پایان نامه ارشد درمورد روابط دوجانبه، تعامل سازنده، توسعه منطقه

دانلود پایان نامه ارشد

يک نمونه موفق همگرائي اقتصادي برخوردار بوده است (ظريف و سجادپور 1393: 504 ).
در خصوص زمينه هاي شکل گيري آسه آن بسياري از صاحبنظران معتقدند با گسترش گرايشات کمونيستي در آغاز جنگ سرد، دولت هاي غربي در کنار ايجاد حکومت هاي متمايل به غرب بدنبال تشکيل نهادهائي براي همکاري بيشتر کشورهاي منطقه بودند. لذا براساس رهيافت غالب از همان ابتداي جنگ سرد، قدرت هاي بزرگ غربي در اين منطقه به دنبال مقابله با کمونيسم و در ادامه در جستجوي همکاري منطقه اي براي رسيدن به اهداف خود بودند. بنابراين يکي از دلائل عمده شکل گيري آسه آن نيز زمينه تهديد کننده جنگ در ويتنام بود. درواقع حمايت استراتژيک و قدرتمند و نيز تشويق و تحريک قدرت هاي بزرگ را در پس شکل گيري اين سازمان نبايد ناديده گرفت. تلاش آمريکا در شکل گيري آسه آن، در راستاي تلاش هاي نظامي اين کشور در جنگ ويتنام بود. آنچه که اين فرضيه را تائيد مي کند اين واقعيت است که هيچ دولت کمونيستي در آسه آن عضويت نداشت (سازمند 1388: 28).
4-5-1. اهداف آسه آن:
مهم ترين اهداف اين اتحاديه که در اعلاميه بانکوک آمده است عبارتند از:
1.تسريع رشد و توسعه منطقه از طريق مشارکت همگاني کشورهاي عضو؛
2.تضمين صلح و ثبات منطقه؛
3.همکاري‌هاي گسترده در زمينه‌هاي اقتصادي؛
4. گسترش همکاري‌ها درزمينه فني وتحقيقات؛
5. افزايش سطح بخش‌هاي کشاورزي، حمل ونقل و صنايع کشورهاي عضو.
4-5-2. نشست‌هاي آسه آن:
به ‌جزاجلاس ونشست‌هاي رسمي در سطح سران دولت‌ها و وزراي کشورها، نشست‌هاي ديگري نيز درآسه آن صورت مي‌گيرد که عبارتند از:
– مجمع منطقه‌اي آسه آن: اين مجمع متشکل از 27 عضو (10 کشور عضو به اضافه استراليا، بنگلادش، کانادا، چين، ايالات متحده آمريکا، اتحاديه اروپا، هند، ژاپن، کره جنوبي، کره شمالي، مغولستان، پاکستان، زلاندنو، روسيه، پاپوآ گينه نو، تيمور شرقي و سريلانکا) بوده و ازسال 1994 آغاز به ‌کار کرده است. هدف اين مجمع گسترش گفتگوهاي چندجانبه در منطقه آسيا-اقيانوسيه وتوسعه همکاري‌ها در زمينه‌هاي مختلف است.
– نشست آسيا-اروپا: يک فرايند گفتگوهاي غيررسمي بين آسه آن و اتحاديه اروپا است که ازسال 1996 شروع شده است.
– آسه آن به اضافه سه: گفتگوهايي که بين مقامات دولت‌ هاي عضوآسه آن و سه کشورچين، ژاپن وکره جنوبي که در حاشيه هر اجلاس سران آسه آن، به ‌منظور بهبود روابط بين دولت‌هاي عضو آسه آن و سه کشور فوق برگزار مي‌شود.
– اجلاس آسه آن-روسيه: رهبران دولت‌هاي عضو آسه آن و رئيس جمهور روسيه هرساله در طي يک نشست، به تبادل نظر و گفتگو پيرامون موضوعات فيمابين مي‌پردازند.
– اجلاس آسياي شرقي: مجمعي است کاملا آسيايي که سالانه توسط 16 کشور شرق آسيا و منطقه آسه آن برگزار مي‌گردد. روسيه از سال 2005 درخواست شرکت در اين اجلاس را مطرح کرده است و هم اکنون به ‌عنوان عضو ناظر در اين اجلاس شرکت مي‌کند.
– نشست آسه آن- سر: گفتگوهايي که بين مقامات دولت‌هاي عضو آسه آن و استراليا و زلاندنو برگزارمي‌شود(موسي زاده 1389: 331-330).
4-5-3. فعاليت هاي آسه آن
دوران فعاليت آسه آن را به سه دوره اعتماد سازي، دوره تحکيم با محوريت ضديت با کمونيسم و دوره گسترش و تعميق تقسيم نموده اند (سازمند 1388: 33).
الف) دوران اعتماد سازي: 1974-1967
اگرچه در اعلاميه بانکوک بر مساله همکاري هاي اقتصادي تاکيد شده بود اما اين اتحاديه در اين برهه زماني نهادهاي اقتصادي منطقه اي را که براي توسعه و پيشبرد برنامه هاي اقتصادي منطقه اي ضروري بود را ايجاد نکرد. اين امر نشاندهنده اين بود که اعضا آن به شکل واقعي به اهداف اقتصادي اتحاديه به آن صورتي که در اعلاميه آسه آن مورد حمايت قرار گرفته بود متعهد و پايبند نبودند. در حوزه سياسي نيز نشاني از همگرايي منطقه اي در ميان اعضاي اتحاديه ديده نمي شد و تنش در روابط برخي از اعضاء ديده مي شد ولي درعين حال وجود اتحاديه اين تنش ها ر ا کنترل مي کرد. اگرچه پروزه هاي مشترک در اين دوره بسيار کم بود، اما تماس بين مقامات کشورهاي عضو، رايزني ها و مبادله آراء ميان سران اتحاديه ، متخصصان و تکنوکرات ها سبب ايجاد احساس همبستگي و حسن نيت در ميان دولت هاي عضو گشت. بطور کلي بايد گفت گذشته از روابط معنوي و ديپلماتيک، حمايت هاي اقتصادي آمريکا و ژاپن و گرايش غربگراي آسه آن، در اين دوره زماني اولويت دادن به مذاکره در روابط دوجانبه ، کاستن از تنش ها و گسترش اعتماد و اطمينان منطقه اي براي جلب نظر مساعد بين المللي در دستور کار اين اتحايه قرار داشت( سازمند 1388: 36-34).
ب) دوره تحکيم با محوريت ضديت با کمونيسم: 1989-1975
در اين دوره موضوع ويتنام اصلي ترين دغدغه ديپلمايتک کشورهاي عضو آسه آن بود و اين موضوع در سال 1975 با سقوط سايگون در 30 آوريل و پنوم پن در 17 آوريل و پيروزي کمونيست ها در ويتنام تقويت شد. در پاسخ به واقعيت هاي سياسي جديد در منطقه، دولت هاي عضو آسه آن اولين اجلاس سران را در فوريه 1976 در بالي اندونزي برگزار کردند. اين کنفرانس موجب رسميت بخشيدن به اقدامات هماهنگ و همکاري جويانه اعضاء آسه آن در قبال موضوعات مهم منطقه اي گرديد. حاصل اين اجلاس امضاء سه سند مهم بود که عبارتند از : معاهده مودت و همکاري در جنوب شرقي آسيا، اعلاميه اتحاد آسه آن و موافقتنامه دبيرخانه دائمي آسه آن. در معاهده مودت و همکاري در جنوب شرقي آسيا و اعلاميه آسه آن بر ثبات ملت هاي عضو اين معاهدات و انعطاف پذيري منطقه اي و ملي اتحاديه تاکيد شد.
بر همين اساس اعضاء آسه آن تلاش نمودند با اتخاذ موضعي مصالحه جويانه در مقابل ويتنام شرايط امنيتي در منطقه را بهبود بخشيده و از توسعه کمونيسم در منطقه جلوگيري کنند. هرچند ويتنام نيز تمايل داشت که روابط دوجانبه خود را با دولت هاي عضو آسه آن توسعه دهد ولي از آنجائيکه کشورهاي عضو از مداخله آمريکا در ويتنام حمايت کرده بودند، موضع مخالفي در مقابل اين تلاش هاي مصالحه جويانه اتخاذ نمود. از نظر ويتنام، ايالات متحده از آسه آن به عنوان ابزاري براي تحقق سياست هاي نو استعماري خود در منطقه استقاده مي کند. روند تحولات بعدي ازجمله بحران در روابط ويتنام با چين و اشغال کامبوج توسط ويتنام باعث تداوم وضعيت بي اعتمادي بين آسه آن و ويتنام گرديد و آ سه آن عملاً يک دهه از فعاليت خود را به واکنش در مقابل ويتنام و تلاش براي انزواي ديپلماتيک و اقتصادي ويتنام اختصاص داد. اما عليرغم همه تلاش هاي آسه آن و قطعنامه هاي سازمان ملل، ويتنام همچنان تا سال 1989 در کامبوج باقي ماند و همين موضوع روابط هانوي و آسه آن را پرتنش کرد( سازمند 1388: 40-37).

ج) دوره تعميق و گسترش: 2008-1989
به دنبال موفقيت آسه آن در ترغيب ويتنام براي ترک کامبوج، آسه آن در جهت نهادينه شدن و گسترش عميق تر در حوزه هاي امنيتي و اقتصادي حرکت کرد. در اين دوره 4 عضو جديد ( ويتنام، کامبوج، لائوس و ميانمار) به آسه آن اضافه گشتند. همچنين در اين دوره دو تحول متقارن، نقش مهمي در تعريف ماهيت مجموعه منطفه اي آسياي جنوب شرقي، روابط آن با بازيگران خارجي و نظم منطقه اي مستقر در آن ايفاء کرد. درحوزه اقتصادي طرح ايجاد منطقه آزاد تجاري آسه آن يا افتاء51 مطرح گرديد. اين طرح در اجلاس چهارم سران در سنگاپور در سال 1992 با تصويب موافقتنامه موسوم به سپت52 با هدف کاهش تعرفه ها بين کشور هاي عضو مطرح شد که بر اساس آن کشورهاي عضو بايد ظرف 15 سال تعرفه هاي گمرکي خود را براي کالاهاي مشخص شده به صفر تا حداکثر پنج درصد تقليل داده و محدوديت هاي کمي يا ساير موانع غير گمرکي را براي ورود کالاها از کشورهاي عضو حذف کنند.
از سوي ديگر شکل گيري مجمع منطقه اي آسه آن53 اقدامي مهم جهت تعميق و گسترش فعاليت هاي آسه آن در حوزه سياسي- امنيتي به شمار مي رود. فروپاشي شوروي و خروج نيروهاي آمريکا و شوروي از فيليپين و ويتنام در اوائل دهه 90 و احساس خلاء يک نظام امنيتي منطقه اي از يک طرف و وجود زمينه هاي بحران سازي چون مسائل جزائر اسپراتلي و درياي جنوبي چين، شبه جزيره کره، اختلافات چين و تايوان و اختلافات ارضي ژاپن و کره از طرف ديگر باعث گرديد که کشورهاي منطقه جنوب شرق آسيا و به ويژه آسه آن، گفتگوها و رايزني هايي را با طرف هاي مذاکره اي خود جهت ايجاد يک ترتيبات امنيتي فراگير در منطقه آغاز کنند. نهايتاٌ پس از مذاکرات فراوان، مجمع منطقه اي آسه آن در سال 1994 تاسيس شد و اولين اجلاس آن در همان سال در بانکوک تشکيل شد. اين مجمع داراي 23 عضو است که عبارتند از ده عضو آسه آن، ده عضو طرف مذاکره(استراليا، ژاپن، کانادا، چين، هند، کره جنوبي، نيوزلند، روسيه، آمريکا و جامعه اروپا)، يک عضو ناظر( گينه نو) و دو عضو جديد مغولستان و کره شمالي (سازمند 1388، 45-41).
از جمله مهمترين اقدامات اين دوره را مي توان ايجاد ترتيبات منطقه اي آسه آن + 3 ذکر نمود. اين نهاد که از سال 1997 شروع به کار کرده است منعکس کننده واقعيت هاي سياسي در منطقه آسياي شرقي است. زيرا قدرت هاي منطقه اي چين، ژاپن و کره جنوبي از اعضاي آن مي باشند و ساير قدرت هائي که در مجمع منطقه اي آسه ان فعاليت دارند، در اين نهاد حضور ندارند. آسه آن + 3 مجموعه اي از نشست هاي ساليانه بين 10 عضو آسه آن به اضافه کشورهاي چين، ژاپن و کره جنوبي است که موضوعات امنيتي و اقتصادي را مورد بررسي و توجه قرار مي دهد. چين در اين نهاد بسيار فعال مي باشد و ژاپن نيز تمايل دارد تا بسياري از فعاليت هاي آن را تامين مالي نمايد. اين نهاد در کاهش تنش در درياي جنوب چين موثر بوده و در اين راستا موافقتنامه مشارکت استراتژيک جهت صلح و رفاه بين آسه آن و چين در سال 2002 از نتايج آن مي باشد( اميدي 1388: 81).
4-5-4. چشم انداز آينده آسه آن
آسه آن از زمان تشکيل با چالش هاي مختلفي براي همگرائي روبرو بوده است ولي عوامل اجتماعي، اقتصادي، سياسي، سازماني و بين المللي بصورت نسبتاً مساعد در راستاي فرايند همگرايي آسه آن پيش رفته است. به نظر مي رسد که عواملي چون امنيت نسبي منطقه اي، تعامل سازنده با قدرت هاي فرامنطقه اي ذينفع در منطقه، ايجاد جذابيت هاي لازم براي سرمايه گذاري اقتصادي و درپيش گرفتن سياست دولت حداقلي، نقش موثري در شکوفايي اقتصادي منطقه داشته است. به لحاظ سطح رشد اقتصادي و اجتماعي، کشورهاي عضو آسه آن تفاوت هاي گاه فاحشي با يکديگر دارند و اين امر از جمله چالش هاي آن مي باشد(اميدي 1388: 116). درعين حال با درنظر گرفتن تمامي جوانب، اکثر تحليلگران براي اين اتحاديه آينده روشني را متصور مي بينند و اين سازمان را از کانون هاي مهم توليد ثروت و رشد اقتصادي در آينده منطقه محسوب مي کنند.
در عين حال به اعتقاد اکثر تحليل گران، آسه آن در آينده مواجه با رقابت جدي بازيگران بزرگ منطقه اي و فرا منطقه اي براي حضور در منطقه جنوب شرق آسيا مي باشد. در اين ميان رقابت بين آمريکا و چين براي مشارکت در اين ترتيبات منطقه اي، مهم ترين چالش آسه آن مي باشد. چين با رشد اقتصادي چشمگير خود در حال حاضر به شريک اول اقتصادي آسه آن تبديل گرديده است و اتخاذ راهبردهاي توسعه گرايانه از سوي آسه آن و چين باعث افزايش پيوندها و مناسبات دو طرف گرديده است. ولي بدلائل مختلف ازجمله اختلافات مرزي، ترديد در اهداف چين از توسعه نظامي، تفاوت هاي ايدئولوزيک و هيمنه اقتصادي چين، اين مناسبات به يک مشارکت راهبردي فراگير منجر نشده است. در واقع نوعي تصور تهديد چين در بين کشورهاي عضو آسه آن بوجود آمده است. با وجود اينکه به نظر مي رسد چين در مسير رفع ترديدها گام برمي دارد، کشورهاي جنوب شرق آسيا نيز بنا به موقعيت اقتصادي، نظامي و منطقه اي خود به صورت منفعل عمل نکرده و در عين توجه به ظرفيت هاي والاي پکن، تهديدات برآمده از آن را نيز کوچک قلمداد نمي کنند. بطوريکه اين کشورها در سال هاي اخير تلاش کرده اند از طريق افزايش سهم چين در صلح و ثبات منطقه اي، افزايش کانال هاي اقتصادي و حفظ روابط حسنه با آمريکا، عملاً احتمال هرگونه ماجراجويي چين در منطقه را

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد باراک اوباما Next Entries منابع پایان نامه درباره امر به معروف، نماز جمعه