پایان نامه ارشد درمورد ارتباط جمعی، افکار عمومی، روزنامه نگاری، تعالیم اسلام

دانلود پایان نامه ارشد

ما دخالت و نقش دارند. گسترش و توسعه وسایل ارتباط جمعی در زندگی انسانها به حدّی است که عصر کنونی را عصر «ارتباطات» نامیده اند. بعید نیست که انسان امروزی را انسان رسانه ای و فرهنگ جدید را محصول تبلیغات وسایل ارتباط جمعی بدانیم.
انسان ها امروزه در معرض نهـادهای رسانه ای متولّـد می شونـد، می اندیشنـد، دنیا را در این رهگـذر می شناسند و رفتارهای خود را بر اساس الگوهای برگرفته از کتاب، مجله، فیلم، ماهواره، اینترنت و… (یعنی رسانه های رایج عصر ما) سامان می دهند.
5-5-1-2-2-انواع رسانهها
رسانه ها را با توجه به ابعاد محتلف آن به اشکال متنوع دسته بندی کرده اند؛ که در این میان یکی از تقسیمات مهم، تقسیم بندی آنها با توجه ماهیت و نمود خارجی آن می باشد. از این نظر، رسانه ها به دسته های زیر تقسیم بندی می شوند:
– رسانه های نوشتاری یا مکتوب . مثل: کتاب، مجلات و روزنامه و….
– رسانه های شنیداری . مثل: سخنرانی، رادیو و نوار و …
– رسانه های دیداری . مثل: تصاویر، نمودارها و نقشه ها و…
– رسانه های تلفیقی(نوشتاری ، دیداری، و شنیداری) تلویزیون، فیلم، اینترنت و….
6-5-1-2-2-کارکرد‌های رسانه‌ها
در دوره گذار از جامعه سنتی به جامعه جدید، آنچه بیش از همه حائز اهمیت است چگونگی رشد رسانه‌ها است.
ویژگی اصلی رسانه‌ها، همه جا بودن آن‌هاست. رسانه‌ها امری فراگیرند؛ آنها می‌توانند یک کلاس بی‌دیوار با میلیاردها مستمع تشکیل دهند. رسانه‌ها وظیفه حراست از محیط را به عهده دارند؛ آنها باید همبستگی کلی را بین اجزاء جامعه در پاسخ به نیازهای محیطی ایجاد کنند و مسئولیت انتقال میراث اجتماعی از نسلی به نسل دیگر را به عهده دارند. (گیلوری،20،1379)
«استوارت هال» جامعه را به صورت مدار بسته‌ای تعریف می‌کند که رسانه‌های جمعی به عنوان شاهراه در فرآیند هویت بخشی در جامعه نقش پیدا می‌کنند. رسانه‌ها، هم حرکت و پویائی و سرزندگی را تقویت و تولید می‌کنند و هم رخوت و تنبلی و سستی را.(زنان،60،1389) از یک سو احساس‌های عاطفی، محبت و صداقت را بر می‌انگیزند و از سوی دیگر احساس زشتی، دشمنی، بی‌اعتمادی، دروغ و خشونت را زنده می‌کنند. (محمدی،75،1371) این کارکرد به طور طبیعی موجب پیدایش تضاد درونی- رفتاری در مقیاس فردی و اجتماعی می‌شود.
وظایف خبری و آموزشی نیز یکی دیگر از کارکردهای رسانه‌هاست. مثلاً با دیدن فیلم‌های مربوط به زندگی جوانان امروز عقیده شخصی فرد نسبت به اخلاق و شرایط زندگی جوانان دگرگون می‌شود و حتی ممکن است در خود، گرایش به زندگی آشفته آنها را احساس کند.
رسانه‌ها در شرایط کنونی یکی از مهم‌ترین دستاوردهای پیشرفت بشری و یکی از با ارزش ترین وسیله آگاهی رسانی همگانی هستند که پیوسته و با سرعت سرسام‌ آوری به دلیل جایگاه و اهمیت کلیدی و طبق نیازمندی متقاضیان در حال گسترش و فراگیری‌اند.
در اهمیت رسانه‌ها این نکته کفایت می‌کند که در پرتو آگاهی‌دهی آنها، موانع جغرافیایی و تا حدودی سیاسی و فرهنگی از میان برداشته شده و زمین با وسعت زیاد و میلیاردها نفر به وسیله رسانه‌ها با هم مرتبط شده‌اند و بسیار ساده می‌توانند از مناطقی دور دست معلومات و اطلاعات مورد نیاز خود را دست بیاورند.
7-5-1-2-2-وظایف رسانهها
نقش رسانه های ارتباط جمعی در سرنوشت جامعه و تاریخ، آن چنان مهم است که می تواند افراد یک جامعه را به سوی تعالی و یا سقوط سوق دهد.
امروزه حضور گسترده رسانه های جمعی در جهت دهی به افکار عمومی جهان، از واقعیات انکارناپذیر می باشد که دنیای معاصر را از جهات متعدد تحت تأثیر قرار داده است. این معنا تا بدان جا پیش رفته که عصر حاضر را «عصر رسانه ها» نامیده اند.
افراط در بزرگ نمایی یک امر و یا تفریط در کوچک نمایی امر دیگر توسط رسانه های عمومی در طول تاریخ، موجب رخدادهای شگفت انگیزی گردیده است.
رسانه ها اعم از مکتوب، شنیداری، دیداری، گفتاری و دیجیتالی، در دنیای امروز، یکی از فراگیرترین و کارآمدترین سلاح هایی هستند که می توانند در موارد مثبت و یا منفی به کار گرفته شوند. در نظام جمهوری اسلامی نیز برای تعمیق فرهنگ اسلامی و همچنین شفاف کردن وضعیت موجود و افق پیش رو و نقد عملکرد گذشته، رسانه ها نقش بی نظیری دارند.
رسانه ها اگر واقعا قصد اصلاح داشته باشند، مصداق این حدیث خواهند بود که امام صادق(ع) فرمود: «أَحَبُّ إِخْوَانِی إِلَیَّ مَنْ أَهْدَی إِلَیَّ عُیوبِی»(بهترین دوست من، کسی است که عیب مرا به من هدیه کند). (کلینی، 1369، 639)
امروزه این نقش هدیه کردن عیوب و نشان دادن کاستی ها و روشن کردن اشتباهات در بخش عمده ای از جامعه، می تواند به دست رسانه ها انجام شود.
رسانه های متعهد، باید اولاً تربیت محور باشند، نه شخصیت محور. ثانیاً رسانه، ابزار تفکر است، نه ابزار غفلت. به این جهت لازم است در راستای شکوفایی و رشد افکار ملّت قدم بردارد.
نظارت بر محیط؛ ارائه اطلاعات صحیح و انتقال میراث اجتماعی از نسلی به نسل دیگر، از سایر وظایف رسانه هاست.

1-7-5-1-2-2-حق جویی و حق گویی
یکی از گرایش های اصیل که ریشه در سرشت انسان دارد، گرایش به سوی حقیقت است. آدمی به طور فطری جویای حقایق است و هر چه این جنبه بیشتر پرورش یابد، به همان اندازه برای ادراک حقایق، دفاع از حق و حق گرایی شوق بیشتری می یابد.
این انگیزه نیرومند سبب می شود که بشر پرده های جهل را کنار بزند و از تاریکی نادانی، به روشنایی معرفت برسد و به رشد معنوی و فکری نایل آید. در تعالیم اسلامی به پرورش این میل مقدس درونی توجه شایانی شده است و در نظام تربیتی این آیین، توجه به بصیرت و حقیقت و پرهیز از آفات آن، جایگاه ویژه ای دارد.
جستجوی حقیقت، تسلیم و خضوع در برابر حق، پرهیز از جدال منفی، مراعات حق طلبان و حق جویان که در تعالیم اسلامی مورد تاکید قرار گرفته اند، همه نشان می دهند که اسلام به حقیقت جویی و نقش آن در کمالات و فضایل انسانی تا چه حد اهمیت داده است. البته انسان هایی که با گناهان و خطاهای عمدی بر این بُعد از وجود اصیل خویش لایه ای دودآلود پوشانیده اند، دیگر نمی توانند از حق جویی و حق خواهی لذّت ببرند و به همین دلیل «حق» برای آنان تلخ است.
رسانه های گروهی باید به گونه ای عمل کنند که مردم به سوی حق رغبت پیدا کنند؛
در حالی که «پل میلر» روزنامه نگار آمریکایی، حیله گری را در روزنامه نگاری مهم می داند، «هربرت بروکر» از سردبیران معروف، روی آوردن به حقیقت و کشف واقعیت های مسلّم را ویژگی اصلی یک روزنامه نگار دانسته است.(روزنامه نگاری حرفه ای،13) البته به دست آوردن حقایق نباید با پیمودن راه های غلط و مذموم صورت گیرد. در واقع رسیدن به این منظور که هدف عالی است، روی آوردن به هر وسیله ای را مجاز نمی گرداند و مقدّمات و طرق نیز باید مسیر درست و اصولی را طی کنند.
مردمی که روح حقیقت جویی را از دست بدهند و به ظواهر و لایه های سطحی اکتفا کنند، در مسیر غلط قرار می گیرند و دیگر نمی توانند زشتی و زیبایی و سود و زیان اشیاء را بفهمند. رسالت رسانه ها در این زمینه، آن است که مردم را از اسارت هوس ها، اوهام و خرافات برهانند و آنان را به آزادی واقعی برسانند. اگر این زنجیرها از گرایش های فکری مردم باز شود، بهتر می توانند حقایق را درک کنند و به دنبال حق بروند.

2-7-5-1-2-2-راستگوئی و صداقت
یکی از مصداق های حقیقت، که گزیده ترین ویژگی انسانی است، صداقت، درستی و راستی است. قرآن تأکید می کند:«اتّقُوا اللّهَ وَ کُونُوا مَعَ الصّادِقینَ» ای کسانی که ایمان آورده اید! از ( مخالفت فرمان ) خدا بپرهیزید، و با صادقان باشید.(توبه/119)
حضرت علی(ع) هم می فرمایند: «صدق و راستی، استوارترین پایه های ایمان است». البته به فرمایش آن امـام همـام، «راسـت ترین سخـن آن اسـت که زبـان حال به آن گویـا باشـد؛ زیرا لسـان درون، صـادق تر است».(حر عاملی،1409، 235)
به راستی، اگر رسانه ها، این فضیلت را زیر بنای تلاش های فکری، فرهنگی و تبلیغی خویش قرار دهند و در گفتار، رفتار و برنامه های خود «صدق» را در نظر گیرند، بسیاری از آشفتگی های حاکم بر روابط اجتماعی و تصوّرات نادرست مردم بر طرف می شود، زمینه های سعادت و سلامتی روانی جامعه فراهم می آید و دریچه های کمال به روی مردم گشوده می شود.
گام نهادن بر نردبان کمال و بالندگی روح، همگام گردیدن با خوبان و پاکان، آبادانی ایمان و معنویت، تقویت امنیت روانی و آسایش فکری مردم، رعایت حقوق واقعی آحاد جامعه، آبیاری ریشه های فضیلت، جلب اعتماد عمومی، ترویج مکارم، رهایی از اسارت های شیطانی و نزدیکی به رحمت و برکات الهی، وظیفه رسانه هاست.

3-7-5-1-2-2-ترویج دین
یکی از خصال مهم که درست در مقابل خودخواهی قرار دارد و سرچشمه بسیاری از خوبی هاست، داشتن روح احساس مسئولیت در برابر دیگران است. این ویژگی، آدمی را از حصار بی تفاوتی، خود محوری و جناحی و گروهی بیرون می آورد و بین برنامه های خود و سرنوشت و سعادت دیگران پیوندی عمیق برقرار می کند.
گسترش فضایل و کمالاتی همچون خیرخواهی برای مردم، اهتمام به امور مسلمانان، یاری مظلومان، دفاع از حقایق و ارزش ها، امر به معروف و نهی از منکر، افشای جنایات استکبار و نفاق، انسان دوستی و مردم گرایی که در تعالیـم حیـات بخش اسلام مورد تأکیـد قرار گرفتـه اند.
به دلیل رسالت حساس رسانه ها در برابر جامعه اسلامی، ضرورت دارد که در اطلاع رسانی، برجسته سازی رویدادها، انتخاب تیترها و ارائه گزارش های ویژه، به جای تهییج بیهوده افکار عمومی و پیگیری سیاست های گروهی، قومی، طبقاتی و القای اندیشه ای خاص، به مصالح عمومی و به مباحثی که «فرهنگ دینی» را ارتقا می بخشد و مردم را به سوی خوبی ها سوق می دهد، پرداخته شود.

4-7-5-1-2-2-توجّه به نیازهای مردم
برخی رسانه ها مدعی اند که «دانستن، حق مردم است و باید آنان را در کشف حقایق و واقعیت های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی یاری داد و خیر و مصالح توده های تشنه حق را در نظر گرفت»؛ امّا آنان در عرصه عمل کمتر درصدد دفاع از حقوق مردم بوده و در راه اعتلای فکری و معنوی آنان تلاشی اندک داشته اند. از باب نمونه، ستایش و مدح افرادی که ارزش های مردم را مورد تهاجم قرار داده و یا مانع اجرای عدالت اجتماعی و مساوات اسلامی بوده اند، در واقع تحسین افراد نالایق و نابخرد و خلافکار و خوب جلوه دادن اشخاصی است که شایستگی های لازم را ندارند. چنین اقدامی، خود فریب افکار عمومی و خیانت به جامعه است.
مطبوعات باید بکوشند مودّت، محبّت و صمیمیت را در جامعه تقویت کنند و گسترش دهند و بین قشرهای گوناگون که به تلاش، تولید فکر، حرفه و امور مسلمین اهتمام دارند، انس و الفت برقرار سازند.

5-7-5-1-2-2-ایجاد وحدت
بعد از انجام واجبات، عملی بهتر از اصلاح میان افراد نیست. سخن انسان مصلح، خیر است و او خیر را شکوفا می کند. رسول اکرم(ص) فرمودند: «اصلاح ذات البین از یک سال نماز و روزه برتر است». (محدث قمی، 1414)
آیین اسلام به منظور رشد و شکوفایی صفت خیرخواهی، اصل اخوت دینی را در میان مسلمانان بنیان نهاد و رسول اکرم و ائمه(ع) همواره مراقب بودند که پیروان این آیین در انجام وظایف برادری و ادای حقوق اسلامی سستی نورزند و اگر بی مهری برخی مسلمین را می دیدند، آنـان را به رعایـت عواطف دینی وادار می کردند.
اگر رسانه ها اصل برادری و ایجاد وحدت را در گزارش ها و تحلیل های خود تبیین کنند، در واقع انسان دوستی را نیز در جامعه گسترش داده اند که بر اثر آن، مردم به صفات عالی آراسته می گردند و نهاد خود را از هر گونه رشک ورزی، خصومت، بدخواهی و دیگر رذایل اخلاقی پاک می کنند. ترویج این روحیه، امنیت روانی و رفتاری را بر جامعه حاکم می سازد و عزّت و شکوهمندی را ارتقا می دهد.

6-7-5-1-2-2-تولید سرگرمی سازنده
اگر به رسانههای جمعی و وسایل ارتباطی، نگاهی بیندازیم، مطالب و گزارش هایی درباره انواع سرگرمیهای بیهوده در آنها میبینیم که غیر قابل انکار است. حتی رسانههای

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد ارتباط جمعی، امیرتیمور، عوامل اجتماعی، آموزش و پرورش Next Entries پایان نامه ارشد درمورد ارتباط جمعی، وسایل ارتباط جمعی، نهی از منکر، رادیو و تلویزیون