پایان نامه ارشد درمورد قابلیت اعتماد، مهندسی فرهنگی، ارزش های اجتماعی، طبقه اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

باید از منظر استدلال و برهان نیز پایه های حکومت دین را بشناسد. مسائل عاطفی زودگذر است، از این رو باید باورهای دینی را با استدلال های روشن ماندگار کرد.

3-1-2-2-تبلیغ اقناعی و القائی
مراد ما در بحث تبلیغ، توانائی اقناع مخاطب است؛ یعنی اگر مراد ما از تبلیغ دین، تغییر رفتار یک فرد باشد، تنها در صورت متقاعد کردن آن فرد است که ما می توانیم تاثیرگذار باشیم و به مراد خود برسیم.
اقناع فرآيندي است كه با توسل به تعقل و احساس، در قالب مهارت‌هاي كلامي و غيركلامي و رسانه‌اي، ذهنيّت افراد را غالباً جهت تغيير رفتار و وادار كردن آن‌ها به عمل معيّني، تحت تأثير قرار مي‌دهد. اين فرآيند هرچند در بردارنده‌ی ويژگي روان‌شناختي آزادي است و ترغيب‌شونده احساس مي‌كند، موافق ميل خود، اهداف و رهنمودهاي تعيين‌شده را انجام مي‌دهد، امّا در واقع متضمن نوعي از فشار رواني است که در مسير ترغيب، ميان منطق و استدلال منطقي به هيجان‌ها متوسل مي‌شود. در واقع، اقناع حد واسط ميان منطق و استدلال و تهديد و تنبيه به‌شمار مي‌رود.
لذا تبلیغات القائی، فاقد مولفه های ذکر شده می باشد و از لحاظ مهندسی فرهنگی، در رتبه پایینی از فنون موثّر تبلیغ قرار دارد؛ یک روحانی، برای تبلیغ موثّر خود، باید از شیوه های تبلیغی اقناعی استفاده نماید تا به رسالت خویش عمل کرده باشد.
1-3-1-2-2-مولفههای متقاعدسازی در تبلیغ
پژوهش های زیادی درباره عوامل تبلیغ مؤثر یا متقاعدسازی انجام گرفته و نتایج آنها ذکر شده است. عواملی چون: ویژگی مبلّغ، محتوای پیام، مخاطب و روش های ارسال پیام در نظرگرفته اند که آن ها را می توان در قالب یک جمله بیان کرد: «چه کسی، چه چیزی را، برای چه کسی، چگونه ارائه می کند؟»
1-1-3-1-2-2-ویژگی های ارسال کننده پیام
اصطلاح “منبع”، شامل همه دست اندرکارانی می شود که در طرح و انتقال پیام نقش دارند. منبع، ممکن است یک شخص حقیقی باشد و یا یک شخصیت حقوقی؛ به هر صورت، عوامل مختلفی دخالت دارند که سبب تأثیر بیش تر منبع بر مخاطب است که به آنها اشاره می شود:
2-1-3-1-2-2-اعتبار منبع
بررسیها نشان می دهد که منبع معتبر، بیش از منبع کم اعتبار، متقاعدکننده خواهد بود که مؤلفههای مربوط به آن، تخصص و قابلیت اعتماد است.
3-1-3-1-2-2-تخصص یا خبرگی
این مؤلفه درمواردی کارایی خوبی نشان می دهد که موضوع پیام با حوزه کارشناسی و تخصص افراد ربط داشته و پذیرش پیام با خطرپذیری یا ریسک زیاد همراه باشد. در جاهایی شنوندگان با بیان کننده پیام، آشنایی ندارند. اگربیان کننده با اطمینان، مطلبی را بیان کند و یا چیزهایی را بگوید که شنونده با آن موافق است، بیان کننده از دیدگاه شنونده ها، فردی خبره به نظرمی رسد.
4-1-3-1-2-2-قابلیت اعتماد
مفهوم قابلیت اعتماد با قصد و هدف منبع برای برقراری ارتباط، رابطه دارد. کسانی که احساس می شود قصد متقاعد کردن ما را در سردارند، کمتر قابل اعتمادند. در شرایطی که موضوع برای مخاطب اهمیت داشته باشد و به گونه ای با آن درگیری داشته باشد، مؤلفه قابلیت اعتماد منبع، نقش مؤثرتر و متقاعدکنندگی بیشتری بازی می کند. با این حال از بین دو منبع قابل اعتماد، منبع متخصص، تأثیر بیشتری دارد.
5-1-3-1-2-2-محبوب بودن
منبع محبوب، ارتباط را دوست داشتنی می کند و ارتباط دوست داشتنی، متقاعد کننده تر است. اصولی وجود دارد که می گویند: «محبّ، ویژگی محبوب را پیدا می کند و محبت، اطاعت آور است.» مؤلفه های «محبوب بودن»، «جذابیت»و «شباهت» است که با مفهوم تأییداجتماعی ـ که خاصیت مشوق را دارد ـ مرتبط است.
6-1-3-1-2-2-جذابیت
بیشتر افراد از اصطلاح “جذابیت”، مفهوم زیبایی را به ذهن می آورند؛ حال آنکه مهارت ویژه محبوبیت اجتماعی و هر صفت مثبتی که سبب برجسته شدن شخصیت افراد شود، جنبه ای از جذابیت به شمار می رود. مفهوم جذابیت را در ارزش های اجتماعی می توان جستجو کرد.
7-1-3-1-2-2-شباهت
شباهت، مؤلفه دیگری ازمنبع است و این بیان که «من هم مثل او هستم، پس همان نتایج برای من متصور است»، می تواند به فهم چگونگی کارکرد آن کمک کند. گاه دیگران را دوست داریم؛ چون شبیه ما هستند و در نتیجه قبول شان داریم. مبنای شباهت، ممکن است دین، ملیّت، طبقه اجتماعی، جنسیت، شباهت ظاهری و هر چیز دیگری باشد که بتواند سرنوشت گروهی را به هم گره بزند، یا دست کم، پیامدهای همانندی را برای افراد آن به بار آورد.
8-1-3-1-2-2-قدرت
قدرت از جمله صفاتی است که هم خود آن و هم نشانه های آن می تواند مؤثر باشد. در چارچوب ارتباط میان فردی، مفهوم قدرت با مفهوم مدیریت و توان سازمان و سامان دادن به امور رابطه دارد. مردم به درستی، مفهوم قدرت را با مفاهیمی چون زور، توانایی و اعمال تنبیه وتشویق تداعی می کنند. هر چه دامنه اعمال پاداش یا تنبیه بیشتر باشد، قدرت وی نیز بیشتر است.(حکیم آرا، 1384، 255)

2-3-1-2-2- مؤلفههای پیام متقاعدگرانه
1-2-3-1-2-2-قابلیت فهم پیام
هر پیام متقاعدگرانه ای باید قابل فهم باشد. علاوه بر آن، تدوین نامناسب نیز می تواند به کج فهمی منجر شود. متغیرهایی چون: وضوح متن، صدا وتصویر در کنار سادگی و استدلالها، استحکام و سازمان یافتگی می تواند به فهم و پذیرش پیام کمک کند.
2-2-3-1-2-2-شمار استدلال
تأثیر شماراستدلال با میزان درگیری مخاطب باموضوع، رابطه دارد. وقتی موضوع، اهمیت چندانی ندارد، شمار استدلال می تواند در نقش نشانه پیرامونی ظاهرشده، بر متقاعدشدن مؤثر باشد؛ اما وقتی ارتباط شخصی با موضوع بالا گرفت افراد، تحت تأثیر کیفیت استدلال ها تغییر نگرش می دهند تا شمار استدلال ها.
3-2-3-1-2-2-ایجاد هیجان
پیامهای ترس برانگیز، هنگامی مؤثراست که:
اوّلاً: استدلال های محکمی درباره امکان وقوع پیامدهای ناخوشایند و ناگوار مطرح کرده باشند؛
ثانیاً: توضیح دهند که در صورت عدم پذیرش، وقوع پیامدهای منفی بسیار محتمل است.
ثالثاً: استدلال ها اطمینان دهند که در صورت پذیرش توصیه ها، پیامدهای ناگوار از بین خواهد رفت.
4-2-3-1-2-2-پیام های یک جانبه در برابر پیام های دوجانبه
منظور از پیامهای یک جانبه، پیامی است که استدلال های آن یکسره در موافقت یا در مخالفت از موضع نهایی باشد. پیامهای دوجانبه دربرگیرنده هر دو نوع استدلال های موافق و مخالف است؛ مثلاً «گران است»، یک پیام یک جانبه است و «گران است؛ ولی با دوام» یک پیام دوجانبه است.
پیام های یک جانبه بیشتر بر افرادی مؤثر است که یا از ابتدا موافق بوده اند، یا به شیوه پیرامونی تفکر می کنند و دوستانه اند. پیام دوجانبه، بیشتر برافرادی که منتقد، غیردوستانه، و احتمالاً در معرض پیام های مخالف قرار دارند و به شیوه مرکزی استدلال می کنند.
5-2-3-1-2-2-نتیجه گیری پیام
چنانچه افراد از انگیزه و توانایی لازم برای نتیجه گیری برخوردار باشند و بتوانند اطلاعات را به شیوه مرکزی پردازش کنند، در این صورت بهتر است نتیجه گیری به خودآنان واگذار شود. انتخاب هر یک از دو راه، به میزان اهمیت موضوع نیز بستگی دارد. در پیـام هایی که موضـوع آن به اندازه کافـی درگیـری ایجاد می کند و استدلال های آن در سطح متوسطی قابل فهم باشد، بهتر است به مخاطب واگذار شود؛ زیرا در پیام هایی که مخاطب خود به نتیجه می رسد، بهتر متقاعد می شود و در مواقع لازم به گونه شایسته ای از آن دفاع می کند.
6-2-3-1-2-2-معرفی منبع
گاهی مضمون پیام، ناظر به تأمین خواسته های منبع است؛ مانند بسیاری از پیام های بازرگانی یا اطلاعیه ها و گاه ناظر به منافع مخاطب است؛ مانند پیام های بهداشتی یا خدماتی اجتماعی. در حالت اوّل به نظر می رسد معرفی منبع متخصص یا جذاب در ابتدای پیام مؤثرتر باشد؛ اما زمانی که موضوع پیام برای مردم مهم باشد، ذکر منبع در پایان پیام، مانند نیروی انتظامی، به معنای تأیید، اعتبار و صحت آن است.
7-2-3-1-2-2-ترتیب ارائه پیام
چنانچه پیام اوّل و دوم یا سخنرانی اوّل و دوم پشت سرهم باشد و پس از فاصله زمانی، سنجشی انجام گیرد، اثر «تقدم»، صورت می گیرد و پیام اوّلی مؤثرترخواهد بود. اگر پیام دوّم یا سخنرانی دوّم پس از یک فاصله زمانی ارائه شود، اثر «تأخر»، صورت می گیرد و پیام دوّم مؤثّرتر است.
چنانچه میان دو سخنرانی، فاصله زمانی نباشد و نظرخواهی هم بلافاصله پس از سخنرانی دوّم برگزارشود، ترتیب دو سخنرانی، تأثیری بر جهت گیری نگرشی نخواهد داشت. به همین نحو، چنانچه میان دو سخنرانی اوّل و دوم و نیز میان سخنرانی دوم و زمان رأی گیری، فاصله زمانی قابل توجهی باشد، باز ترتیب سخنرانی، نقشی در جهت دادن به نگرش ها نخواهد داشت.

8-2-3-1-2-2-تکرار پیام و تنوع پیام
صرف قرارگرفتن مکرر در معرض پیام، حتی در صورت عدم تشخیص و یادآوری آن توانسته است نگرش افراد را از طریق پردازش پیرامونی تغییر دهد. وقتی تکرار، سبب خستگی شود، تنوع تکرار در پیام می تواند خستگی ناشی از تکرار را به عقب اندازد.
در سـوره الرحمن، آیه«فَبِأَیِّ آلاءِرَبِّکُما تُکَذِّبان» (پس کدامیـن نعمتهای پروردگارتان را تکـذیب میکنید) چندین بار تکرار شده است؛ امّا در فاصله های متناسب و مختلف از آیات دیگر قرارگرفته است، از این رو هم سبب تأثیر بیش تر می شود و هم خستگی و کسالت به بار نمی آورد.

3-3-1-2-2-فرم و قالب تبلیغ
تبلیغ دین، بایستی علاوه بر محتوای خوب و درست، دارای فرم مناسب باشد و با صورت و قالبی جذاب و گیرا، ارایه گردد و نباید تنها، به قوّت پیام اکتفا کرد.
مبلّغ دین، می بایست به این نکته توجه کند که مخاطبان، انواع و اقسام دارند؛ با ذهنیت های متفاوت زندگی می کنند و اطلاعات پیشین آنها فرق می کند؛ ذوق و سلیقه آنان یکسان نیست؛ با بهره های هوشی مختلف، در معرض تبلیغ دین قرار می گیرند؛ درجات ایمان مذهبی آنان، همگون نیست و…
این گونه تفاوت ها و موارد مشابه، ایجاب می کند که مبلّغ دین، با یک فرم و قالب تبلیغی، به سراغ تبلیغ نرود؛ همه را در یک ظرف نیندازد؛ برای انواع جامعه ی مخاطب، نسخه واحد نپیچد؛ بلکه با ذوق و ابتکار، قالب های گوناگون تبلیغی را پی ریزی کند و متناسب با گروه های مختلف پیام گیران تبلیغی، فرم های ویژه تبلیغ را پیش بینی کند.
روش های پیشین تبلیغی، نباید تعصب بیافریند و قالب تبلیغ را در همان فرم های آشنا، متوقف و محدود کند. کارایی یک قالب در زمان های گذشته، نباید حجاب برای مبلّغان شود و به تکرار همان تجربه بپردازند.
از این رو، یک مبلّغ بصیر دین، باید دائماً در قالب ها و فرم های تبلیغی خود، تجدید نظر کند؛ آن را با شرایط متحول زمان و جامعه پویای مخاطب، هماهنگ سازد و متناسب با موقعیت، پیامدهی نماید.
در تبلیغ دین، باید زبان زمان را شناخت؛ با زبان ها و لهجه های مهجور، به ارایه ی پیام وحی نپرداخت؛ با خطوط و اشکال نامأنوس، تمنای تأثیرگذاری در خلق نداشت؛ تبلیغ دین را ارتباط و گفت و شنود مبلّغ و پیام گیرندگان دانست و در هر ارتباط، انس با زبان و ابزار را شرط اول مفاهمه و ارتباط دانست.
متأسفانه، تبلیغ دین از سوی حوزه، گاه با همان زبان مهجور رخ می دهد. مخاطب، خود را با انبوهی از کلمات و واژگان غریب مواجه می بیند، احساس سردرگمی می کند و نه تنها راه به جایی نمی برد، که راه رفته را نیز گم می کند.
حوزه، باید خود را به هنر امروز نزدیک کند. هنر، در قالب های گفتاری ونوشتاری و تصویری، فرمهای گوناگون را آزموده و می آزماید و در بستر زمان، تجارب ارجمندی را در توشه ی خویش میدارد. این گنجینه، از سوی حوزه، مغفول و مطرود می نماید و «حوزه» و «هنر»، در غربت از یکدیگر زیست میکنند.
دستیابی به قالب های مناسب تبلیغی، نیازمند آن است که حوزه، خود را به زبان «هنر امروز» نزدیک کند؛ آن را لهو و لعب نپندارد و گرایش به آن را منافی با مروّت نشمارد و هم در قالب های آشنا و هم در فرم های ناشناخته، به «هنر معاصر» قربت جوید.
پیام تبلیغی حوزه، هنوز در یک قالب اصلی یعنی خطابه و منبر ارایه می گردد و اخیراً کم و بیش، در چند مقوله ی دیگر، مثل نگارش مقالات تحقیقی،

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد انقلاب اسلامی، فرهنگ دینی، اندیشه اسلامی، شورهای اسلامی Next Entries پایان نامه ارشد درمورد ارتباط جمعی، امیرتیمور، عوامل اجتماعی، آموزش و پرورش