پایان نامه ارشد درمورد امنیت غذایی، توسعه پایدار، مواد غذایی، توسعه پاید

دانلود پایان نامه ارشد

غذاي جهانی در سال 2008 میلادي، ضرورت حمایت سیاسی و مالی از تداوم، بهبود و اصلاح اقدامات سازنده در زمینه مبارزه با گرسنگی، با مشارکت گسترده جامعه جهانی مورد تأکید قرار گرفت. این وضعیت بر اساس چارچوب استراتژیک تدوین شده توسط کارگروه عالی رتبه سازمان ملل متحد در مورد بحران جهانی غذا166 تحت بررسی قرار گرفت. این کارگروه در آوریل 2008 تأسیس شد تا نظام ملل متحد براي اتخاذ رویکردي هماهنگ و منسجم براي یافتن راه کارهاي مناسب به منظور پایان دادن به بحران امنیت غذایی فعال شود. در جولا ي 2008، کارگروه چارچوب عمل کاملی تدوین و منتشر نمود که در آن موضع مشترك اعضاي آن در قبال اعمالی که در کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت باید در مبارزه با بحران غذایی انجام شوند را مشخص می کند؛ اعمالی که به ایجاد امنیت غذایی در سطوح ملی، منطقه اي و جهانی می‌انجامد.167
5 – نقش سازمان خواربار و کشاورزي ملل متحد در تحقق حق بر غذا
سازمان هاي تخصصی زیر مجموعه سازمان ملل با هدف کمک به بهبود استانداردهاي زندگی در سراسر جهان تأسیس شده و در بخش هاي ویژه اي فعالیت دارند. این گونه سازمان هاي تخصصی از طریق تأ‌مین منابع مالی و تجهیزات، مطالعات علمی و کمک هاي تخصصی در زمینه هاي ویژه، فعالیت خود را به کشورهاي عضو سازمان ملل ارائه می کنند.
یکی از سازمان هاي تخصصی ملل متحد که در زمینه حق بر غذا فعالیت هاي بسیار گسترده اي انجام داده و به تعبیري متولی اصولی اجراي این حق در سطح بین المللی قلمداد می شود، سازمان خواربار و کشاورزي ملل متحد (فائو ) است .
به موجب اساسنامه این سازمان، هدف فائو ارتقاي سطح تغذیه و استاندارد زندگی و تضمین رهایی بشر از گرسنگی است. تعقیب سیاست ها و رویه هاي مشارکتی پایدار در زمینه هاي غذایی، کشاورزي، شیلات، جنگل داري و توسعه روستایی، سیاست هایی که باتوجه به ویژگی چند کارکردي کشاورزي براي تحقق منابع غذایی مطمئن و کافی در سطوح محلی، ملی، منطقه اي و جهانی و مقابله با قحطی و بیابان زایی و افات ضروری اند. فائو فعالیت ها و برنامه های متعددی در زمینه توسعه، توسعه پایدار، امنیت غذایی و مبارزه با گرسنگی انجام داده است .168
این فعالیت ها، در زمینه هاي مختلف حقوقی، اجرایی، مراقبتی و کمک رسانی انجام می گیرد.
یکی از اقدامات فائو در زمینه حق بر غذاي کافی، تشکیل اجلاس جهانی امنیت غذایی169 یا به اختصار اجلاس جهانی غذا 170 است. تاکنون سه اجلاس جهانی غذا با تلاش فائو تشکیل شده است. نخستین اجلاس را فائو در 1996 تشکیل داد . این اجلاس با حضور 112 نفر از رهبران حکومت ها و دولت هاي جهان تشکیل شد و به امضاي اعلامیه رم انجامید که آرمان به نیم رساندن تعداد افرادي که از گرسنگی رنج می برند تا سال 2015 را تبیین نمود. در آن اجلاس، دولت ها یک برنامه عمل که در آن تعهداتی را برای دولت ها مقرر کرده است، تدوین نمودند.171
برنامه عمل مشتمل بود بر اصول کلی عملکردي از قبیل: تعقیب سیاست ها و رویه هاي مشارکتی پایدار در زمینه هاي غذایی، کشاورزي، شیلات، جنگل داري و توسعه روستایی، سیاست هایی که با توجه به ویژگی چند کارکردي کشاورزي براي تحقق منابع غذایی مطمئن و کافی در سطح خانوار، ملی، منطقه اي و جهانی و مقابله با قحطی و بیابان زایی و آفات ضروري اند . همچنین تشویق تخصیص بهینه و استفاده از سرمایه گذاري عمومی و خصوصی براي تشویق منابع انسانی، غذاي پایدار، کشاورزي، سیستم هاي شیلات، جنگل داري و توسعه روستایی در دستور کار قرار گرفت.172
علاوه بر این در دستورالعمل هاي فائو در زمینه حق بر غذا، رهنمودهایی کلی براي اطمینان از دسترسی پایدار، بدون تبعیض و ایمن به منابع و سرمایه هایی نظیر شغل، زمین، آب و منابع ژنتیک براي غذا و کشاورزي ارائه شده است173 ‌ فائو براي اجراي هرچه بهتر دستورالعمل هاي خود در زمینه تحقق حق بر غذا در سطح داخلی، تعدادي راه کارهاي عملی بدین شرح تدوین نموده است :
1- قانون گذاري در زمینه حق بر غذا؛
2- روش هاي نظارتی بر اجراي حق بر غذاي کافی؛
3- روش هاي برآورد میزان تحقق حق بر غذا؛
4- آموزش در مورد حق بر غذا؛
5- سرمایه گذاري و اختصاص بودجه براي ارتقاي حق بر غذا174
آرمان به نیمه رساندن تعداد گرسنگان جهان تا پایان سال 2015 میلادي، یکی از اهداف مندرج در اعلامیه توسعه هزاره ملل متحد است. در این راستا، برنامه ویژه امنیت غذایی فائو 175، مهم ترین ابتکار فائو براي دستیابی به این هدف متعالی است. با توجه به گستره برنامه (در بیش از صد کشور در سراسر جهان)، به نظر می رسد این برنامه از پیشرفت قابل توجهی به عنوان راه حلی ملموس و دست یافتنی براي رفع گرسنگی، سوء تغذیه و فقر برخوردار شده است. تا پایان سال 2011 میلادي، 102 کشور در این برنامه مشارکت نموده اند که از میان آنها تاکنون در حدود سی کشور از مرحله مشاوره‌گیري و هدایت به سمت برنامه ریزي ملی گام برداشته اند . براي ارتقا و افزایش تأثیر این برنامه، فائو تلاش می‌کند تا مشارکت هاي ملی، منطقه اي و محلی را در کشور هاي مجري برنامه ترویج کند. کمیته امنیت غذایی جهانی فائو176 مسئول نظارت، ارزیابی و مشورت درباره موقعیت امنیت غذایی بین المللی است.
به علاوه فائو، شبکه هشدار جهانی طراحی نموده که مشتمل بر یک شبکه گسترده نظارتی با کمک نظارت ماهواره‌اي می شود. این شبکه نظارت و اطلاع رسانی، بر شرایط تأثیرگذار در تولید مواد غذایی نظارت می کند و به دولت ها درباره هر خطر بالقوه براي ذخایر مواد غذایی آنها، مانند طوفان هاي موسمی، حمله گسترده حشرات و امثال آن، هشدار می دهد.177
در دومین اجلاس جهانی غذا در 2002 میلادي، سران دولت ها تصمیم به تأسیس کارگروه بین دولتی حق بر غذا178 به منظور تنظیم دقیق راهبردهایی اختیاري براي تحقق مرحله به مرحله تحقق حق بر غذاي کافی گرفتند179
کارگروه بین دولتی راهبردي حق بر غذا از جمله پیشرفت هاي مهم در زمینه حقوق اقتصادي اجتماعی به شمار می رود. این نخستین بار است که حق بر غذا در ماهیت و جزئیات در یک نهاد زیر مجموعه فائو مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.
با این حال، رعایت رهنمون هاي کارگروه کاملا اختیاري است و کارگروه نمی تواند تعهد حقوقی بنیان گذارد. رهنمون هاي کارگروه مبتنی بر تحقق تدریجی است و نه « کافی » حق بر غذاست و نه اعمال فوري. هدف دستیابی به حق بر غذاي صرف غذا. به این معنا که در کنار خود غذا باید به کیفیت و کمیت آن نیز توجه نمود. در مباحثات صورت گرفته در کارگروه، سازمان هاي مردم نهاد بین المللی حضور فعالی دارند. با این وجود تنها دولت هاي عضو حق راي دارند و مخالفت سازمان هاي غیردولتی تأثیري در نرسیدن به وفاق عام ندارد.180
از دیگر اقداماتی که در چارچوب فائو انجام شده است، اتخاذ « راهبردهاي داوطلبانه براي حمایت از تحقق تدریجی حق بر غذاي کافی»181 در سال 2004 میلادي است. هدف از این راهبردها، ارائه رهنمودهاي عملی به دولت ها در تحقق تدریجی حق بر غذاي کافی در چارچوب امنیت غذایی ملی است . این راهبردها مشتمل بر طیف وسیعی از اقدامات در سطح ملی است تا افراد بتوانند در عین حفظ
کرامت و شأن انسانی، غذاي کافی به دست آورند و آنهایی نیز که قادر به این کار نیستند، بتوانند از این حق بهره مند شوند.182
در دسامبر 2007، فائو ابتکارات خود را بر روي مقابله با افزایش سریع قیمت مواد غذایی و بحران رو به گسترش گرسنگی متمرکز کرد و تلاش کرد تا به کشاورزان خرده پا یاري رساند تا تولید و درآمد بیشتري داشته باشند . تحت این ابتکارات، فائو در کارگروه رده بالاي ملل متحد در زمینه مبارزه با بحران جهانی غذا183 که چارچوب هاي کاملی براي عمل در این راه تهیه می نمود، مشارکت کرد. در این زمینه فائو بیش از بیست وپنج پروژه به انجام رسانده است و نزدیک به شصت عملیات درون سازمانی آغاز نموده است که مربوط به کنترل و نظارت بر مسائل مربوط به کشاورزي و غذاست. فائو در زمینه غذا و کشاورزي، به دولت ها در زمینه اتخاذ سیاست هاي مناسب کمک و راهنمایی می رساند و از تلاش هاي آنها براي تولید بیشتر غذا حمایت می کند
بخش دیگر فعالیت هاي فائو، به مباحث مرتبط با توسعه پایدار، به ویژه در بخش کشاورزي و تبیین توسعه اصول توسعه پایدار کشاورزي اختصاص دارد. به طور عمده، تمرکز این فعالیت ها بر مواردي از قبیل حقوق کشاورزان، اهمیت جوامع بومی و دانش سنتی آنان، نقش زنان در توسعه پایدار کشاورزي و تأثیر این موارد بر حق بر غذا، به ویژه در جوامع روستایی، کشاورزان خرده پا و مردمان بومی و محلی قرار دارد.
از جمله برنامه هاي عملی فائو در زمینه توسعه کشاورزي پایدار، برنامه ابتکار مشارکت جهانی براي ایجاد ظرفیت به نژادگري گیاهان184 است . هدف از این برنامه، ارتقاي توانمندي کشورها در زمینه به نژادگري گیاهان، به ویژه در کشور هاي در حال توسعه است. این امر با ارتقاي کیفیت و مرغوبیت محصولات کشاورزي به وسیله بهبود در سیستم هاي به نژادگري گیاهی کشورها صورت می گیرد185
علاوه بر این، از سال 1983 میلادي، فائو کمیسیون منابع ژنتیکی گیاهی براي غذا و کشاورزي186 را به عنوان یک هیئت دایمی بین حکومتی براي بررسی مسائلی که در مورد منابع ژنتیکی گیاهی وجود داشت، تأسیس کرد. فائو در کنار این کمیسیون طرح تعهد بین المللی در مورد منابع ژنتیک گیاهی187 را به عنوان یک چارچوب رسمی بین المللی غیر الزام آور تصویب نمود . از آن زمان تاکنون کمیسیون، توسعه سیستم جهانی فائو درخصوص حفاظت و استفاده پایدار از منابع ژنتیکی گیاهی براي غذا و کشاورزي را
هماهنگ، نظارت و ارزیابی کرده و اختیارات خودش را براي پوشش دادن همه عناصر تنوع زیستی مربوط به غذا و کشاورزي گسترش داده است طرح تعهد بین المللی در مورد منابع ژنتیکی گیاهی، نخستین توافقنامه بین المللی جامع است که حاکم بر حفاظت و استفاده غیر زیان بار از تنوع زیستی کشاورزي است.
کنفرانس فائو در قطعنامه هاي گوناگون« بر سهم بالاي کشاورزان در حفاظت و توسعه منابع ژنتیک گیاهی که شکل دهنده مبناي تولید گیاهی در سرتاسر جهان و نیز تشکیل دهنده پایه اي براي مفهوم حقوق کشاورزان است، تأکید کرده است» و حقوق کشاورزان را به عنوان « حقوقی که ناشی از سهم گذشته، حال و آینده کشاورزان در حفاظت، بهبود و در اختیار قرار دادن منابع ژنتیکی، به ویژه آنهایی که در مراکز اصلی تنوع هستند » تعریف می کند.188 درواقع هدف توسعه مفهوم حقوق کشاورزان تضمین این امر بود که کشاورزان، جوامع کشاورزي و کشورهاي آنها سهم عادلانه اي از منافعی که ناشی از منابع ژنتیکی گیاهی، که آنها توسعه داده، نگهداري کرده و در دسترس قرار داده اند، دریافت کنند.189 تلاش‌هاي فائو در راستاي تحقق حقوق کشاورزان، حفاظت پایدار از تنوع زیستی کشاورزي و همچنین تسهیم عادلانه منافع حاصل از استفاده از این منابع بود که به تدوین و تصویب معاهده بین المللی در مورد منابع ژنتیکی گیاهی براي غذا و کشاورزي190 در نوامبر 2001 انجامید.
به طور کلی، تأسیس این گونه نظام ها می تواند به مشارکت بیشتر کشاورزان خرده پا در تأمین امنیت غذایی و تحقق حق بر غذاي آنها کمک نماید. به همین دلیل، دولت ها باید مصرف مواد غذایی تولید شده در این نظام ها را ترغیب نموده و در روند تولید و بازاریابی و فروش از آنها حمایت کنند. این تلاش ها به افزایش درآمد بخش بزرگی از اقشار آسیب پذیر جامعه یعنی کشاورزان خرده پا کمک می‌کند.
تعدد برنامه هاي فائو در جهت دستیابی به اهداف عالیه خود، اگر چه بیانگر تلاش گسترده این سازمان در مبارزه با بحران غذا و گرسنگی است، اما این امر، با ایجاد نظامی دست وپاگیر، بوروکراتیک، ناشفاف، هزینه بر و پیچیده، اثرپذیري ابتکارات و برنامه هاي فائو را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
از سال هاي پایانی قرن بیستم روند انتقادات از سوي برخی دولت ها، سازمان هاي مردم نهاد و افراد حقیقی فعال در زمینه غذا و کشاورزي نسبت به رویه عملی فائو اوج گرفت. این انتقادها در نهایت منجر به تصمیم متخذه در سی وسومین نشست کنفرانس فائو در نوامبر 2005 میلادي مبنی بر تشکیل کارگروهی براي تحقیق و بررسی وضعیت اجرایی-

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد کمک رسانی، پروتکل الحاقی، حقوق بشر، سازمان ملل Next Entries پایان نامه ارشد درمورد اضافه وزن، درآمد سرانه، مصرف کنندگان، اعمال مجرمانه