پایان نامه ارشد درباره نیازسنجی، نیازهای آموزشی، نیاز سنجی، نیاز آموزشی

دانلود پایان نامه ارشد

ی مهارت های فن آورانه طراحی شد که به شش حوزه ی مختلف دسته بندی شدند که هر کدام جنبه های خاصی از نیاز سنجی را پوشش دادند:
1- از طریق 6 آیتم (19،13،12،11،5و27) در این پرسش نامه، ارتباط و پشتیبانی اجتماعی، مورد بررسی و پژوهش قرار می گیرد.
2- دسترسی: 4 آیتم (1،3و4و32) با زمینهی دسترسی به تکنولوژی و زیرساخت های مناسب شناخته و طراحی شدند.
منظور از دسترسی در این پژوهش، امکان استفاده از ابزارها و دستگاههای موردد نیاز و فراهم بودن زیرساخت های مناسب برای بهره گیری از تکنولوژی می باشد. برای مثال داشتن کامپیوتر به اندازه ی کافی و یا پهنای باند مناسب برای استفاده از اینترنت.
3- تحقیق و سیاست: 4 آیتم تحت زمینهی تحقیق و سیاست گذاری برای استفاده از تکنولوژی و مهارت های فن آورانه تعیین شدند (29،28،26و30).
این آیتم با پژوهش هایی که در زمینه ی برنامه ریزی تحصیلی و آموزش صورت می گیرد و همچنین سیاست گذاری های مناسب برای برنامه ی درسی و نحوه ی آموزش و محتوی های درسی مرتبط می باشد.
4- توسعهی حرفهای: پنج آیتم (17،16،10،7و18) در زمینهی توسعهی حرفهای مهارت های فن آورانه هستند.
برای توسعه ی حرفه ای مهارت های فن آورانه، برنامه های آموزشی هم برای مربیان و هم برای دانش آموزان باید فراهم شود تا بتوانند به طور پیوسته این مهارت ها را بیشتر و حرفه ای تر کنند و از ظرفیت آنها بهتر بهره بگیرند.
5- برنامهریزی تحصیلی: 8 آیتم (25،24،22،21،20،14،8و33)، زمینهی برنامهریزی تحصیلی را تشکیل میدهند.
فرایند برنامه ریزی درسی شامل سازماندهی فعالیت ها و ارزشیابی می باشد و هدف آن ایجاد تغییرات مطلوب و محور آن یادگیرنده است.
6- فرهنگ مدرسه: 6 آیتم (23،15،9،6،2و31) زمینهی فرهنگ مدرسه را تشکیل میدهند.
در این قسمت تاکید می شود که هدف این پژوهش صرفا نیاز سنجی آموزشی است، به این معنا که در اینجا هدف شناسایی عوامل مورد استفاده از تکنولوژی در مدارس دبیرستانی و دسته بندی و اولویت بندی آنها است. بنابراین، با وجود این که در ادامه روش دلفی و مراحل آن توضیح داده می شود، اما ما فقط مرحله ی اول را که مربوط به نیازسنجی است بررسی می کنیم و مراحل بعدی را به کارهای آینده و پژوهش های دیگر موکول می نماییم.

فصل دوم
ادبیات و پیشینه ی پژوهش

2-1- مقدمه
این پژوهش با هدف نیازسنجی آموزش مهارت های فن آورانه ی دانش آموزان دوره ی دوم متوسطه ی استان کرمانشاه صورت گرفته است. در این راستا ضمن مرور مبانی نظری در ارتباط با نیاز، نیاز آموزشی، نیاز سنجی، نیاز سنجی آموزشی، آشنایی با ویژگیهای دانش آموزان دوره ی دوم متوسطه و آشنایی با مهارت های فن آورانه، در نهایت پیشینه ی پژوهش های مرتبط بررسی خواهد شد.

2-2- بخش اول (ادبیات نظری پژوهش):
2-3- اصطلاحات و مفاهیم نیازسنجی در برنامه های آموزشی
نیاز10: فاصله موقعیت موجود با موقعیت مطلوب یا فاصله موقعیت واقعی با موقعیت مورد نظر (کافمن، 1391)
نیاز آموزشی11 : عبارت است از تغییرات مطلوبی که در فرد یا افراد یک سازمان از نظر دانش12، مهارت13 و یا رفتار14 باید به وجود آید تا فرد یا افراد مزبور بتوانند وظایف و مسئولیت‌های مربوط به خود را در حد مطلوب، قابل قبول و منطبق با استاندارد انجام داده و در صورت امکان، زمینه های رشد و تعالی افراد را در ابعاد مختلف فراهم آورد.
  نیازهای آموزشی را از یک دید می توان به دو گروه آشکار و پنهان تقسیم نمود. نیازهای آموزشی آشکار آن دسته از نیازهای آموزشی است که خود «مورد» یا «موقع»، نشان دهندة نیاز آموزشی بوده و احتیاجی به بررسی و پژوهش ندارد. اما نیازهای آموزشی پنهان، در واقع، آن نوع نیازهای آموزشی است که با وجود محسوس بودن آن‌ها، تعیین و تشخیص این‌که چه کسانی نیاز به آموزش دارند و آن اشخاص به چه آموزش‌هایی نیاز دارند، مستلزم پژوهش و بررسی است (ابطحی، 1368).
نياز آموزشي به نيازهايي اطلاق مي شود كه از طريق آموزش قابل رفع است. اين گونه نيازها تنها در حوزه هاي دانشي، مهارتي و نگرش مطرح مي شود. اغلب صاحب نظران نياز آموزشي كاركنان را به عنوان فاصله يا شكاف بين وضع مطلوب و موجود در زمينه عملكردو ساير الزامات شغلي كاركنان تعريف كرده اند. پاره اي نيز آن را به مفهوم نقصان تعريف كرده اند. بر اساس اين تعاريف ، شناسايي نيازهاي آموزشي معادل شناخت فقدان، كاستي يا زمينه هاي گسترش دانش، مهارت و نگرش هاي مرتبط با عملكرد رضايت بخش افراد است. ( سليمان پور، 1381).
دسته بندی نیازها: انواع مختلف نیاز در برنامه ریزی و اجرای نیاز سنجی وجود دارد که در زیر به دسته بندی مریل از آنها اشاره می شود (مریل، 1991):
1. نیازهای هنجاری15 که با نام نیاز استاندارد نیز شناخته می شود. این نوع نیازها توسط صاحب نظران و متخصصان هر حوزه و براساس استانداردهای مشخص تعریف می شوند. برای مثال، با تعیین سطح مشخصی از آگاهی به عنوان استاندارد قابل قبول برای یادگیری یک مهارت مانند استفاده از فایل های پاورپوینت و مشخص کردن تفاوت سطح آگاهی موجود فرد یا گروه با این استاندارد، نیاز آموزشی از نوع هنجاری در برنامه آموزش پاورپوینت تعیین می گردد.
2. نیازهای محسوس16 که در آن درک تفاوت وضعیت موجود با وضعیت مطلوب توسط مخاطب باعث احساس نیاز در او می شود. در افرادی که احساس کنند پاورپوینت برای آنها هم در مسائل درسی و هم در آینده ی شغلی مفید است و برای استفاده از پاورپوینت نیاز به یادگیری دارند، نیاز آموزشی محسوس دارند.
3. نیازهای بیان شده17 که آن را با نام تقاضا18 هم می شناسند. افراد یا گروه هایی که نیاز محسوس خود را از راه های مختلف اعلام می کنند و تقاضای رفع آن را دارند، نیاز بیان شده دارند. تقاضای افراد برای استفاده از امکانات آموزشی برای یادگیری پاورپوینت، از این دسته نیازها محسوب می شود.
4. نیازهای مقایسه ای19: مقایسه افراد یا گروه ها با یکدیگر به شناسایی این نیازها منجر می شود. وقتی افراد یا گروه های آموزش دیده در زمینه پاورپوینت را با افراد یا گروه هایی که آموزش ندیده اند از نظر بازده درسی، هزینه های صرف شده و … مقایسه می کنیم، نیاز مقایسه ای به آن برنامه آموزشی مشخص می شود.
5. نیازهای پیش بینی شده یا آتی20: در فرایند طراحی آموزشی اغلب بر شناسایی تمرکز می شود که با مشکلات عملکردی موجود ارتباط دارند. این نیاز ها وسیله ای جهت شناسایی تغیرات آینده می باشند.
6. نیازهای مربوط به رخ دادهای بحرانی21: میگر این نیاز ها را به عنوان کاستی هایی تعیین کرده است که پیامد های قابل توجه دارند (موریسون و کمپ، 1389).
نیازسنجی22: لازمه تنظیم اهداف و تعیین روش برخورد با مشکلات، شناسایی و تحلیل آنهاست. نیازسنجی، مرور نظام مند مشکلات جمعیت هدف که منجر به توافق بر اولویت ها و نحوه تخصیص منابع می شود. بنابراین هدف فرایند نیازسنجی، تنها توصیف مشكلات جمعیت هدف نیست بلکه مشخص کردن فاصله بین پیامدهای موجود و پیامدهای مورد انتظار و تعیین اولویت ها برای استفاده اثربخش از منابع موجود را نیز شامل می شود.
منافع نیازسنجی: انجام نیازسنجی باعث خواهد شد تا مشارکت جامعه در فرایند تصمیم گیری تقویت شود، كار گروهی و مشاركتی ارتقا یابد، مهارت ها و تجارب توسعه یابد، ارتباط با سازمان ها و نهادهای فعال در سطح جامعه تقویت شود و از منابع در اختیار استفاده بهینه شود (شمس و دیگران، 1391).
ضرورت و دلایل نیاز سنجی: برنامه به اطلاعات نیاز دارد لذا نیازسنجی جزء جدایی ناپذیر برنامه ریزی محسوب می شود. نیازسنجی می تواند منتج به شناسایی مقاصد، اهداف و میزان تحقق آن اهداف و مقاصد گردد و بدین لحاظ مبنای برنامه ریزی قرار گیرد.
بنابر این می توان اهمیت و ارزش نیازسنجی را به دلایل زیر شایسته تامل، توجه و سرمایه گذاری قرار داد:
1. نیازسنجی مبنای اساسی برای برنامه ریزی است که منتج به شناسایی مقاصد و اهداف و میزان تحقق آنها می گردد.
2. ضرورت بهسازی و بازسازی برنامه های آموزشی متناسب با تغییرات و تحولات
3. ضرورت فراکنشی عمل کردن
4. توجیه برنامه آموزشی و اخذ اعتبار (منابع لازم و بودجه بندی آنها و استفاده بهینه از منابع و امکانات)
5. فراهم آوردن مبنایی برای پاسخگویی و ارزیابی برنامه (یارمحمدیان، 1385).
نیازسنجی آموزشی23: هنگامی که بخواهیم تفاوت سطح دانش، مهارت ها، نگرش ها و تمایلات موجود افراد یا گروه ها را با وضعیت مطلوب تعیین کنیم، نیازهای آموزشی آنها را شناسایی کرده ایم و نیازسنجی آموزشی انجام داده ایم (فتحی و آجارگاه، 1381). در حوزه آموزش مهارتت های فن آورانه سوال اساسی آن است که جامعه چه چیزی می خواهد، به چه نیاز دارد و چه کاری برای آن می توان انجام داد؟
مراحل انجام نیازسنجی
فرایند نیازسنجی و نیازسنجی، شامل مراحلی است که شروع آن با شناسایی و تحلیل مخاطب است:
1- شناسایی جمعیت هدف
2- برنامه ریزی برای انجام نیازسنجی
3- جمع آوری داده ها با استفاده از روش های مختلف
4- اولویت بندی نیازهای شناسایی شده
5- ارزیابی اختصاصی اولویت انتخاب شده
ونتلينگ (1996) نيز فرآيند آموزش را متشكل از سه جزء اصلي :
1- برنامه ريزي: تعيين اهداف و چگونگي دستيابي به آنها
2- اجرا: انجام عمليات ضروري جهت دستبابي به اهداف
3- ارزشيابي بررسي ميزان موفقيت برنامه در دستيابي به اهداف ميداند. او در اين مدل نياز سنجي را جزئي از برنامه ريزي تلقي مي نمايد (ونتلينگ، 1995).
ساني استوت (1993) و مارتاريوس (1996) و جاكوبي بامروف مراحل كاركرد آموزش را به شرح زير بيان كرده اند.
1- تعيين نيازهاي آموزشي: ريشه مشكلات چيست؟ آيا مشكلات آموزشي است؟
2- برنامه ريزي آموزشي: طراحي نحوه حل مساله و يا مشكل به وسيله كارآموزان
3- اجرا یا پیاده سازی: ايجاد دانش، مهارت و يا نوع رفتار لازم دركاركنان
4- ارزشيابي: ارزشيابي اثرات دوره و عملكرد كارآموزان به ويژه در محيط واقعي كار (عباس زادگان وترك زاده، 1379)
در شکل زیر مدل مفهومی نیازسنجی آموزشی نشان داده می شود:

فن24: در فرهنگ فارسی معین واژه ی فن به صورت های زیر آورده شده است:
– آگاهی های مربوط به صنعت یا علم
– حال ، گونه
– راه ، روش
فَن واژه‌ای فارسی به معنی راه و روش و شگرد و مهارت‌های انجام کاری است. این واژه در ادبیات کهن فارسی معنای سرود و آواز خوب نیز می‌داده‌است. واژه فن کوتاه‌شده ی فند است که در فارسی به همان معنای شگرد است و ترفند از آن ساخته شده به معنای «فن شگفت‌انگیز» (مقا: تردستی). فند دگرگون‌شده پند است و معنای اصلی پند در فارسی (به‌ویژه در پارسی میانه)، راه و روش است. واژه فارسی فن به زبان عربی راه یافته و با جمع فنون در فارسی نیز استفاده شده‌است. در عربی فن را بیشتر در همان معنای قدیم فارسی‌اش یعنی هنر و آوازه‌خوانی به‌کار می‌برند. مشتق دیگر عربی‌واری از این واژه یعنی تفنن (آوازها و روش‌های گوناگون) در فارسی در معنای تفرج به‌کار می‌رود.
فن آوری یا تکنولوژی25: شگردها و به کاربردن ابزارها، دستگاه‌ها، ماده‌ها و فرایندهای گره گشای دشواری‌های انسان است. فناوری فعالیتی انسانی است و از همین رو، از دانش و از مهندسی دیرینه‌تر است.
تکنولوژی ریشه یونانی دارد و از دو واژه تکنیک26 و منطق27 تشکیل شده است. تکنیک به معنای هنر، مهارت و آن چیزی است که آفریدهی دست انسان است و در مقابل آرک28 به معنای آفریدهی خدا است. لوجیک یا منطق در یونان قدیم به معنی دانش و خِرد به کار رفته‌است. به این ترتیب می‌توان گفت که تکنولوژی به معنای آمیزهی هنر و مهارت با دانش است. می‌توان گفت که انسان خردمند در تعامل با طبیعت به قوانین عام آن دست می‌یابد و با بازآفرینی این قوانین توسط علم و دانش در محیط و شرایط دلخواه کاربردهای مورد نظر خود را ایجاد می‌نماید (محمودنژاد، 1380). در طول تاریخ تعاریف متعددی توسط صاحب نظران در مورد مفهوم تکنولوژی ارائه شده‌است. برخی همچون نژی آن را در معنای ابزاری برای حفظ بقای انسان‌های

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره نیازسنجی، تعلیم و تربیت، نیاز سنجی، سواد اطلاعاتی Next Entries پایان نامه ارشد درباره نیازسنجی، پرسش نامه، شاخص های سلامت، فن آوری اطلاعات