پایان نامه ارشد درباره نیازسنجی، پرسش نامه، شاخص های سلامت، فن آوری اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

نخستین تعبیر کرده‌اند و برخی دیگر همچون کلاکستون آن را ابزاری در دست بشر برای تسلط بر محیط دانسته‌اند.
به طور اختصار تکنولوژی را می‌توان به مجموعهی دانش و ابزارهایی که بشر برای فائق آمدن بر ضعف‌ها و محدودیت‌های جسمی و محیطی خود استفاده می‌کند تعبیر کرد.
این اصطلاح بر مجموعهی «دانش» قابل دسترس برای ساختن ملزومات و مصنوعات از هر نوع، برای پرداختن به حرفه‌ها و مهارت‌های دستی (به استثنای انجا م کارهای مذهبی، جادویی، نظامی و یا آشپزی) و برای استخراج یا جمع‌آوری انواع مواد (به استثنای موادی که برای خوراک یا برای مراسم مذهبی یا جادویی مورد استفاده قرار می‌گیرند) دلالت دارد (گولد و کولب، 1384).
در کتاب مبانی و مدیریت فن آوری اطلاعات آمده‌است:
– فن آوری به معنی کاربرد منظم معلومات علمی و دیگر آگاهی‌های نظام‌یافته برای انجام وظایف علمی است
– فن آوری را می‌توان کلیهی دانش‌ها، فرایندها، ابزارها، روش‌ها و سیستم‌های به کار رفته در ساخت محصولات و ارائهی خدمات تعریف کرد
– فن آوری کاربرد عملی دانش و ابزاری برای کمک به تلاش انسان است
– فن آوری نوآورد29 به فن آوری‌ای گفته می‌شود که به تازگی در بازار آمده و قابلیت‌های نوین و نوآورانه‌ای ارائه می‌کند
– یونیدو فناوری را کاربرد علوم در صنایع با استفاده از رویه‌ها و مطالعات منظم می‌داند
– فرهنگ لاروس، فن آوری را مطالعهی ابزارها، شیوه‌ها و روش‌های مورد انتظار و مورد استفاده در حوزه‌ها گوناگون صنعت می‌داند
– فناوری مجموعه‌ای از فرایندها، روش‌ها، فنون، ابزار، تجهیزات، ماشین‌آلات و مهارت‌هایی است که توسط آن‌ها کالایی ساخته شده و یا خدمتی ارائه می‌گردد
– فن آوری عبارت است از کاربرد علوم در صنایع با استفاده از رویه‌ها و مطالعات منظم و جهت‌دار
– علام با مطالعهی طبیعت به بررسی رفتارهای طبیعی و فیزیکی پرداخته و به دنبال کشف پدیده‌ها است و در حالی‌که فن آوری با به کارگیری ایده‌ها و دستاوردهای علمی، خدمات و کالای مورد نیاز بشر را ارائه می‌کند (فتحیان و مهدوی نور، 1386).
فن آوری عامل تبدیل منابع طبیعی، سرمایه و نیروی انسانی به کالا و خدمات است که عناصر متشکله و یا ارکان آن عبارت است از: سخت‌افزار، انسان افزار یا نیروی انسانی متخصص، فناوری متبلور در اسناد و مدارک یا اطلاعات، سازمان‌ها یا نهادافزار (همان منبع).
تکنولوژی یا فن آوری به معنای کاربرد منظم معلومات علمی و دیگر آگاهی‌های نظام یافته برای انجام وظایف عملی است. به بیان ساده‌تر، تکنولوژی کاربرد عملی دانش و ابزاری برای کمک به تلاش انسان است و تأثیر بسزایی بر توسعه جوامع بشری دارد.
در این پژوهش هدف ما از کاربرد واژه ی فناوری یا مهارت های فن آورانه در واقع استفاده از ابزارهای آموزشی ای است که از کامپیوتر و زیرساخت های فن آوری اطلاعات برای انتقال، آموزش و کاربرد علم استفاده می کنند.

2-4- انواع تكنیك های نیازسنجی آموزشی
 با توجه به ماهيت سازمانها، نوع و مراتب منابع انساني راهها و روشهاي بسياري براي تعيين نيازهاي آموزشي وجود دارد كه هر كدام مزايا و محدوديتهاي مربوط به خود را دارند. هريك از روشهاي تعين نياز آموزشي براي وضعيت خاصي مناسبند. اين روشها ممكن است به تنهايي يا به صورت تركيبي به كار روند (ابطحي، 1373). فتحي واجارگاه معتقد است كه اگرچه براي اجراي نياز سنجي آموزشي فنون متعددي تدوين شده است و در دسترس قرار دارد. اما برخي از فنون از كاربرد بيشتري در آموزش ضمن خدمت كاركنان برخوردارند. اين فنون عبارتند از:
فن دلفي30 ، فن فيش باول31، فن تل استار32، فن رويدادمهم33، فن تجزيه و تحليل خطا34، فن تجزيه و تحليل شغل35 (فتحي واجارگاه،1381). در اينجا به طور مختصر برخي از تكنيك هاي نياز سنجي آموزشي مورد بررسي قرار مي گيرد. فنون و تكنيك هاي مورد بررسي مي تواند در انتخاب بهينه يك يا چندين تكنيك، متناسب با اهداف، امكانات، گستردگي كار و توانمندي مجريان كمك نمايد:
پس از ارائه انواع تكنيك هاي نيازسنجي آموزشي بايد به اين دو نكته توجه اساسي داشت كه اولا هريك از تكنيك ها و روش هاي نياز سنجي داراي نقاط قوت و ضعف مي باشند كه يا مربوط به روش هاي اجراي اين تكنيك ها مي باشد و يا معطوف به ماهيت آن است. دوما عمل سنجش در نياز سنجي آموزشي مستلزم نوعي اندازه گيري و سنجش به مفهوم استخراج نيازهاي آموزشي از منابع مختلف است. بر خي از شيوه هاي نياز سنجي، در واقع نوعي جمع بندي نظرات است و هيچ گونه استخراج و استنباطي توسط تيم نياز سنج و در فرآيند نياز سنجي صورت نمي پذيرد. شايد بهتر باشد كه به اين شيوهاي نيازسنجي، عنوان جمع بندي نظرات افراد راجع به دوره هاي مورد نياز آموزشي داده شود (سعيدي رضواني و آهنچيان، 1386). يكي از مزيت هاي مورد استفاده در برخي از روش ها و تكنيك هاي كاربردي در نياز سنجي آموزشي اندازه گيري و سنجش به مفهوم استخراج نيازهاي آموزشي از منابع مختلف و تاكيد بر نتايج تعامل بين اين منابع در نياز سنجي آموزشي است. اين تعامل در سه بعد فراگير، بعد سازمان (اولياء ، صاحبنظران و مسئولان ) و بعد مربيان در قالب يك تكنيك كيفي صورت مي گيرد. مثلا اگر مساله اين باشد كه در يك سازمان چه آموزش هائي ارائه گردد، نظرات هر سه گروه دريافت مي شود. در اين ميان توجه به نظر مخاطبان آموزش از اهميت زيادي برخوردار است. از نظر لاكس دال (به نقل از سعيدي رضوي و آهنچيان) مزيت توجه به نظر مخاطبان در تعيين نيازهاي آموزشي، دوري از غرض ورزي است. رضواني و آهنچيان بيان مي كنند كه احتمالا منظور لاكس دال آن است، كه مخاطبان بر خلاف مدرسان، سازمان ها، توليد كننده گان مواد آموزشي و مولفان و … منفعت خاصي در اضافه شدن مواد آموزشي جديد ندارند و از حذف مواد درسي متضرر نمي شوند. لزوم توجه به نظر مخاطبان يا مشتريان آموزش براي ارتقاء كيفيت سطح خدمات آموزشي مطابق با نداي مشتري ضرورتي انكار ناپذير در مبحث مديريت كيفيت فراگير در آموزش است.
در زیر به دسته بندی دیگری از تکنیک های نیاز سنجی آموزشی می پردازیم:
1. بحث گروهی متمركز: این تكنیك نوعی بررسی كیفی است و اغلب برای اطلاع از عقاید و نظرات افراد درباره موضوعی خاص به کار می رود. گروه های 8 تا 12 نفره متشکل از افراد منتخب جمعیت هدف با حضور تسهیلگران مسلط به موضوع در یک زمان مشخص بحث می کنند و اطلاعات حاصل از این روش برای طراحی مداخلات آینده مورد استفاده قرار می گیرد. مشخصه آن، طرح سوالات بازی است كه اعضای گروه را برای پاسخ دادن تحریک می کند. استفاده از این روش نیازمند برخورداری از مهارت های لازم برای نگهداشتن تمركز افراد درباره موضوع و هدایت بحث است. این روش برای آزمون نظریه ها و مفاهیم کلی، بررسی موقعیت های پیچیده ای که پاسخ قطعی و مستقیم ندارد، و مواردی که ارزش گرفتن بازخورد از مخاطب بالاست، مناسب خواهد بود و کشف نحوه فکر کردن جمعیت هدف به موضوع و چرایی این نوع فکر کردن ها را امکان پذیر می سازد. با این حال، معایبی نیز دارد. بحث گروهی متمرکز نیاز به زمان زیاد دارد، افراد کمتری را درگیر می کند و هزینه اجرای آن بالاست. بدون آشنایی مجریان این روش با زبان مخاطبان و برخورداری از مهارت های ارتباطی مناسب با آنها، نتایج مطلوبی به دست نخواهد آمد. یادداشت برداری و در صورت امکان ضبط کلیه مواردی که توسط افراد در جلسه بیان می شود در این تکنیک حیاتی است. با استخراج و مقایسه گفته های شرکت کنندگان و رسیدن به محورهای اصلی و جزییات هر محور می توان دیدگاه های افراد درباره نیازهای سلامت مشخص کرد.
2. جلسات عمومی: با دعوت بخشی از جمعیت هدف به صورت گروه های داوطلب یا گروه هایی که امکان دسترسی به آنها بیشتر است، نیز می توان برای شناسایی نیازهای جامعه اقدام کرد. گروه های دست اندرکار به ویژه تصمیم گیرندگان، شرکا و مخالفان نیز می توانند به این جلسات دعوت شوند. در این نوع جلسات که دستور جلسه باز دارند، فرصتی ارزشمند برای دیدار افراد مختلف و تبادل اطلاعات فراهم می شود. مهمترین عیب این روش، تمایل اندک افراد برای شرکت در جلسات و محدودیت تعداد افراد درگیر در فرایند نیازسنجی است.
3. استفاده از شاخص های سلامت: با استفاده از داده های ثبت شده در ادارت و سازمان های مسئول سلامت، شاخص های سلامتی محاسبه می شود که با انتشار آنها، می تواند ابزاری مناسب برای شناسایی نیازهای سلامت جامعه محسوب شود. این شاخص ها هر چند مفهوم مشکلات و عوامل علیتی مرتبط با آنها را نشان نمی دهند و معمولا به دلیل عدم مشارکت جامعه در طی فرایند جمع آوری داده ها و محاسبه آنها، برانگیختگی جمعیت هدف را به دنبال ندارد، با این حال برای درک واقعیت مشکلات سلامت یک جامعه سودمند خواهد بود.
4. استفاده از افراد كلیدی در جامعه: از افراد كلیدی كه دارای دیدگاه و تخصص در زمینه موضوع مورد نظر هستند، می توان درباره درک آنان از موضوع پرسید. این روش برای کشف نیازهای احساس شده، نگرش ها و ارزش های افراد جامعه، سوء تفاهم های مرتبط با موضوع و نیز وضعیت منابع درون جامعه کاربرد دارد و اگر شکل گروهی به خود بگیرد می تواند به درک نیازها و ترغیب تلاش های هماهنگ کننده منجر شود. این روش معمولا ساده و با هزینه کم قابل استفاده است. با این حال، نبود توافق بین افراد کلیدی مهمترین عیب این روش محسوب می شود.
5. استفاده از پرسش نامه: استفاده از پرسش نامه های با روایی36 و پایایی37 قابل قبول که بتواند اطلاعات دقیق و اختصاصی مرتبط با نیازهای یک جامعه را جمع آوری کند، روشی آسان است که با حفظ گمنامی پاسخ دهندگان می تواند در گروه های بزرگتر و زمان کوتاه تری، به شناسایی نیازهای یک جامعه کمک نماید. با این حال، به دلیل ماهیت فردی پاسخ ها، ممکن است پاسخ های داده شده با نظرات ارائه شده در گروه ها متفاوت باشد.
6. گروه اسمی38: در این تکنیک، شركت كنندگان در طی فرایند سازمان یافته با یکدیگر تعامل داشته و با دادن رای و ارائه نظرات خود، فهرستی از نیازها و نیز اولویت های مورد نظر خود را مشخص می كنند. این روش که منعکس کننده نظرات گروه است، می تواند زمینه ساز ارائه نظراتی شود كه ممكن است پنهان بماند و امکان ارائه بازخورد مناسب درباره موضوع نیز وجود دارد. اشکال عمده آن رای گیری بدون دقت کافی است که ممکن است در مراحل شناسایی مشکل و اولویت بندی رخ دهد.
7. مصاحبه39: معمولا به صورت فردی مصاحبه انجام می شود و می تواند به اشکال سازمان یافته، نیمه سازمان یافته یا آزاد باشد. این روش می تواند باعث فراهم كردن اطلاعات با كیفیت بالا و حاوی مطالب عمیق درباره ارزش ها، باورها، احساسات و نیازهای احساس شده شود، امكان دریافت بازخورد فوری در آن وجود دارد و پاسخ های داده شده در همان زمان روشن می شود. در مصاحبه ها نظرات و دیدگاه هایی ارائه می شوند که معمولا در بررسی های رسمی به دست نمی آید. معایب عمده این روش، نیاز به وقت زیاد و هزینه بالای آن، ضرورت حضور یک مصاحبه کننده ماهر و مسلط به مهارت های ارتباطی موثر در آن و مشکلات نتیجه گیری از مصاحبه ها خواهد بود.
8. مشاهده40: با مشاهده وضعیت گروه هدف درك خوبی از وضعیت رفتاری و رخدادهای زندگی افراد حاصل می شود و در طی استفاده از آن، رابطه با اعضای جامعه هدف شکل می گیرد. این روش که توسط مشاهده گران آگاه به موقعیت مورد نظر اجرا می شود، نیاز به زمان زیاد و هزینه پرسنلی بالا دارد و دشواری مشاهده وضعیت جمعیت هدف اشکال عمده آن است (برگرفته از کتاب اول نیازسنجی در برنامه های آموزش و ارتقای سلامت).
در تکنیک دلفی از روش جمع آوری داده ها با استفاده از پرسش نامه استفاده می شود. ما در این روش ابتدا پرسشی عمده را مطرح می کنیم و پس از آن که پاسخ را از افراد پرسش شونده دریافت نمودیم، بر اساس پاسخ ها پرسش های دیگری طرح می کنیم و این روند را تا جایی ادامه می دهیم که جوانب موضوع را به طور مطلوب مورد بررسی و ارزیابی قرار داده باشیم و بتوانیم بر اساس نتایج گرفته شده به تحلیل و ارزیابی بپردازیم.
اولویت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره نیازسنجی، حمایت اجتماعی، آموزش مهارت، بهبود مهارت Next Entries پایان نامه ارشد درباره فن آوری اطلاعات، نیاز سنجی، محدودیت ها، آموزش و پرورش