پایان نامه ارشد درباره گردشگری روستایی، نواحی روستایی، مناطق روستایی، جاذبه های طبیعی

دانلود پایان نامه ارشد

مردمشناسی، جامعهشناسی و امثال آن مورد نظر است. دیدار دوستان، آشنایان و خویشاوندان نیز از نوع جهانگردی اجتماعی بشمار میآیند.
7-2-1- گردشگر ورزشی
هر نوع مسافرتی که به منظور فعالیتهای ورزشی باشد، جهانگردی ورزشی نامیده میشود، مانند اسکی، پیادهروی، کوهپیمایی، کوهنوردی، دوچرخهسواری، شکار، شنا، قایقرانی، شرکت در مسابقات ورزشی و تماشای مسابقات و امثال آن.
8-2-1- گردشگر مذهبی و زیارتی
این نوع از جهانگردی یکی از رایجترین اشکال جهانگردی در سراسر جهان است. جاذبههای مذهبی، زیارتگاهها و اماکن مقدسه هر ساله تعداد زیادی از جهانگردان را به سوی خود جلب میکند.
9-2-1- گردشگر بازرگانی و تجاری
مهمترین مسافرتهایی که تحت این عنوان صورت میگیرد، عبارتند از : سفر هایی که افراد برای شرکت در بازارهای مکاره و نمایشگاههای کالا و صنایع و یا سرکشی و بازدید از تأسیسات کارخانهای و نظایر آن مینمایند.
10-2-1- گردشگر سیاسی
مسافرت به منظور شرکت در اجلاس و مجامه بین المللی، کنگرهها و سمینارهای سیاسی،جشنهای ملی و مذهبی، مراسم ویژه سیاسی مانند تدفین رهبران و شخصیتهای سیاسی، پیروزی رهبران احزاب و به حکومت رسیدن آنها و نظایر آن جهانگردی سیاسی خوانده میشود. (رضوانی، 1382، صص 18، 19و 20 ).
پيترتيرگ8 براساس نوع فعاليت‌ها گردشگري را به دو نوع فراغتي و تجاري تقسيم‌بندي نموده است (اعرابي و ايزدي؛ 1378 ص:12). ويليامز9 از چارچوب تيپ ‌شناسي گردشگري به منظور انواع گردشگر بهره جسته است. در اين تيپ‌شناسي گردشگري به انواع تفريحي، تجاري، استفاده از مزاياي تندرستي، آموزشي، فرهنگي و اجتماعي طبقه‌بندي مي‌شوند. طيف انگيزه اين‌گونه سفرهاي گردشگري از تفريح و تفرج تا كسب تجربه در تغيير است (تولايي؛ 1386 ص: 43).
والن اسميت10 شش نوع گردشگري را در طبقه‌بندي خود، به شرح زير بيان مي‌كند:
1- گردشگري قومي: اين نوع گردشگري، گردشگران به منظور مشاهده سبك زندگي افراد بومي و اقوام انجام می شود.
2- گردشگري هنري: گردشگري هنری در پی شناخت هنرهاي ملل و مردم ديگر و آگاهی از آن است.
3- گردشگري تاريخي: اين گونه از گردشگری که «گردشگری میراث» نیز نامیده میشود به بازديد از موزه‌ها، مکانها و ابنیهتاريخي مي‌پردازند و امروزه بخش عمدهای از گردشگران را به خود اختصاص داده است.
4- گردشگري مبتني بر طبيعت يا طبيعت‌گرا: تأكيد این گونه گردشگری بر جاذبه‌هاي طبيعي و محيطي و پناه بردن به آغوش طبیعت زیبا و تحسین و درک و لذت بردن از جاذبه های طبیعی است.
5- گردشگري تفريحي و ورزشي: توجه این گونه از گردشگری معطوف به شركت در فعاليت‌هاي ورزشي، استفاده از چشمه‌هاي آب معدني، حمام آفتاب و برخود های اجتماعي در يك محيط دلنشين و راحت است.
6- گردشگري مرتبط با كار: مقصود اصلی از اين گونه گردشگري تفريح و يا استراحت نيست، بلكه انجام بخشي از كار و حرفه توأم با مسافرت است. مشخصه این گردشگری شرکت در کنفرانسها، گردهماییها، سمینارهای علمی، تحقیقاتی و تخصصی است (پاپلی یزدی و سقایی ،1385، ص 46 و 47).
2-2- تعریف و مفهوم گردشگری روستایی
«گردشگری روستایی امروزه یکی از مردمیترین انواع گردشگری محسوب میشود» (شارپلی، 1380، ص 5 ).
به طور کلی گردشگری روستایی از دو جنبه دارای اهمیت است، یکی بعنوان یک فعالیت گستردهء جهانی و دیگری بعنوان یک تأکید بر توسعه سیاستهای منطقهای و محلی (رحیمی، 1381 ص226 در مهدوی، 1383، ص 15). علاوه براین باید پذیرفت که تعریف مشترک و پذیرفته شده‌ای بین محققان در زمینه گردشگری روستایی وجود ندارد. شناخته شده‌ترین و عمومی‌ترین تعریف مربوط به لین است که اين نوع گردشگری را به عنوان فعالیتهای گردشگری در محیط روستایی میداند (علی قلیزاده فیروز جایی، 1376).
گردشگری روستایی آن نوع از گردشگری است که مقصد آن خارج از محدوده شهرها میباشد و عرفاً قلمرو روستایی تعریف می شود (قاسمی ایرج ،1388 ، ص201).
کنفرانس جهانی گردشگری روستایی Rural Tourism Conference, 2006 :19) (، گردشگری روستایی را شامل انواع گردشگری با برخورداری از تسهیلات و خدمات رفاهی در نواحی روستایی میداند، که امکان بهرهمندی از منابع طبیعی و جاذبه های طبیعت را همراه با شرکت در زندگی روستایی (کار در مزرعه و کشاورزی) فراهم می آورد (رضوانی، 1387، ص 27).
دات11 گردشگري روستايي را اينگونه تعريف مي‌كند: «فعاليتي چند وجهي كه در محيطي خارج از شهر صورت مي‌گيرد و به گردشگران ماهيت زندگي روستايي را نشان مي‌دهد». آپرمان نيز مي‌گويد: «گردشگري روستايي به فعاليت‌هاي مزرعه‌اي و غيرمزرعه‌اي گفته مي‌شود كه در جوامع و نواحي روستايي انجام مي‌شود، اما فعاليت‌هاي تفريحي بيروني مانند پارك‌هاي موضوعي و نواحي حيات وحش را شامل نمي‌شود» (رضوانی، 1387، 27).
به هر حال از لحاظ مفهومی به نظر ساده میآید که گردشگر روستایی را به عنوان گردشگری که در مناطق پیرامون شهرها را در بر میگیرد تعریف کرد، ولی این تعریف نمیتواند شامل مجموعهای از فعالیتها و اشکال متنوع مدیریتی و نهادهای توسعه یافته در کشورهای مختلف که در ارتباط با صنعت گردشگر فعالیت میکند، شود (مهدوی، 1383،ص15).
از دیدگاه مفهوم وسیعتر میتوان گردشگر روستایی را در بر گیرنده دامنهای از فعالیتها، خدمات مربوط به تفریح و آرامش گردشگران دانست که به وسیله کشاورزان و مردم روستایی برای جذب گردشگران به مناطق خود به منظور کسب درآمد صورت میگیرد.
اگر این برداشت وسیعتر را بپذیریم، در کل گردشگر روستایی، گردشگر زراعی و کشاورزی را دربر میگیرد و به تبع آن ارائه خدمات نظیر اسکان، پذیرائی، امکانات و وسایل سرگرمی و تفرج، بر پایی جشنها و مراسم محلی، تولید و فروش صنایعدستی و محصولاتکشاورزی و غیره به گردشگران را شامل می شود (شریف زاده و مراد نژاد1381، ص54 در همان منبع، ص16).
در سال 1986 کمیسیون جامعه اروپا نیز گردشگر روستایی را اینگونه تعریف می کند:
«گردشگر روستایی تنها شامل گردشگری کشاورزی نیست، بلکه همه فعالیتهای گردشگری در مناطق روستایی را در بر می گیرد» تلاش برای مشخص نمودن انواع این فعالیتهای گردشگری نتیجه چندانی ندارد، اما قلمرو جهانگردی روستایی در فهرستی که توسط اتحادیه اروپا تنظیم شده است، به روشنی نمایان است.

جدول 2-1: گستره فعالیت های تفریحی در حومه شهر (نواحی روستایی)
1- سیاحت
– گردش در بیرون از شهر (کشتزار ها، مزارع، طبیعت )
– اسب سواری
– سفر با کاروان کولی ها و گاریها
– سفر با اتومبیل( در جاده، و وسایل عمومی، اتومبیل رانی)
– دوچرخه سواری
– الاغ سواری
– اسکی
2- ورزشهای آبی
– ماهیگیری
– شنا
– سفر روی رود خانه (خانه قایقی)
6- فعالیتهای اکتشافی
– اقدامات صنعتی محلی، کشاورزی ومهارتی
1-

7- فعالیتهای فرهنگی
– باستان شناسی
– باز سازی اماکن
– صنایع دستی و کارگاه های هنری
1-
3- ورزشهای هوایی
– چتر
– کایت
– بالون

1-
4- ورزشهای روی زمین خشک
– تنیس
– گلف
8- فعالیتهای مرتبط با سلامت
– آموزش بدنسازی و مراکز تندرستی
1-
5- فعالیت های ورزشی
– کوه نوردی
– صخره نوردی

منبع: ( مهدوی، 1383، ص16)
بنابر تعریف گروه مردمی گردشگر آمریکا (DOT)12: «گردشگر روستایی به هر چیزی گفته میشود که گردشگران را به نواحی پیرامون شهر های اصلی می کشاند» ( همان منبع ص 16).
بااین حال در اروپا گردشگری روستایی اغلب برای توصیف گردشگری گشاورزی (یا گردشگری مبتنی بر مزرعه) به کار برده میشود، اما در صورت لزوم همه فعالیتهای گردشگری در نواحی روستایی را در بر میگیرد (رضوانی، 1387، ص 28).
در استرالیا در هر دو بخش ملی و محلی، گردشگر روستایی بعنوان:
«یک فعالیت چند بخشی و مکانی در یک محیط خارج از نواحی شهری میباشد و به گردشگران، ماهیت زندگی آن مکان را نشان میدهد» تعریف شده است (مهدوی، 1383، ص 17).
به هر حال، با توجه به تعاریف ذکر شده از گردشگری و گردشگری روستایی، میتوان گفت که اکثر این تعاریف گردشگرروستایی را بعنوان، کلیه فعالیتهایی که در یک فرد در نواحی روستایی و نواحی غیر شهری که دور تر از محل اقامت و کار خود انجام میدهد، تعریف نموده اند. ولی همچنین گردشگر روستایی را میتوان اینچنین تعریف نمود:
«گردشگر روستایی به کلیه فعالیتها و خدماتی گفته میشود که توسط کشاورزان، مردم و دولتها برای تفریح و استراحت گردشگران و همچنین جذب گردشگران در نواحی روستایی صورت میگیرد، گفته میشود و میتواند شامل گردشگر کشاورزی، گردشگر مزرعه، گردشگر طبیعی و فرهنگی بشود» (مهدوی، 1383، ص18 ).
1-2-2- انواع گردشگری روستایی
همان گونه كه قبلاً ذكر شد بنابر تعريف كميسيون جامعه اروپا (1986) توريسم روستايي تنها شامل توريسم كشاورزي نمي‌شود، بلكه همه فعاليت‌هايي را كه گردشگران در مناطق روستايي انجام مي‌دهند را دربر مي‌گيرد. از اين رو مي‌توان گفت كه گردشگران به دلائل مختلف و با انگيزه‌هاي متفاوت از نواحي روستايي بازديد مي‌كنند. بنابراين مي‌توان با توجه به اهداف گردشگران، گردشگري روستايي را به پنج دسته تقسيم نمود:
1- توريسم طبيعي: كه عمدتاً در تعامل با جاذبه‌هاي اكولوژيكي قرار دارد.
2- توريسم فرهنگي: كه مرتبط با فرهنگ، تاريخ و ميراث فرهنگي و باستاني مردم روستايي است.
3- اكوتوريسم: نوعي از توريسم است كه علاوه بر تعامل با جاذبه‌هاي طبيعي با زندگي و هنجارهاي اجتماعي مردم محلي كه خود نيز در تعامل با جاذبه‌هاي طبيعي فوق هستند در ارتباط مي‌باشد.
4- توريسم دهكده‌ايي: در اين نوع توريسم گردشگران در خانوارهاي دهكده زندگي نموده و در فعاليت‌هاي اقتصادي و اجتماعي روستا مشاركت مي‌نمايند.
5- آگروتوريسم: يا توريسم كشاورزي كه گردشگران بدون ايجاد پيامدهاي منفي بر روي اكوسيستم مناطق ميزبان با فعاليت‌هاي سنتي كشاورزي در تعامل هستند و يا در آن مشاركت مي‌كنند (شريف‌زاده و مرادنژاد؛ 1381 ص54 در مهدوی، 1382، ص 24).
همچنین بنابر نظر جنی هالند و همکاران (2003) گردشگر روستایی میتواند مفهوم گردشگر مزرعه و یا گردشگر کشاورزی را بگیرد، اما هر دو آنها اجزا، بزرگی از گردشگر در مناطق روستایی بحساب میآیند بنابراین، این مفاهیم میتواند به صورت زیر تعریف شوند:
1- گردشگر کشاورزی: و آن زمانی است که هدف از دیدار (گردش)، تمرکز ویژهای برروی کشاورزی باشد همانند لذت بردن از تاکستان، و یا همراه بودن با حیوانات.
2-گردشگر مزرعه: و آن زمانی است که محل سکونتی برای گردشگران در مزرعه فراهم شده باشد. فعالیتهای عمده در نواحی روستایی (قدم زدن و قایق سواری و …) میباشد. اما در اینجا اصلیترین هدف گردشگران، سکونت به همراه کار در مزرعه و یا سکونت در مزرعه است که ایجاد تسهیلات اقامتی تغییر شکل داده اند، میباشد.
3- گردشگر روستایی یا گردشگر محلی روستایی: این نوع گردشگر که میتواند شامل هر دو مورد بالا بشود و همچنین شامل اردو زدن، اقامت در منزل اجارهای، گشت و شکار در دنیای وحش، بازاریابی صنایعدستی، جشنوارههای فرهنگی، ورزشهای ماجراجویانه، راهپیمایی، بازدید از مکانهای تاریخی، جشنوارههای موسیقی و در واقع هر گونه فعالیت تفریحی که در مناطق که مکانی را در نواحی روستایی بگیرد، میشود.
شارپلی (1997) معتقد است تعدادی از محصولات گردشگر یا انواع گردشگر جزء گردشگر روستایی بحساب میآید، ولی ضرورتا با آن برابر نیستند. به عنان مثال گردشگر کشاورزی به هر نوع گردشگری که مستقیما با کشاورزی (یک مزرعه) مرتبط میشود، اطلاق میگردد و شامل اقامت در مزرعه، اتاقها یا چادر زدن، بازدیدهای آموزشی، خوراک، فعالیتهای تفریحی و فروش محصولات کشاورزی یا صنایعدستی میشود (مهدوی، 1383، ص 25).
2-2-2- پیشینه تاریخی گردشگر روستایی
1-2-2-2- پیشینه تاریخی گردشگر روستایی در جهان
گردشگری پديده‌ايست كهن كه از دير زمان در جوامع انساني وجود داشته است و به تدريج در طي مراحل تاريخي مختلف به موضع فني، اقتصادي و اجتماعي كنوني خود رسيده است (رضواني؛ 1374 ص: 27)

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره گردشگری روستایی، محل سکونت، صنعت گردشگری، کسب و کار Next Entries پایان نامه ارشد درباره جوامع روستایی، اجتماعی و فرهنگی، زیست محیطی، نواحی روستایی