پایان نامه ارشد درباره مشارکت اجتماعی، توسعه اجتماعی، نظام اجتماعی، افزایش مشارکت

دانلود پایان نامه ارشد

ﺗﻠﻘـﻲ ﻧﻤـﻲﺷـﻮد. ﺑﻴﮕـﺎﻧﮕﻲ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ در ﺑﻴﻦ ﺟﻮاﻧـﺎن ﻣﺘﻨﺎﺳـﺐ ﺑـﺎ رﺷـﺪ ﺷﻬﺮﻧﺸـﻴﻨﻲ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﻣﻨﻔﻲ ﺑﺮ ﻣﺸـﺎرﻛﺖ اﻓـﺮاد ﻣـﻲﮔـﺬارد. اﻧﺴـﺎن ﺑـﻪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ ﺗﻤﺎﻳﻞ دارد و داراي توانایی اراﺋﻪ ﭘﻴﺸﻨﻬﺎدات ﻛﺎرآﻣﺪي اﺳـﺖ اما ﮔـﺎﻫﻲ در ﻳـﻚﺣﺎﻟـﺖ ﺑﻲﺗﻔﺎوﺗﻲ و ﻓﺎﻗـﺪ ﻣﺸﺎرﻛﺖ ﺑـﻪ ﺳـﺮ ﻣـﻲﺑـﺮد و از ﺣـﻖ ﺷﻬﺮوﻧﺪي ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﻲﻛﻨﺪ. اﻫﻤﻴﺖ ﻣﻮﺿﻮع زﻣﺎﻧﻲآﺷﻜﺎر ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﻣﺸﺨﺺ ﺷﻮد ﭼـﻪ ﻋﻮاﻣﻠﻲ اﻋـﻢ از اﺟﺘﻤﺎﻋﻲ، ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ، اﻗﺘﺼﺎدي و ﻳﺎ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﺑـﺮ رﻓﺘﺎر ﻣﺸﺎرﻛﺘﻲ ﻣﺮدم ﺗﺄﺛﻴﺮﮔﺬار ﻫﺴـﺘﻨﺪ و اﻳـﻦ ﻋﻮاﻣـﻞ ﭼﮕﻮﻧـﻪ زﻣﻴﻨﻪي اﻧﻔﻌﺎل را ﻓﺮاﻫﻢ ﻛﻨﻨﺪ.
مشاركت در امور از ديرباز مورد توجه انسانها بوده و پديدهاي تازه محسوب نميشود و ميتوان آن را با مفاهيمی نظير همكاري، تعاون و مساعدت مرتبط دانست. مشاركت اجتماعی از مقولههاي مهم و يكي از مباحث اساسي در جامعهشناسي اجتماعی است كه مدتها است ضرورت و تاثير آن در حيات اجتماعي و سياسي جامعه مورد توجه انديشمندان قرار گرفته است.
مشاركت يكي از عوامل موثر در توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جامعه كنوني است. در صورت نبود مشاركت، آسيبهاي جبران ناپذيري مانند بياعتمادي بين مردم و دولت و نهادهاي دولتي، نارضايتي، شورش، ضعيف شدن ارزشهاي اجتماعي، افزايش گرايش به منفعت طلبي و.. . ميشود كه در مجموع بر توسعه پايدار در يك جامعه تاثير سوء ميگذارد(فصلنامه روژه ف، 1388؛ 10).
حاکمیت انسان بر سرنوشت اجتماعی خود یکی از اولین دغدغههای وی پس از ورود به جامعه بوده که در گذر زمان ابعاد و پیچیدگیهای تازه پیدا کرده است. اگر انسان را موجودی فطرتا” اجتماعی بدانیم باید میل و علاقه او را نسبت به دخالت در سرنوشت اجتماعی خویش، از ویژگیهای وی به حساب آوریم. تمام پیامبران الهی سعی میکردند مردم را به استدلال و روشنگری به راه حق دعوت کنند و از آنها بخواهند که درباره سرنوشت خود تصمیم بگیرند. در قرآن کریم به صراحت تاکید شده(خداوند سرنوشت هیچ قومی را تغییر نمیدهد مگر آنکه آن قوم خود سرنوشت شان را تغییر دهند )(رعد/11). بدون تردید نحوه و حدود مشارکت در سرنوشت سیاسی اجتماعی خویش در هر جامعه تابع هنجارها و ارزشهای پذیرفته شده در آن جامعه است. سقراط، افلاطون، ارسطو و به تبع آن سایر فلاسفه سیاسی در طول تاریخ چرایی و چگونگی و مشارکت انسان در امور سیاسی – اجتماعی خویش را مورد بحث و بررسی قرار دادهاند. با رونق فرآیند بحث مشارکت اجتماعی در قرون و دهههای اخیر هم اکنون این بحث یکی از مهمترین و اساسیترین مفاهیم در علوم سیاسی و اجتماعی بشمار میرود. امروزه متفکران و صاحبنظران توسعه، مشارکت را از مهمترین ارکان توسعه بشمار میآورند و در توسعه اجتماعی برای آن اهمیتی دو چندان قائلند. به اعتقاد آنان مشارکت اجتماعی از ضرورتهای جدانشدنی و انکارناپذیر نظام اجتماعی در قرن بیست ویکم است و اصلیترین شاخص توسعه یافتگی سیاسی پاسخ به نیاز فرآیند مشارکت اجتماعی و نهادینه کردن آن در قالب نهادهای مدنی است(همان: 82).
نسل جوان کشور با توجه به تقاضاهای که در شرایط جدید وجود دارد خواستار مشارکت هرچه بیشتر در تعیین حاکمیت خویش میباشند. نظام جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک نظام سیاسی باید به تقاضای روبه افزایش مشارکت اجتماعی پاسخ دهد و آنها را قانونمند و نهادینه سازد و به عنوان یک حکومت دینی باید هنجارها و ارزشهای مبتنی بر اسلام را حفظ نمایید که این کار بدون حل معضلات نظری بحث مشارکت اجتماعی امکان پذیر نمیباشد. همچنین بحث مشارکت امروزه از جایگاه خاصی در ادبیات سیاسی جهان برخوردار است و به عنوان یکی از موضوعات کانونی و اصلی علم سیاست است. علم سیاست برای سیاستمداران و روشنفکران یکی از مسائلی است که محور بسیاری از نظریات سیاسی و اجتماعی قرار گرفته و موضوع هرکدام از نظریات و مکاتب سیاسی در مقابل سایر نظریات تا حدودی بر مبنای اینکه چه دیدگاهی در مورد مقوله مشارکت اجتماعی اتخاذ کرده اند تعیین و تعریف گردیده است. این مفهوم با مقوله دیگری به نام توسعه اجتماعی قرین است به این معنا که هروقت بحث مشارکت اجتماعی مطرح میشود، خواه ناخواه پیش زمینه و شرایط لازم برای آن مطرح میشود که این پیش زمینهها همانا توسعه اجتماعی میباشند. بنابراین توسعه اجتماعی مانند درختی مباشد که میوه و ثمره آن مشارکت اجتماعی است. هرچه کشورها به توسعه و توسعه یافتگی نزدیکتر میشوند، مشارکت اجتماعی نزد آنها مهمتر و با اهمیتتر تلقی میشود و این مطلب، نتیجه منطقی و توجه به موضوعات، مطابق با نیازهای روز است. (همان: 11).
گرچه مشارکت اجتماعی در معناي کلی آن موضوع تحقیق حاضر است لیکن طبعا”نمی توان به بررسی آن در قالب و وجوه مفهومی و نظری صرف پرداخت. لذا تعیین مصداقی عینی و مشخص برای آن الزامی میشود. در نتیجه هم به جهت تعیین چنین مصداقی و هم در جهت تحدید دقیق مساله میتوان گفت که موضوع تحقیق حاضر بررسی عوامل موثر بر مشارکت اجتماعی در بین جوانان است. به بیان دیگر کوشش خواهد شد تا مشخص گردد که چه عواملی بر مشارکت اجتماعی جوانان اثری تحصیل کننده، و تاثیر گذار دارد. چنین مجموعه عواملی تعیین کننده حدود مشارکت اجتماعی و میزان شدت آن میباشد. مشارکت اجتماعی که در مصادیق مفهوم کلی مشارکت محسوب میشود مبتنی بر این مضمون است که مردم یک کشور تا چه میزان بر شکلگیری فرآیندهای جامعه خود تاثیر گذارند و تا چه میزان نهادهای اجتماعی موجود متاثر از ارادهی مردمی است. بر این اساس میتوان ساختارهای اجتماعی گوناگون را در جوامع مختلف بر روی طیفی که در یک سوی آن نظام زورمند مدار یا متمرکز محض و در سوی دیگر آن نظام مردم سالاری تام وجود دارد ترسیم نموده در واقع نظام های اجتماعی موجود و با توجه به میزان شدت و کیفیت مشارکت اجتماعی مردم و هر یک جایگاه معینی را در میان این طیف معین خواهند نمود.
ناگفته نمیتوان گذشت که مشارکت اجتماعی علاوه بر عوامل یاد شده به فضای مساعد اجتماعی تلقی میشود که در نتیجه مجموعه عوامل در رابطه با این مشارکت شدت و ضعف به خود میگیرند و میزان تاثیرشان بر مشارکت اجتماعی دگرگون میگردد. در جامعه ما به شکلگیری تحولات سیاسی در چند دهه اخیر این موضوع بسیار مورد توجه قرار گرفته و محققان زیادی را بسوی خود جلب نموده است. لازم به ذکر است که جامعهی آماری این تحقیق قشری را شامل میگردد که این قشر را میتوان به عنوان قشر پر جنب و جوش و از نظر اجتماعی پویا و یابنده محسوب نموده که به اقتضای موقعیت سنی، جنسی و.. . رویکرد خاصی نسبت به امور سیاسی و اجتماعی داشته و به طبع به شرایط گوناگون واکنشهای خاصی نیز از خود نشان میدهند. در این قشر اجتماعی به واسطه موقعیت خاص خود به جهت قرا گرفتن در پروسه اجتماعی شدن سیاسی جامعه آماری مناسبی برای بررسی این پدیده اجتماعی محسوب میشوند. جوانان با وجود اینکه آغازگر فرآیند اجتماعی شدن هستند، چرا که فرآیند مظاهر عینی آن را نمایان ساخته و مولفه های قابل تعقیب را در جهت مطالعه این پدیده اجتماعی در اختیار قرار می دهند. بنابراین مساله اصلی در تحقیق حاضر بررسی عوامل موثر بر مشاركت اجتماعی در بین جوانان شهر جوانرود می باشد.
1-3 اهمیت و ضرورت تحقیق:
مفهوم توسعه برای جهان سوم معمایی لاینحلی شده است که گویی حل نشدنی است. گرچه نگاه به توسعه در نیم سده اخیر تغییر و تحولات بسیاری یافته است و در این زمینه رویکردهای متفاوتی نسبت به آن شکل گرفته و هر کدام بر عواملی تاکید می کنند، اما در راستای توسعه مفهومی که از دهه هفتاد به بعد لازمه توسعه قلمداد گشته و همه رویکردها آن را به عنوان حلقه مفقوده توسعه پنداشته و در این راستا دانستهاند، مفهوم مشارکت است، تا جای که امروزه مفهوم توسعه بدون مشارکت بی معنی تلقی میگردد، خواستن از خود مردم در جهت کمک به توسعه و درگیر کردن آنها در فرآیند طرحها و برنامهها. مشارکت از بعد دیگر حائز اهمیت است و آن اینکه افراد تجارب و اطلاعاتی زیاد دارند اما خیلی کم به مشارکت میگذرانند. هرچه قدر افراد و گروه تجربه و اطلاعات خود را بیشتر در اختیار یکدیگر قرار دهند امکان حل خلاق مسئله یا مسائل بیشتر میشود؛ بنابراین اگر مشارکت تا این حد برای توسعه لازم و ضروری به نظر میرسد، ضروریتر از آن هم شناخت این است که چه عواملی میتواند به این مشارکت دامن زند یا اینکه مانع آن شوند.
مشارکت اجتماعی فرآیندی است که در طی آن قدرت اجتماعی میان افراد و گروههای جامعه توزیع میشود. به گونهای که تمامی شهروندان و گروههای فعال و خواهان مشارکت اجتماعی از حق انتخاب شدن، تصمیمگیری، سیاسیتگذاری، ارزیابی، انتقاد، اعتراض، اظهار نظر، انتخاب کردن و رای دادن بهرهمند میباشند. پارهای از صاحبنظران نیز مشارکت اجتماعی را درگیر شدن در سطوح مختلف فعالیت در نظام اجتماعی از عدم درگیری داشتن مقام رسمی اجتماعی میدانند(راش،1389؛ 123).
مشخصا” هر تحقیق حداقل از دو منظر قابل توجه است. ضرورت این پژوهش نیز به مانند سایر پژوهشهای علمی به این دو جهت الطاف دارد؛ نخست از جهت ضرورت شناختی است، زیرا هر پژوهش در سطحی معین موجب ارتقاء دانش ما از موضوع مورد مطالعه خواهد شد و در واقع ارتقاء دانش بشری یکی از اهداف استراتژیک رویکرد علمی است. بنابراین ارتقاء دانش ما نسبت به موضوع این پژوهش امری است و اگر پژوهش بتواند گوشهای از زوایای مجهول موضوع مورد مطالعه را بنمایاند و دانش ما را هر چند اندک نسبت به آن افزایش دهد میتوان گفت که تاحد زیادی به هدف خود نائل گشته و هدف دیگر از جهت ضرورت کاربردی است، چرا که یافتههای پژوهشهای علمی میتواند کاربردهای ویژهای در جهت بهبود و ارتقائ زندگی انسان داشته باشد به عنوان مثال در خصوص موضوع این تحقیق میتوان به پیشنهادات و راهکارهای افزایش مشارکت به عنوان یک ضرورت منجر میشود. مثلا” مشخص سازد که برای ارتقای مشارکت اجتماعی جوانان چه تغییراتی در زمینه قوانین و رویه ها، نهادها و.. . لازم است. آن چه که در رابطه با این پژوهش از اهمیت قابل توجه برخوردار است، مطرح بودن دو مفهوم اساسی مشارکت اجتماعی و نسل جوان خصوصا” جوانان است. امروزه اهمیت مقوله مشارکت اجتماعی، یعنی شرکت آحاد جامعه در فرآیندهای صنفی و اجتماعی به منظور اثرگذاری بر اهداف و برنامههای اداره جامعه بر کسی پوشیده نیست و در واقع مشارکت اجتماعی از شاخصهای اصلی توسعه سیاسی و اجتماعی بر مشارکت اجتماعی در میان اقشار و گروههای گوناگون جامعه برای دستیابی به توسعه ارتقائ آن از اهمیت فوق العاای برخوردار است.
خصوصا” این مطالعات اقشار جوان و نهادهای مرتبط با آن را در برمیگیرند چرا که جامعه ایران از جمعیت بسیار جوانی برخوردار است به طوری که جوانان بخش وسیعی از جمعیت ایران را شامل میشوند. قشری که خواه ناخواه نقش بلامنازعی را در تحولات اقتصادی، اجتماعی و سیاسی جامعه ایفا خواهند کرد، بر این اساس آگاهی یافتن از عوامل گوناگون که در شکل گیری مشارکت اجتماعی در میان اقشار مختلف جامعه موثر میباشد و یا میتوانند به نحوی مانع تحقق اینگونه فعالیتها در میان آنان گردند. یکی از ضرورتهای سیاسی اینگونه فعالیتهای پژوهشی است؛ به ویژه در ایران از یک سو شدت تحولات سیاسی – اجتماعی و از سوی دیگر وجود نیروهای جوان مشارکت خواه در سطحی گسترده تر از ویژ گیهای عمده آن محسوب میشود، بنابراین ملاحظات فوق از اهمیت توجه مقولات رفتارشناسی اجتماعی در جامعه ما برکسی پوشیده نمیباشد.
1-4 شهرستان جوانرود
شهرستان جوانرود يكي از شهرستانهاي استان كرمانشاه ميباشد كه در شمال غربي اين استان بين 34 درجه و 48 دقيقه عرض شمالي و 46 درجه و 29 دقيقه طول شرقي از نصف النهار گرينويچ قرار دارد. اين شهرستان در ادامه رشته كوههاي زاگرس بين كوههاي شاهو، و بني گز و. .. قرار گرفته است. شهرستان جوانرود بر اساس آخرين تقسيمات سياسي كشور از سمت شمال به شهرستان پاوه، و از سمت غرب و جنوب غربي به شهرستان ثلاث باباجاني از سمت شرق به شهرستانهاي كرمانشاه و كامياران محدود گرديده است. فاصله مركز اين شهرستان تا مركز استان(كرمانشاه) از راه آسفالته 86 كيلومتر است. وسعت شهرستان جوانرود 1413 كيلومتر مربع ميباش

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره مشارکت اجتماعی، تحلیل واریانس، توزیع فراوانی، رسانه های جمعی Next Entries پایان نامه ارشد درباره تنظیم خانواده، سلسله مراتب، مشارکت مردمی، مراکز فرهنگی