پایان نامه ارشد درباره نیروی انسانی، انقلاب اسلامی، تحقیق و توسعه، اجرای استراتژی

دانلود پایان نامه ارشد

انتقال هر گونه تجهیزات و فناوری هستهای به جمهوری اسلامی ایران خودداری کردند. (غریب آبادی، 1387، 13)
در واقع آمریکا در سال 1979 به خاطر بروز انقلاب در ایران، تحویل اورانیوم بسیار غنی شده را به ایران متوقف کرد. در مقابل ایران هم توافقنامه خود با کنسرسیوم اورودیف را لغو کرد، و خواستار آن شد که وام یک میلیارد دلاری این کشور که برای تکمیل نیروگاه تریکاستنداده شده بود، باز پس داده شود. همچنین ایران پرداخت های خود به ارودیف را که برای خدمات غنی سازی اورانیوم از سال 1977 آغاز شده بود، متوقف کرد هچنین ایران معامله خود با فرانسوی ها برای ساختن یک نیروگاه برق هستهای در دارخوین (نزدیک اهواز) را لغو کرد. (قریب، 1384، 554)
بنابراین کشورهای غربی با عدم اجرای تعهدات خود در قبال ایران و لغو موافقت نامه های معتبر و قانونی همکاری هستهای و نیز اعمال فشار به کشورهایی که قصد همکاری با جمهوری اسلامی ایران را داشتند و همچنین عدم همکاری و مشارکت در برنامه هستهای صلح آمیز جمهوری اسلامی ایران برخلاف تعهدات خود تحت NPT و ایجاد موانع بر سر راه برنامه های خودکفایی هستهای جمهوری اسلامی ایران، عامل اساسی در تصمیم گیری جمهوری اسلامی ایران برای اجرای استراتژی خودکفایی در علوم، فناوری و صنعت هستهای بودند. در واقع ایران به ناچار ادامه تلاش برای دسترسی به انرژی صلح آمیز هستهای را به تنهایی دنبال نمود و راه دیگری جز تلاش برای نیل به خودکفایی و استقلال در فناوری پیچیده هستهای برای خود ندید. بنابراین، تلاش ایران جهت دستیابی به فناوری هستهای برای مقاصد صلح آمیز ناشی از سیاست مستمری بوده است که دقیقاً بر اساس محاسبات منافع ملی و اقتصادی کشور و با در نظر داشتن نیازهای آتی توسعه ایران به منابع پایدار انرژی از پنجاه سال پیش انتخاب شده و دنبال شده است. (قریب، 1384، 557)
برنامه هسته ای جمهوری اسلامی عمدتاً در چهار محور متمرکز شد:
3-3-1- رآکتورهای هستهای تحقیقاتی:
این دسته از رآکتورهای هستهای به عنوان اساسی ترین گام به سوی فعالیت ها و فناوری هستهای محسوب می شوند. این رآکتورها اولین تبلور تحقق فناوری هستهای به شمار می روند و پایه رشد سایر فناوری های هستهای و غیر هستهای نظیر آزمون مواد و مراحل صنعتی آنها قرارگرفتهاند. این ارزش وقتی عینیت بیشتری به خود می گیرد که پی می بریم تقریباً تمامی کاربردهای انرژی هستهای به جز تولید برق، مستقیماً از رآکتورهای هستهای تحقیقاتی صادر می شوند. (قریب، 1384، 602)
رآکتور تحقیقاتی تهران: این رآکتور آب سبک با قدرت 5 مگاوات از سال 1364 راه اندازی و مورد بهره برداری قرار گرفته است. سوخت رآکتور در سال 1372 از درجه غنای بالا به درجه غنای پایین تبدیل شده است. رآکتور تهران؛ امکان انجام کارهای تحقیقاتی پایه در زمینه فیزیک رآکتور، فیزیک نوترون و بررسی اثر پرتوهای مختلف بر مواد را فراهم می سازد. همچنین در زمینه آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص نقش بسیار مهمی را ایفا می نماید. یکی از اهداف اصلی رآکتور تهران، تولید رادیو ایزوتوپ های مختلف جهت مصارف پزشکی و صنعتی می باشد. (همان، 603)
رآکتور تحقیقاتی صفر قدرت آب سنگین: طراحی و ساخت این رآکتور از سال 1364 در دستور کار قرار گرفت و کار نصب و راه اندازی نیز در سال 1374 انجام شد. این رآکتور که با قدرت 100 وات می باشد، با هدف آموزش و تربیت نیروی انسانی متخصص و کاربرد کدهای کامپیوتری در زمینه طراحی رآکتورهای هستهای ساخته شده است. (همان، 604)
رآکتور تحقیقاتی مینیاتوری: این رآکتور آب سبک که با قدرت 30 کیلو وات می باشد، در سال 1373 راه اندازی و مورد بهره برداری قرار گرفته است. این رآکتور با هدف توسعه آموزش علوم و فنون هستهای، آنالیز مواد و تهیه رادیو ایزوتوپ برای استفاده در فعالیت های آموزشی و پژوهشی ساخته شده است. (همان، 605)
رآکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک: با افزایش طول عمر رآکتور تحقیقاتی تهران و مستعمل شدن تجهیزات و سیستم های مختلف آن، همانند سایر رآکتورهای مشابه در جهان، می بایست به فکر جایگزینی برای آن بود. از طرف دیگر، نیازمندی های روز افزون ایران به رادیو داروهای مختلف جهت مصارف تشخیص و درمان پزشکی و رادیو ایزوتوپ های گوناگون برای کاربردهای صنعتی و تحقیقاتی و محدودیت های مختلفی که ایران حتی در ارتباط با تهیه و تامین این قبیل رادیو ایزوتوپها از منابع خارج از کشور روبرو بوده است، سازمان انرژی اتمی را مصمم به احداث یک رآکتور تحقیقاتی جدید به منظور جایگزینی رآکتور تهران نمود. رآکتور تحقیقاتی جدید از نوع آب سنگین و با قدرت 40 مگاوات بوده و موسوم به TR40 می باشد. طراحی پایه این پروژه در سال 2002 کامل شد و عملیات اجرایی ساخت آن نیز که هنوز ادامه دارد، از سال 2004 آغاز گردیده است. (غریب آبادی، 1386، 22)
3-3-2- رآکتورهای هستهای تولید نیرو:
از مهم ترین برنامه های کلان جمهوری اسلامی ایران در توسعه هسته ای، تولید برق هستهای است. ساخت و توسعه نیروگاههای اتمی بر اساس نیاز کشور طبق مصوبه مجلس شورای اسلامی در سال 1384 بر مبنای تولید 000/20 مگاوات برق هستهای تا سال 2020 طراحی شده است. در سال 1353، قرارداد اولیه طراحی و ساخت دو واحد نیروگاهی در بوشهر با قدرت هر واحد 1300 مگاوات بین سازمان انرژی اتمی و شرکت KWU آلمان منعقد گردید. با پیروزی انقلاب اسلامی، اجرای این پروژه متوقف گردید. در دی ماه 1373 قرارداد تکمیل واحد یک نیروگاه اتمی بوشهر به صورت مشارکتی بین ایران و روسیه منعقد گردید؛ و در سال 1377، بار دیگر قرارداد مورد بازبینی کلی قرار گرفت که طی آن تکمیل نیروگاه به صورت کلید در دست به شرکت اتم استرویاکسپورت1 روسیه محول شد. (بهاروند، 1392، 51)
رآکتور مورد توافق با شرکت روسی از نوع رآکتورهای آب سبک تحت فشار با قدرت 1000 مگاوات می باشد. راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر، بارها به دلیل فشارهای سیاسی آمریکا و برخی کشورهای غربی به تاخیر افتاد. با شروع بحران در موضوع هستهای ایران با نیات سیاسی چند کشور، تحقق این هدف در هالهای ازابهام فرو رفت و موج جدیدی از فشارها به روسیه وارد شد. اما بالاخره روسیه تصمیم به حمل سوخت هستهای به نیروگاه بوشهر و راه اندازی آن گرفت. حمل سوخت بوشهر در تاریخ 9 بهمن ماه 1386 کامل شد. کار بارگذاری سوخت نیروگاه بوشهر نیز در تاریخ 31 مرداد ماه 1389 با حضور رئیس روس اتم و رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان انجام شد. دومین محموله سوخت نیروگاه بوشهر نیز در 21 اردیبهشت ماه 1390 از روسیه به سمت بوشهر حمل شد. این سوخت به وزن 30 تن بوده و برای فعالیت سال دوم نیروگاه می باشد. سرانجام در تاریخ 12 شهریور ماه 1390، نیروگاه اتمی بوشهر با بخشی از ظرفیت خود و طی مراسمی با حضور رئیس سازمان انرژی اتمی کشورمان، رئیس روس اتم و وزیر انرژی روسیه به شبکه برق سراسری کشور متصل شد. از این رو، ایران سی و یکمین کشوری است که به تولید برق هستهای می پردازد. (همان، 52)
3-3-3- چرخه سوخت هستهای:
برنامه کلان دیگر در توسعه هستهای ایران، خودکفائی در زمینه تولید سوخت هستهای با توجه به تصمیم ساخت انواع نیروگاه های اتمی است. فعالیتهای چرخه سوخت هستهای شامل اکتشاف و استخراج اورانیوم، فرآوری ترکیبات اورانیوم، غنی سازی اورانیوم و ساخت مجموعه سوخت
می باشد.
پروژه ساغند یزد، نمود عینی فعالیت در زمینه استحصال اورانیوم از منابع طبیعی است. تاسیسات موجود در این کارخانه، اورانیوم را از عمق 350 متری استخراج کرده و سپس در منطقه اردکان یزد پس از اعمال فرآیندهای مختلف شیمیایی و فیزیکی به کیک زرد تبدیل می کند. آنچه در اصفهان تحت عنوان پروژه UCF انجام می گیرد، تبدیل کیک زرد به هگزافلوراید اورانیوم (UF6)، اورانیوم فلزی و اکسید اورانیوم است. UF6 خوراک اصلی کارخانه غنی سازی در نطنز می باشد. برای تولید میله سوخت نیز کارخانه ZPP در اصفهان در حال سوخت می باشد. (جانسون، 2000، 153)
3-3-4- توسعه هستهای در پزشکی، صنعت و کشاورزی:
جمهوری اسلامی ایران در کنار برنامه ریزی عملیاتی برای ایجاد نیروگاه و تولید سوخت هستهای، با ایجاد مراکز و آزمایشگاههای مختلف تحقیقاتی، تولیدی و خدماتی در استفاده صلح آمیز از انرژی هستهای در حوزه های مختلف، اهتمام کامل ورزیده است. بخشی از مهمترین فعالیت های سازمان انرژی اتمی در این حوزه ها عبارتند از:
– تولید رادیوایزوتوپ های مختلف؛
– تولید رادیو داروهای مختلف؛
– تولید انواع کیت های رادیو دارویی؛
– تولید گندم موتانت و غیرموتانت، جوموتانت و غیرموتانت و پنبه موتانت؛
– اصلاح گونه های کشاورزی با استفاده از روش های هستهای؛
– پرتودهی برای جلوگیری از ضایعات کشاورزی؛
– انجام پژوهش جهت تهیه واکسن دامی با استفاده از روشهای هستهای؛
– تولید نوارها و غلاف های پلیمری قابل انقباضی حرارتی؛
– تولید سیستم شمارش هستهای با آشکار سازگایگر؛
– تولید مولد پالس هستهای؛
– تولید دزیمتر جیبی و دزیمتر دیجیتال دستی؛
– استریلیزاسیون محصولات بهداشتی؛
– تولید انواع لیزرهای مورد نیاز؛
– نشست یابی در لوله های انتقال نفت با استفاده از تکنیک کاربرد ردیاب پرتوزا؛
– طراحی و ساخت لامپ های نوری (بتالایت) برای کاربردهای مختلف؛
– طراحی و ساخت سیستم هستهای برای اندازه گیری خاکستر ذغال سنگ جهت نشان دادن میزان مصرف ذغال سنگ در صنایع کشور (افراسیابی، 2006، 19)
3-5- رادیو ایزوتوپ ها:
امروزه رادیوایزوتوپ ها به طور گستردهای در رشته های مختلف علمی و فنی مورد استفاده قرار می گیرند. تحقیق و توسعه در زمینه دستیابی به فناوری تهیه و تولید رادیوداروها، کیتهای رادیودارویی، رادیوایمونواسی و نیز چشمه های پرتوزا برای کاربردهای صنعتی، پزشکی و کشاورزی همواره به عنوان اهدف سازمان انرژی اتمی ایران مد نظر بوده اند. رادیو داروها برای تشخیص و درمان بیماری ها استفاده می شوند. چشمههای پرتوزا در صنعت، کاربردهای بسیاری از قبیل رادیوگرافی گاما، کنترل کیفی جوشکاری و نیز انجام تست های غیر مخرب داشته و در صنایع مختلف مورد استفاده قرار می گیرند. (گلشن پژوه، 1384، 99)
فعالیت های تحقیقاتی و تولیدی در زمینه رادیوایزوتوپ ها در ایران بیشتر در دو مرکز تحقیقات هستهای تهران و مرکز تحقیقات کشاورزی و پزشکی هستهای کرج انجام می شود.
3-5-1- مرکز تحقیقات هستهای تهران:
مرکزتحقیقات هستهای تهران با داشتن رآکتور هستهای تحقیقاتی با قدرت 5 مگاوات،آزمایشگاههای مجهز و تاسیسات لازم، نقش اصلی را در توسعه دانش فنی تولید و کاربرد رادیو داروها و چشمههای صنعتی در ایران داشته است. اهم این رادیو ایزوتوپ ها عبارتند از:
تهیه و تولید رادیوداروها و کیت های دارویی: ژنراتور تکنسیوم M99 (جهت ساخت و تشخیص بیماریها در اندامهای مختلف بدن)، ید131 (با مصارف تشخیصی ودرمانی)، فسفر32 (درمان کیتهای مغزی)، ایریدیم 192 (کاشت در تومورهای سرطانی)، تهیه و تولید کیتهای رادیودارویی سرد از ژنراتور تکنسیوم M99 (جهت تشخیص بسیاری از نارسایی ها و امراض).
تهیه و تولید رادیو ایزوتوپ برای کاربردهای صنعتی: چشمه پرتوزای ایریدیم 192 (استفاده در رادیوگرافی گاما، جوش های صنعتی، جوش لوله های نفت و گاز)، چشمه کبالت 60 (استفاده در سطح سنجی، چگالی سنجی، ضخامت سنجی) چشمه های سزیم 137 (استفاده در امور صنعتی و آموزش در دانشگاه)، چشمههای آمرسیم 241 (استفاده در امور تحقیقاتی، صنعتی و دانشگاهی). (غریب آبادی، 1386، 49)
3-5-2- مرکز تحقیقات کشاورزی و پزشکی هستهای کرج:
این مرکز با استفاده از شتاب دهنده سیکلوترون، توانایی تولید رادیوایزوتوپ های گوناگون جهت کاربردهای پزشکی، کشاورزی و صنعتی را دارد. اهم این رادیو داروها عبارتند از:
تالیم 201 (اسکن قلب و تشحیص بیماری های کرونر قلب و آنفارکتوس)، گالیم 67 (تشخیص عفونت های داخلی و تومورهای بدخیم)، ایندیم 111 (تشخیص محل تومور، التهاب ها و عفونت های پنهان)،رادیوداروی FD6 (فراهم نمودن امکان تصویربرداری از مقاطع مختلف مغزی و قلبی).

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره خاورمیانه، انرژی هسته ای، دانشگاه تهران، انقلاب اسلامی Next Entries پایان نامه ارشد درباره شورای امنیت، پروتکل الحاقی، دولت یازدهم، توافق ژنو