پایان نامه ارشد درباره کتاب مقدس، عالم ماده

دانلود پایان نامه ارشد

؟”
زن جواب داد: “مار مرا فريب داد که از آن خوردم “.
…پس خداوند به زن فرمود: “درد و زحمت تو را در ايام حاملگي و در وقت زاييدن بسيار زياد مي کنم اشتياق تو به شوهرت خواهد بود و او بر توتسلط خواهد داشت “.
و به آدم فرمود: “تو به حرف زنت گوش دادي و ميوه اي را که به تو گفته بودم نخوري ، خوردي . به خاطر اين کار ، زمين لعنت شده و تو بايد در تمام مدت زندگاني با سختي کارکني تا از زمين خوراک به دست بياوري …تو از خاک هستي و دوباره خاک خواهي شد”.90
با استناد به آيات فوق رابطه‌ي شر و زن در سنت يهود اينگونه تبيين مي گردد:
“حوا” به عنوان عامل و فاعل اوليه گناه ، طي اقدامي آگاهانه و از روي اختيار ميوه‌ي درخت ممنوعه را تناول مي‌نمايد و به شوهر خود نيز مي دهد. با خوردن اين ميوه هر دو به تشخيص نيک و بد مي‌رسند . اين آگاهي و نافرماني سبب سقوط بشر به زمين مادي مي شود. از آنجا که لازم? عالم ماده شر است پس ورود شرور به زندگي بشر اجتناب ناپذير مي گردد.
در واقع تا پيش از خوردن ميوه‌ي ممنوعه، بشر در بهشتي خالي از رنج و درد و مرگ و البته بدون آگاهي از زندگي خود لذت مي برد اما شوق دانايي حوا سبب شد تا بشر تاوان سنگيني براي آن بپردازد. او با اين کار نه تنها خود و شوهرش که تمامي انسانها را به زندگي مشقت بار و سخت همراه با بلايا و مرگ در روي زمين دچار نمود. اکنون ديگر خبري از زندگي بدون رنج و ناراحتي نبود و بشر به ناچار بايد براي زنده ماندن و ادامه‌ي حيات خويش يعني حفظ اولين و بزرگترين نعمت الهي، تلاش مي کرد. حوا با گناهي که مرتکب شد و آدم را نيز با خود همراه کرد باعث شد تا:
1- بشر از زندگي خوش و بدون دغدغه در بهشت محروم شود و با ذلت هر چه تمام به زمين مادي آميخته با انواع شرور و بلايا سقوط کند و گرفتار زندگي سخت شود.
نافرماني و سرپيچي حوا سبب شد تا ذات و جوهر انسان به سوي گناه متمايل گردد. همان طور که در فصل 8 آيه 21 سفر پيدايش نيز مي خوانيم :
“خيال دل انسان حتي از زمان کودکي بد است “.
2- البته در ديدگاه سنت يهود برخلاف سنت مسيحي ذات بشر با گناه اوليه، آلوده و فاسد نگرديد ولي گناه اوليه سبب شد تا او به سوي گناه متمايل گردد. در کتاب جامعه 91 آمده است :
“…خدا انسان را نيک و درستکار آفريداما او خود را به مسائل پيچيده گرفتار کرده است “.
ويل دو رانت نيز در تائيد اين مطلب مي نويسد:
” گناه امري طبيعي است، لکن مجرميت آن به ارث برده نمي شود. ربنهاي يهودي نظريه‌ي سقوط آدم را قبول داشتند و مسئله گناهکاري ذاتي و کفاره‌ي الهي را رد مي کردند. اعتقاد داشتندکه آدمي فقط براي گناه خودش عذاب مي بيند”.92
3- براساس سنت يهود سرکشي حوا و تمايل او به نافرماني الهي نشان داد که زنان در معصيت استعداد بيش تري نسبت به مردان دارند.
بنابر مطالب فوق اين زن است که سختي و شرور را وارد زندگي بشر مي کند پس، محکوم به زيردستي و فرو دستي نوع ديگر مي گردد.
به محض ارتکاب گناه اوليه، زن به موجودي فرودست و زير سلط? مرد اعم از پدر، شوهر و پسر تبديل مي گردد چيزي که تا پيش از اين رايج نبوده است. هر چند که به ظاهر زن هزينه‌ي بيشتري را نسبت به مرد براي جبران گنا ه نخستين پرداخت کرده است، البته وقتي مجازات “مرگ” را براي مرد مي بينم باز به مجازات زن دل خوش مي شويم. شايد بتوان به قضيه به گونه‌ي ديگر هم نگريست. در واقع خدا وند اين زن ماجراجو را به زمين مي فرستد تا او را بيش از پيش شگفت زده نمايد و حتي پس از آن او به مادر جميع زندگان مبدّل مي گردد. احتمالاً خداوند شهامت حوا را بيشتر ازحالت منفعلانه و بزدلان? آدم مي پسندد اما براي آنکه جسارت و غرور او را کم رنگ نموده و به کنترل درآورد، فرودستي را مجازات او قرار مي دهد.
البته برداشتهاي کاملاً متفاوتي از اين داستان ارائه شده است به گونه‌اي که عده‌اي معتقدند:
“…با تأمل در روايت آفرينش آدم و حوا در مي يابيم که فرو دست بودن زن کاملاً غلط است و از همان ابتداي ظاهر شدن حوا تا پايان ، بر آدم برتري داشت …زن بدون ترس از مرگ و براي بدست آوردن حکمت، ميوه را مي خورد و هموست که بشريت را از طفوليت به مرحله بلوغ هدايت مي نمايد93”.
2-3 آياتي که حاکي از شر بودن زن مي‌باشند
بجز روايت نافرماني انسان در سفر پيدايش در کتب و آيات ديگر از متن عبري نيز از زن به عنوان نمادي از شر و فساد ياد مي شود. در اين آيات تنها ويژگي‌ها و جنبه‌هاي منفي و غير اخلاقي زنان (و نه مردان) مورد توجه واقع شده‌اند. برخي از آيات حتي پا را فراتر نهاده و زن را عامل بت‌پرستي و دوري از خدا، فحشا و هرزگي و… بر مي‌شمرند. از جمله صفات زنانه‌اي که قوم يا اعمال قوم به آنها تشبيه شده‌اند مي‌توان به فحشاگرايي و بي‌وفايي، افسونگري، حيله‌گيري و ناداني اشاره نمود که آيات مربوط عبارتند از :
حزقيال باب 23 و 16، هوشع2:1 ، جامعه 26:7و 27، امثال 3:9.
درکتاب زکريا، مکاشفه اي وجود دارد تحت عنوان “رؤياي زني در سبد”94 . در اين رؤيا سبدي است پر از گناه که در ميان آن يک “زن ” نمايند? فساد است .

آياتي که در آنها زن عامل دوري از خدا و دنياپرستي بوده و يا بت‌پرستي قوم به زني بي‌وفا تشبيه شده‌اند عبارتند از:
تثنييه 17:17 ؛ ارميا 32:2و 33.
در فصل 25 آيه ي 18 از کتاب اعداد و کتاب تثنييه فصل 7 آيات 3و4 نيز عامل بت پرستي و انحراف قوم، زنان (غير عبراني) معرفي مي شوند.

2-4 شر و زن در قبالا
آئين قبالا فرهنگ عرفان يهود که تفسيري رمزگونه و عرفاني از متن عبري و بويژه تورات است، طبيعت زن را شيطاني و زاده‌ي بخش ماده و زنانه جهان مي داند. گرشوم شولم، عالم يهودي و متخصص و استاد تدريس عرفان يهود و آئين قبالا در دانشگاههاي اروپا و آمريکا مي گويد:
“يک ويژگي متمايز کننده فرهنگ يهودي از ديگران، مرد سالار بودن آن است. تاريخ طولاني عرفان يهود هيچ اثري از تاثير زن سالاري نشان نمي دهد و اصولاً هيچ زن قبالايي (عارف) وجود نداشته است …اين انحصار مرد سالارانه در قبالا بيش تر در نتيجه‌ي گرايش به چيره شدن بر طبيعت شيطاني زن و عنصر زنانه کيهاني است. گوهر نمادگرايي قبالا در اين است که زن جلوه کيفيت نازک دلي نيست بلکه نشانه داوري مستبدانه است …براساس نظريه‌ي قبالاها، شيطان زاده قلمرو زنانه است95”.
اين موضع قبالا و شواهد ارائه شده از متن با آنچه که درباره‌ي ديدگاه کتاب مقدس درباره ي عقل، روح و اختيار انسان پيش از اين گفته شد در تناقض است. وجود نمونه هايي از زنان والا مقام درکتاب مقدس عبري هم چون ساره، هاجر، دبوره، حلده و مريم، گوياي توانايي زنان در رسيدن به بالاترين مقامهاي عرفاني هستند. هاجر، نخستين زني است که فرشت? يهوه با او سخن مي گويد و زنان ديگر نيز هم چون مادر سامسون، حنا، اوي گائيل و استر نيز جز زنان والامقام يهودي بودند که هم چون مردان بزرگ کتاب مقدس فرشت? يهوه با آنان سخن مي گفت و توانايي پيش گويي آينده را داشتند. تلمود 7 زن را به عنوان نبيه معرفي مي کند که اسامي برخي از آنان پيش از اين ارائه گرديد.

3-نقش جنسيت در خطا بات و فرامين کتاب مقدس عبري
در کتاب مقدس قوانيني در مورد زنان ذکر شده است نظير قانون کنيزان، طلاق و …هم چنين روايتهاي تاريخي متعددي نيز مطرح مي شود که در آن زن يا زناني نقش اساسي ايفا کرده اند. در واقع کتاب مقدس عبري، چه در حيط? فردي و چه اجتماعي جايگاه خاصي براي زن قايل است اما “ناهمگون بودن بخشهاي مختلف کتاب مقدس عبري، تناقضات و استفاده از سبکهاي زباني و ادبي متفاوت در آن، موجب شده است که چهر? زن و جايگاه او در تاريخ نامتعادل اسرائيل بسيار متنوع باشد”.96

3-1 ادبيات و ساختار دستوري متن عبري
ادبيات و سبک بيان متن عبري به گونه اي است که گويا از زبان يک مرد و خطاب به آنان نوشته شده است. استفاده از صنعت استعاره و وجوه مختلف کاربرد آن براي تشبيه اوضاع زندگي و سرانجام کار اقوام يهودي و غير يهودي، استفاده از ضمير مذکر براي اشاره به خدا، اهميت اولاد ذکور و تاکيد بر نخست زادگي برخي از احکام و قوانين جنسيت گرا و عدم محاسب? زنان در سرشماري ها، و حتي برخي عبادات و…به اعتقاد برخي حاکي از روح مرد سالارانه متن عبري مي باشد. ويل دو رانت نيز مي گويد :
“ظاهراً در ابتدا ميان قوم عبري زن سالاري حکم فرما بوده و با نزول تورات مرد سالاري رايج مي گردد97”.

3-1-1صنعت استعاره در متن عبري
حقيقت آن است که متن عبري کتابي است که به زبان استعاره سخن مي گويد و زبان آن محاوره اي است . استعاره (Metaphore) در لغت به معناي عاريت گرفتن است و يکي از انواع مجاز. استعاره آن است که کلمه اي يا چيزي که معروف است براي چيزي که معروف نيست مستعار شود و در آن به شيوه اي غيرمستقيم و تلويحي حکمتي نهفته باشد. استعاره از جمله صنايع ادبي است که درمحاوره کاربرد دارد و تغليب در آن امري غالب است. يعني مثلا اگر بخواهند از زن ومردي سخن بگويند، جانب مذکر اختيار مي شود و مطلب را با افعال و ضماير مربوطه ادا مي کنند. به کار بردن صنعت استعاره جوانب مختلفي را در بر مي گيرد که در ادامه به آنها اشاره مي شود.

3-1-2 استفاده از افعال مذکر خطاب به زن ومرد
در متن عبري و کتاب مقدس با به کارگيري شيوه استعاره از افعال مذکر خطاب به مرد، زن و کودک استفاده مي شود. استعمال غالب فعل مذکر در اين کتاب معناي يک سوي نداشته و روي سخن تنها به سوي مردان نيست. در واقع منظور از به کارگيري افعال مذکر، مرد در مقابل زن نيست98.

3-1-3 به کارگيري صفات منفي زنانه در تشبيهات کتاب مقدس
در کتب انبيا به صورت ويژه اي از صنعت استعاره استفاده شده است. در اين کتب شهرها، کشورها و نافرماني مردم به ويژگي هاي خاص منفي زنانه (جادوگري ،فحشا،ضعف قواي جسمي) تشبيه شده اند که همين شيوه يکي از عللي است که متن عبري را جنسيت گرا جلوه مي دهد. نمونه هايي از اين تشبيهات در کتب ناحوم99، اشعيا100 ديده مي شود.
در فصل 3 آيات 24- 16 کتاب اشعيا، اعمال زشت و غير اخلاقي زنان شهر بازگومي شود و نتيجه‌ي چنين اعمالي را جز ويراني و آوارگي نمي داند.
در کتاب اشعيا فصل 47 بابل به زني افسونگر و حيله گر تشبيه مي شود که درصدد است تا با هر نيرنگي برتري خود را اثبات کند و بر ديگران سروري نمايند اما طولي نمي کشد که با تمام حيلت و زکاوتش، شکست خورده و ناتوان مي شود.
در فصل 2 کتاب ارميا نيز خداوند اورشليم را به همسري بي وفا و فصل 3 با عنوان خيانت اورشليم و يهودا عمل بت پرستي مردم به زني فاحشه و عمل زنا تشبيه مي نمايد.
اقوام غير يهودي و اعمال آنها نيز در متن عبري با ويژگيهاي زنانه تشبيه شده اند مثلاً در کتاب ارميا درباره‌ي موآب آمده است :
“…سربازان موآب مثل زنان در حال زايمان در ترس خواهند بود”101
از ديگر آيات مي توان به ارميا 102و حزقيال 103 اشاره نمود.
درد و رنج ملل ستمديده نيز غالباً به درد زن هنگام تولد کودکش تشبيه شده است مانند (اشعيا104، ميکا 105، اشعيا106و ارميا107).

3-1-4 وجوه دستوري ضماير و صفات مربوط به خدا
1- استفاده از ضمير مذکر (He) براي اشاره به خداوند را نيز ديگر نشانه‌ي مرد سالاري متن عبري قلمداد مي کنند. “با اين وجود برخي با استناد به شواهدي از کتاب مقدس از ايد? “خداي مادر” طرفداري کرده و معتقدند که خداوند گاهي در متن عبري به صورت مؤنث خودنمايي مي کند و “يهوه” را در بطن واژه ها مي توان به صورت مؤنث ديد. آنان به واژه‌هاي عبري پر تکرار و مهمي مثل حکمت، مادر و روح اشاره مي کنند که از صفات و خصوصيات نامبرده براي خداوند در کتاب مقدس مي باشند”108.
2- رابطه‌ي قوم وخدا گاهي به رابطه‌ي پدر و پسر تشبيه شده است مثل آنچه که به صراحت در ارميا 109آمده :
“…من براي اسرائيل مثل يک پدر هستم …”
و يا آيات ديگري در کتاب ارميا. 110
3- در فصل 18 از سفر پيدايش نيز خداوند در قالب جسماني سه مرد بر ابراهيم ظاهر مي شود و به او

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره کتاب مقدس، حقوق زنان، سرچشمه ها Next Entries پایان نامه ارشد درباره کتاب مقدس، زنان و دختران، فرهنگ و سنت