه کل و جزء: دست(کل)
آورده شده اما منظورانگشتان( جزء ) می باشد.
در بیت چهارم) صناعت ادبی (( تشبیه)) به کار رفته است:
تشبیه مضمری و تفضیل: چهره محبوب را به ماه تشبیه کرده و بر آن برتری داده است.
در بیت پنجم) صناعت ادبی(( استعاره)) به کار رفته است.
استعاره مصرحه مجرده: مستعار: سر و بالا
مستعارله: یاربلندبالا جامع:بلندی قامت
در بیت دهم ) صناعات ادبی((تشبیه )) به کار رفته است.
تشبیه مضمر:ابروی محبوب به محراب تشبیه شدع است.

غزل137
دل ازمن بــرد و روی از مـــن نهان کــرد خـــــدا را بــــا کــه ایـن بازی توان کرد
شـــب تـــنهائـیـم در قــصد جـــان بود خیــالش لـطـفـهـای بــــیــکـران کــرد
چــــرا چــون لالـه خـونـیـن دل نـبـاشم کـه بـا مـا نـرگس او سـر گـــران کــــرد
کـــــه را گـــویـم که با این درد جـانسوز طـبـیـبـم قـصـد جــان نــاتــوان کـــرد
بد انسان سوخــت چون شمعم که بـر مـن صــراحــی گـــریـــه و بـــربط فغان کرد
صبا گر چه چـاره داری وقت وقــت اســت کـــه درد اشتیاقم قـصـد جـــــان کـــرد
مـیـان مـهـربـانـان کـی تـــوان گـفـتـی کـه یار مــا چنین گفت و چــنان کـــــرد
عــدو بـــا جـــان حـــافظ آن نــکـردی کــه تیر چشم آن ابـــــرو کـمان کـــــرد

صناعات لفظی که دراین غزل بکاررفته اند:
« مبالغه، واج آرایی».
در بیت پنجم )صناعات ادبی(( مبالغه))به کار رفته است.
مبالغه: صراحی و بر بط بی جان بر حال او گریستند
در بیت هفتم) صنعت ادبی(( واج آرایی)) مصوب بلند A سبب افزایش موسیقی در بیت شده است.

صناعات معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
در بیت سوم ) صناعات ادبی(( استعاره و تشبیه)) به کار رفته است.
استعاره مصرحه مجرده: مستعار: نرگس مستعارله: چشم معشوق قرینه: او، سر گردان جامع: خماری و
خال سیاه / تشبیه مرسل و مفصل: مشبه:من مشبه به:لاله ادات: چون وجه شبه:خونین دل(سرخی)
در بیت پنجم )صناعات ادبی(( تشبیه،استعاره)) به کار رفته است.
تشبیه مرسل و مفصل :مشبه: من

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد مراعات نظیر، واج آرایی Next Entries پایان نامه ارشد درمورد واج آرایی، مراعات نظیر، اسلوب معادله