پایان نامه ارشد درباره مزیت رقابتی، مزیت رقابتی پایدار، زنجیره تامین، مزیت نسبی

دانلود پایان نامه ارشد

ط شهر صنعتی رشت می‌باشد.
ج- قلمرو زمانی:
قلمرو زمانی مورد برسی از زمستان 1393 تا تابستان 1394 می‌باشد.

فصل دوم
ادبیات و پيشينه تحقیق

2-1- مقدمه
مرور منابع، ادبیات و پیشینه پژوهش یکی از بخش های ضروری در هر پژوهشی است زیرا در این بخش میتوان بینشی جامع و عمیق نصبت به جنبه های مختلف موضوع پژوهش بدست آورد.در این بخش پژوهشگر باید خلاصه ای از اطلاعاتی را که در مورد موضوع پژوهش خود از کتاب ها، مقاله ها، فصلنامه ها و… بدست آورده را برای روشن شدن زوایای موضوع پژوهش ارائه دهد.
در پژوهش حاضر این فصل از سه بخش تشکیل شده است.بخش اول ابتدا به بیان سیر تاریخی ، ادبیات و مفاهیم مزیت رقابتی میشود سپس مفهوم مزیت رقابتی پایدار را مورد توجه قرار می دهیم و پس از آن تئوری های مزیت رقابتی را مرور کرده وبا پرداختن به ابعاد مزیت رقابتی در این پژوهش بحث مزیت رقابتی را به اتمام می رسانیم. در بخش دوم ابتدا به سیر تاریخی، ادبیات و مفاهیم زنجیره تامین می پردازیم سپس ساختار و مولفه های اصلی آن را بررسی کرده و در ادامه اهداف مدیریت زنجیره تامین را تشریح می کنیم و سپس مرور کوتاهی بر مدل های مدیریت زنجیره تامین کرده و در پایان به مفهوم قابلیت های اطلاعاتی زنجیره تامین می پردازیم. در بخش سوم نیز پیشینه پژوهش های انجام شده در داخل و خارج از کشور آورده شده.

2-2- مزیت رقابتی
نگاهي نافذ به جهان پيرامون اين حقيقت را آشكار می‌کند كه جهان امروز بسیار متفاوت از گذشته است در اين راستا از ویژگی‌های مسلم جهان امروز می‌توان به: جهانی‌شدن اقتصاد، توليد انبوه و ظرفيت مازاد در اكثر بازارها، رقابت بر مبناي زمان، انبوه اطلاعات و کار آیی ارتباطات و دانش و افزايش زادوولد اشاره كرد (دراكر، 1378).
با توجه به ویژگی‌های جهان امروز، افزایش توان رقابت‌پذیری به‌عنوان چالش اصلی کشورها در تجارت خارجی و برنامه‌های توسعه‌ی اقتصادی مطرح‌شده است. مشخصاً بنگاه‌ها برای بقا و پیشرفت، باید متفاوت از قبل عمل کنند و اشکال جدیدی از رقابت را به‌کارگیرند؛ زیرا با تأکید صرف بر منابع طبیعی و مزیت‌های نسبی نمی‌توانند در فضای به شدّت رقابتی کنونی دوام آورند. دراین‌ارتباط، بنگاه‌ها باید مزیت‌های رقابتی را نیز موردتوجه قرار دهند. اگرچه درباره‌ی مزیت نسبی به‌طور گسترده‌ای مطالعه صورت گرفته، توجه کمی به مزیت رقابتی شده است (راسخی و ذبیحی لهرمی، 1387).
از زمان آدام اسمیت که تئوری مزیت مطلق را مطرح کرد، اقتصاددانان تمایل پیدا کردند تا عوامل مؤثر بر عملکرد صنعت داخلی را موردبررسی قرار دهند. بعد از آدام اسمیت، ریکاردو تئوری مزیت نسبی را ارائه کرد. نسخه‌های بعدی تئوری مزیت نسبی بر تفاوت کشورها در آب‌وهوا، حاصل خیزی زمین یا منابع طبیعی تأکید کردند. در ادامه مدل هکشر- اهلین مطرح شد که عمدتاً بر تفاوت کشورها درزمینه‌ی با عوامل اصلی غیرقابل تحرّک تولید و تفاوت در قیمت عوامل منتج از تفاوت نسبی در موجودی عوامل تأکید می‌کرد. با گذر زمان و با تغییر ماهی تجارت جهانی و تحوّل در شرایط و واقعیت‌های تجارت بین‌الملل، نظریه‌های تجارت بین‌الملل دچار تغییرات عمده‌ای شده است. مشخصاً در نیمه‌ی دوم قرن بیستم، مدل‌هایی نظیر شکاف تکنولوژیکی به دست افرادی چون پوزنر در 1961 و ورنن در 1966 مطرح شد. لیندر در 1961 نیز بر شرایط بازار محصول و تقاضا در تجارت بین‌الملل تأکید کرد. کروگمن در 1987 نظریه‌ی مزیت نسبی پویا و نهایتاً پورتر در 1985 نظریه‌ی مزیت رقابتی را مطرح کردند که نظریه‌ی اخیر با واقعیت‌های اقتصاد نوین و شرایط جدید تجارت بین‌الملل سازگاری بیشتری دارد (راسخی و ذبیحی لهرمی، 1387).
طی سال‌های اخیر، مزیت رقابتی در مرکز بحث استراتژی‌های رقابتی قرارگرفته و بحث‌های زیادی درباره‌ی مزیت رقابتی مطرح‌شده است. بااین‌وجود، ارائه‌ی یک تعریف دقیق از مزیت رقابتی مشکل است. ازیک‌طرف، مزیت رقابتی به معنای بازده بیش از حدّ معمول تلقی شده و از طرف دیگر، مزیت رقابتی به عملکرد بازار سرمایه و انتظارات مرتبط شده است؛ اما رایج‌ترین تعریف مزیت رقابتی در حوزه‌ی استراتژی رقابت و در چارچوب خلق ارزش، هر آنچه موجب شود درآمد بیش از هزینه‌ی افزایش یابد، تجلی پیدا می‌کند (راسخی و ذبیحی لهرمی، 1387). از ویژگی‌های شرکت‌های موفق برخورداری از مزیت رقابتی و درعین‌حال ویژگی بارز شرکت‌های ناموفق عدم برخورداری از این مقوله است (مهری و خداد حسینی، 1384).
در ادامه برخی از تعاریف ارائه‌شده توسط صاحب‌نظران در رابطه با مزیت رقابتی آورده شده که به شرح زیر ارائه می‌شود:
مزيت رقابتي توانايي شرکت‌ها در جذب نظر مشتريان نسبت به رقبا، با تکیه‌بر قابلیت‌ها و ظرفیت‌های سازماني است (Barney, 1991).
مزیت رقابتی عاملی است که یک سازمان با آن قادر است یک وضعیت دفاعی در برابر رقبایش ایجاد کند و شامل قابلیت‌هایی می‌شود که به یک سازمان امکان می‌دهد خودش را از رقبایش متمایز سازد (Li et al, 2006).
مزيت رقابتي ارزش‌های قابل‌ارائه شركت براي مشتريان است به‌نحوی‌که اين ارزش‌ها از هزینه‌های مشتري بالاتر است (Porter, 1980).
مزيت رقابتي عبارت از ميزان فزوني جذابيت پيشنهادهاي شركت در مقايسه با رقبا ازنظر مشتريان است (كيگان، 1380).
زمانی که یک کمپانی سودی را کسب می‌کند که بالاتر از میانگین صنعت باشد، می‌گویند شرکت دارای مزیت رقابتی در مقابل رقبای خود است (Lumpkin, 2005).
مزیت رقابتی را می‌توان روش متمایزی دانست که یک کسب ‌و کار یا شرکت به‌منظور به دست آوردن امتیازی بیشتر از رقبا در بازار موقعیت‌یابی می‌نماید، این روند موجب می‌شود تا شرکت در حفظ سطوح پایداری درزمینه‌ی سودآوری، بالاتر از متوسط صنعت قرار گیرد. (Hox, 1996)
مزیت رقابتی مجموعه‌ای از توانایی‌های منحصربه‌فرد یک واحد اقتصادی است که اجازه نفوذ به بازارهای دلخواه و برتری بر رقبا را برای آن واحد فراهم می‌آورد. (شفيعي و تارمست، 1393)
مزیت رقابتی به‌عنوان قابلیت یک شرکت در ارائه عملکرد بهتر نسبت به صنعتی که در آن کار می‌کند تعریف می‌شود (Miller, 1998).
درصورتی‌که بنگاه در مقایسه با متوسط نرخ سود اقتصادی به نرخ بالاتر سود اقتصادی در بازار یکسان دست پیدا کند، دارای مزیت رقابتی است. مزیت رقابتی عمدتاً به این معناست که بنگاه می‌تواند خدمات یا کالاهایی را تولید کند که مشتریان آن‌ها را باارزش‌تر از کالاها یا خدمات تولیدشده سایر رقبا تلقی می‌کنند (راسخی و ذبیحی لهرمی، 1387).
توجه به تعاریف فوق و سایر تعاریف ارائه‌شده در مورد مزیت رقابتی گویای این است که ارتباط مستقیم ارزش‌های موردنظر مشتری، ارزش‌های عرضه‌شده شرکت و ارزش‌های عرضه‌شده توسط رقبای شرکت الزامات و ابعاد مزیت رقابتی را تعیین می‌کند. چنانچه از دیدگاه مشتری مقایسه ارزش‌های عرضه‌شده شرکت باارزش‌های عرضه‌شده رقبا بیشتر به ارزش‌های موردنظر و انتظامات او سازگارتر و نزدیک‌تر باشد، می‌توان گفت که آن شرکت در یک یا چند شاخص نسبت به رقبای خود دارای مزیت رقابتی است به‌نحوی‌که این مزیت باعث می‌شود که شرکت در عرصه بازار نسبت به رقبای خود در نزدیکی به مشتری و تسخیر قلب وی برتری داشته باشد (شفيعي و تارمست، 1393).
با توجه به اينكه مفهوم مزيت رقابتي برخاسته از مفاهيم مديريت استراتژيك می‌باشد، می‌توان گفت كه مزيت رقابتي حاصل يك فرايند پويا و مستمري است كه با در نظر داشتن موقعيت خارجي و داخلي سازمان، از منابع سازمان نشأت می‌گیرد و به‌واسطه توانايي به‌کارگیری درست اين منابع، قابلیت‌هایی به وجود می‌آیند كه بهره‌گیری از اين قابلیت‌ها مزیت‌های رقابتي را براي سازمان به ارمغان می‌آورند (آقازاده و اسفيداني، 1387).
سازمان باید به قابلیت‌های داخلی و موقعیت رقابتی در بازار نه به‌صورت جدا از هم بلکه به‌طور متقابل به‌عنوان منابع دستیابی به مزیت رقابتی و تدوین استراتژي بازاریابی فکر کند (فاریابی و همکاران، 1390).
هدف اصلی سازمان از ایجاد مزیت رقابتی با تکیه بر منابع و قابلیت‌هایی که در اختیار دارد، رقابت‌پذیری و دستیابی به موقعیتی ممتاز ازلحاظ عملکردي در بازار است (فاریابی و همکاران، 1390).

2-2-1- مزیت رقابتی پایدار
هر بنگاهی در بلندمدت یک موقعیت قابل دفاع در صنعت براي خود ایجاد می‌کند. این موقعیت یک عامل تعیین‌کننده مهم در موفقیت بنگاه در قبال رقبا است؛ بنابراین با نگاهی به ادبیات مربوطه و بررسی نظریات متخصصان مدیریت استراتژیک پاسخ سؤال را در ایجاد، حفظ و تداوم مزیت رقابتی پایدار درمی‌یابیم به این معنا که صاحب‌نظران معتقدند سازمان‌ها براي مصون ماندن از امواج سهمگین محیطی و نیز سازگاري با الزامات رقابتی چاره‌ای جز کسب و تداوم مزیت رقابتی پایدار ندارند (فاریابی و همکاران، 1390).
مفهوم مزيت رقابتي پايدار در سال 1984 توسط دي با پيشنهاد انواع مختلف استراتژی‌هایی كه قادر به افزايش رقابت‌پذیری پايدار هستند، ظهور يافت؛ اما درواقع، این واژه به مفهوم امروزي توسط پورتر در بحث گونه شناسي استراتژی‌های رقابتی عمومی شرکت (پيشگامي در ارزان‌فروشی يا جايگاه) براي دستيابي به مزيت رقابتي پايدار بكار رفته است. با این ‌وجود، بارني اولین كسي است كه تعريف مفهومي قالب مندي از مزيت رقابتي پايدار بدین‌صورت ارائه كرده است: شركت زماني به مزيت رقابتي پايدار می‌رسد كه داراي استراتژي ايجاد ارزشي باشد كه به‌طور هم‌زمان توسط رقباي فعلي يا بالقوه بكار گرفته نمی‌شوند و همچنين رقبا قادر به كپي كردن مزاياي اين استراتژي نباشند. هوفمن نيز تعريف مفهومي قالب مندي از مزيت رقابتی پايدار بر مبناي تعريف بارني ارائه كرده است: مزيت رقابتي پايدار امتداد مزاياي به‌کارگیری برخي استراتژی‌های ايجاد ارزش منحصربه‌فرد است كه به‌طور هم‌زمان توسط رقبای فعلي يا بالقوه بکار گرفته نمی‌شوند و همچنين رقبا قادر به كپي كردن مزاياي اين استراتژي نباشند (رحمان سرشت و افسر، 1387).
مزیت رقابتی پایدار به تلاش بنگاه در ایجاد و حفظ مزیت برای دوره‌ی زمانی بلندمدت مربوط می‌شود. مزیت رقابتی پایدار متأثر از سه عامل: اندازه‌ی بازار هدف، دستیابی بیشتر به منابع و مشتریان و محدودیت در اختیارات رقبا است. به‌طورکلی، بنگاهی می‌تواند مزیت رقابتی پایدار ایجاد کند که مدیران آن، استراتژی خود را بر اساس ویژگی‌هایی اعمال کنند که به‌راحتی قابل کپی شدن نیستند (راسخی و ذبیحی لهرمی، 1387).
در مسیر ایجاد مزیت رقابتی دو نکته قابل‌طرح است: اول این‌که این مسیر فرآیند دنباله‌داری است که به عملکرد بهتر سازمان منجر می‌شود. درصورتی‌که سازمان بتواند به‌واسطه شایستگی‌های خود، مزیت رقابتی پایداري خلق نماید که براي مشتریان ارزشمند بوده و همواره برتر از رقبا باشد، درواقع عملکردي شایسته از خود بر جاي گذاشته و رقابت‌پذیری را به ارمغان آورده است دوم این‌که به خاطر افزایش پیچیدگی‌های محیطی و شدت رقابت، مزیت رقابتی یا به‌راحتی توسط رقبا تقلید می‌شود یا ازنظر مشتریان به‌زودی رنگ می‌بازند و بایستی با مزیت‌های جدیدي جایگزین شوند بر این اساس سازمان باید به فکر پایدار نمودن مزیت‌های رقابتی خود باشد. ایجاد و حفظ پایداري مزیت رقابتی، مستلزم شایستگی‌هایی است که با تکیه‌بر قابلیت‌های سازمان، براي مشتریان ارزش ایجاد می‌کند (فاریابی و همکاران، 1390).
قابلیت‌های شركت، ترکیبی است از مهارت‌ها، دانش و رفتارهایی كه در سرتاسر سازمان وجود دارد و در افراد، سیستم‌ها، فرآيندها و ساختارها منعكس می‌شود. در يك تعريف ديگر، مهارت‌هایی كه شركت براي تبديل داده‌ها به ستانده‌ها بكار می‌گیرد تا در قالب فرايندهاي سازماني از تركيب منابع محسوس و نامحسوس براي به دست آوردن اهداف موردنظر مانند خدمت به مشتري، توانمندی‌های توسعه محصولات برتر، نوآور بودن خدمات و كالاها استفاده نمايد (آقازاده و اسفيداني، 1387).
شایستگی‌ها به‌عنوان تركيب كاملي از دارایی‌ها، منابع و فرآيندهاست كه به شركت اجازه می‌دهد به نيازهاي مشتري پاسخ دهد. آن دسته از شایستگی‌ها داراي ارزش استراتژيك می‌باشند كه بتواند براي مشتريان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره زنجیره تأمین، مزیت رقابتی، کیفیت اطلاعات، اعتماد متقابل Next Entries پایان نامه ارشد درباره مزیت رقابتی، زنجیره تأمین، منابع سازمانی، تفکر استراتژیک