پایان نامه ارشد درمورد مراعات نظیر، واج آرایی

دانلود پایان نامه ارشد

واج آرایی: صامت (ن) که هفت بار تکرار
شده است / مراعات نظیر: در واژه های، منزل، ساروان راه، تناسب معنایی است(ملازمت).
در بیت پنجم) صناعات ادبی:((ایهام و کلام جامع)) به کار رفته است.
ایهام: پند پیران الف) منظور چنگ ب) شاعر کهن سال می باشد.
دربیت هفتم ) صناعات ادبی((تلمیح)) به کار رفته است.
تلمیح: اشاره به داستان قارون

صناعات معنوی دراین غزل به کارفته اند.
« کنایه و استعاره».
دربیت ششم) صنعت ادبی(( کنایه)) به کار رفته است.
دربیت هفتم ) صناعات ادبی(( کنایه ، استعاره )) به کار رفته است.
بر باد دادن: کنایه از هدر دادن و از دست دادن می باشد (ایماء)
استعاره مکنیه: گوش دل مستعارمنه: دل مستعارله: انسان قرینه:گوشجامع: پندپزیری
غزل127

روشــــنــی طـلعـت تــــــو مـــاه نــدارد پیش تــــــو گـــل رونـــق گــیــاه نـدارد
گــوشـۀ ابــروی تـــست مــنـزل جــانـم خــوشـتــــر از ایــن گـوشه پــادشـاه ندارد
تــا چه کنـــد بــا رخ تــــو دود دل مــن آیـــــنه دانــــی کـــه تـــــاب آه نـــدارد
شوخــی نـرگس نـگر کـه پیش تـو بشکفت چــشــم دریــــده ادب نــــگــاه نــــدارد
دیــدم و آن چشم دل سیـه کـه تــو داری جـــانـــب هیــــچ آشـــنــا نــگاه نــدارد
رطل گرانـــم ده ای مــریــــده خرابــات شـــادی شیخــی که خــــانــقـاه نــــدارد
خون خور و خامش نشین که آن دل نـازک طـاقـت فــــریـــــاد داد خـــواه نــــدارد
گــو بــرو و آستین بـه خون جگر شـــوی هــــر کـــه در ایـــن آســتانه راه نـــدارد
نــــی مــن تــنـهـا کـشم تـطـاول زلـف کیست کـــه او داغ آن ســــیــاه نـــــدارد
حافظ اگـر سجدۀ تو کـرد مــکـن عــیب کـــافر عشق ای صـنـم گـنـــاه نــــــدارد

صناعات لفظی که دراین غزل به کارفته اند :
« ایهام و جناس».
دربیت پنجم) صفت ادبی((ایهام)) به کار رفته است.
ایهام: دل سیاه
الف)سیاه دل و قسی القلب ب) چشم که نقطۀ سیاهی در وسط دارد
دربیت هشتم) صفت ادبی(( جناس))به کار رفته است:
جناس شبه اشتقاق: در واژه های آستین ، آستان است.

صناعات معنوی که دراین غزل به کاررفته اند:
«تشبیه وکنایه ومجاز واستعاره».
در بیت اول) صنعت ادبی((تشبیه)) به کار رفته است:

تشبیه مضمر: مصرع اول که چهرۀ یار به ماه تشبیه شده است / تشبیه مضمر و تفصیل: مصرع دوم که چهرۀ یار را به گل
تشبیه کرده و بر آن برتری داده است.
دربیت سوم) صنعت ادبی(( تشبیه)) به کار رفته است.
تشبیه مضمر: روی و چهرۀ محبوب به آیینه تشبیه شده است.
دربیت چهارم) صفت ادبی((تشبیه))به کار رفته است.
تشبیه مضمر و تفصیل: چشم محبوب را به نرگس تشبیه کرده و بر آن برتری داده است.
دربیت هفتم( صفت ادبی ((کنایه)) به کار رفته است.
کنایه: خون خوردن که منظور غصه و اندوه خوردن می باشد (ایماء)
دربین نهم) صفت ادبی((مجاز))به کار رفته است.
مجازبه علاقه صفت و موصوف سیاه(صفت) آورده شده و منظورزلف(موصوف) می باشد.
در بیت دهم) صفت ادبی(( استعاره)) وجود دارد:
استعاره مصرحه مجرده: مستعار: صنم مستعارله: زن زیبا روی جامع: زیبایی و ظرافت
غزل128
نـیـسـت در شهـــر نگـاری که دل ما بـبرد بــــختم اریـار شود رختم از اینجا بــبرد
کو حریفی کش سر مست که پیش کرمش عاشـق ســوخــتــه دل نـــام تمنـّا ببرد
بــاغـبانا ز خـــزان بــی خــبرت می بینم آه از آن روز کـــه بادت گل رعنــا بــبرد
رهزن دهـرنخفته اســت مـشـو ایمـن از او اگر امروز نـبرده اســـت کـه فـردا بــبرد
در خیال ایـن همه لعبت به هوس می بـازم بـودکه صاحب نظری نـــام تماشا بـــبرد
علم و فضلی که به چل سال دلم جمع آورد ترسم آن نرگس مستانه بـــه یـــغما ببرد
بانگ گاوی چــه صدا باز دهد عشوه مـخـر سامری کیست که دست از ید بـیـضا ببرد
جـــــام مینایی مـی سد ره تنگدلی اسـت منه از دست که سیل غمـت از جـا بـبـرد
راه عشــق ار چــه کمینگاه کمانداران است هرکه دانسته رود صــرفـه ز اعــدا بـبـرد
حافظ ار جـــان طلبد غمــزۀ مستــانۀ یار خــــانـــه از غـیربپرداز و بـهـل تـا بـبرد

صناعت لفظی که دراین غزل بکاررفته اند:
«جناس، مراعات نظیر،تضاد، واج آرایی و تلمیح».
دربیت اول) صفت ادبی((جناس))به کار رفته است
جناس لاحق: در واژه های(بختم، رختم).
دربیت سوم) صناعت ادبی(( مراعات نظیر)) به کار رفته است
مراعات نظیر: در واژه های باغبان، خزان، گل است.
دربیت چهارم) صنعت ادبی ((تضاد)) بکار رفته است.
طباق ایجاب: در واژه های امروز ، فردا وجود دارد.
دربیت ششم) صناعت ادبی((واج آرایی)) بکار رفته است.
واج آرایی: صامت (ل) در مصرع اول
دربیت هفتم ) صناعات ادبی(( مراعات نظیر و تلمیح)) به کار رفته است.
مراعات نظیر: در واژه های بانگ گاو،، سامری ، ید بیضاء / تلمیح: به دو آیه از قران( آیه 147 سوره اعراف)و
(22 سوره طه ) داستان قوم موسی و گوساله ای که مورد پرستش قرار گرفت.
دربیت هشتم ) صنعت ادبی (( واج آرایی)) به کار رفته است . صامت (م) و (س).

صناعت معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
« استعاره»
دربیت سوم) صناعت ادبی(( استعاره)) به کار رفته است.
استعاره مصرحه مطلقه: مستعار: گل رعنا
مستعارمنه:چهره یار قرینه: رعنا جامع: زیبایی و سرخی
دربیت ششم) صناعت ادبی((استعاره)) به کار رفته است.
استعاره مصرحه مجرده: مستعار: نرگس مستعارله: چشم معشوق
قرینه: مستانه جامع: زیبایی و خماری

غزل129
اگــر نـه بـاده غم دل زیـــاد مـــا بــــبرد نــهیب حـــادثه بـــنیاد مـــا ز جــا ببرد
اگــــر نـــه عقل بــه مستی فروکشد لنگر چــگــونــه کـشتی از این ورطۀ بــلا بـبرد
فغان کـه بــا هم کس غایبانه باخت فــلـک کــــه کـس نـبـود دستی از ایـن دغا ببرد
گذار بــر ظلمات است خضر راهــــی کــو مبـاد کـآتش مــحرومـــی آب مــــا ببرد
دل ضعیفم از آن می کشد بـه طرف چــمن کـــه جــان زمرگ بـــه بیمـاری صبا ببرد
طبیب عــشق مـنـم بـاده ده کـه مـعـجون فـــراغــت آرد و انــدیشـۀ خـــطا بـــبرد
بسوخت حافظ و کــس حال او بـه یار نگفت مگر نسیم پیـامــــی خــــدای را بــــبرد

صناعات لفظی که دراین غزل بکاررفته اند:
«ایهام، مراعات نظیر ، تلمیح».
در بیت سوم) صنعت ادبی((ایهام)) به کار رفته است.
ایهام: دستی ببرد الف) یک دست از او ببرد(شکست دهد) ب)سبقت بگیرد
دربیت چهارم ) صناعات ادبی(( مراعات نظیر ، تلمیح و ایهام)) به کار رفته است
مراعات نظیر: دربین واژه های ظلمات ، خضر ، راه ، آب می باشد (ملازمت) / تلمیح:به داستان خضر و بستن آب
حیاط در ظلمات / ایهام تضاد: آتش در معنی غیر منظور خود با آب در تضاد است.

صناعت معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
«استعاره»
دربیت دوم) صنعت ادبی(استعاره)) به کار رفته است.
استعاره کنایی تشخیص: عقل لنگر فرو کشد مستعارله: عقل مستعارمنه:انسان قرینه: لنگرکشیدن
جامع: عمل خردمندانه
غزل130
سحـــر بـــلبل حـکـایــت با صبا کرد کــه عشق روی گل بــا مـــا چه هـا کرد
از آن رنـگ رخــم خـون در دل افـتـاد و از آن گلشن بــــه خــارم مبتلا کـــرد
غـــــــلام هـــــمــت آن نــازنــینم کـــه کــار خیر بــی روی و ریــــا کرد
من از بـــیگانــگان دیـــگــر نــنالــم که با من هــرچه کــــرد آن آشنا کــرد
گــر از سلطان طمع کـردم خطا بـــود ور از دلبـــــر وفـــا جستم جــــفا کرد
خـــوشش بــــاد آن نـسیم صبحگاهی کــــه درد شــب نشینان را دوا کـــــرد
نـقـــاب گــل کشــید و زلــف سنـبل گــــره بــــنـد قـبـای غـنچــه وا کـرد
بـــــه هــر سـو بلبل عاشق در افــغان تــنـعـّم از مــیـان بـــاد صــبــا کــرد
بــــشارت بـــر به کـوی می فـروشان که حافظ توبــه از زهـد ریــــا کــــــرد
وفــــا از خـــواجــگان شـهر بـــا من کــــمـال دولــت و دیـن بـوالـفـا کـــرد

صناعات لفظی که دراین غزل بکاررفته اند:
« تضاد، جناس، مراعات نظیر».
دربیت چهارم) صنعت ادبی(( تضاد)) در بیت وجود دارد:
طباق ایجاب: در واژه های بیگانه، آشنا وجود دارد.
دربیت پنجم) صنعت ادبی((جناس)) به کار رفته است
جناس لاحق: در واژه های وفا ، جفا می باشد.
دربیت ششم) صنعت ادبی(( مراعات نظیر)) به کار رفته است.

صناعت معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
«استعاره».
دربیت اول) صنعت ادبی(( استعاره کنایی)) به کار رفته است.
استعاره مکنیه(تشخیص): بلبل با صبا حکایت کرد (بلبل و صبا شخصیت یافته اند) مستعارله:بلبل
مستعارمنه:انسان قرینه: حکایت کردن جامع: سخنوری
دربیت هفتم) صنعت ادبی(( استعاره کنایی)) به کار رفته است:
استعاره مکنیه تشخیص:
(1) مستعارمنه: گل مستعارله: انسان(محبوب) قرینه: نقاب جامع:چهره
(2)مستعارمنه: سنبل مستعارله : انسان(محبوب) قرینه: زلف (3) مستعارمنه: غنچه
مستعارله: معشوق ( انسان ) قرینه: گره بند قبا

غزل131
بیا که ترک فلک خوان روزه غارت کــــرد هلال عــیـد بـــه دور قـدح اشـارت کــرد
ثـواب روزه و حجّ قبول آنکس کــه بـــرد کـــه خاک میکدۀ عشق را زیـــارت کـــرد
مـقــام اصلی مــا گوشـۀ خـرابـات اسـت خـداش خـیـر دهاد آن کـه این عمارت کرد
بـهـای بادۀ چون لعل چیست؟ جوهر عقل بیا که سود کســـی بـرد کـاین تجارت کرد
نــمـاز در خــم آن ابــروان مــحـرابــی کسی کند کـه بـه خون جـــگر طهارت کند
فغان کــه نرگس جمّاش شیخ شهر امـروز نظر بــه دردکشان از ســـر حقارت کــــرد
بـه روی یـار نـظـر کـن ز دیـده منّت دار کــه کار دیــده نظر از ســر بـــصارت کـرد
حـدیـث عشــق ز حافظ شنو نــه از واعظ اگر چـــه صنعت بسیــار در عبارت کـــرد

صناعات لفظی که دراین غزل به کاررفته اند:
«ایهام، مراعات نظیر».
دربیت اول) صناعات ادبی«ایهام» به کاررفته است.
ایهام: دور قدح الف) که منظور گردش ساغر می باشد ب) معنی دیگر لبه قدح / تشبیه بلیغ : ترک فلک
در بیت چهارم) صناعات ادبی«مراعات نظیر» به کاررفته است.
مراعات نظیر: تناسب در بین واژه های بها ، سود ، تجارت کردن (ملازمت) .

صناعات معنوی که دراین غزل بکاررفته اند:
« تشبیه، استعاره».
دربیت اول) صناعات ادبی (( تشبیه)) به کار رفته است.
مشبه: فلک مشبه به : ترک وجه شبه: غارتگر و حمله کننده
دربیت چهارم) صناعات ادبی((و تشبیه)) به کار رفته است
تشبیه مجمل: بادۀ چون لعل مشبه: باده
مشبه به: اعل ادات: چون وجه شبه محذو.ف : سرخی
در بیت پنجم) صنعت ادبی ((تشبیه)) به کار رفته است .
در بیت ششم ) صنعت ادبی ( استعاره) به کار رفته است.
استعاره مصرحه مرده : مستعار : نرگس جماش مستعارمنه: چشم یار قرینه : جماش جامع : زیبایی و خمارآلودگی
غزل132
به آب روشن می عارفی طهارت کـــرد عـــلی الصّباح کــه میخانـه را زیارت کرد
همین که ساغر زرّین خورنهان گــردیـد هلال عـیـد بـه دور قرح اشــارت کــــرد
خوشا نماز و نیاز کسی کــــه از سر درد بـــه آب دیـده و خون جیگر طهارت کرد
امــام خواجه کــه بــودش سر نماز دراز بـــه خــون دختر رز خرقه را قصارت کرد
دلــم ز حلقۀ

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد واج آرایی، مراعات نظیر، ضرب المثل، ایهام تناسب Next Entries پایان نامه ارشد درمورد مراعات نظیر، واج آرایی، ایهام تناسب