پایان نامه ارشد درباره ویتامین E، گیاهان دارویی، منابع طبیعی

دانلود پایان نامه ارشد

 
 
                  Class
Magnoliopsida 
 
 
                        Order
Fabales 
 
 
                           Family
Fabaceae , legumes
 
 
                              Genus
Medicago , alfalfa
 
 
                                 Species
Medicago sativa 
 
 
                                    Subspecies
Medicago sativa ssp. sativa  – alfalfa
 
به علت ارزش غذایی بالا و امکان کاشت در اقلیم‏های مختلف گسترش زیادی یافته است. علاوه بر نقش تغذیه این گیاه دارای ارزش‏های دارویی نیز می‏باشد. اثرات یونجه، به عنوان یک گیاه دارویی، کمتر مورد ارزیابی قرار گرفته است. هرچند در سال 2007 میلادی محققان چینی تحقیقاتی در مورد اثر عصاره یونجه بر تولید و کیفیت تخم مرغ، فاکتورهای خونی مرغ تخمگذار، تجمع چربی در حفره شکمی مرغ‏های گوشتی انجام دادند که اثرات مثبتی را گزارش کردند(79و80).در طب سنتی، از این گیاه در جایگزین گیاهان دارویی استفاده می‏شود. ارزش دارویی یونجه به اجزای شیمیایی نهفته در گیاه مربوط است که مسبب واکنش‏های فیزیولوژیکی میباشد.
بیشتر اجزای مهم یونجه، فعال زیستی میباشد که عبارتند از: نشاسته، کربوهیدرات‏های عمومی و پروتئین(پروتئین هیستون و L- لیزین ، L- آرژنین، اسپارتیکو اسیدهای گلوتامیک) و آمینواسید غیرپروتئینی(L-canaverine)(66). یونجه دارای محتوای بالای تانن، مواد پکتینی، ساپونین، آمین، مشتقات کومارین، گلیکوزیدهای تریترپنی، کاروتنویید، پورین پایه، استرولهای گیاهی، فیتواستروژن (cumestrol)، فلاوون، isoflavonoids و ترکیبات فنلی میباشد. یونجه منبع قابل توجهی از ویتامین‏های A، D، E و K است(156).
ترکیبات معدنی یونجه عبارتند از: کلسیم، فسفر، پتاسیم، سدیم، منیزیم و عناصر جزیی دیگر که شامل: باریوم، کبالت، مس، آهن، منگنز، روی و نقره میباشد، یونجه حاوی کاروتن، تیامین، ریبوفلاوین، نیاسین و آلفا توکوفرول به همراه اسید پانتوتنیک، بیوتین، اسید فولیک، کولین، ویتامین B12 و ویتامینK نیز میباشد(43).
این گیاه متعلق به خانوادهی Leguminosae بوده و آن را به نام”پدر همه گیاهان” و بهعنوان غذای سبز هزاره معرفی کردهاند. اهمیت مهم یونجه، در تقویت سیستم ایمنی است(66). این گیاه همچنین حاوی مقدار زیادی از آنزیمها، مواد ضدالتهاب، هورمونها، بتا کاروتن، ویتامینB6، ویتامینC(چهار برابر بیشتر از مرکبات) و ویتامینU و حاوی مواد معدنی مانند کلسیم، منیزیم، آهن، روی، فسفر و پتاسیم است. ویتامینU در برگ یونجه مانع از آسیب به پوشش مخاط معده است(66). این گیاه در جلوگیری موثر از احتباس آب در بدن کارساز است. مقادیر قابل توجهی از آنتی اکسیدان آن در بهتاخیر انداختن فرایند پیری ، کمک به تقویت سیستم ایمنی بدن، به خصوص محافظت در مقابل عفونت، درجلوگیری ازبیماریهای قلبی و بیماری عروق کرونر قلب نقش دارد(21و23). یونجه حاوی2-3 درصدگلیکوزیدهای ماده موثره ساپونین و ترکیبات فنلی میباشد و اثرات مفیدی بر فعالیت‏های بیولوژیکی دارد(65). برای یونجه افزایش خونسازی نیز ذکر شده است(152). از دیگر اثرات دارویی یونجه مواردی همچون: ضد التهاب، ادرار آور، کاهنده فشار خون، ضد باکتری و جلوگیریکننده فعالیت سرطانی را میتوان نام برد(187).
عمده ترکیبات فعال این گیاه، دارای خاصیت آنتی اکسیدانی بالایی بوده و باعث محافظت غشاهای سلولی در برابر مواد سمی میشوند(123)
یونجه دارای کارتنوئیدها(بتاکاروتن) بوده که علاوه بر داشتن خاصیت آنتی اکسیدانی، بر رنگ زرده نیز مؤثر است(100) بتاکاروتن آن خواص آنتیاکسیدانی و ضدرادیکالهای سوپراکسید و هیدروکسید دارد(22).
ویتامین E موجود در یونجه با افزایش ذخیرهی آلفاتوکوفرول، باعث مهار زنجیرهی واکنش پراکسیداسیون در سرم میشود، که این نتیجه را به اثر آنتیاکسیدانی ویتامین E نسبت میدهند(3).
آلفاتوکوفرول موجود در یونجه، فعالترین آنتیاکسیدان طبیعی می باشد(70) ویتامینC، یک ویتامین محلول در آب میباشد و یکی دیگر از آنتیاکسیدانهای طبیعی است که الکترونها را به ملکولهای اکسید شده میدهد و رادیکال آلفاتوکوفریل را احیا میکند(168).
اسیدهای فولیک موجود در یونجه، نقش مهمی در کاتابولیسم کلسترول کبد ایفا میکنند(207) زیرا میتوانند مانع جذب رودهای چربیها شوند(125).
بتائین یک تری متیل مشتق شده از گلیسین و مادهای سفید رنگ و گرانوله است که از متابولیتهای کولین بهشمار میرود، در بسیاری از سلولها یافت میشود و قادر است اثرات منفی استرس را در طیور جبران کند(198) علاوه بر این؛ بتائین نقش لیپوتروپیک و محافظت از کبد را نیز بر عهده دارد، مواد لیپوتروپیک موادی هستند که از ذخیره چربی در کبد جلوگیری کرده و موجب افزایش سرعت حذف آن از کبد میگردند و همچنین از تجمع چربی در بافتها نیز جلوگیری می کنند(148).
عنصر روی، نقش مهمی در فعالیتهای بیولوژیک از قبیل شرکت در ساختار پروتئینها، تسریع واکنشها و تنظیم وقایع سلولی دارد و همچنین عنصری ضروری در ساختار آنزیمهایی است که در مسیرهایی مانند متابولیسم کربوهیدراتها، انرژی، سنتز پروتئین، متابولیسم اسید نوکلئیک، یکپارچگی و حفظ بافت اپیتلیوم، ترمیم و تکثیر سلول و مورد استفاده قرار گرفتن ویتامینA و E، فعال بوده و به عنوان یک کوفاکتور آنتیاکسیدانی مهم، باعث افزایش تشکیل ایمونوگلوبولینها و بهبود یکپارچگی اپیتلیوم میگردد(8N).
ویتامینC موجود در یونجه به عنوان یک ویتامین محلول در آب، که در ساخت هورمونهای استروئیدی به خصوص کورتیکوسترون در غده فوق کلیوی شرکت میکند، در موارد وجود عوامل تنشزا، واکنشهای منفی حاصل از تنش را کاهش میدهد(150) ویتامینC همچنین؛ کوفاکتور ضروری برای ساخت کلاژن و تشکیل ماتریکس خارج سلولی میباشد (162) این ویتامین در شرایط عادی در بدن پرندگان ساخته میشود اما در شرایط تنش ناشی از استرسها، تولید و بهرهبرداری ویتامین C در بدن دچار تغییر میشود؛ زیرا این ویتامین، واکنشهای منفی حاصل از تنش را کاهش میدهد(178) ویتامین Cتولید 1و25-دیهیدروکسی کولهکلسیفرول را تحریک میکند و در تکامل بخشهای استخوانی طیور نقش بسزایی دارد(52).
کلسیم موجود در یونجه، قادر به چسبیدن به نمکهای صفراوی و کمک به دفع سموم متصل به آنها از بدن میباشد و بدین واسطه از آسیب سلولی؛ که در نتیجهی وجود سموم متصل به نمکهای صفراوی در روده و سرم، به سلولهای کبدی وارد میشود؛ جلوگیری میگردد(16).
افزایش پاسخ ایمنی سلولی و مقاومت به بیماریها از طریق افزایش سطح جیرهای مواد مغذی نظیر؛ ویتامینها، برای بهبود عملکرد طیور ثابت شده است(2) مثلاً خصوصیات ویتامین E برای افزایش فعالیت ایمنی هومورال با واسطه سلولی در اکثر گونههای پرندگان مشاهده شده است(12) همچنین ویتامین E و C باعث مهار آزادسازی هورمون کورتیکوسترون، که سلولهای سیستم ایمنی را سرکوب می کنند، میشوند(8).
فعالیت ویتامین E برای حفظ غشای سلول و توانایی ماکروفاژهای ویژه کبدی برای فاگوسیتوزی مؤثر، سرنوشت ساز میباشد(11) ویتامین E موجود در یونجه، آنتیاکسیدان اصلی بوده ولی کارتنوئیدها، ویتامینA و C نیز خواص آنتیاکسیدانی دارند، ویتامین E، بتاکاروتن واسید آسکوربیک به عنوان آنتیاکسیدان فیزولوژیک، عمل میکنند و میتوانند از پیامدهای خطرناک رادیکالهای آزاد، جلوگیری کنند(4).
تولید سیتوکین، تکثیر لنفوسیت، فعالیتهای سلولهای کشنده طبیعی و فاگوسیتوزی پس از تجویز ویتامین A افزایش مییابد(10).
افزودن ویتامین C، سبب افزایش بازجذب ویتامین E پلاسما و بافت شده و جذب آهن را با کاهش تبدیلFe3+ به Fe2+ بهبود میبخشد، بنابراین آهن بیشتری از طریق روده جذب شده و سبب افزایش مقاومت بدن به عفونتها میشود(6).
مس یکی از عناصر معدنی موجود در یونجه میباشد که برای فعالیت مطلوب سیستمهای مختلف بدن مانند سیستم ایمنی و قلبی عروقی، ضروری میباشد و از اجزای ضروری چندین سیستم آنزیمی در بدن بهویژه متالوآنزیمها میباشد که نقش مهمی در تنفس سلولی دارد(1). افزایش غلظت مس، باعث کاهش غلظت گلوتاتیون کبدی میشود و از این طریق فعالیت آنزیم هیدروکسی متیل گوتاریل کوآنزیم آ ردوکتاز، باعث کاهش بیوسنتز کلسترول میشود(9).
فلاونوئید، ساپونین و کاروتنوئیدهای موجود در یونجه از آزاد شدن هیستامین و پروستاگلاندین جلوگیری کرده و با کاهش نفوذپذیری مویرگها، مانع ترشح پلاسما به داخل بافتها میگردند(1).
یونجه حاوی ساپونین میباشد و ساپونین یونجه میتواند از سنتز کلسترول و اکسیداسیون اسیدهای چرب غشای سلولی جلوگیری کرده و باعث افزایش تثبیت غشای سلولی شده و از این طریق میتواند آنزیمهای کبدی را نیز کاهش دهد(20). از لحاظ شیمیایی ساپونینها به دو گروه استروئیدها و تریپنوییدها تقسیم می شوند. ساپونینها دارای ساختار شیمیایی متفاوتی هستند هر چند تعداد زیادی از ساپونینها، شناسایی نشدهاند لیکن این یک حقیقت کاملاً محرز است، که بعضی از گیاهان میتوانند حاوی چند نوع ساپونین باشند، طیور حساسیت زیادی به ساپونینها دارند. حضور 20% یونجه در جیره طیور میتواند معادل 3/0% ساپونین داشته باشد موجب کاهش شدید رشد میگردد(146). همچنین سبب عدم ترشح آنزیمهای دستگاه گوارش میشود. کاهش فعالیت آنزیمهایی مثل آلفا- کیموتریپسین را موجب میگردد. اختلال در موکوسهای سلول دیواره روده کوچک که باعث جلوگیری از تحرک، تبادل و انتقال مواد مغذی از دیواره روده میشود(165). ساپونین، قابلیت نفوذپذیری سلولها را تغییر داده و منجر به مسمومیتزایی میشود. باعث افزایش ترشح بزاق میگردد. در عملکرد کبد و کلیه اختلال ایجاد می کند(20).
فلاونوئیدهای پلیفنلی موجود در یونجه، بهصورت متصل به آلبومین در خون حمل میشوند و دارای تاثیر متقابل در افزایش میزان این پروتئین حمل کننده میباشد(5و7).
با بررسی تحقیقات بهعمل آمده، مشخص شد که استفاده از عصارهها، در آب آشامیدنی طیورکمتر مورد توجه بوده و استفاده از عصارهی یونجه در شرایط مسمومیت دارویی، نیز در طیور انجام نگرفته است.

1-7- اهداف تحقیق
1) اهداف علمی: بررسی تاثیر عصارهی گیاه یونجه بر آنزیمهای عملکردی کبد و پارامترهای خونی در مسمومیت کبدی ناشی از استامینوفن در طیور گوشتی.
2) اهداف کاربردی:
2-1) یافتن راهکاری برای پیشگیری و درمان مسمومیتهای کبدی ناشی از سموم و آفتکشها
2-2) استفاده از عصاره گیاهان دارویی بهعنوان جایگزین آنتیبیوتیکها
2-3) یافتن راهی برای پیشگیری و درمان بیماریهای کبدی؛ از جمله: کبدچرب، آسیت و همچنین سکتههای ناگهانی ناشی ازاسترس و کمبود گلوگز، که در نارسایی کبدی(سیروز و فیبروز کبدی) در بیماری مزمن کبدی جوجههای گوشتی رخ میدهد
2-4) بررسی و شناخت بیشتر اثرات دارویی و درمانی گیاهان دارویی و معرفی خواص ناشناختهی عصارهي یونجه
2-5) یافتن راهکاری برای جلوگیری از تلفات ناشی از بیماریهای متابولیکی در طیور گوشتی مانند کبدچرب و آسیت و بهدنبال آن سکتههای ناگهانی در مرغداریهای صنعتی با استفاده از عصارههای گیاهی
2-6) افزایش ضریب تبدیل غذایی و کاهش هزینههای تولید گوشت مرغ با افزایش راندمان متابولیکی بدن

فصل دوم: مواد و روش ها

2-1-مواد و روش ‏ها
2-1-1-مواد و وسایل مورد نیاز برای عصاره گیری:
ظرف شیشهای درب دار
ارلن مایر
بشر
قیف شیشهای
کاغذ صافی
متانول صنعتی
دستگاه تغلیظ روتاری به همراه چیلر و پمپ خلاء
قاشقک
بالن روتاری
آب مقطر
استون
2-1-2- عصاره گیری
گیاه یونجه به میزان 10 کیلوگرم تهیه گردیده و در آزمایشگاه گیاه شناسی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جهاد کشاورزی فارس از نظر گونه و کد هرباریوم توسط دکتر حاتمی عضو تمام وقت هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی جهاد کشاورزی استان فارس(بعثت شیراز) مورد تأیید قرار گرفت.

تصوير 2 – 1- گياه يونجه
گیاه یونجه تحت شرایط استاندارد در سایه خشک و سپس نمونه‏ها جهت عصاره‏گیری با روش خوابانیدن درحلال(215)، در آزمایشگاه سموم و گیاهان دارویی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره گیاهان دارویی، بیماری مزمن، ساختار فضایی Next Entries پایان نامه ارشد درباره تحلیل واریانس، متغیر مستقل، گیاهان دارویی