پایان نامه ارشد درمورد امام علی (ع)، رسول خدا (ص)

دانلود پایان نامه ارشد

پروردگار ما خداوند يگانه است! سپس استقامت كردند، فرشتگان بر آنان نازل مى‏شوند كه: نترسيد و غمگين مباشيد، بشارت باد بر شما به آن بهشتى كه به شما وعده داده شده است! »

پیمان و میثاق با خدا نخست بار بود که در محیط دینی حجاز مطرح شد. در این آیات، از پیمان و لزوم وفاداری به آن میان خدا و بندگان سخن به میان آمده و این پیمان حاکی از تعهدی دو سویه است. آیه ذیل نیز که عهد و پیمان را به قالب باب تفاعل(دو سویه) برده است، به خوبی از این حقیقت پرده بر می دارد و از یک پیمان دو طرفه که میان الله و مومنان است سخن می گوید 154:

« مِّنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُواْ مَا عَاهَدُواْ اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُم مَّن قَضىَ‏ نحَْبَهُ وَ مِنهُْم مَّن يَنتَظِرُ وَ مَا بَدَّلُواْ تَبْدِيلا 155 :
در ميان مؤمنان مردانى هستند كه بر سر عهدى كه با خدا بستند صادقانه ايستاده‏اند بعضى پيمان خود را به آخر بردند (و در راه او شربت شهادت نوشيدند)، و بعضى ديگر در انتظارند و هرگز تغيير و تبديلى در عهد و پيمان خود ندادند.»

3ـ4ـ4. دیگر صفات اخلاقی و رفتاری پیامبر(ص)
ذیل این عنوان قصد داریم، نگاهی کلی و کلان، از نظرگاه جامع امام علی (ع) به خلق و خوی و رفتار شخصی پیامبر اکرم (ص) بیفکنیم و از این گذر، بسامد صفات اخلاقی پیامبر اکرم (ص) در روایات امام علی(ع) را مرور کنیم. نگاه کلان و همه جانبه به مجموعه صفات اخلاقی پیامبر در کلمات امام علی(ع) چشم اندازی به قدر امکان جامع از وجهه اخلاقی و رفتاری آن پیامبر بزرگ الهی در پیش روی ما می نهد. امام علی(ع) با بیان فصیح و بلیغ خویش، بیان می دارند که پیامبر(ص)چگونه می زیست، چگونه با مردمان رفتار می کرد، چگونه کارهای روزمره خویش را به انجام می رساند و نشست و برخاست او چگونه بود.
از میان مجموعه توصیفات امام علی(ع) از رفتار پیامبر اکرم(ص) می توان به یک معنای کلی دست یافت که بر همه رفتارهای شخصی آن حضرت حاکم است. به عبارت دیگر، با نظر به کلیت رفتارهای آن حضرت، توان گفت که یک پارادیم کلی بر همه آنها سایه افکنده است و مجموعه رفتاری پیامبر(ص) تحت آن شکل و رنگ می گیرند و در این پارادایم دو مؤلفه و اصل مهم با شرح ذیل به چشم می آید:
اول. بی آلایشی رفتاری: پیامبر اکرم (ص) اهل تظاهر و در پی بزرگی کردن و خویشتن را نشان دادن نبود. آن حضرت می کوشید مانند مردم زندگی کند و به گونه ای رفتار نمی کرد که از دیگر مومنان متمایز جلوه کند. از روایات جالب توجه درباره پیامبر(ص) که از امام علی(ع) نقل شده است، چند روایت است که کیفیت نماز گزاردن آن حضرت را گزارش می کند. بنابر این روایات، آن حضرت، نماز خویش را نه طولانی و سنگین بلکه کوتاه اما کامل به جای می آورد و بدین سان، او حتی در ادای عبادات نیز به گونه ای رفتار نمی کرد که با مومنان دیگر متفاوت نماید: « فإنّ رسول اللّه (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) كان أتمّ النّاس صلاتا و أخفّهم عملا فيها 156: نماز رسول خدا (ص) ، از همه کامل تر و آسان تر ادا می گشت.» غالبا مردان بزرگ، بزرگی خویش را نمی بینند و پیامبر(ص) خود در ذات خویش بزرگ بود و بدین روی، باک نداشت که چون مردمان ساده و عادی زندگی کند و آگاهانه و عامدانه در این راه می کوشید. او به گفته امام علی(ع) بر زمین می نشست و غذا می خورد: « لَقَدْ كَانَ (ص)يَأْكُلُ عَلَى الْأَرْض»157و با غلامان هم غذا می گشت: «كَانَ رَسُولُ اللَّهِ (ص) يُحِبُّ… الْأَكْلَ عَلَى الْحَضِيضِ مَعَ الْعَبِيد»158و وقت غذا خوردن، اولین کسی بود که آغاز می کرد و آخرین کسی که لقمه بر میداشت: « كَانَ إِذَا أَكَلَ مَعَ الْقَوْمِ كَانَ أَوَّلَ مَنْ يَبْدَأُ وَ آخِرَ مَنْ يَرْفَعُ يَدَه‏»159
دوم. اعتدال و میانه روی: پیامبر(ص) در روزگاری مبعوث گشت که جامعه حجاز به لحاظ اخلاقی و رفتاری دچار افراط و تفریط بود و چنانکه پیش از این گفتیم، حتی صفتی مانند سخاوت که کارکرد اصلی آن، آسان ساختن زندگی و بهره مند ساختن همگان از نعمات مادی است، خود به سبب دچار گشتن به آفت افراط، بر سختی زندگی می افزود و هستی و زندگی مادی افراد را به خطر می انداخت.160 بدین روی، پیامبر اکرم(ص) تاکیدی تام بر اعتدال و میانه روی داشت و امام علی (ع) نیز در روایاتی چند بر یادآوری این ویژگی پیامبر(ص) اصرار می ورزد و از آن حضرت با تعابیری مانند « مُعْتَدِلَ الْأَمْرِ غَيْرَ مُخْتَلِف‏ 161 : میانه رو در کارها» می کند و نیز می فرماید: « سِيرَتُهُ الْقَصْدُ 162 : سیره پیامبر(ص)، اعتدال بود» و در سخنی دیگر تاکید می ورزد:
« الْيَمِينُ وَ الشِّمَالُ مَضَلَّةٌ وَ الطَّرِيقُ الْوُسْطَى هِيَ الْجَادَّةُ عَلَيْهَا بَاقِي الْكِتَابِ وَ آثَارُ النُّبُوَّةِ وَ مِنْهَا مَنْفَذُ السُّنَّةِ وَ إِلَيْهَا مَصِيرُ الْعَاقِبَةِ163:
چپ و راست، گمراهى و راه ميانه، جادّه مستقيم الهى است كه قرآن و آثار نبوّت، آن را سفارش مى‏كند و گذرگاه سنّت پيامبر (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) است و سرانجام، بازگشت همه بدان سو مى‏باشد.»
توان گفت که اعتدال و میانه روی، وجه مشترک همه صفتهای اخلاقی و رفتاری پیامبر اکرم(ص) است و کلیت نظام رفتاری آن حضرت از این گذر قابل تفسیر و تحلیل است.

فصل چهارم :
بعد سیاسی _ اجتماعی عصر پیامبر اکرم (ص)

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد فضیلت اخلاقی، رسول خدا (ص)، دوران جاهلیت Next Entries منابع پایان نامه درمورد ورشکستگی، پیش بینی ورشکستگی، درماندگی مالی