پایان نامه ارشد درمورد امنیت غذایی، مواد غذایی، سازمان ملل، سازمان ملل متحد

دانلود پایان نامه ارشد

قادر به استناد کردن کوتاهی اش در برآورده کردن ابتدایی ترین تعهدات، به فقدان منابع موجود باشد، باید نشان دهد که تمام تلاش خود را برای استفاده از تمام منابع که در اختیار داشته است در جهت برآوردن ابتدایی ترین سطح از حقوق انجام داده است.16
تعهد اولیه برای تحقق حق بر غذا، متکی به دولت ها است. بنابراین تمرکز اصلی‌ رهنمودهای داوطلبانه حق بر غذا باید بر تعهدات ملی به منظور توجه، حمایت و برآورده کردن این حق برای تمام شهروندان باشد. اولین قدم راه اندازی یک استراتژی ملی برای پیادسازی حق بر غذا است. این امر به معنای یک بازبینی جامع در سیاست ها و قوانین دولتی موجود در زمینه حفاظت از این حق می باشد. توجه ویژه ای باید برای تضمین استراتژی های ملی صورت گیرد که شامل سیاست ها و منابع برای مقابله با بلایای طبیعی و حمایت در مقابل قحطی است. بنابراین دولت ها باید مشکلات و موانع را در کشورهایشان شناسایی کنند و اقدامات لازم را در جهت رفع آنها انجام دهد. همچنین دولت ها نباید سیاست های پسرفت کننده ای را که منجر به نابودی و یا وخیم تر شدن شرایط فعلی در مورد دسترسی به غذا ‌ می‌شود، اتخاذ کنند.17
گفتار سوم – اهمیت حق بر غذا
بدیهی است که، غذای کافی برای بقای بشر ضروری است. سوء تغذیه سبب مختل شدن زندگی افراد می گردد، سلول های مغز به اندازه کافی رشد نمی کنند و رشد بدن مختل می شود، بیماری اپیدمی می گردد، توانایی انسان محدود و سبب منزوی شدن انسان در زندگی می شود. بچه های گرسنه نمی‌توانند در مدرسه تمرکز کنند و گرسنگی سبب کاهش بهره وری آنان می شود. احتمال دارد که فقر منجر به سوء تغذیه گردد که سوء تغذیه خود، سبب عمیق تر شدن فقر می گردد.
گفتار چهارم – مفاهیم مرتبط با حق بر غذا
پس از این مباحث، به سراغ طرح مفاهیمی می رویم که به موازت حق بر غذا مطرح هستند. شناخت و تحقق این مفاهیم از آنجا که دارای مولفه‌های مشترک با حق بر غذا هستند علاوه بر مفید واقع شدن از خلط آنها با مفهوم حق بر غذا جلوگیری می نماید.
بند اول – امنیت غذایی
همانطور که پیش تر اشاره شد، تاریخ سرشار از ماجرای مبارزه بی امان انسان در راه تامین غذا است. علیرغم تلاش های بزرگ و ستودنی، جهان همواره شاهد تراژدی درد آور گرسنگی، ناامنی غذایی، 18سوء تغذیه 19و مرگ و میر ناشی از آن در تمام کشورها بویژه کشورهای در حال توسعه می باشد.
تشکیل سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد(فائو) پس از جنگ جهانی دوم که یکی از اهداف آن از میان برداشتن گرسنگی و ارتقای سطح تغذیه و استاندارد زندگی و همیاری برای تامین غذا است، به موضوع امنیت غذایی بعد جهانی تازه ای بخشید. در آغاز تلاش در جهت زدودن سوء تغذیه مترادف با افزایش تولید قلمداد شد. لیکن به تدریج دسترسی به غذا و کاستن از نابرابر های اقتصادی به عنوان یکی از اهداف اصلی توسعه مطرح شد.
دگرگونی های ایجاد شده در این حوزه، خود زمینه ساز ایجاد تفکر نوین علمی و جامعی شد که بسیاری از اندیشمندان رفته رفته با آن هم نوا شدند. گام آغازین این تفکر چهار تفکر چهار دهه پیش برداشته شد و از آن پس به طور مرتب گسترده تر شده است. سرچشمه فکری امنیت غذایی به اوایل دهه 1970 بر می گردد.20در آغاز این دهه دنیا با یک بحران غذا21 روبرو شد. تولید مواد غذایی در کشورهای در حال توسعه دستخوش بی ثباتی و کاهش شدید شد و سیلوهای ذخیره غلات به سرعت خالی شد و پیش‌بینی می شد که تعادل شکننده میان جمعیت و غذا در جهان به وخامت بیشتر گراید. به منظور چاره جویی و پیگیری از عواقب وخیم این بحران کنفرانس جهانی غذا به ابتکار سازمان ملل متحد در سال 1974 تشکیل شد. در این کنفرانس امنیت غذایی شاید برای اولین بار به صورت جدی مطرح شد. این کنفرانس به امنیت غذایی در سطح جهانی 22 و در سطح ملی 23 توجه خاص داشت.
در دهه 1980 نقطه عطف در تفکر، تعریف و تحلیل امنیت غذایی تا سطح خانوار و فرد نیز ادامه یافت. به طوریکه امروزه امنیت غذایی در کلیه سطوح از سطح جهانی گرفته تا کشور، منطقه و خانوار به صورت مرتبط مطرح است. بسیاری از صاحب نظران، توجه روزافزون به مسئله امنیت غذایی در دهه 80 را ناشی از سه رویداد مهم در جهان می دانند که عبارت است از : اول، قحطی در افریقا سالهای 1984-1985 ؛ دوم، مشکلات تامین حداقل معیشت 24 در بسیاری از کشورهای جهان در رابطه با تعدیل ساختاری 25 و نگرانی شدیدی که در سطح بین المللی ایجاد کرد و سوم، سیر اندیشه و تجربه در زمینه برنامه ریزی چند بخشی تغذیه ای 26 که سرانجام به تدوین و ارائه مفاهیم امنیت غذایی خانوار کمک کردند و بالاخره امنیت غذایی را به طور یک نظریه مدون تبدیل نمود.
تبلور عینی تمام تفکرات، سیاست ها و خط مشی های تغذیه ای چند دهه اخیر را می توان در کنفرانس بین‌المللی تغذیه که در سال 1992 تشکیل شد27 و نیز اجلاس سران در زمینه غذا که در سال 1996 برگزار گردید، مشاهده کرد به طوری که امنیت غذایی خانوار28 برای اولین بار در این کنفرانس مطرح گردید. در این دو رویداد مهم، بهبود امنیت غذایی به عنوان یکی از استراتژی های اصلی برای مبارزه با گرسنگی و سوء تغذیه در جهان توصیه شد.
تامین حداقل نیازهای غذایی افراد جامعه هدفی گران قدر و اساسی است که مسئولیت آن از وظایف اصلی دولت ها به شمار می آید و در حال حاضر برای کشورهایی که در تحقق آن با مشکلاتی روبرو هستند، این مسئولیت جنبه ای خطیر، دشوار و در خورد تعمق یافته است. باور صاحب نظران بر آن است که در سطح جهان مواد غذایی برای تامین احتیاجات تغذیه تمامی انسان ها فراهم است و در چهل سال گذشته ظرفیت جهانی برای تولید مواد غذایی از رشد جمعیت فراتر بوده است.
هم اکنون تولید جهانی غذا رو به رشد نهاده و امید به امنیت غذایی فزونی یافته است. امروزه ذخایر غله بالاتر از سطح حداقل ضروری برای امنیت غذایی است ؛ با این همه بسیاری از کشورها و صدها میلیون نفر دچار گرسنگی و سوء تغذیه می باشند.
پدیده گرسنگی چالشی است عظیم بر سر راه رفاه بشری و توسعه یافتگی و چنانچه به صورت ریشه ای و جدی چاره اندیشی نشود، بی شک بشریت آینده ای مبهم در پیش رو خواهد داشت.
اینجاست که مسئله امنیت غذایی مرزها را در هم شکسته و جهان شمول می شود، لذا ریشه کنی گرسنگی و سوء تغذیه باید جایگاه اصلی را در افکار و اندیشه بشری باز یابد و بهبود امنیت غذایی باید به عنوان هدفی کلیدی در تکامل انسان پذیرفته شده و از محورهای اساسی سیاست ها، اولویت ها و برنامه های توسعه قلمداد گردد و از آنجا که برنامه های توسعه اساسا برای تعیین حقوق و تکالیف‌ نسل‌های فعلی و آتی به منظور بهبود و پایداری شرایط حیات تدوین می شوند، تجزیه و تحلیلی امنیت غذایی علاوه بر اینکه در این ارتباط قابل استفاده خواهد بود، از مفاهیم و تعاریف ارائه شده در نظام حقوقی نیز می توان بهره گرفت‌. همانطور که بیان شد در ابتداء امنیت غذایی را تعادل در عرصه و تقاضای مواد غذایی در سطح جهان می دانستند. در این تعریف‌ افراد مشمول بهره مندی و حمایت قرار نمی‌گرفتند. اما با توسعه و تکامل تعریف ارائه شده از سوی اقتصاد دانان در این حوزه، زمینه بهره‌گیری‌های حقوقی نیز فراهم آمده است‌.« استحقاق غذایی»29 مفهومی است که آماریتاسن در نقد تعریف پیشنهادی سازمان ملل متحد در 1975 ارائه نمود. وی اقتصاد دانی است که اعتقاد مشکل عدم غذایی می تواند در شرایطی عرضه کافی مواد غذایی وجود دارد نیز بوجود آید و بر این باور است که بدون توجه به شرایطی که موجب دسترسی که خانوارها به مواد غذایی می شود، نمی توان تعریف صحیحی از امنیت غذایی ارائه داد. وی مفهوم « استحقاق غذایی » را به معنای مجموعه سبد کالاهایی که خانوارها در ازای نیروی کار و یا دارایی های تحت تملک انسان می توانند به دست آورند، معرفی می‌کند. از اینجاست که نظام حقوقی می تواند با بهره گیری از این تعاریف، حمایت های قانونی لازم را برای تامین امنیت غذایی فراهم نماید و از این رو در این پایان نامه به آن پرداخته می شود.
الف – تعریف امنیت غذایی
برای امنیت غذایی تعاریف رسمی متعددی وجود دارد و همانطور که اشاره گردید، نمایانگر تکامل نگرش بین المللی به این موضوع بوده است.
در سال 1975 سازمان ملل متحد امنیت غذایی را چنین تعریف کرد:
«امنیت غذایی عبارت است از عرضه مستمر کالاهای غذایی اصلی در سطح جهانی به منظور بهبود مداوم مصرف غذا و خنثی کردن اثرات نامطلوب نوسانات تولید و قیمت غذا.»30
به روشنی از این تعریف استنباط می شود، امنیت غذایی در سطح جهان و کشورها مد نظر است و هدف اصلی آن استمرار و کفایت تولید و عرضه غذا و حتی المقدور کنترل اثرات نامطلوب نوسانات سالانه تولید و قیمت بوده است و همانطور که قبلاً اشاره شده در آن زمان (دهه 1970) امنیت غذایی در سطوح جهانی و نیز ملی مدنظر بوده است.
سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد ( فائو)، 9 سال بعد تعریف زیر را ارائه کرد:
« امنیت غذایی یعنی اطمینان از اینکه همه مردم در همه اوقات به غذاهای اصلی مورد نیاز خویش دسترسی فیزیکی و اقتصادی دارند.»
این تعریف در مقایسه با تعریف 1975 نمایانگر تحول چشمگیری در مبانی نظری امنیت غذایی است. براساس این تعریف امنیت غذایی هنگامی واقعیت پیدا می کند که مصرف کنندگان توانایی خرید غذای مورد نیاز خود را داشته باشند (دسترسی اقتصادی) و برای خریداران ارتباط نزدیک با شبکه توزیع در محل زندگی آن ها وجود داشته باشند ( دسترسی فیزیک )‌. در حالیکه در سال 1975 عرضه غذا در سطح جهانی به عنوان شرط لازم تامین امنیت غذایی مورد نظر بود.
بانک جهانی در سال 1986 امنیت غذایی را به شرح زیر تعریف کرد:
«امنیت غذایی عبارت است از دسترسی همه مردم به غذای کافی در تمام اوقات به منظور یک زندگی سالم و فعال».31
کنفرانس بین المللی تغذیه در سال 1992 نیز تعریف بانک جهانی را به عنوان تعریفی کاربردی پذیرفت. بالاخره اجلاس جهانی غذا در سال 1996 آخرین تعریف امنیت غذایی مورد قبول تمامی شرکت کنندگان را به شرح زیر اعلام کرد:
« ماده 1- امنیت غذایی آنگاه وجود دارد که همه مردم در تمامی ایام به غذای سالم و مغذی دسترسی فیزیکی و اقتصادی داشته باشند و غذای در دسترس نیازهای یک رژیم تغذیه ای سازگار با ترجیحات آنان را برای یک زندگی فعال و سالم فراهم سازد.»
ب – مفاهیم اصلی امنیت غذایی 32
همانطور که در تعریف امنیت غذایی بیان شد، مفاهیم اصلی مرتبط با آن شامل غذای کافی، دسترسی، امنیت، زمان و زندگی سالم و فعال است که به هر یک از این مفاهیم در زیر پرداخته می شود.
1- غذای کافی33
هر چند تعریف غذای کافی به معنای علمی و در قالب تعریف دقیق این عبارت عموماً با ضوابط تغذیه‌ای انجام می گیرد ولی در ادبیات مربوط به امنیت غذایی تفسیرهای مختلف از عنوان غذای کافی دیده می شود.
به عنوان مثال، از دیدگاه تامین معیشت 34 و مبارزه با گرسنگی، مفهوم حداقل نیاز در سال 1980 در بررسی های بانک جهانی مطرح شد.35FAO در سال 1983 غذای کافی را بر مبنای تامین غذاهای اصلی مورد نیاز برای تمام مردم تعریف کرده است و بالاخره در 1986 غذای کافی به معنای تامین زندگی سالم و فعال از طرف بانک جهانی عنوان شده است. براساس این تعاریف واحد تحلیل و ارزیابی فرد است، نه خانوار و نه کشور.
هنگامی که از غذای کافی برای خانوار صحبت می کنیم منظور جمع بندی غذای مورد نیاز تمام افراد خانوار( برای تامین زندگی سالم و فعال) است.
سئوال مهم دیگر این است که غذای کافی برای زندگی سالم و فعال را چگونه تعریف می کنیم، فیزولوژیست ها مصرف انرژی نزد انسان بالغ را به چند بخش تقسیم کرده اند که مهمترین آن عبارت است از سوخت و ساز بدن در حال استراحت 36 که در حقیقت انرژی لازم برای بقا و ادامه زندگی است.37 این رقم معادل کل کالری است که فرد بالغ در 24 ساعت در حال استراحت کامل مصرف می کند و معمولاً حدود 60% کل نیاز کالری را تشکیل می دهد. منبع بعدی سوخت انرژی برای فعالیت جسمی است که ممکن است صرف کار فعال و مولد و یا صرف امور جاری زندگی مثل کار منزل، لباس پوشیدن، فعالیت های

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، بهره مندی، رژیم غذایی Next Entries پایان نامه ارشد درمورد حقوق بشر، نفس الامر، حقوق بین الملل، امنیت غذایی