پایان نامه ارشد درباره گیاهان دارویی، فیزیولوژی، مواد غذایی

دانلود پایان نامه ارشد

ت تولید سریعتر و بیشتر پروتئین، شیوههای متنوع و مختلفی را در رابطه با ضریب تبدیل غذایی به گوشت در طیور ارائه دهند(38). در سالهای اخیر سرعت رشد جوجههای گوشتی به دلیل پیشرفتهای موجود در زمینه تغذیه و ژنتیک افزایش یافته است(149). امروزه از مواد افزودنی خوراکی ضدمیکروبی، بطور گسترده در پرورش حیوانات مزرعهای، برای افزایش بهرهوری و فراهم نمودن شرایط اکولوژیکی مناسب سیستم گوارشی بهمنظور افزایش سرعت رشد، کاهش ریسک در برابر خطر بیماریها، استفاده میشود(209). افزایش توجه به توسعه مقاومت آنتیبیوتیکی در باکتریها و احتمال وجود بقایای آنتیبیوتیکی در فرآوردههای طیور و همچنین ایجاد سمیت کبدی ناشی از مصرف آنتیبیوتیکها در دوز بالا، تلاش محققان برای یافتن راههای دیگری غیر از استفاده از آنتیبیوتیکها در جیرهی غذایی طیور را سبب شده است(51).
با توجه به مشکلات استفاده از آنتیبیوتیکها در تغذیه جوجههای گوشتی، نظر محققان به سمت مواد افزودنی دیگری به عنوان جانشین آنتیبیوتیکها در غذای طیور معطوف شد، که این مواد افزودنی باعث سلامتی و بهبود میکرو فلور دستگاه گوارش طیور شوند(102).
از این رو محققین، ترکیبات گیاهی مختلفی را به عنوان جایگزین آنتیبیوتیکها در مواد تولیدی حیوانی مورد مطالعه قرار دادهاند؛ که باعث بهبود سیستم ایمنی و عملکرد ارگانهای مهم بدن مانند کبد شده و نهایتاٌ سبب افزایش در عملکرد تولیدی آنها نیز شده است(149). گیاهان دارویی و فرآوردههای آنها از جملهي این افزودنیهای طبیعی هستند که میتوان از آنها به عنوان آنتیبیوتیکهای طبیعی استفاده کرد(11) گیاهان دارویی به عنوان افزودنیهای خوراکی طبیعی؛ اخیراً در جیره غذایی طیور جهت بهبود عملکرد و افزایش پاسخهای ایمنی پرندگان به جای آنتی بیوتیکها مطرح شده است(69و71).
تمایل به استفاده از گیاهان دارویی در تغذیه دام و طیور را میتوان به صورت افزایش معنیدار مقالات علمی چاپ شده از سال 2000 به بعد مشاهده کرد(175). عامل اصلی این رخداد، شروع ممنوعیت استفاده از آنتیبیوتیکها در اتحادیه اروپا از سال 1999 و قطع کامل آن در سال 2006 بوده است(163). گیاهان دارویی و فرآوردههای آنها، یکی از جایگزینهای مطرح آنتیبیوتیکها هستند که در سالهای اخیر به خاطر ممنوعیت استفاده از آنتیبیوتیکها، مورد توجه قرار گرفتهاند(188).
گیاهان دارویی و فرآوردههای آنها به دلیل عواملی چون؛ ارزش بالای اقتصادی و کمهزینه بودن تولید آنها، نداشتن اثرات تخریبی بر محیط زیست، ارگانیک بودن این داروها، کم بودن عوارض جانبی در مقایسه با داروهای شیمیایی، کاهش ایجاد مقاومت نسبی عوامل بیماریزا، انحصاری بودن درمان برخی بیماریها با گیاهان دارویی و وجود تجربیات مختلف بالینی، باعث شده است تا این منابع دارویی در سالهای اخیر از ارزش و جایگاه خاصی در پرورش، تولید و درمان دام و طیور برخوردار باشند(30). همچنین استفاده از پروبیوتیک، پریبیوتیک و ترکیبات طبیعی به عنوان جانشین آنتی بیوتیکها مد نظر قرار گرفته است؛ که برخلاف آنتیبیوتیکها، این ترکیبات طبیعی، اثرات جانبی بسیار کمی داشته و مطمئنتر هستند(195).
تحقیقات نشان میدهد که بهبود در وزن و سن ارائه به بازار سویههای امروزی جوجههای گوشتی، بیشتر ناشی از افزایش شدت انتخاب برای رشد بالاتر میباشد(177). بهگزینی ژنتیکی، نقش موثری در بهبود سرعت رشد و افزایش وزن جوجههای گوشتی ایفا کرده است(114). با افزایش شدت انتخاب، میزان اشتهای جوجههای گوشتی کنونی، افزایش معنیداری داشته و نمیتوانند بطور بهینه، مصرف اختیاری را مطابق با انرژی مورد نیاز طیور، تنظیم کنند و زمانی که بطور آزاد به خوراک دسترسی داشته باشند؛ حالت پرخوری، نشان داده و بیش از 2 تا 3 برابر نیاز نگهداری و رشد، غذا مصرف میکنند(46). بهاین دلیل است که؛ افزایش شدت انتخاب برای رشد بالاتر همراه با تغذیه کامل، بروز مشکلاتی مانند افزایش بافت ذخیره چربی ؛ به سطحی بالاتر از نیاز فیزیولوژیک(139)، افزایش اختلالات سیستمهای قلبی و عروقی، افزایش نرخ متابولیکی، اختلالات اسکلتی، حساسیت بالاتر به بیماریهای متابولیکی مانند سندرم مرگ ناگهانی(210)، آسیت(177)، کاهش ایمنی و مقاومت در برابر بیماریها؛ که در نهایت امر، منجر به افزایش مرگ و میر و تلفات میگردد(104).
امروزه با توجه به بالا رفتن ميزان توليد و مصرف گوشت مرغ، توجه بيشتري به سلامت محصولات طيور مي‏شود. مصرف آنتي‏بيوتيك‏ها باعث ظهور مقاومت آنتي‏بيوتيكي شده و عوارض جبران ناپذيري برجاي مي‏گذارند. از مهم ترين جانشين‏هاي آنتي‏بيوتيك‏هاي محرك رشد در صنعت طيور مي توان به گياهان دارويي اشاره كرد(132). گياهان دارويي علاوه بر اثرات ضدميكروبي، اثرات مفيدی؛ از جمله: كاهش ليپيدهاي سرمي و بهبود ديگر فاكتورهاي خوني از جمله آنزیمهای کبدی دارند(12).
در طی سالیان اخیر و به دلیل محدودیت استفاده از آنتی‏بیوتیک‏ها به عنوان افزودنی غذایی در تغذیه دام و طیور و حتی ممنوعیت مصرف، به کارگیری افزودنی‏هایی مانند فیتوبیوتیک‏ها1، پروبیوتیک‏ها2 و به عنوان ترکیبات جایگزین آنتی‏بیوتیک‏ها، مورد توجه صنعت دامپروری و به ویژه صنعت پرورش طیور قرار گرفته است. نتایج حاصل از انجام برخی مطالعات به عمل آمده در ایران نیز نشان‏دهنده امکان استفاده ازاین افزودنی‏ها در تغذیه طیور به منظور افزایش بازدهی تولید آنها می‏باشد(44). پروبیوتیک‏ها، ترکیبات میکروبی زندهای هستند که مستقیماً به جیره دام و طیور اضافه می‏شوند و تاثیر بسیار مطلوبی بر عملکرد و سلامت این حیوانات دارند. در سال‏های اخیر پروبیوتیک‏ها به خاطر عدم ماندگاری در لاشه و تأثیرات مفید بر خصوصیات تولیدی طیور جایگاه ویژه‏ای را به خود اختصاص دادند(89). از مهمترین ترکیبهای جایگزین آنتی بیوتیکها، گیاهان دارویی و عصارههای آنها میباشد. گياهان دارويي علاوه بر اثرات ضدميكروبي، فوايد ديگري نيز دارند. اين اثرات مفيد شامل اثرات كاهش ليپيدهاي سرمي و بهبود ديگر فاكتورهاي خوني است(2). افزودنیهای خوراکی فیتوژنیک3 به عنوان مواد مشتق شده از گیاهان تعریف می‏شوند که با بهبود ویژگیهای جیره، افزایش تولید حیوان و بالا بردن کیفیت محصولات حیوانی به جیره افزوده میشوند(77). شکی وجود ندارد که جیرههای غذایی سرشار از اسیدهای چرب اشباع، برای انسان زیان آور است و موجب تشدید بیماری تصلب شرائین در افراد می‏گردد و این امر در کشورهای پیشرفته که دارای منابع غذایی بسیار متنوع هستند باعث نگرانی‏هایی شده است. بحث حاضر مربوط به ترکیبات فیتوژنیک میباشد که اخیراً از آن‏ها به عنوان افزودنیهای محرک رشد در تغذیه دام و طیور استفاده شده است. از جمله مزایای استفاده از گیاهان دارویی میتوان به ساده بودن کاربرد و نداشتن اثرات سوء در اکثر آن‏ها بر عملکرد حیوانات و نیز باقی نماندن بقایای مضر در فرآوردههای تولیدی اشاره نمود(42).
1-2- میکروبها و دستگاه گوارش پرندگان
جمعیت میکروبی در طیور گوشتی به سهولتی که در طبیعت حاصل میشود، در شرایط پرورش تجارتی به دست نمیآید. عدم وجود چالش میکروبی پاسخ محرک رشد را به طور مؤثری محدود مینماید. رودهی استریل جوجه‏های تازه بهدنیا آمده، بهتدریج با چندین گونه باکتریایی که تمایل در استقرار و رقابت دو طرفه دارند، مورد چالش قرار میگیرد. در طول 2 تا 4 روز پس از تفریخ، آنتروباکترها4و استرپتوکوکوسها5 در سکوم و روده باریک تشکیل کلونی می‏دهند. لاکتوباسیلوسها6 پس از 7 روز، در روده باریک غالب میشوند و عمدتاً باکتریهای بیهوازی اجباری، همانند باکتروئیدها7 و اشریشیاکلی8 و باکتریهای هوازی اختیاری، در سکوم تشکیل کلونی میدهند(182). جمعیت میکروبی کامل روده در طول 2 هفته اول زندگی جوجههای گوشتی ایجاد میشود، ولی این زمان برای سکوم غالباً توسط بیفیدوباکترها9 و باکتروئیدها، تا بیش از 30 روز به طول میانجامد. این روند آهسته تشکیل جمعیت میکروبی روده به نظر میرسد که به علت نگهداری و پرورش، در شرایط بسیار بهداشتی و همچنین شرایط پرورش تجارتی جوجهها و عدم تماس با مادر باشد. هر عدم تعادلی در جمعیت میکروبی روده میتواند به تشکیل کلونی باکتریهای بیماریزا منجر شود که نهایتاً موجب کاهش عملکرد میشود. در حیوانات سالم نسبت میکروارگانیسمهای مختلف در دستگاه گوارش حائز اهمیت است و با افزایش جمعیت میکروبی یک گونه میکروبی خاص، جمعیت انواع دیگر میکروبها و احتمالاً میکروبهای مفید، در آن ناحیه کاهش مییابد(156).
1-3- تاثیر میکروارگانیسمها بر فیزیولوژی دستگاه گوارش
اثرات فیزیولوژیکی مرتبط با تغییر در تعداد و ترکیب میکروبی روده طیور به صورت زیر خلاصه شده است : 1)کاهش در بازچرخ پروتئین و احتیاجات انرژی در روده به علت سرعت کمتر در تکثیر سلول کریپت10 و کاهش وزن روده 2)کاهش اندک در تقاضای پروتئین در کبد به علت تغییر وضعیت ایمنولوژیک 3) افزایش در میزان ذخیره اسید آمینه در دسترس برای سایر بافتها به ویژه برای سنتز عضله اسکلتی 4) کاهش در مقدار دفع نیتروژن از طریق ترشح موسین و بازیافت پروتئین وارد شده در داخل حفره روده 5) افزایش در قابلیت هضم ظاهری و جذب نیتروژن(158).
اگر چه افزایش سرعت رشد به خاطر کاهش زمان مورد نیاز برای رسیدن طیور به وزن مناسب جهت بازار و کاهش مقدار خوراک مورد نیاز آن برای صنعت پرورش جوجههای گوشتی سودمند بوده است، ولی اثرات متقابل، بر سلامت حیوان داشته و باعث افزایش بروز بیماریهای متابولیکی و در عین حال افزایش ذخیره چربی در لاشه آنها شده است(209).
1-4- موارد مصرف آنتیبیوتیکها در طیور
عموماً آنتی بیوتیکها به سه منظور در جیره طیور مصرف میشوند:
1- پیشگیری از شیوع بیماری‏هایی که وجود آنها در مرغداریها به اثبات رسیده است.
2- کمک به درمان طیور و باز گرداندن آنها به حالت طبیعی
3- افزایش رشد و راندمان غذایی
در مجموع 32 ترکیب ضد میکروبی غیردارویی و دارويي برای استفاده در خوراک طیور در آمریکا ارائه شده است. 11 ترکیب به عنوان محرک رشد، 15 ترکیب به منظور درمان کوکسیدیوز و 6 ترکیب دیگر برای اهداف دیگر معرفی شدند. در صنعت طیور، باسیتراسین، کلروتتراسایکلین، پنیسیلین، تایلوزین 11و ویرجینامایسین12 به عنوان آنتیبیوتیکهای مهم محرک رشد شناخته شدهاند. براساس نظریه پژوهشگران، افزودنیهای خوراکی بیشتر برای افزایش وزن به کار میروند. آنتیبیوتیکهایی که جهت تحریک رشد به خوراک طیور افزوده میشوند، آنهایی هستند که در دستگاه گوارش جذب نمیشوند (ویرجینامایسین و فلاووفسفولیپول13) یا جذب آن ها اندک است (باسیتراسین). برخی از آنتیبیوتیکها مانند لینکومایسین، پس از جذب و انتشار سریع در خون، بافتها و دستگاه گوارش، توانایی تجمع در روده و حذف باکتریهای مضر را دارند. این ترکیبات به میزان زیادی برای پیشگیری و درمان بیماریها در پرندگان مصرف شده‏اند. آنتیبیوتیکها سبب کاهش ضخامت دیواره روده، کاهش تعداد میکروارگانیسمهای مضر در روده، بهبود ضریب تبدیل غذایی، افزایش رشد جوجههای گوشتی، کاهش مرگ و میر به همراه کاهش جمعیت میکروبی مضر دستگاه گوارش و افزایش مواد غذایی قابل دسترس میشوند(103).
1-4- 1- محرک رشد آنتیبیوتیکی و مکانیسم عمل آنتیبیوتیکها
آنتیبیوتیکها میتوانند محیط را برای رشد میکروارگانیسمهای مفید مناسب و آماده نمایند و فعالیت میکروارگانیسمهای مضر را متوقف سازند. تحقیقات نشان دادهاند که آنتیبیوتیکهای جیره به رفع کمبود ماده مغذی کمک میکنند، آنتیبیوتیکها تخریب ماده مغذی را کاهش می‏دهند، باعث افزایش در ساخت ماده مغذی میگردند یا بازده استفاده از ماده مغذی مورد نیاز را افزایش میدهند. آنتیبیوتیکها جذب و قابلیت دسترسی برخی مواد مغذی را افزایش میدهند. افزودن آنتیبیوتیک به جیره، جذب مواد مغذی نظیر Ca، P و Mn را افزایش میدهد(23). آنتیبیوتیکها باعث نازک شدن غشاء روده و افزایش ضریب جذب مواد غذایی بهویژه املاح معدنی میشوند. برخی از محققان معتقدند که نازک شدن غشاء روده اثر اختصاصی آنتیبیوتیک روی روده نیست، بلکه حضور اجرام بیماریزا باعث تورم غشاء روده میشود.که با مصرف آنتیبیوتیکها این

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع زبان زنانه، پوشش زنان Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع زنان و دختران، پوشش زنان، جنس مخالف