پایان نامه ارشد درمورد شهر اردبیل، پرسش نامه، بافت تاریخی، جامعه آماری

دانلود پایان نامه ارشد

اهميت عوامل موثر در هویت کالبدی شهر تاريخي اردبیل معرفی شده و هم چنین به معرفی و شناخت محدوه مورد بررسی پرداخته شد و در ادامه پایان نامه نیز روشهـايي جهـت دخالـت مـوثر در بهسـازي و نوسازي و حفظ بافت تاريخي این شهر به عنوان يك ميراث و هويتي ماندگار ارائه شـده اسـت.
3-2- روش تحقیق
مهم‌ترین عاملی که روش‌شناسی هر پژوهش را انتخاب می‌نماید، موضوع مورد مطالعه است. از آنجایی که موضوع مطالعه حاضر «بررسی عوامل تاثیر گذار بر هویت کالبدی بافت تاریخی شهر اردبیل میباشد. روش تحقیق در این زمینه کتابخانه‌ای اسنادی و پیمایشی است. بدین منظور که با مطالعهی متون و اسناد مربوط به عوامل و شاخص های هویت بخش به بافت های تاریخی و با ارزش به بررسی موضوع پرداخته شده است. اسناد مربوط به ضوابط و معیارهای مداخله در حالت های نوسازی، بهسازی و بازسازی در بافت های تاریخی مطالعه میگردد و همچنین مبانی نظری و پشتوانه برای طراحی پرسشنامه آماده گردید.
روش پیمایشی به معنای فن خاصی برای جمع‌آوری اطلاعات نیست. با این وجود كه ‏پرسشنامه در این روش كاربرد گسترده‌ای دارد، اما برای جمع‌آوری اطلاعات می‌توان از فنون دیگری استفاده نمود. پیمایش، مجموعه ای از روش های منظم و استاندارد است که برای جمع آوری اطلاعات دربارهی افراد، خانواده ها و یا مجموعههای بزرگ تر مورد استفاده قرار میگیرد و همچنین روشی برای بدست آوردن اطلاعاتی درباره ی دیدگاه ها، باورها، نظرات، رفتارها یا مشخصات گروهی اعضای یک جامعه آماری از راه انجام تحقیق میباشد.
این روش بهترین روش موجود برای آن دسته از پژوهندگان اجتماعی است که علاقه مند به جمع آوری داده های اصلی برای توصیف جمعیت های بزرگ هستند که نمی توان به طور مستقیم آنها را مشاهده نمود. با نمونهگیری احتمالی دقیق می توان گروهی از پاسخگویان را فراهم نمود که ویژگیهای آنان منعکس کنندهی ویژگیهای جمعیت بزرگتر باشد. همچنین این روش، وسیلهی خوبی برای سنجش نگرشها و جهتگیریها است که می توان از پیمایش ها در جهت هدف های توصیفی و اکتشافی استفاده نمود.
روش پیمایشی از روش‌های تحقیق اجتماعی است، كه مانند هر روش ‏دیگر طرفداران و منتقدانی دارد و هدف ارائه دستورالعمل مفیدی برای اجرای درست ‏روش پیمایشی است و قصد دفاع از آن را ندارد؛ اما بسیاری از انتقادهایی كه از این روش می‌شود، ‏ناشی از برداشت‌های نادرست است. روش پیمایش با سایر روش ها دارای تفاوت هایی می باشد. به عنوان نمونه در روش مطالعه ی موردی، تنها یك واحد تحلیل وجود دارد و تمام داده‌ها برای همان “یك مورد” جمع‌آوری می‌گردد و چون مورد دیگری وجود ندارد، برای فهم رفتار و گرایش‌های آن مورد، نمیتوان از مقایسه بهرهمند گردید. (حافظ نیا ، 1392)
در یک بیان کلی، روش تحقیق صورت گرفته در این پایان نامه از نوع تحقیق پژوهشی – کاربردی و روش بررسی آن توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. محدوده مورد مطالعه شهر اردبیل با تاکید بر بافت تاریخی و عناصر موثر در هویت بخشی به آن می باشد، در آغاز با استفاده از مبانی نظری به واکاوی مفهوم هویت در شهر پرداخته شد و سپس به رتبه بندی عوامل موثر بر هویت بخشی کالبدی بافت های تاریخی شهر پرداخته شده است.
3-2-1- ابزار اندازه گیری و چگونگی سنجش متغیرها در پرسش نامه
در این پژوهش جهت گرد آوری داده های مورد نیاز از ابزار پرسش نامه توام با مصاحبه و مشاهده استفاده شده است، طراحی تنظیم سوالات بر اساس چارچوب نظری، تعاریف متغیرها صورت گرفته است و از درج سوالات تکراری، غیر ضروری و خسته کننده پرهیز شده و اصل اختصار، رسایی و سادگی واژه ها رعایت شده و با توجه به میزان شناخت کارشناسان از وضعیت موچود بافت های تاریخی شهر اردبیل پرسشنامه ها بر اساس میزان اهمیت معیارها و عوامل به صورت طیفی از سوالات ساده و دشوار در پی هم قرار گرفته اند. همچنین پرسش نامه طوری طراحی شده که امکان بررسی با رایانه را دارد. سوالات به صورت چند گزینه ای بر روی طیف لیکرت( خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم، خیلی کم) و همچنین سوالات باز و بسته تنظیم شده است. در طراحی پرسش نامه ترتیب موضوعی تا حد زیادی رعایت شده و تا آن جا که امکان داشته کلیه پرسش های مربوط به یک موضوع در یک گروه قرار گرفته است.
سوالاتی که در رابطه با عوامل و شاخصها میباشند در دسته بندیهای اجتماعی- اقتصادی، کالبدی- طبیعی، فرهنگی- تاریخی در پرسشنامه در قالب جداول ارائه شده اند و مورد پرسشگری قرار گرفته اند.
3-2-2- پایایی و روایی ابزار اندازه گیری
پس از طراحی و تنظیم پرسشنامه، مطابق با اصول و فنون اندازه گیری، جهت برطرف نمودن اشکالات احتمالی و رفع ابهامات موجود، یک بررسی مقدماتی بر روی سوالات پرسشنامه لازم است تا صورت گیرد. در این پژوهش قبل از تنظیم نهایی پرسشنامه ها، ابزار اندازه گیری قبل از لحاظ اصول و فنون ابزار سازی( فرم و شکل روش تهیه، دقت در ساختن سوالات) و معرف بودن محتوای پرسشنامه با اهداف و فرضیات با صاحب نظر( استاد راهنما) مشاهده شده و در برخی سوالات تغییراتی داده شده و چند سوال بصورت باز نیز طراحی گردید. همچنین جهت براورد میزان دقت هر یک از سوالات پرسش نامه وسیله اندازه گیری روی 33 نفر از افراد موجود در جامعه آماری اجرا شد و پس از ان داده های گرد آوری شده کد بندی و پردازش شد و سپس اقدام به تعیین میزان پایایی مقدماتی به شیوه آلفای کرونباخ گردید.
در نهایت در برخی از شاخص ها که نارسایی ها و ابهاماتی که به نظر میرسد وجود داشته باشد بازبینی مجدد شده و برخی از تغییرات اعمال گردید. پس از طی این مراحل پرسش نامه نهایی تنظیم و جهت اجرا و جمع آوری اطلاعات تکثیر گردید. پس از تکمیل و برگشت پرسش نامه ها و استخراج و انتقال داده ها به نرم افزار spss میزان روایی و پایایی آن به روش ضریب آلفای کرونباخ محاسبه شد که فرمول آلفای کرونباخ به صورت مقابل می باشد.
α=k/(k+1)×⌈1-(〖Σs〗_i^2)/(s_i^2 )⌉
پرسشنامه اولیه در تعداد 33 نفر از جامعه آماری میزان روایی آن برآورد شد که ضریب آلفای کرونباخ برابر با 85/0 شد، که این ضریب قابل قبولی برای روایی و پایایی وسیله اندازه گیری را نشان می دهد.
3-2-3- جامعه آماری
محیط آماری این پژوهش شامل کارشناسان حوزه ی تاریخ و شهرسازی می باشد که از ادارات مختلف شهر اردبیل و به لحاظ برخورداری و واجد شرایط تخصصی و کارشناسی در زمینه اظهار نظر در رابطه با متغیرهای این پژوهش به عنوان جامعه آماری انتخاب گردید.
3-2-4- تعیین حجم نمونه و روش نمونه گیری
در این تحقیق نمونه گیری با روش تصادفی ساده انجام می شود و برای محاسبه حجم نمونه، از فرمول کوکران در رابطه ی زیر استفاده می شود:
d = 0/032 , α = 0/05
n= Z_(〖α/2〗^2 )/(4d^2 )= 〖(1.96)〗^2/(4 〖(0.032)〗^2 )=100
در این فرمول α : نشان دهنده ی میزان خطا، d: درجه ی اطمینان یا دقت احتمالی مطلوب و n: حجم نمونه می باشد. با توجه به این رابطه تعداد حجم نمونه 100 به دست می آید. بنابراین پرسشنامه میان 100 نفر از کارشناسان توزیع می گردد.
3-2-5- محیط پژوهش
برای گرد آوری دادههای مورد نیاز در این پزوهش از آنجا که نمونه مورد مطالعه کارشناسان و متخصصان شهرداری، اداره میراث فرهنگی و سازمان هایی نظیر راه و شهرسازی در شهر اردبیل می باشد، محلات و بافت های تاریخی شهر اردبیل به عنوان محیط پژوهش بوده که با مراجه به سازمان های مرتبط با امورات چنین بافت هایی بر اساس روش های نمونه گیری بکارگرفته شده مصاحبه و پرسشنامه تکمیل شده است.
3-2-6-روش تجزیه و تحلیل داده ها
در این پژوهش پس از تکمیل پرسشنامه، داده های گرد آوری شده بر اساس مقیاس های انداره گیری متغیرها کدگذاری شده و با نرم افزار SPSS پردازش و تجزیه و تحلیل شده اند. در این بند به توصیف و تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده پرداخته می شود. ابتدا با استفاده از آمار توصیفی و جداول فراوان یک بعدی و آمارهای متناسب با هر متغیر به توصیف یافته ها در رابطه با عوامل موثر در هویت بخشی در بافت های تاریخی پرداخته و اطلاعات آمار توصیفی آن ارائه میگردد. سپس فرضیه پژوهش با استفاده از آمار استنباطی و آزمون های مناسب از جمله آزمون همبستگی رگرسیون چند متغیره و همچنین آزمون پیرسون به منظور آزمون وجود رابطه میان متغیرها و شدت و درصد روابط میان آن ها استفاده شده است.
3-2-7- تجزیه و تحلیل توصیفی داده ها
در این قسمت به توصیف داده های گرد آوری شده از نمونه مورد مطالعه به واسطه آمار توصیفی پرداخته می شود. نمونه آماری مورد مطالعه در این پژوهش 100 نفر از کارشناسان ساکن در شهر اردبیل و متخصص در حوزه بافت های تاریخی و فرسوده شهری می باشد. بنابراین در این جا ویژگی ها و شرایط عمومی پاسخگویان و نیز پاسخ آنان به سوالات توصیف گردیده است.
3-3- معرفی شاخص ها و مولفه های موثر در هویت بخشی کالبدی شهر بافت تاریخی شهر اردبیل
شهر اردبیل به دلیل داشتن قدمت تاریخی و همچنین قرار گیری در موقعیت جغرافیایی و اقلیمی واجد ویژگی های ممتاز شهر نشینی است. همچنین به دلیل سابقه طولانی سکونت در آن دارای بناهای و بافت ها و محلات گران بهای تاریخی است که در هویت بخشی به این شهر نقش اصلی را ایفا می کنند.
اما آنچه در این تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است مجموع عوامل موثر بر هویت بخشی به بافت های تاریخی شهر و همچنین رتبه بندی میزان اهمیت این عوامل و شاخص ها از دیدگاه کارشناسان حوزه مسائل شهری و بافت های فرسوده شهر بوده است.
مهم ترین عواملی که در این پایان نامه در ارتباط با هویت بخشی کالبدی به شهر اردبیل مورد بررسی قرار گرفته عبارتند از محلات با قدمت تاریخی و میادین و فضاهای اجتماعات جمعی و همچنین فضاهای باز شهری. در ادامه در بخش شناخت محدوده مورد بررسی تحولات تاریخی، سیاسی و اجتماعی شهر اردبیل ارائه شده است. این شاخص ها با توجه به فرضیات مطرح شده در فصل اول پایان نامه در قالب سه فرضیه مورد بررسی قرار می گیرند. همچنین متغیر وابسته هویت کالبدی نیز با سنجه ها و شاخص هایی که از فصل دوم پایان نامه برگرفته شده است قابل بررسی می باشد. این شاخص ها در موارد زیر به طور مختصر بیان می گردند:
تمایز/ تشابه، به معنای تمایز از غیر و تشابه با خودی. در بحث هویت کالبدی در بافت های تاریخی وجود نشانه ها و عناصر، کارکرد ها و روابط اجتماعی خاصی می تواند تمایز بافت تاریخی شهر از ساختار کلی فضایی شهر را ایجاد کرده و از سوی دیگر تشابه و این همانی را در درون خود بافت ایجاد نمایند.
تداوم و تحول: به معنای پیوند با گذشته و عدم انقطاع(تداوم معنی و ارزش های خودی) در عین نوآوری و خلاقیت با توجه به شرایط زمانه(خود ماندن ولی همان نماندن). در ارزیابی عوامل تاثیرگذار در هویت شهری از بعد کالبدی وجود برخی کارکردها و همچنین روابط و فعالیت های اقتصادی و اجتماعی می تواند تداوم حیات کالبدی محلات را تضمین میکند و از سویی دیگر به واسطه روابط و تعاملات اجتماعی در درون این بافت ها و همچنین در گره ها و میادین شهری می تواند زمینه های بروز خلاقیت و نوآوری در شهروندان را ایجاد کرده و تحولات بنیادین و سازگار با هویت محلات را باعث گردد.
وحدت/ کثرت، به معنای پیوند میان اجزای متفاوت، ناهمگون و حتی متضاد، به گونه ای که در کنار هم یک کل را به وجود بیاورند. معیارهای مورد بررسی در این زمینه در حوزه های معماری و طراحی شهری هستند.(میر مقتدایی،1383). در زمینه این ویژگی هویت می توان چنین بیان کرد که به عنواون مثال تنوع عملکردها و کاربری ها در محلات و میادین شهری در بافت های تاریخی می تواند علی رغم کثرت و توع مفهوم وحدت و یکپارچگی را نیز در درون خود داشته باشد تا از یکنواختی تام در این بافت ها جلوگیری به عمل آید.
همانطور که بیان گردید علاوه بر اینکه در بخش تعریف و تعیین متغیر وابسته موضوع مولفه های آن تعیین گردیده است، به منظور انجام شیوه ای منطقی و استاندارد سنجه هایی نیز برای متغیرهای مستقل که فرضیات بر اساس آن ها مطرح گشته اند، تعیین گردید. از این رو با توجه به مبانی نظری و پیشینه های مطالعاتی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد بافت تاریخی، بهسازی و نوسازی، بازآفرینی، نوسازی و بهسازی Next Entries پایان نامه ارشد درمورد بافت تاریخی، شهر اردبیل، امام حسین، ساختار کالبدی