پایان نامه ارشد درمورد آسیب شناسی، روزنامه نگاری، تاریخ اسلام، نامه نگاری

دانلود پایان نامه ارشد

دینداران استفاده نمایند.
بسط نفوذ دین، ترویج و تبلیغ، بازتولید پیام‌های دین در قالب‌های جدید، ایجاد زمینه برای احساسات و تجربۀ‌ دینی، بسترسازی برای تحول روحی و تحصیل اطلاع یابی از ادیان گوناگون از جمله خدماتی که این رسانه می‌تواند نسبت به دین و دینداران داشته باشد.(شرف‌الدین،23،1387)
رهبر معظم انقلاب، در تشریح رسالت تلویزیون در عرصۀ دینی می‌فرمایند: «هدف ما این است که صدا و سیما را به آن اوجی برسانیم که کلیۀ برنامه‌های آن، با بهترین کیفیت در جهت رسوخ و نفوذ دادن اسلام ناب و همۀ ملحقاتش از اخلاق و عمل در زندگی مخاطبانش باشد. هر برنامه آن باید این خصوصیت را داشته باشد؛ این هدف ماست».(جمالی،174،1384)

15-5-1-2-2-جایگاه تبلیغ سنّتی
با توضیحات فوق و روشن شدن مسئله، باید این مسئله را هم متذکّر شویم که ما به دنبال حذف تبلیغ سنّتی نیستیم و قصد نداریم اینگونه تبلیغ را نفی کنیم؛ بلکه قصد داریم بگوییم که تبلیغ سنّتی در عصر جدید، به تنهائی کافی نیست؛ بلکه باید به سراغ شیوه های نوین تبلیغی رفت.
مقام معظم رهبری در این باره می فرمایند: امروز تبلیغ دین با شیوه معمول و سنّتی روحانیت، همان اعتبار و تاثیری را دارد که چهل، پنجاه سال پیش داشت. هیچ کس گمان نکند که اهمیت منبر و مسئله گویی و جلسات گوناگون روحانیون، امروز کمتر از دیروز است؛ نه! بنده با وسایل ارتباطات جمعی آشنا هستم. تلویزیون و بقیه چیزها را می شناسم و تاثیرات آنها را می دانم؛ امّا معتقدم جلسه ای که یک روحانی بنشیند و عدّه ای رو به روی او قرار گیرند و او با آنها حرف بزند، همچنان جایش در کل تبلیغات مدرن امروزی خالی است. ما این را نداریم، این با تلویزیون هم امکانپذیر نیست. وقتی شما در جلسه ای می نشینید و با پنجاه نفر، صد نفر یا دویست نفر حرف می زنید، این فرق می کند با این که پشت دوربین تلویزیون بنشینید و همان تعداد مخاطب، شما را از شیشه تلویزیون ببینند، این دو مقوله است؛ بنابراین جای منبر و محافل سنتی ما، همچنان محفوظ است. در اینجا دو نکته وجود دارد که باید به آن توجه کنید: یک نکته شکلی است؛ یک نکته محتوایی است؛ نکته شکلی این است که امروز علم ارتباطات، علم بسیار پیچیده ای است.
شناختن چگونگی ارتباط گیری با دل ها و مغزهای مردم از طرق مختلف – یعنی همین تبلیغات – یک علم است. در مهمترین و مدرن ترین دانشگاه های دنیا روی این دارد کار می شود و جزو رشته های بسیار مهم تحصیلی است. نوع روزنامه نگاری، چگونگی روزنامه نگاری، نوع اداره رادیو و تلویزیون و از این قبیل چیزها، یک علم است. موازین رایج تبلیغات، تحت چارچوب های علمی، ضابطه مند می شود و الا آیا روزنامه نوشتن این است که انسان تکه کاغذی را بردارد و روی آن بنویسد و بعد هم در ده هزار نسخه بین مردم پخش کند؟! این که چیز جدیدی نیست؛ همیشه بوده و باز هم خواهـد بود؛ اما همیـن را ضابطه مند کرده اند؛ شما چگونه شانزده صفحه را آرایش بدهید، چه طور نیم تای صفحه اول را تنظیم کنید و آرایش بدهید، از چه کلماتی استفاده کنید و چه حروفی به کار ببرید تا برای بیننده جاذبه اش بیشتر باشد و او دستش را دراز کند و این روزنامه را از جلوی پیشخوان روزنامه فروش بردارد و بخرد، بعد رغبت کند و آن را بخواند و سپس این خواندن در مغز او اثر بگذارد. اینها زیر ضابطه رفته است.(خامنهای، 1388)

16-5-1-2-2-تبلیغات مدرن، مکمل تبلیغات سنّتی
پیشرفت سریع تکنولوژی و ابزار تبلیغی در کنار رشد شگفت آور علوم تبلیغی و هنری، پنجره های جدیدی را پیش روی مبلّغان گشوده است. هر چند این صنایع و علوم در ابتدا برای اهداف و مقاصد مادی و تبلیغات مصرفی توسعه داده شده اند، اما استفاده مبلّغان از آنها برای ارتقاء معنویت و دین، دقیقاً استفاده از فرصت هاست.
مهم این است که تصمیم گیران در امر تبلیغ و مدیران تبلیغاتی و مبلّغان دینی بدانند هیچ کدام از راه های تبلیغی کشف شده با آمدن شیوه ها و فنون جدید، به طور کلی از میدان خارج نمی شوند و همچنان در حوزه های کارآمد به نقش آفرینی خود ادامه می دهند. نمونه رایج آن «منبر» است که باز هم در حوزه خاص خود کارآیی دارد.
هر راه تبلیغی جدید در واقع امکانی نو، برای جذب مخاطبان جدید یا مخاطبان رانده شده از نظام تبلیغی قبلی است و این به معنای تفکیک حوزه ها و موضوعات است، نه کنار زدن تبلیغ سنّتی.
لذا تصور اینکه نظام های سنّتی تبلیغی، کارآیی خود را از دست داده اند، چیزی جز خود باختگی در برابر درخشش خیره کننده ابزارهای مدرن تبلیغی نخواهد بود.
وقتی روشن شد روشهای گذشته تبلیغی همچنان دارای ارزش تبلیغی هستند، باید در مقابل روشهای جدید، به تقویت آنها پرداخت و از فرصت ایجاد شده توسط فنون جدید، بیشترین استفاده را برای بارور کردن شیوه های پیشین برد و این کار با آسیب شناسی، ظرفیت شناسی و شناخت نقاط قوت و ضعف ابزارها و علوم تبلیغی پیشینی ممکن است. تنها در چنین صورتی است که تبلیغ سنّتی توان تعامل مثبت با تبلیغ مدرن را خواهد داشت و موجب خواهد شد کارکرد آن دو قابل جمع و مدیریت واحد باشد و بتوان با نظارت بر آن دو، تبلیغ را ساماندهی کرد.

17-5-1-2-2-آسیب شناسی شیوه های سنّتی تبلیغ
یکی از مهم ترین رسانه ها و ابزار انتقال پیام در عصر اهل بیت(ع)، خطابه و سخنرانی بود. آن بزرگواران از این ابزار حداکثر استفاده را برای رساندن پیام خویش، می کردند.
خطابه های دلنشین رسول خدا(ص) در مکه و مدینه و خطبه های امام علی(ع) و سایر امامان(ع)، قابل توجه و مثال زدنی است. به دلیل همین جایگاه ویژه و رسانه ای “منبر” بود که در تاریخ اسلام، بر سر تسلّط بر مسجد جامع شهر، که محل تصمیم های بزرگ بود بحث ها، جدل ها و منازعات بسیاری انجام می شد. تسلط یافتن گروهی بر مسجد جامع و منبر شهری، نشان دهنده آن بود که او حاکم و زمامدار بلامنازع آن دیار است و اکثر مردم نیز به آن رضایت داده اند.
تبلیغ سنّتی، در برانگیزاندن مردم در انجام خوبی ها و کناره گیری از زشتی ها، آشنایی دقیق مردمان با معارف دینی، بیدارگری، نمایاندن چهره های نفاق پیشه گان، رو کردن دست دغل کاران، خناسان، شیطان صفتان، وسوسه گران، تباهی آفرینان، ستم پیشگان، و رو در رو قرار دادن مسلمانان علیه زشتی ها و ستم ها، کارنامه بَس درخشان و افتخارآمیز دارد.
اما با این همه، قضیه آسیب شناسی، قضیه جدّی و مهمی است که هیچ پدیده و نهادی نباید آن را نادیده بگیرد که اگر به آن بی توجه باشد، بی گمان آسیب ها، آن را از پای درخواهند آورد.
حیات حوزه های علمیه به تبلیغ است. اگر عنصر تبلیغ از حوزه ها گرفته شود و یا به هر دلیلی آسیب ببیند، حوزه های علمیه آسیب خواهند دید و افول آنها گزیرناپذیر است.
از این روی، برای جلوگیری از وارد شدن آسیب های جدی و فلج کننده بر پیکر تبلیغ سنّتی و از کار افتادن و بی اثر شدن آن در بیدارگری، روشنگری، آگاهی بخشی و تقواپیشگی مردم، باید همیشه آسیب شناسی شود، کاری که کمتر مورد توجّه قرار گرفته و اکنون بر اثر سهل انگاری و جدی نگرفتن آن، کم و بیش، ناکارآمدی تبلیغ، در بخش هایی از آن دیده می شود.
امروزه با وجود تغییر شرایط و نگرش ها و سطح دانش افراد و همچنین به وجود آمدن شیوه های جدید، به نظر می رسد، منبر، کارایی مورد انتظار را در برخی جهات ندارد. این عدم کارایی ممکن است به سبب عوامل مُخلّی باشد که در آن راه یافته و یا ناشی از تغییر شرایط اجتماعی باشد.
منبر، با توجه به ویژگی های بسیار مثبت ش، از برخی مشکلات ارتباطی نیز رنج می برد که به برخی از آنها اشاره می کنیم:
– ارتباط گوینده در منبر به صورت یک طرفه است و او متکلم وحده است.
– در منبر کارکرد تفریحی و سرگرمی، اندک است.
– منبر محدود به زمان و مکان خاصی چون مسجد و… است.

18-5-1-2-2-برخی امتیازات تبلیغ دینی تلویزیونی
– مبلّغانی که برای تبلیغ دین به مناطق مختلف اعزام می شوند، در بسیاری موارد، از علم و سواد کافی، مناسب با پرسش های مخاطبان خاص خود، برخوردار نیستند و کمترین پیامد این امر، تبلیغ غلط و نادرست آن می باشد که به نوبه خود اثرات سوء فردی اجتماعی به دنبال خواهد داشت.
این در حالی است که با استفاده از رسانه تلویزیون می توان از شخصیت های متخصص و مناسب هر موضوعی استفاده کرد و بهترین بهره های علمی را برد. به عنوان مثال؛ در ایّام ماه محرّم می توان از چند شخصیت برجسته حوزوی و دانشگاهی که در حوزه تاریخ اسلام تخصص دارند، طی یک میزگرد علمی استفاده کرد و حرکت و قیام امام حسین(ع) از مدینه به مکه و از آنجا به کربلا و از آنجا به شام و بالعکس را به تحلیل نشست. نیز می توان این قیام را از منظر سیاسی، جامعه شناسی، مدیریت نظامی و… طی میزگردهایی با متخصصان این حوزه ها به تحلیل نشست.
– در شکل سنّتی تبلیغ دین، بسیاری از مردم به دلیل مختلف نمی توانند در مجالس عزاداری شرکت کنند؛ زیرا برخی از آنها، پیر و سالخوردهاند، برخی بیمار و مریض اند، برخی میهمان دارند و ناگزیر از پذیرایی اند، برخی خسته اند و… .
این در حالی است که در تبلیغ دین از طریق رسانه تلویزیون، هیچ یک از شرایط و امور مذکور نمی توانند مانع باشند. امروزه به دلیل توسعه و رشد تکنولوژی ارتباطات، رسانه تلویزیون در همه نقاط کشور اعم از شهرها و روستاها حتی دورترین نقاط آن وجود دارد. بیماری، پیری، میزبانی، خستگی و دیگر امور از این جنس، با استماع تلویزیون در منزل با کم ترین هزینه، قابل جمع هستند.
-گستردگی رسانه تلویزیون، باعث می شود تا مخاطبان تبلیغ دینی، از کمیّت بیش تری برخوردار شوند؛ به گونه ای که می توان با یک برنامه تلویزیونی جذّاب، میلیون ها مخاطب جذب کرد. نمونه برجسته و عینی این گونه برنامه های تبلیغی در تلویزیون، تفسیر قرآن حجت الاسلام و المسلمین قرائتی می باشد که به رغم تداوم آنها به مدت سه دهه همچنان هزاران و بلکه میلیون ها نفر مخاطب دارد.
– در تبلیغ دین با تلویزیون، هم در هزینه های اقتصادی و هم در هزینه های زمانی، به میزان بسیار زیادی صرفه جویی می شود.
– تبلیغ دین به شکل سنتی(سخنرانی و روضه خوانی منبری) مبتنی بر احساس صرف است. در این شکل تبلیغ، تلاش می شود از کلمات احساساتی استفاده شود تا مردم بگریند و ثواب ببرند. روضه خوانی ها، سینه زدن ها، زنجیر زدن ها، طبل زدن ها و…، همه و همه از جمله امور احساساتی هستند که در شکل تبلیغ سنّتی دین گنجانده شده اند.
ولی در تبلیغ رسانه ای، یک مبلّغ با کمک صدا، تصویر، نور وجلوه های ویژه، می تواند به مراتب، تاثیرگذاری بیشتری روی مخاطبان در جهت تحریک احساساتشان داشته باشد.

3-2-مباني و چارچوب نظري
موضوع «حضور روحانیت در رسانه ملّی»، از موضوع هاي قابل، در ميان مدیران و مسئولین رسانه است. در دوره هاي زماني گوناگون، ديدگاه هاي متفاوتي درباره نوع و ميزان تأثير رسانه ها بر مخاطب ارائه شده است. گرچه اين ديدگاه ها در دوره نخست، قائل به اثرگذاري هاي اوليه و قطعي و در دوره بعد قائل به اثرگذاري هاي ضعيف و محدود رسانه ها بر مخاطبان بودند، در دهه هاي اخير، گرايش غالب، از اثرگذاري هاي مشروط و در عين حال قوي رسانه ها بر مخاطبان حمايت مي كنند.

در اینجا به نظریه های موجود در این حوزه می پردازیم:
1-3-2-نظريه گلوله اي
از ميان نظريه هاي موج اول، مي توان به نظريه گلوله اي اشاره كرد. نظريه گلوله اي با مفروض گرفتن «قدرت نامحدود پيام رسانه ها» و «شكنندگي بالاي مخاطب در برابر پيام هاي ارتباط جمعي» تأثير رسانه ها را مستقيم، فوري، قوي و قطعي مي داند.(سورين و تانكارد،310،1384)

2-3-2-نظریه استفاده و خشنودي
رويكرد «استفاده و خشنودي» به عنوان يكي از نظريه هاي موج دوم، با رد موضع نظريه گلوله اي در منفعل پنداشتن مخاطب، ضمن پذيرش فرض انتخاب گري مخاطب و آگاهي او از دلايل مصرف رسانه اي خويش، نقطه عزيمت خود را، نه مطالعه نيت هاي توليدكنندگان رسانه ها و نه ساختار متون رسانه ها، بلكه بررسي انگيزه ها و نيت هاي مصرف كنندگان رسانه ها قرار مي

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درمورد رسانه ملی، رسانه های نوین، ارزش های اسلامی، حوزه علمیه Next Entries پایان نامه ارشد درمورد صاحب نظران، فرهنگ نامه