پایان نامه ارشد درباره مسئولیت اجتماعی، مسئولیت اجتماعی شرکت، تعهد اجتماعی، مشارکت اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

جدید، آگاهی برند، امکانات تولید، آموزش و خدمات مشتریان، ارزش تولید کنند. تا حدی که بعضی از این ترکیب ها با اهداف و وظایف CSR تعیین می‌شوند، این فعالیت های CSR در بین فعالیت هایی هستند که بیشترین منافع اقتصادی را برای شرکت ایجاد می کنند. شکل 2 چند مثال برای فعالیت های CSR بالقوه و منافعی که که آنها برای شرکت ایجاد می کنند، آورده است.
2-2-2- تعهد اجتماعی تا پاسخگویی اجتماعی
اگر مفهوم مسئولیت اجتماعی را با دو مفهوم دیگر مقایسه نماییم بهتر می توانیم آن را درک کنیم. این مفاهیم عبارتند از تعهد اجتماعی38 وپاسخگویی اجتماعی39. تعهد اجتماعی وقتی تحقق می یابد که یک سازمان به سبب تعهدش بر تأمین مسئولیت های اقتصادی و قانونی در فعالیت‌های اجتماعی دیگر می‌شود. سازمان فقط آنچه را که انجام می دهد به آن تعهد دارد این شیوه مبتنی بر دیدگاه کلاسیک ها از مسئولیت اجتماعی است (ایران نژاد، پاریزی و توسلی 1389).
مسئولیت اجتماعی، تعهد تصمیم‌گیران برای انجام اقداماتی است که علاوه بر تأمین منافع خودشان، موجبات بهبود در رفاه جامعه را نیز فراهم می آورد. سازمانها باید با اختصاص منابع مالی، در بهبود رفاه اجتماعی مورد قبول اکثریت جامعه بکوشند. این قبیل اقدامات عبارتند از: کمک به فرهنگ کشور و مؤسسات فرهنگی و بهبود کیفیت زندگی (خلیلی عراقی و یقین لو،1384). مسیر تکامل مشارکت اجتماعی سازمان در شکل زیر آورده شده است.
پاسخگویی اجتماعی مسئولیت اجتماعی تعهد اجتماعی
یک سازمان، زمانی که تنها به مسئولیت های قانونی و اقتصادی خود عمل می کند، به تعهدات اجتماعی اش عمل کرده است. بعد از تعهد اجتماعی، سازمانها وارد مرحله بعدی خواهند شد؛در این مرحله آنها برای فعالیت های خود یک چارچوب اخلاقی در نظر می‌گیرند. در این حالت سازمانها اقدام به فعالیتهایی می کنند که سعی بر بهتر نمودن وضع جامعه دارند و از کارهای ضداخلاقی به شدت پرهیز دارند. نهایتاً بعد از مسئولیت اجتماعی، وارد عرصه پاسخگویی اجتماعی می‌شوند که در این شرایط با توجه به توان و ظرفیتشان عمل می کنند و براساس برنامه ها و اقدامات عملی طبق چارچوبهای اخلاقی، در جهت بهبود وضع جامعه تلاش می کنند (نیکومرام و فیض آبادی،1389).
برعکس تعهد اجتماعی، پاسخگویی اجتماعی و مسئولیت اجتماعی به فراسوی استانداردهای اقتصادی و قانونی نظر دارند. پاسخگویی اجتماعی وقتی است که یک سازمان برای پاسخگویی به نیازهای اجتماعی، در فعالیت‌های اجتماعی درگیر می‌شود. به عبارت دیگر، پاسخگویی اجتماعی عبارت است از درجه‌ی اثربخشی و بازدهی یک سازمان در نشان دادن پیگیری برای ایفای مسئولیت اجتماعی مدیران در سازمان های پاسخگوی اجتماعی از طریق هنجارهای اجتماعی هدایت می‌شوند و درباره فعالیت های اجتماعی که درگیر هستند تصمیمات عملی می‌گیرند. به عنوان مثال، مدیران در بعضی از شرکت ها سه مقوله را تبیین کرده اند: ارائه خدمات به اجتماع، میراث فرهنگی و استقلال اقتصادی که آنها را در اتخاذ تصمیم درباره ی پروژه های گسترده و فعالیت‌های سازمان حمایت کنند. با انتخاب اینها مدیران به آنچه که از لحاظ اجتماعی مهم هستند، پاسخ می دهند. سازمانی که دارای مسئولیت اجتماعی است، همه چیز را متفاوت می بیند و به فراسوی آنچه که متعهد است، نظر دارد و نیازهای اجتماعی را که می تواند به بهبود وضعیت جامعه کمک کنند، وجهه همت خود قرار می دهد. درواقع مسئولیت اجتماعی به عنوان یک مقصد کسب و کار، به ورای انجام تعهدات اقتصادی و قانونی اطلاق می‌شود که سازمان امور صحیح را به طریقی محقق سازد که برای جامعه مفید و خوب هستند (ایران نژاد، پاریزی و توسلی، 1389).
اگر شرکت‌ها در بازارهای متعددی فعالیت نمایند که منعکس کننده ی روابط اجتماعی گوناگون می باشد، بالا بردن سطح پاسخگویی مدیران به سهامداران به جای اینکه مسئولیت اجتماعی شرکت ها را کاهش دهد، باعث افزایش آن می گردد. علت اینکه مدیران خود را متعهد در انجام اعمال پسندیده از لحاظ اجتماعی مانند افشاء موثق و معتبر برای مشتریان یا سرمایه گذاران نمی دانند این است که این چنین اعمالی باعث افت کوتاه مدت قیمت سهام می‌شود، حال آنکه پاداش و منافع مدیران به همین قیمت های سهام شرکت بستگی دارد. پاداشی که هم جهت و هم سو با ثروت سهامداران و منافع مدیران نباشد موجب عدم پذیرش پاسخگویی مدیریتی در قبال سهامداران می گردد .
(سلیمانیان،1390).

اختلاف مسئولیت و پاسخگویی اجتماعی را براساس چهار معیار اساسی می سنجیم:
1- مسئولیت اجتماعی، اصول و موازین اخلاقی را برای سازمان بیان می دارد، در حالی که پاسخگویی اجتماعی بیشتر جنبه ی عملی داشته، به عمل فعالیت سازمان نظر دارد تا مبانی ارزشی آن و بنابراین محسوس تر از مسئولیت اجتماعی است.
2- در مسئولیت اجتماعی توجه بیشتر به اهداف و مقاصد ودر پاسخگویی، تمرکز بر روی نحوه انجام کار و مسائل و ابزار مورد نیاز است.
3- مسئولیت اجتماعی نوعی تعهد است که بر التزام سازمانها تأکید دارد و پاسخگویی اجتماعی نوعی پاسخ و واکنش سازمانها نسبت به مشکلات جامعه توجه دارد.
4- در مسئولیت اجتماعی چارچوب تصمیم‌گیریها از افق زمانی بلندمدت برخوردار است، در حالیکه در پاسخگویی اجتماعی، تصمیمات کوتاه مدت و بعضاً میان مدت بوده و تکیه بر روی واکنش های سریع است. بنابراین زمانی که چنین مسئولیتی وجود نداشته باشد، هیچ گونه پاسخگویی از سوی سازمان در برابر جامعه وجود ندارد و مسئولیت اجتماعی، پیش فرض پاسخگویی اجتماعی است (چاووشی،1389).
در طول دو دهه گذشته شرکت هایی از کشورهای توسعه یافته با پیوستن به یکدیگر، در ارتباط با ترویج مسئولیت اجتماعی، سازمانهایی را تشکیل دادند. در این زمینه می توان سازمانهایی چون میزگرد کاکس، شبکه همیاری اجتماعی، تجارت برای مسئولیت و تجارت کانادایی برای مسئولیت اجتماعی را نام برد.
اهداف تشکیل این سازمانها تقریباً در یک راستا قرار دارد که شامل موارد زیر می باشد:
1- تقویت عمیق مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها
2- تدوین استانداردهایی برای مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها
3- ارائه الگوهایی از برترین اعضای رعایت کننده ی مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها
هرچند این اهداف با دیدگاههای آنها همپوشانی هایی دارد، اما بعضی تناقضات نیز در محتوای آنان از جمله در تأکیدات، دلایل منطقی مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها و توصیه های حسابرسی به چشم می خورد.

2-2-3-دلایل موافقان مسئولیت اجتماعی:
دلایل موافقت نسبت به مسئولیت اجتماعی از مزایای بالقوه ای که نصیب سازمان و جامعه می‌شود، ناشی می‌شود. یکی از دلایل این است که انجام مسئولیت اجتماعی باعث آن می‌شود که سازمان در بلندمدت به منافع خود دست یابد. از طرف دیگر فعالیت‌های اجتماعی باعث می‌شود که دولت کمتر در مسائل دخالت کرده و این خود در بلندمدت به نفع سازمان خواهد بود.
تغییر نیازها و توقعات عمومی:
یکی از دلایل موافقت با مشارکت اجتماعی این است که چون نیازهای عمومی و انتظارات جامعه از شرکت‌ها تغییر یافته است، شرکت‌ها بایستی مشارکت بیشتری با جامعه داشته باشند.
امروزه دیگر توجه جامعه، تنها به فعالیت اقتصادی شرکت‌ها معطوف نیست، بلکه علاوه بر آن به میزان توجه و نوع پاسخگویی اجتماعی آنها نیز نظر دارد. شاید یکی از دلایل این باشد که چون شرکت‌ها توانسته اند نیازهای قبلی را با موفقیت تأمین کنند، اکنون نیازهای جدید و مهمتری در جامعه شکل گرفته اند. بنابراین چون انتظارات عمومی تغییر یافته است، از شرکت‌ها انتظار می رود که مشارکت بیشتری در مسائل اجتماعی داشته باشند تا از این طریق، هم بهتر مورد پذیرش جامعه قرار گیرند و هم در بلندمدت به موفقیت بیشتری نائل شوند.
التزام اخلاقی:
یکی دیگر از دلایل حمایت از مشارکت اجتماعی شرکت‌ها این است که بالاخره شرکت‌ها می باید اخلاقاً مسئولیت اقدامات خود را بپذیرند. به عبارت دیگر، در فرهنگ سازمان، اخلاقیات بایستی جایگاهی داشته باشد و سازمان با وجدان کار کند.
استدلال فوق از این دیدگاه ناشی می‌شود که شرکت‌ها همچون سایر افراد و مؤسسات، عضوی از جامعه هستند و قبول این عضویت لازمه اش این است که با توجه به مسئولیت فردی هر عضو، اقدامات سازمانی به نحوی انجام گیرد که نظام اخلاقی پابرجا مانده و منافع دیگر اعضاء جامعه حفظ شود. به عبارت دیگر، شرکت‌ها باید خودشان را به حساسیتهای جامعه و ارزشها و هنجارهای اخلاقی آن متعهد بدانند و اخلاقاً خود را نسبت به عملشان مسئول بدانند.
حفظ منابع محدود:
نکته مهم دیگر این است که با توجه به محدودیت منابع موجود در کره زمین، یک شرکت یا مؤسسه بایستی در حفظ آنها مسئولانه عمل کرده و در استفاده از آنها عاقلانه برخورد نمایند. شرکت‌ها بایستی مسئول اعمال امروز خود باشند، چرا که فردا نیز باید برای ادامه حیات انسانی مهیا و مساعد باشد.
محیط اجتماعی بهتر
گرایش به ایجاد محیط اجتماعی بهتر، عامل دیگر توافق نسبت به مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها است. مشارکت شرکت‌ها در حل مشکلات اجتماعی می تواند کمک زیادی به خلق کیفیت زندگی بهتر افراد نماید. البته خود سازمان هم از وجود محیط اجتماعی خوب منتفع می‌شود. سازمانی که در جهت بهبود کیفیت زندگی اجتماعی اش گام برمی دارد، از نتایج اقداماتش بهره مند می‌شود و در زمینه ای مناسب به فعالیت‌های کاری اش ادامه داده به اهدافش نائل می‌شود.
حفظ منافع بلندمدت
نکته دیگر اینکه توجه بیشتر شرکت‌ها به مسئولیت اجتماعی باعث خواهد شد که منافع بلندمدت آنها تضمین شود. حتی وقتی که هزینه های کوتاه مدت مسئولیت اجتماعی بالاست، نتایج بلندمدت آن مطلوب خواهد بود. منافع بلندمدت نتیجه طبیعی سازمانی با چهره مطلوب خواهد بود که رفتاری مسئولانه از خود نشان دهد. سازمانی که نسبت به جامعه، خود را مسئول نمی داند در آینده نمی بایست انتظاری به کسب سود بیشتر داشته باشد.
ممانعت از گسترش قوانین و مقررات حکومتی
اگر شرکت‌ها به مسئولیت اجتماعی شان توجه داشته باشند از گسترش قوانین و مقررات اقتصادی که دولتها تعیین می کنند، کاسته می‌شود. قوانین و مقررات، هم آزادی جامعه و هم آزادی بنگاههای اقتصادی را کاهش می دهد. در شرایط کاری، قوانین و مقررات باعث افزایش هزینه های اقتصادی شده، انعطاف در تصمیم‌گیری‌ها باعث می‌شود که سازمان، ابتکار خود را در مواجهه با نیروهای جامعه و بازار حفظ کند.
تعادل بین مسئولیت و قدرت
از دیدی دیگر، مسئولیت اجتماعی شرکت‌ها می تواند عاملی برای توازن قدرت آنها باشد. شرکت‌ها از قدرت اجتماعی زیادی برخوردارند و این قدرت می تواند روی محیط، مصرف کنندگان، اوضاع جامعه و بسیاری از بخش های دیگر اجتماعی تأثیر بگذارد. بنابراین لازم است که میزان قدرت شرکت‌ها با مقدار مسئولیتشان برابر باشد. به عبارت دیگر، اگر شرکت از انجام مسئولیت اجتماعی اش شانه خالی کند، به تدریج از قدرت اجتماعی اش کاسته شده توسط گروههای دیگر تصاحب می‌شود و یا دولت با استفاده از ابزارهای قانونی خود فعالیت آن را محدود می کند.

2-2-4- دلایل مخالفان مسئولیت اجتماعی
لزوم کسب حداکثر سود
شاید قویترین دلیل مخالفت با مشارکت اجتماعی شرکت‌ها، دلیلی است که نظریه پردازان اقتصاد کلاسیک در خصوص کسب حداکثر سود بیان می دارند. این نظریه در سال 1776 توسط آدام اسمیت ارائه شد. براساس این نظریه، شرکت زمانی یک کار جامعه پسند انجام داده است که هزینه های خود را کاهش و کارایی خود را افزایش دهد و بدینوسیله سودآوری را به حداکثر برساند. از این رو اگر مدیران شرکت‌ها به وسیله انگیزه کسب سود هم برانگیخته شوند، رقابت باعث می‌شود که آنها با کاهش هزینه ها و متعاقباً قیمتهایشان در جهت منافع عمومی گام بردارند. بنابراین شرکت زمانی از نظر اجتماعی در بالاترین حد مسئولیت عمل می کند که به طور جدی، منافع اقتصادی خود را دنبال کرده، فعالیت های دیگری را که به مؤسسات و شرکت‌های دیگر مربوط است به خود آنها واگذارد. دلیل آن هم این است که جامعه نیازمند سودهایی است که هر کدام از نهادهای اجتماعی به تنهایی کسب می کنند.
تعدد هدفهای

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره مسئولیت اجتماعی، ارزش شرکت، بورس اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار تهران Next Entries پایان نامه ارشد درباره ارزش شرکت، زیست محیطی، سود سرمایه، عملکرد آتی