پایان نامه ارشد درباره مدیریت محلی، مدیریت روستایی، جامعه روستایی

دانلود پایان نامه ارشد

محتواي این کتاب شامل موضوعات تخصصي برنامه ریزي و مدیریت در روستا، شیوه هاي جلب مشارکت و تعاون روستایي، مفاهیم و مباني صنایع روستایي در توسعه ي روستاها، املاک و اراضي روستایي و بودجه ریزي و بودجه نویسي مدیران محلي مي باشد.
زماني ها (1388) در تحقیق خود با موضوع نقش مدیریت روستایي در توسعه گردشگري که در مطالعه موردي روستاهاي نیر، این روستاها با دارا بودن پتانسیلهاي فراوان طبیعي و تاریخي میتواند به یکي از نقاط مهم گردشگري تبدیل شود و از نظر اقتصادي باعث پیشرفت و سود زیادي براي منطقه داشته باشد اما ایشان بحث اصلي مدیریت را پیش مي کشد و معتقد است مدیریت روستایي با انتخاب صحیح پروژه هاي گردشگري و در نقش یک مشاور براي برنامه ریزان میتواند موجبات آن را فراهم آورد و این صنعت بعنوان منبع درآمد براي روستاییان کم درآمد استفاده نماید و باعث بهبود وضع زندگي روستاییان شود. مدیریت محلي(دهیاریها و شوراهاي اسلامي) با برنامه ریزي در زمینه ي گردشگري با انجام برنامه هاي خاص از قبیل ایجاد بازارهاي محلي، جشنواره ها، مهمانسراهاي محلي، افزایش تولیدات کشاورزي و… مي تواند در توسعه اقتصاد و درآمد مردم روستا موثر باشد. بنابراین نقش استراتژیک مدیریت روستایي در توسعه صنعت توریسم روستایي بر کسي پوشیده نیست.

2-2- مدیریت محلی
2-2-1- مفهوم مدیریت محلی
ایجاد وتوسعه مدیریت محلی در رشد و توسعه شعور اجتماعی و هم چنین در دوام وبقاء حقوق مردم بسیار حائزه اهمیت است اگر مدیریت محلی و به تعبیری حکومت محلی به معنای واقعه ای کلمه به وجود اید در ان زمان مردم محلی خود نیازهای محلی خود را تشخیص می دهند .در سیستم مدیریت محلی نه تنها امور با مشارکت مردم محل انجام می شود بلکه شعور اجتماعی مردم و محل به طور طبیعی در امور محلی ارتقاء می یابد.نیروی ابداع و ابتکار اعتماد به نفس و علاقه به شناخت سریع و به هنگام نیازها و مشکلات محلی در مردم تقویت میشود، تصمیمات سریع تر اتخاذ می شوند. ودر پیشبرد هدف ها و تحقق ارمان های محلی، کوشش و پشتکار صمیمانه و بی دریغ ابراز می گردد ( بدری و موسوی، 1388 :ص 6 )
در نگرش جدید توسعه، بازگشت به ویژگی متمایز تاریخی هر جامعه از یک طرف و پرهیز از القای نسخه های تجویزی توسعه از بالا به پایین از طرف دیگر مورد تأکید قرار می گیرند. و در ان هویت محلی به عنوان زیر بنای مدیریت محلی، ابزار اصلی توسعه پایدار روستایی به شمار می رود. در واقع هویت محلی مبنای اصلی محلی گرایی و اداره ی محلی امور جامعه در قالب عنوان ( مدیریت محلی ) است .واژ ه ای که در بطن ان تمرکز زدایی، خود گردانی، مشارکت محلی، توسعه محلی و خود کفایی نهفته است. در این زمینه توانایی فنی و مدیریتی حکومت محلی، مشروعیت سیاسی در تصمیم گیری، دسترسی به منابع و داشتن چهارچوب حقوقی از پیش شرط های اصلی تحقق عملی مدیریت محلی است ( شفیعی، 1379 : ص 43 -34 )
بررسی تجارت جهانی حاکی از ان است که امروزه بسیاری از کشورها ی جهان به منظور ارائه خدمات اساسی و مورد نیاز به جامعه روستایی، به تشکیل و ساماندهی سازمان های محلی در مناطق روستایی دست یازیده اند. به طور خلاصه مهم ترین عوامل توجه،
-کاهش هزینه های دولت در زمینه ارائه خدمات عمومی به روستاییان چرا که اعتقاد بر این است که این سازمانها معمولأ قادرند خدمات بهتر و مطلوب تر را با هزینه کمتر ارائه دهند
– این سازمانها درک بهتر وصیح تر ی از وضع موجود روستا، مسائل و مشکلات، نیازها و اولویت های مردم دارند، و در نتیجه کار امد تر از دستگاههای دولتی خواهند بود
– کاهش وابستگی مردم به دولت مرکزی و کمک به خود کفایی و خود اتکایی جوامع روستایی
– فراهم اوردن زمینه های مشارکت مردم در فرایند توسعه پایدار روستایی و در نتیجه کمک به افزایش توانایی ها، خلاقیت ها و ابتکار مردم
– تمرکز زدایی وگسترش عدالت اجتماعی ( زیارتی نصر ابادی، 1384: ص 16 )
روستا در تعاریف ارائه شده در قوانین کشور، واحد مبدآ تقسیمات کشوری است که از لحاظ محیط زیستی همگون بوده و دارای محدوده ی مشخص ثبتی یا عرفی باشد و حداقل 20 خانوار و 100 نفر جمعیت داشته باشد. بر این اساس سر شماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1385 بالغ بر 38 هزار روستا در سطح کشور وجود دارد که مجموعآ حدود 25 درصد از جمعیت کشور را در خود جای داده اند ( مرکز امار ایران 1385)
به رغم نسبت پایین جمعیت روستایی به جمعیت شهری و با توجه به پراکندگی روستاها در پهنه کشور لزوم برنامه ریزی و هدایت توسعه ان از طریق مدیریت واحد روشن می گردد. بر همین اساس نیز قانون اسای کشور بر توسعه روستایی به عنوان بخش مهم تولید در کشور تأکیده کرده و لزوم استفاده از مشارکت مردمی در این خصوص بیان شده است. در نگاهی دیگر به موضوع اگر مدیریت روستایی را شاخه ای از علم گسترده ی مدیریت در نظر بگیریم، می توانیم با کمک تحلیل علمی اصطلاح مدیریت، به تعریف قابل قبولی از مدیریت روستایی دست یابیم ( بدری و موسوی، 1388 : ص 11 )
جامعه روستایی به صورت یک نظام اجتماعی پویا عمل می کند، به نحوی که عناصر ونهادهای مختلف آن در عرصه عمل به مثابه عوامل تغییر به ایفای نقش می پردازد، بر این اساس مدیریت روستایی لازم است با در نظر گرفتن بخش روستایی به عنوان یک نظام ( سیستم ) مسائل مبتلا به محیط روستا را به درستی دریابد و در رفع و چاره جویی آنها اقدام نماید. بدین ترتیب، مدیریت روستایی در عمل با تحول و دگرگونی جامعه روستایی سر وکار دارد. به سخن دیگر سازماندهی نهادهای محلی و هدایت مناسب عناصر دخیل در روند تغییر اجتماع محلی، از وظایف مدیریت محلی است. اگرچه در این راه مهارتهای مدیریتی الزامی است، اما علاوه بر ان، حساسیت نسبت به وظیفه ی اصلی مدیریتی، یعنی آگاهی بخشی به روستاییان در زمینه ضرورت دگرگونی و پیشرفت امور نیز ضروری است. در همین راستا سازماندهی مردم روستایی، به ویژه انانی که از منابع و فرصت های موجود بی بهره اند از وظایف مدیریت روستایی است. (سعیدی، 1387 : ص 695)
واژه ی مدیریت محلی یا حکومت محلی، تقسیم بندی سیاسی یک کشور یا امور محلی را در دست دارد و هیأت اداره کنند چنین موجودیتی به صورت محلی انتخاب می گردد (سازمان ملل متحد، 1966 : ص 4)
حکومت محلی شامل مدیریت امور عمومی هر محله به وسیله یک هیأت اجرایی از نمایندگان مردم محل است چنین موجودیتی اگرچه در بسیاری از موارد تابع حکومت مرکزی است ولی از قدرت تصمیم گیری قابل ملاحضه ای بر خوردار است ( بایرن و گریفتین، 1983 : ص 1)
مدیریت روستایی عبارت است از : برنامه ریزی برای روستا، سازماندهی اقدام توسعه ای و هماهنگی ونظارت برای اقدامات انجام شده ( در بان استانه، 1384 : ص 44 )
به عبارت دیگر مدیریت روستایی، تلفیق و تنظیم عوامل مختلف طبیعی، انسانی، اقتصادی و … در جامعه روستایی است ( افتخاری و دیگران، 1386 : ص 30-1 )
به بیانی دیگر مدیریت روستایی فرایند چند جانبه ای است که شامل سه رکن : مردم، دولت و نهادهای عمومی است. در این فرایند با مشارکت مردم و از طریق تشکیلات و سازمان های روستایی، برنامه ها وطرح های توسعه روستایی تدوین و اجرا گردید وتحت نظارت و ارزشیابی قرار می گیرد ( رضوانی، 1383 :ص 91)
هر روستا پیش از آنکه یک واحد اجتماعی یا اقتصادی باشد یک واحد جغرافیایی است و این واحد جغرافیایی فراخی است که اجتماع و اقتصاد ان مظروف آن است. بدین سان مدیریت روستایی با نمایندگی نیازهای گوناگون گروهای معین روستایی در مناطق مختلف جغرافیایی، می تواند نقش تعیین کننده ای در پیشبرد امور و توسعه روستایی بر عهده گیرد ( سعیدی، 1387 : ص 32 )
مدیریت محلی علاوه بر دارا بودن ویژگیهای مدیریت عمومی (( دولتی )) بعضی ویژ گیهایی که به عنوان سمبل مدیریت محلی مطرح میشود. شامل :انتخابی، چند هدفه، مقیاس محلی، ساختار تعریف، تحت سیطره ی اقتدار ملی، خود گردانی وسیستم نرخ گذاری های مالیاتی است. مدیریت محلی در یک دوره، شروع به فعالیت نمود وحضور فعال داشته اند و سپس در یک دوره ی طولانی از اهمیت آنها کاسته شده و در یکی، دو قرن اخیر مجددآ احیا گردیده و یا حیاتی دوباره یافتند. مدیریت محلی در ایران نیز از قدمت زیادی برخوردار است و می توان ایران را به عنوان یکی از خواستگاههای حکومت محلی مطرح کرد، زیرا ایران یکی از تمدنهای قدیمی است که به دلیل وسعت زیاد قلمرو و برای اداره ی امور ان از روشهای مختلف تمرکز زدایی در قالب مناطق ولایات خود مختار و خود گردان استفاده می شده است ( مقیمی، 1382 : ص 52 )

2-2-2-تاریخچه مدیریت محلی
– مدیریت روستا قبل از مشروطیت :
روستاها به عنوان اولین واحدهای اجتماعی و مرکز استقرار و اسکان انسانها، دارای سازمان اجتماعی و مدیریت بوده اند، لکن مدیریتی با مفهوم گسترده تر و متفاوت با انچه که امروزه تحت عنوان علم ویا فن مدیریت تدریس می شود یا مطرح است. مدیریت روستاها در کشورهای جهان سوم که بخش اعظم جمعیت در روستاها استقرار دارند ( خصوصآ در ایران که تا دو دهه پیش، بیش از سه چهارم جمعیت در قریب به 60 هزار روستا ساکن بوده اند ) مدیریتی است متفاوت با مدیریت مزارع بزرگ ویا روستاهای کشورهای صنعتی غرب ( طالب، 1376 : ص 5 )
مدیریت روستا در ایران دارای ویژگیهایی بوده که برخی عبارتند از ؛
1- اداره ی واحد های تولیدی، زراعی، باغداری، دامداری و .. حتی تجاری در سطح هر یک از انها و در سطح کلی به لحاظ ایجاد هماهنگی بین واحدهای مختلف یکی از ابعاد مدیریت روستا بوده که طبق تقسیم کاری ابتدایی و با رعایت سلسله مراتب متناسب با نوع فعالیت ها معمولأ بر عهده ی مالکان و عوامل و ایادی انها بوده است. به عبارت دیگر از گذشته های دور تا اغاز اصلاحات ارضی در هر روستا یا منطقه روستایی نسق یا نظام یا قواعد عرفی چگونگی استفاده از عوامل

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره توسعه روستا، مدیریت روستایی، گردشگری روستایی Next Entries پایان نامه ارشد درباره اصلاحات ارضی، مدیریت روستایی، مدیریت محلی