پایان نامه ارشد درمورد ارتباط جمعی، وسایل ارتباط جمعی، نهی از منکر، رادیو و تلویزیون

دانلود پایان نامه ارشد

وابسته به نهادهای مذهبی نیز در پی درج این گونه مباحث هستند و گاهی بیش از دیگران به آن میپردازند.
از دیدگاه اسلام، قرآن و حدیث سرگرمیهای بی فایده ای که فقط اوقات مردم را تلف میکنند، مصداق بارز لهو به شمار می روند و چنین برنامه هایی اگر آدمی را از یاد خدا بازدارند، ممنوع هستند. و امام باقر(ع) در جواب پرسشی درباره سفری که برای شکار(تفریحی) صورت گرفته، فرمودهاند: چون مسافر به منظور لهو و سرگرمی به مسافرت رفته،نباید نماز را شکسته بخواند.(حرّ عاملی،511،1409)
بدیهی است سرگرمی های سازنده و رشد دهنده از نظر اسلام منع شرعی ندارد؛ اما رسانه ها مجاز نیستند به لهوهایی که حرکت در مسیر تربیت و خودسازی اخلاقی را کُند یا متوقف کنند، بپردازند. در این روزگار، حجم زیادی از تولیدات رسانه ای، نه تنها مفید نیستند و گرهی را نمی گشایند، بلکه ارزشمندترین گوهر انسانی؛ یعنی عمر آنان را تلف می کنند. چرا پایمال کردن اندکی از حقوق مادی مردم، ما را دچار ملامت های وجدان می کند؛ اما از تلف کردن وقت خوانندگان بی تفاوت می گذریم. این در حالی است که اسراف در زمان، زیان بارتر از اسراف در اموال است.

7-7-5-1-2-2-انتقاد دلسوزانه
در آیین اسلام، علاوه بر قوانین کیفری و مقرراتی در زمینه امر به معروف و نهی از منکر، به مواعظ حسنه، انتقادهای دوستانه و راهنمایی های مفید و ثمربخش توجه شده است و تمام مسلمانان موظف اند نقایص و کمبودهای یکدیگر را تذکر دهند، اخلاق برادران را اصلاح کنند و برای سوق دادن جامعه به سوی کمال و فضیلت بکوشند. امّا آنان حق ندارند به عنوان نهی از منکر و جلوگیری از فساد یا انتقاد، در گناهان و عیوب اخلاقی این و آن تجسس و پرده دری و آبروریزی کنند؛ زیرا همین جستجوهای افراطی، خود مصداق خصلت مذموم عیب جویی است که گناهی بزرگ محسوب می شود و مایه فساد اجتماعی است.
رسانه ها در انتقاد از تخلفات باید مراقب باشند که اولاً، امور جزئی و اندک، بزرگ جلوه داده نشود. ثانیاً، موجب آشکار گردیدن گناه و اشاعه مفاسد نشود. در این موارد، باید حق و مصلحت رعایت شود. در ضمن نباید در برابر خوبی ها و موفقیت ها و افتخار آفرینی ها بی توجه و بی اعتنا بود. برخی عینک بدبینی بر دیدگان خود زده اند و همواره در جستجوی زشتی ها هستند. اینان را نمی توان از منتقدان دلسوز و ناصحان راستین شمرد. چنین اشخاصی مبتلا به بیماری روانی عیب جویی اند.
«انتقاد بجا» مردم را واقع بین می سازد، افکار و اعمال را اصلاح می کند، راه رشد و ترقی را به روی جامعه می گشاید و زمینه ترقی و پویایی اجتماع را فراهم می آورد. دانش و معرفت در پرتو بررسی های نقادانه، رشد می یابد و نقد صحیح و دلسوزانه، آحاد جامعه را متوجه حقایق و فضایل می کند.
ناقد منصف به فهرست کردن مشکلات بسنده نمی کند، بلکه راه حل هم ارائه می دهد. نقد، یک روش بررسی آگاهانه و مدبرانه است که حاصلش بهتر شدن اوضاع، سازندگی، توسعه، تعامل و بهره وری بهینه، شفاف شدن امور و در نهایت ترقّی است. نقد با هجو، افترا، تهمت و یورش های تبلیغی که حاصلی منفی و مخرب دارد، متفاوت است. انتقادهای توأم با اغراض شخصی و سیاسی، به وحدت ملی آسیب می رساند و اوضاع فرهنگی و اجتماعی را آشفته می سازد. مشی اصلاح گرایانه در نقد، ممدوح است و در واقع بر اثر انتقادهای خردمندانه دروازه ای به سوی امور ناپیدا گشوده می شود و حقایقی روشن خواهد شد. نقّاد همچون پزشک، اوّل ناگواری ها را عاقلانه و عالمانه ارزیابی و با پی بردن به ناملایمات و کاستی ها، راه درمان را توصیه می کند.

8-7-5-1-2-2-الگوسازی
نقش رسانه در الگوسازی و نهادینه کردن باورها و هنجارها امری پوشیده و قابل کتمان نیست. همه می دانند و باور دارند که رسانه ها نقش فعالی در این زمینه دارند و برعکس آن هم، امکان دارد که رسانه ها اگر شناخت درستی از اهداف و سیاستگذاری های فرهنگی جامعه و حکومت نداشته باشند یا در نسبت خود با دین و اهداف دینی دچار خطا شوند، بحران فرهنگی و عقیدتی غیرقابل جبرانی را خواهند ساخت که این بحران تا زمانی که از سوی صاحب نظران و مسئولان چاره اندیشی شود، اثرات خود را بر اندیشه و رفتار اعضای جامعه خواهد گذاشت.
ارائه اطلاعات درست از اندیشه ها و اعتقادات دینی از سوی رسانه ها می تواند جامعه را بیشتر با آرمان ها و اخلاق دینی آشنا سازد. همانطور که ارائه اطلاعات غلط و نادرست از این اندیشه ها جامعه را فرسنگ ها از این اخلاق و آرمان ها دور می سازد و اعضای جامعه را به قهقرا می کشاند. نقش رسانه ها در تبلیغ اندیشه های درست اجتماعی و اخلاقی در جامعه دینی الزاماً می بایست با شناخت از مفهوم جامعه دینی و عمق اندیشه های دینی باشد تا به خرافه گرایی و ترویج اندیشه های قشری و ظاهری کشیده نشود و جامعه را از این نظر گرفتار بحران نسازد.

9-7-5-1-2-2-تولید هنجارهای اجتماعی
رسانه ها در کنار نهادهای دیگری که طرز تفکّر جامعه را می سازند، نقش عمده ای ایفا می کنند. بررسی های روانشناسی اجتماعی در زمینه نقش و قدرت رسانه ها نشان می دهد که رسانه های گروهی دارای چنان قدرتی هستند که می توانند نسلی تازه در تاریخ انسان پدید آورند؛ نسلی که با نسل های پیشین از جهت فرهنگ، ارزش ها، هنجارها و آرمان ها، بسیار متفاوت است.
رسانه ها از طریق ارائه هنجـارهای خاص اجتمـاعی، به افراد تلقین می کننـد که رفتـار ارائه شده در رسانه ها، رفتار «مناسب اجتماعی» است. به این ترتیب، رسانه ها، با ارائه الگوها و هنجارهای خاص (که در جهت اهداف مدیران رسانه هاست)، باعث ایجاد همنوایی در افراد می گردند.

10-7-5-1-2-2-اصلاح جامعه
از آنجا که رسانه ها به عنوان فرد یا گروه، از گسترده ترین و مهم ترین مبادی معرفتی بشر شده اند، از مؤثرترین عوامل فرهنگ ساز به شمار می روند و در «اصلاح جامعه» نقش بسزایی دارند.
اما باید دانست آثاری که رسانه ها بر فرهنگ جامعه می گذارند، ناشی از چه عواملی است و چگونه باید آنها را کنترل و هدایت کرد و از توانایی این فن آوری مهم و پویا در اصلاح جامعه بهره گرفت؟!
روند تکاملی تکنولوژی در مسیر تکامل زندگی بشری، قابل تحلیل است؛ نیاز انسان از طرفی و حس کمال جویی او از طرف دیگر، باعث پیشرفت تکنولوژی شده است. پس فن آوری به ویژه فن آوری رسانه، مانند سایر مصنوعات بشری تیغی دو لبه است و بستگی دارد که چگونه به کار گرفته شود.
از مشهورترین نظریات در باره ماهیت تکنولوژی، دیدگاه «مارشال مک لوهان» است. او تمامی فن آوری ها را امتداد اعضا، جوارح و حواس انسان می داند. وی لباس را امتداد پوست می داند که می تواند حرارت بدن را تنظیم کند. مسکن را امتداد بیشتر پوست و پس از آن، شهرها و برج و باروها را در امتداد پوست بدن ارزیابی می کند. همچنین چرخ، ماشین و سپس هواپیما را امتداد پای انسان و رسانه های صوتی را امتداد دهان و گوش انسان و رسانه های تصویری را امتداد چشم انسان می داند.(مک لوهان،141،51،1374 و 276)
«کارگزاران رسانه ها» نقش تعیین کننده ای در کم و کیف محصولات و تولیدات و پخش آنها دارند و هر چه افراد در فرایند تولید و پخش نسبت به ساخت پیام مؤثرتر باشند، مسئولیت شان سنگین تر خواهد بود؛ زیرا به عنوان «علت قریب» محصولات رسانه ای نقش ایفا می کنند . اگر هر عاملی در فرایند کاری خود، به خوبی وظیفه اش را انجام ندهد، مسئول برنامه نیز نمی تواند با مواد اولیه نامرغوب، محصول استانداردی را تحویل دهد. بنابراین در فرایند تولید برنامه، ورودی ها و مواد اولیه، جایگاه ویژه ای دارند.
کسی که در فرآیند تولید و پخش سازمان های رسانه ای در مسئولیتی قرار می گیرد، باید صلاحیت های لازم را برای انجام آن داشته باشد. مهم ترین صلاحیت در این باره، آگاهی و معرفت نسبت به محتوا و مهارت های پیام رسانی است. بنابراین «پیام سازان» باید ماهیت پیام مورد نظر را به خوبی بشناسند و بفهمند تا توان انتقال آن را داشته باشند. آگاهی از ماهیت رسانه و اقتضائات و پیامدهای آن همچنین آشنایی با مبانی ارتباطات و … نیز از لوازم موفقیت پیام سازان است.
در یک جامعه مبتنی بر «ارزش های مادی»، اخباری مورد توجه و انتخاب قرارمی گیرد که در ارضای منافع مادی و غرایز حیوانی مفید افتد. در حالی که در جامعه مبتنی بر «ارزش های الهی» پدیده های غیر مادی اولویت می یابند. پس آنچه قبل از همه باعث برجستگی و بزرگ سازی اخبار و وقایع می شود، خود افراد جامعه، ماهیت آن و شرایط خاص اجتماعی است.
بر اساس همین نگرش است که «مسئولان فرهنگی» برای اصلاح روند حاکم بر وسایل ارتباط جمعی و خصوصاً رادیو و تلویزیون، تلاشی مستمر به کار می برند تا بتوانند ضمن دور کردن این رسانه ها از ابتذال اخلاقی حاکم بر عموم رسانه های جهانی، نقش انسان سازی شایسته را به آنها بازگردانند و به جای تولید قدرت اجتماعی مخرب و فساد انگیز، آنها را در جهت تولید قدرت اجتماعی اصلاح گر و تکامل دهنده قرار دهند. در این راستا، اصلاح جامعه هنرمندان از ابتذال اخلاقی نیز ضرورتی غیر قابل اجتناب بوده و هست.
تعبیر دقیق حضرت امام خمینی(ره) که رادیو و تلویزیون را «دانشگاه عمومی» نامید، نشانگر جایگاه مهم و حساس رسانه ها در اصلاح و افساد جامعه و نیز اهمیت عملکرد عواملی است که تولید و پخش محتوای رسانه ها را به عهده دارند.

8-5-1-2-2-ضرورت حضور دین در رسانههای نوین
امروز وسایل ارتباط جمعی(رادیو، تلویزیون و اینترنت) از مهم ترین لوازم زندگی ما شدهاند و بدون هیچ مانع و محدودیتی مرزهای جغرافیایی را در مینوردند و از مهمترین راههای کسب آگاهی و اطلاعات و از فراگیرترین، عمومیترین و توانمندترین منابع معرفتی بشر به شمار میروند.
این ابزارهای تبلیغی که با رشد فزاینده ای در حال تعدد و تکثرند، برآنند که با تهیه و پخش برنامههای متنوع و جذاب و بهره گیری از غرائض، احساسات و حتی فطریات انسانی در رقابتی شکننده، عرصه را بر فرهنگهای رقیب، تنگ کنند و با در اختیار گرفتن افکار مخاطبان و تغییر نگرش در آنان رفتارشان را نیز کنترل نمایند.
موضوع رسانههای نوین، عملکرد و آثار آنها را هر گونه که بررسی کنیم، بی شک موضوعی بسیار مهم است و ما باید به عنوان متولیان دین جامعه، موضع خود را روشن و حکم تعامل با آن را تبیین کنیم؛ زیرا از دو حالت خارج نیست:
الف. این پدیده نو می تواند در خدمت تبلیغات دینی قرار گیرد و اسلام نیز نسبت به بهرهگیری حداکثری از آن تأکید دارد.
ب. این تکنولوژی که سحرگونه، افکار و رفتار مخاطبان خود را تحت تأثیر قرار می دهد، دستاورد دشمنان ماست که از نظر اسلام به ضرورت مقابله با آن خواهیم رسید. (بیات، 38،1386)

9-5-1-2-2-رسانه های نوین
می دانیم که رسانه های مدرن، ساخته دست بشرند که پس از رنسانس پدیدار شده و به تدریج به تکامل رسیده اند. سرمنشأ این ابزارهای نوین، فرهنگ غرب است و ریشه در تفکرات سکولاریستی و امانیستی دارد که با انگیزه قرار دادن تکنولوژی به جای خدا، اختراع شده و توسعه پیدا کرده اند.(پستمن،121،1376)
از آنجا که تکنولوژی ارتباطی به عنوان مهم ترین دستاورد بشری، همه ابعاد زندگی ما را تحت الشعاع خود قرار داده، باید آن را «سلطان تکنولوژی»ها نامید؛ زیرا تأثیر آن بر فرهنگ جوامع، از همه اختراعات بیشتر، عمیق تر و گسترده تر است.
شناخت ابعاد مختلف فرهنگ این تکنولوژی، به هر عنوان، یکی از موضوعات مهم است و ضرورت دارد فلسفه، ماهیت، ظرفیت ها، نظریه های مختلف ارتباطی، آثار فرهنگی، لوازم و شیوه های به کارگیری، عناصر ارتباطی و… آن را برای پیام رسانی دینی، به خوبی بشناسیم تا بتوانیم نسبت خود را با این پدیده نوین روشن نماییم و با آگاهی کامل و کمترین آسیب، از ظرفیت های آن در مسیر تبلیغ ارزش های اسلامی و مجاهدت در مقابل توطئه های دشمنان به بهترین وجه ممکن استفاده کنیم.
فلسفه وجودی هر رسانه ای، ارتباط و جذب مخاطب است. تعدد و تکثر تصاعدی وسایل ارتباط جمعی، محدودیت زمان و توان مخاطبان از طرفی و آثار مخرب انفجار اطلاعات و ترویج افکار سکولاری در سطوح

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد ارتباط جمعی، افکار عمومی، روزنامه نگاری، تعالیم اسلام Next Entries پایان نامه ارشد درمورد حوزه علمیه، رسانه های نوین، انقلاب اسلامی، ارتباط جمعی