پایان نامه ارشد درباره گیاهان دارویی، بهبود عملکرد، اتحادیه اروپا

دانلود پایان نامه ارشد

می‏کند و در نتیجه سنتز کلسترول کاهش می‏یابد(95).
1-4-4-4- مصرف داروهای گیاهی به عنوان محرک رشد
اگرچه علم گیاهان دارویی علمی جدید است؛ اما ریشه در زمانهای بسیار دور و حتی عهد باستان دارد. این نسل جدید از محرکهای رشد، شامل افزودنی‏هایی با منشاء گیاهی میباشند که با مخلوطی از گیاهان یا عصارههای آن‏ها بدست میآیند. این محصولات کاملاً برای انسان و حیوان بیضرر هستند و می‏توانند بدون هیچ خطری مورد استفاده قرار گیرند. این گونه مواد میتوانند بطور دائم و بدون نیاز به در نظر گرفتن دوره حذف استفاده شوند و هیچگونه مقاومت آنتیبیوتیکی ناشی از مصرف آن‏ها بوجود نمیآید(75). پس از ژوئن 1999 به دلیل احتمال بروز مقاومت دارویی در باکتریهای بیماریزای انسانی، تنها 4 ترکیب دارویی برای استفاده در صنعت دامپروری کشورهای اروپایی، مورد تأیید قرار گرفت. از سوی دیگر با افزایش جمعیت و به تبع آن کوتاه کردن دوره پرورش، بهبود ضریب تبدیل غذایی و نیاز به افزایش تولید گوشت، ضرورت استفاده از محرکهای رشد افزایش مییابد. همچنین باتوجه به لزوم صادرات، رعایت قوانین اتحادیه اروپا لازم به نظر میرسد. در این شرایط تعجبی ندارد که نظارت شدید اتحادیه اروپا، موجب افزایش تقاضا برای محرکهای رشد غیردارویی شود. در پاسخ به این نیاز، تولیدکنندگان اروپایی در حال توسعه استفاده از اسیدهای آلی، الیگوساکاریدها، آنزیمها و دیگر افزودنیها میباشند. آن‏ها اشکال جدیدی از افزودنیهای غذایی کاملاً طبیعی را پذیرفتهاند. این اشکال، محصول و فرآورده علم جدید گیاهان دارویی میباشند. راه حل بهتری که توسط تولیدکنندگان فرآوردههای محرک رشد گیاهی انجام میگیرد، انتخاب و استفاده از مخلوط گروهی از گیاهان دارای مواد مؤثره، در یک فرمول اختصاصی میباشد. این مخلوطها ممکن است باعث بهبود خوش‏خوراکی جیره از طریق مواد طبیعی موجود در مواد گیاهی، بهبود در پاسخهای ایمنی بدن و افزایش فعالیت میکروبخواری در گلبول سفید، تحریک ترشح لوزالمعده برای افزایش آنزیمهای مترشحه داخلی به منظور کمک به هضم مواد غذایی، هضم بهتر پروتئین و ذخیره بهتر ازت(که موجب افزایش کیفیت و تولید گوشت و کاهش دفع نیتروژن به خصوص به شکل آمونیاک می‏گردد)، مهار میکروبهای بیماریزا و غیر مفید در دستگاه گوارش از همان ابتدای دستگاه به واسطه داشتن مواد ضد میکروبی، جلوگیری از وقوع اسهال به واسطه وجود مقادیر متفاوتی از تانن گردند. ترکیبات مواد محرک گیاهی، با تحریک عصبی و کاهش استرسهایی مانند واکسیناسیون به عنوان ترکیب ضداسترس عمل مینمایند، این ترکیبات با خنثی نمودن سموم موجود در جیره باعث بهبود عملکرد طیور میگردند(33). محرکهای رشد گیاهی مواد مشتق شده از گیاهان هستند که در تغذیه حیوانات به منظور بهبود عملکرد پرورش حیوانات اهلی استفاده میشود(205). این مواد با هدف بهبود جیره، افزایش تولید حیوان و بالابردن کیفیت محصولات حیوانی به جیره افزوده میشوند(77). ارزش دارویی گیاهان و مواد مشتق شده از آن‏ها قرنهاست که شناخته شده است و بطور گسترده در بسیاری از کشورها مورد استفاده قرار میگیرند. به بیانی دیگر، اصطلاح محرکهای رشد گیاهی اشاره به بخشهای قابل مصرف(نظیر دانهها، میوهها، ریشه، ساقه و برگ) گیاهان معطر و ادویهها(مثل پونه کوهی، آویشن، رزماری، گشنیز، دارچین، سیر، فلفل و…) و نیز عصارههای حاصل از این گیاهان به صورت روغنهای ضروری دارد(130). بنابراین محرکهای رشد گیاهی دامنه وسیعی از مواد گیاهی را شامل میشوند. محرکهای رشد گیاهی را با توجه به منشاء بیولوژیکی، فرمولاسیون، نحوه فرآوری و نیز روش استخراج شیمیایی به 4 گروه دسته بندی کردند: 1- گیاهان (شامل گیاهان گلدار، علفی و یک ساله) 2- بوتانیکالها47 (بخشهای کامل یا فرآوری شده گیاه، نظیر ریشه، برگها، پوست) 3- روغنهای ضروری(عصارههای حاصل از تقطیر با حلالهای قطبی) 4- اولئورزینها(عصارههای استخراج شده با حلالهای غیر قطبی)(204).
1-4-4-6- چگونگی اثرگذاری ترکیبات فعال گیاهی
الف) گلوکوزیدها48: موادی هستند که در اثر آنزیمها، اسیدهای رقیق، قلیاها که با جوشاندن، هیدرولیز شده به یک ترکیب غیر قندی و یک یا چند قند تجزیه میگردند. خاصیت دارویی آن‏ها مربوط به قسمت غیر قندی مولکول است که از نظر شیمیایی بسیار متنوع می‏باشد. قسمت قندی مولکول معمولاً بر روی قابلیت انحلال و در نتیجه بر روی جذب آن در بدن تاثیر میگذارد بسیاری از گلوکوزیدهای گیاهی اهمیت درمانی ندارند، اما برخی مانند گلوکوزیدهای گل انگشتانه، فربق سیاه یا گل برف بر روی قلب تأثیر زیادی دارند و در همان حال میزان ادرار را افزایش میدهند. این ترکیبات از فعالترین ترکیبات سمی گیاهان هستند. ساپونین49مشهورترین ماده گلوکوزیدهای گیاهی است. خاصیت فیزیکی مهم آن‏ها این است که محلول آن‏ها بسیار کف می‏کند. به همین دلیل است که به عنوان شوینده مصرف میشوند. وجود مقادیر زیاد آن‏ها خطرناک بوده و ممکن است به علت تجزیه کردن گلبول‏های قرمز مهلک باشند. اما از آنجایی که به مقادیر ناچیزی از دستگاه گوارش جذب میشوند، خوردن آن ها معمولاً خطرناک نیست. ساپونینها ملینهای ملایم، ادرارآور و خلطآور هستند و در گیاهان ریشه چوبه و علف شیر به وفور یافت میشوند. اگر محلولهای مایعی از آن‏ها جوشانده شود، مانند بقیه گلکوزیدها از بین رفته و فعالیت خود را از دست میدهند. ساپونین‏های سیاهدانه و گندم برخلاف ساپونینهای دیگر به خوبی از دستگاه گوارش جذب میشوند و به سرعت وارد جریان خون شده و سبب همولیز میشوند و ممکن است مهلک باشند(8).
ب) اسیدهای آلی: اسید مالیک50، سیتریک51، تارتاریک و اگزالیک52 نیز از ترکیبات معمولی گیاهان هستند و در اندامهایی مثل میوه آن‏ها جمع میشوند.
ج) موسیلاژ53: این ترکیب به گیاه اثر ملین میدهد. موسیلاژ یک لایه محافظ برروی مخاط میکشد، بهطوری که محرکهایی مثل اسید و نمک نمیتوانند با قسمتهای ملتهب بیمار تماس پیدا کنند. به همین دلیل از گیاهان موسیلاژی به عنوان ملین و برای محافظت مخاط ملتهب دستگاه گوارش استفاده میکنند. گاهی از این اثر تسکیندهندگی برای درمان اسهال به ویژه اسهالهای ناشی از بعضی عوامل باکتریایی استفاده میشود. عمدهترین گیاهان حاوی موسیلاژ عبارتند از: بذرک، شنبلیله، گل و برگ پنیرک، گلسنگ ایسلندی و شکوفه لیموترش. موسیلاژ در اثر حرارت طولانی تجزیه شده و به قند تبدیل میشود و بدین ترتیب فعالیت خود را از دست میدهد(8).
د) تاننها54: به دلیل اینکه موجب رسوب پروتئینها میشوند پوست حیوانات را به چرم تبدیل میکنند. تاننها در گیاهانی؛ مثل پوست بلوط، بید، برگ گردو، گزنه، گل سرخ و… یافت میشوند. با مقادیر کم مقدار کمی از پروتئینها را در آستر مخاطی رسوب داده و بدین ترتیب آن‏ها را نفوذ ناپذیر میسازند. بدین ترتیب از نفوذ سایر محرکها به لایههای عمیقتر مخاط آسیب دیده جلوگیری شده و به بهبودی آن‏ها کمک میگردد و در حالت آزاد به مقدار زیاد مخاط را تحریک میکنند؛ بدلیل این خاصیت، تاننها به عنوان ضد اسهال و برای درمان برخی از سوختگیها به کار میروند. تاننها با جریان مشابهی از رشد باکتریها جلوگیری میکنند، زیرا پروتئینهای لازم برای تغذیه آن‏ها را از دسترسشان خارج کرده و پروتئینهای خود آن‏ها نیز رسوب پیدا میکند. تانن‏ها مویرگها را نیز منقبض می‏کنند و بدین ترتیب از بعضی از خونریزیها جلوگیری میکنند. تاننها با اکسیژن اتمسفر ترکیب شده و به ترکیبات غیر فعالی تبدیل میشوند. تاننها در اثر جوشاندن طولانی در آب منهدم میشوند(8).
ه) ترکیبات معدنی: از میان املاح بدن، کلسیم و پتاسیم اهمیت ویژهای دارند. نمکهای پتاسیم خاصیت مدر دارند، در حالی که املاح کلسیم به ساختمان استخوانها، تنظیم دستگاه عصبی و مقاومت بیمار در برابر عفونتها کمک میکنند. املاح پتاسیم تقریباً در تمام گیاهان به فراوانی یافت میشوند و معمولاً به شکل محلول هستند. املاح کلسیم کمتر قابل حل میباشند(8).
و)روغنهای ضروری، روغنهای فرار یا اسانسها: روغنهای ضروری مخلوطهای خیلی پیچیده از آمیزهها و ترکیبات شیمیایی آن‏ها و غلظتهای ترکیبات خاص موجود در آنها هستند. سینامالدئید55 یک جزء اساسی دارچین، مقادیر تقریبی 75–60 درصد کل روغن را تشکیل میدهد. به خاطر تغییرات زیاد در ترکیب، اثرات بیولوژیکی در هر روغن ضروری ممکن است متفاوت باشد. از آنجا که ترکیبات اصلی روغنهای ضروری دارای فعالیت ضد میکروبی در شرایط آزمایشگاهی هستند، مسئول خواص گیاهان دارویی هستند(75). فاراگ56 و همکارانش در رابطه با ارتباط بین خصوصیت آنتیاکسیدانی و ترکیب شیمیایی روغن‏های ضروری تحقیق کردند. آن‏ها پیشنهاد دادند که فعالیت آنتیاکسیدانی بالای تیمول57 درنتیجه وجود گروههای هیدروکسی فنول58 است که به عنوان دهنده یون هیدروژن به رادیکالهای پروکسی تولید شده در طی اولین مرحله از اکسیداسیون چربی عمل میکند، بنابراین تشکیل پراکسید هیدروژن را کند میکند(91). شواهد حاکی از آن است که ترکیبات آنتیاکسیدانی موجود درگیاهان دارویی میتواند به زرده تخممرغ منتقل شود(59). محققان بعدها دریافتند که اثر آنتیاکسیدانی وابسته به دوز آن است. اسانسها همچنین از پرمصرف ترین فرآوردههای گیاهی در طب خانگی هستند)60(. این ترکیبات، به ویژه در حالت بخار بسیار فراوانند. اسانسها عامل اصلی بوی مشخص گیاهان هستند. اسانسها به طور نامنظمی در سراسر گیاهان پخش شدهاند. برخی از گیاهان عملاً هیچ اسانسی ندارند، در حالی که برخی دیگر مانند چتریان و نعناعیان دارای مقادیر زیادی اسانس میباشند. روغنهای فرار غالباً در برخی از غدههای مخصوص یا در داخل بافت یا در اپیدرم گیاه یافت میشوند و خاصیت داروئی آن‏ها متفاوت است. بعضی بر روی دستگاه عصبی اثر میگذارند(مانند روغن رازیانه). بسیاری از آن‏ها ترشح شیره معده را افزایش میدهند و بنابراین باعث افزایش اشتها میشوند. این خاصیت همراه با خواص باکتری‏کشی برخی از روغنها مبنای اثر گندزدایی آن‏ها است.
ح)ترکیبات تلخ : یک گروه شیمیایی خاص نیستند، زیرا تنها خاصیت مشترک آ‏ن‏ها، مزه تلخ آن‏ها است. اما این خاصیت دارای اهمیت درمانی است؛ زیرا این ترکیبات از راه خوراکی ترشح شیرههای گوارشی را افزایش میدهند و بنابراین اشتهای بیمار را زیاد میکنند. از گیاهان تلخ میتوان ریشه “جنتیانا” و خزه ایسلندی را نام برد. برخی از گیاهان مانند جنتیانا هم تلخ هستند و هم دارای روغنهای فرار میباشند. این دو گروه ترکیبات ترشح شیرههای گوارشی را افزایش میدهند و بنابراین اشتها را زیاد میکنند(20).
ک) فنولیکها59 و پلیفنول‏ها60: نشان داده شده است که برای میکروارگانیسمها سمی هستند. کاتکول 2 گروه OH و پیروگالول 3 گروه OH دارد. مکان و تعداد گروه هیدروکسیل بر روی گروه فنول به نظر میآید در رابطه با سمیت نسبی آن‏ها برای میکروارگانیسمها باشد که نتایج بدست آمده نشان میدهد با افزایش تعداد گروه هیدروکسیل سمیت نیز افزایش مییابد. مکانیسمهایی که به نظر میآید مسئول سمیت فنولیکها در برابر میکروارگانیسمها هستند، شامل ممانعت آنزیمی بوسیله ترکیبات اکسایش یافته، یا احتمالاً از طریق واکنش با گروه‏های سولفیدریل یا بیشتر از طریق اثرات متقابل نامشخص با پروتئینها است از معمولترین این ترکیبات سینامیک61 و کافئیک اسید62 هستند از گروه بزرگ فنول‏پروپانها، از ترکیبات هیدروکسی فنول میتوان کاتکول63 و پیروگالول64 را نام برد (75).
1-4-4-7- اثرات داروهای گیاهی به عنوان محرکرشد و چگونگی عمل آنها
داروهای گیاهی به عنوان محرک رشد با چند مکانیسم میتوانند تأثیر مثبتی بر عملکرد، رشد و سلامت حیوانات اهلی داشته باشند:
1) جلوگیری از تهاجم میکروبی در روده و فعالیت ضد میکروبی و کمک به تثبیت و پایداری اکوسیستم میکروبی روده (127).
2) تحریک سیستم ایمنی(145).
3) افزایش ترشح و فعالیت آنزیمهای گوارشی و تعدیل میکروبی روده و در نتیجه افزایش مصرف خوراک(49).
4) ترشح موکوس و بهبود جذب مواد مغذی با فعالیت بیشتر آنزیمهای گوارشی و افزایش ترشح صفرا (208).
5) کمک به خوشخوراکی جیره با فعالیت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان با موضوع طرح و نقش Next Entries پایان نامه رایگان با موضوع پوشيدن، مي‌كنند، لباس‌هاي