پایان نامه ارشد درباره قديمي، مركز، بازسازي

دانلود پایان نامه ارشد

مرمتي :
1-ايجاد فضاهاي خاص فعاليت‌هاي فرهنگي – اجتماعي و اداري با احداث مركز بازرگاني جديد در بخش قديم
2-برنامه ريزي در مقياس شهر و منطقه (مهندسين مشاور طاش، 1378، ص : 81).

2-3-5- تجارب مرمت و بازسازي بافت‌هاي قديم در استكهلم

هسته مركزي يا مركز تاريخي شهر استكهلم جزيرة نسبتاً كوچكي بطول 750 متر است اين هسته بعدها دو جزيرة كوچك مجاور را در بر گرفت و در سطوح بدست آمده به احداث بناهاي مسكوني و تجاري اقدام كرد. مسأله فرسودگي بناها در دهه‌هاي آخر قرن گذشته نيز با شدتي كمتر و همراه با نياز به تجديدنظر در وضع شهرسازي هستة قديم كه توانسته بود در فضاهاي مجاورش توسعه يابد مطرح شده و به تدوين طرحي منجر شد كه خواستار تخريب و بازسازي كلية بافت سكونتي و تجاري – خدماتي شهر بود، طرحي كه به موقع با مخالفت شديد روبرو شد و كنار گذاشته شد.
در سالهاي اخير (و بخصوص از سالهاي 1950 به بعد) مجدداً مسأله باززنده سازي بناهاي قديمي هستة مركزي استكهلم مطرح گرديد و اين بار با تدابيري متفاوت روبرو شد. دولت، در رابطه با تعهدات خود در امر حفاظت ثروت‌هاي ملي كشور، پرداخت معادل 50 درصد كليه مخارج مرمتي را به عهده گرفت و مبلغ مربوطه را به شكل بلاعوض در اختيار مالكان بناها قرار داد. عملا مشاركت بخش عمومي در امر باز زنده سازي استكهلم قديمي زماني صورت مي‌گرفت كه قشرهاي خاصي از سكنة قديمي شهر كه در پي سليقه‌هايي نوپرداز محل خود را ترك كرده بودند، به دنبال آرامش بيشتر و محيط شهري مناسبتري كه هستة قديمي عرضه مي‌كرد به تدريج به اين نقطه باز مي‌گشتند. شهر استكهلم، با اجراي طرح باز زنده سازي بناهاي قديمي خود براي اختصاص دادن آنها به سكونت و تجارت و فعاليت‌هاي اجتماعي – فرهنگي، توانسته است يك رهنمون بارز براي موقعيت‌هايي باشد كه دولت‌هاي مركزي صاحب شهرهاي كهن را در مقابل انتخاب بين وزنة اقتصادي و وزنة فرهنگي – اجتماعي قرار مي‌دهند. طرح باز زنده سازي شهر قديمي استكهلم كه در سال‌هاي آخر دهه اول نيمة دوم قرن بيستم تدوين گرديده است مسائل اصلي خود را تا حد مشخصات فني و موضعي در زمينه‌هاي زير پيگيري مي‌كند : بناهايي كه مي‌بايست كلاً حفاظت شوند، بناهايي كه مي‌بايست ارتفاع آنها در رابطه با بناهاي اطراف تغيير يابد، حياطهايي كه در سطح قرار گرفته و مي‌بايست حفاظت شوند، حياط‌هايي كه مي‌توانند در رابطه با بناهاي مجاور مسكوني در ارتفاع بوجود آيند، گاراژهاي عمومي و خصوصي زيرزميني و فضاهايي كه مي‌بايست براي احداث راه‌هاي زيرزميني اختصاص يابند (كلانتري و پوراحمد، 1384، ص : 60).

2-3-6- تجارب مرمت و بازسازي بافت‌هاي قديم در چكسلواكي سابق

بين كشورهاي اروپاي شرقي به نظر مي‌رسد كشور چكسلواكي بيشتر بتواند عرضه كننده نكات جالبي در زمينه حفاظت و حراست از شهرها و شهرك‌هاي قديمي باشد زيرا داراي تعداد بسيار زيادي از مراكز مسكوني تاريخي است كه در فاصلة متوسط از 10 تا 15 كيلومتر از يكديگر در سرزمين‌هاي كشور قرار گرفته اند. تاريخ شروع اقدامات جديد در زمينه حفاظت و حراست مثبت از مراكز مسكوني كشور چكسلواكي، سال 1945 است. بلافاصله پس از پايان جنگ جهاني دوم و همزمان با تدوين برنامه اقتصادي كشور، مسأله بناي شهرها (و فضاي مسكوني) و نوسازي شهرها آسيب ديده از جنگ، به عنوان يكي از نيازهاي اصلي كشور مطرح شد و در سطح هر يك از استان ها، دوائري ويژه براي اين امر بوجود آمدند. بازشناسي منظم، تدوين طرح‌هاي جامع مجهز به طرح‌هاي تفصيلي و اجراي آنها (كه بعدها به شكلي منظم طرح‌هاي حفاظت و حراست منظرهاي طبيعي ويژه را نيز در برگرفت) به مؤسسة ملي براي بازسازي شهرها و بناهاي تاريخي كه مركزش در پراگ است سپرده مي‌شود. اين مؤسسه از نظر بودجه به دولت مركزي وابسته است. مساله حفاظت و حراست از مراكز مسكوني قديمي در تجارب اين كشور كه قدمتش به هشت قرن مي‌رسد، بعد اجتماعي – اقتصادي خاصي دارد. فضاي مسكوني قديمي اصولاً يك فضاي متروكه يا نيمه متروكه نيست كه يا مي‌بايست به حالش با تأثر و تأسف انديشيد و يا براي آينده اش در جستجوي كاربردهاي تازه‌اي نظير شهرهاي موزه‌اي و يا شهرهاي ييلاقي – قشلاقي در سطح جهاني يا كشوري بود. شهرها داراي بنياد اقتصادي مستحكمي هستند كه به لزوم استفاده از فضاي كالبدي، با قيد احترام به ثروت‌هاي فرهنگي نهفته در آنها، قوياً حكم مي‌كند. بررسي‌هاي انجام شده معين مي‌كند كه بهاي يك خانة مسكوني مرمت شده، با همان شرايط رفاه سكونتي كه در خانه‌هاي نوسازي مي‌توان يافت معمولاً بيشتر از بهاي خانة جديد الاحداث مي‌باشد (از 40 تا 140 هزار كورون در مقابل 70 تا 90 هزار كورون).
آنچه در هر حال مورد تأييد سياست فرهنگي كشور قرار دارد مسائل مالي را در درجة دوم اهميت جاي مي‌دهد البته تدابيري نيز براي كاستن مخارج واقعي كار باززنده سازي بناهاي تاريخي و شهرهاي قديمي اتخاذ شده است و مشاركت دادن دانشجويان معماري و شهرسازي در امر بازشناسي علمي را (در تابستان ها) يكي از اهم اين تدابير مي‌توان بر شمرد. در بررسي تجارب باززنده سازي شهر در چكسلواكي دو اصل را مي‌بايست يادآور شد : اول اينكه بناهاي تاريخي، چه آنگاه كه به تنهايي مطرح هستند و چه آنگاه كه به صورت مجموعه‌هايي پيوسته براي اتخاذ تدابير باززنده سازي عنوان مي‌شوند در چارچوب شهرسازي مورد ارزيابي قرار مي‌گيرند و ارزش يابي چه از نظر كاربردها و چه از نظر ويژگي‌هاي كالبدي خواهد بود. اصل دوم آن است كه به بناي تاريخي و به مركز مسكوني قديمي با بينشي مثبت و سازنده توجه مي‌شود اين امر موجب مي‌گردد كه در بعضي موارد تغيير شكل‌ها و تبديل كاربردها بصورت وسيع مطرح گردند و اين امر پس از اتمام ارزيابي‌هاي لازم در زمينة فرهنگي ـ اجتماعي صورت مي‌گيرد43.
2-4- تجارب كشورهاي جهان سوم (آسيا – آفريقا)
2-4-1- تجارب كشور مصر؛ شهر قاهره

قاهره هم اكنون با مشكلات خطيري در تمام زمينه‌هاي گسترش شهري مواجه است. تراكم انفجار آميز جمعيت، كمبود مسكن، نارسائي زير ساخت‌هاي شهري و … از جمله مسائل و مشكلات شهر قاهره مي‌باشد. بافت قديم قاهره در سال 1979 از سوي يونسكو به عنوان ميراث فرهنگي و طبيعي جهان به ثبت رسيد. (فتحي، 1366، ص : 20) امروزه خدمات جديد جاي مراكز خدماتي سنتي را گرفته و ساختمان‌هاي قديمي را از فعاليت و ايفاي نقش در امور شهر باز داشته است و بناهاي تاريخي به دليل فرسايش در حال تخريب هستند. لذا جهت احياء بافت اقداماتي به شرح زير صورت گرفته است :
1-تدابيري شامل تمام منطقه مورد بررسي در كادر برنامه‌هاي كلي و در جهت بهبود وضع اماكن مسكوني، محدود ساختن حجم و تعداد و سرعت خودروهاي مجاز به عبور و مرور در منطقه، نگهداري راهها و نظافت خيابانها انجام گيرد.
2-اجراي يك برنامة فوري پنج ساله در شش بخش واجد اولويت كه هر يك از آنها مجموعه‌اي از بناهاي تاريخي را در بر گرفته است (موسوي، 1382، ص 21).

2-4-2- تجارب كشور سوريه ؛ شهر دمشق

مهمترين تجربة كشور سوريه در امر مرمت، مرمت شهر دمشق مي‌باشد. در كالبد شهر دمشق كه متجاوز از 1000 سال قدمت دارد پايه‌هاي فرهنگ يوناني، رومي، ارمني و عربي به چشم مي‌خورد. با آنكه كل شهر گسترش زيادي پيدا كرده است، اما هسته قديمي كه ميان ديوارهاي رومي ـ عربي محصور است خصوصيات خود را به عنوان يك مركز اقتصادي و فعال حفظ كرده است (توسلي، 1369، ص : 54).
در اين شهر كه از سوي اكوشار معمار فرانسوي برنامه ريزي و طراحي آن انجام گرفت آن قسمت از شهر قديم دمشق مورد طراحي و سازماندهي قرار گرفت كه بين ديوارهاي قديمي محصور مانده بود. مهمترين اهداف بازسازي شهر دمشق در سال 1968 به شرح زير است:
1-برقراري ارتباط ميان شهر قديمي و تمام توسعه‌هاي جديد براي اينكه بخش قديمي به عنوان قلب شهر باقي بماند.
2-بازسازي ، حفاظت و نگهداري تمام مونومانهاي عربي از قرن دهم تا قرن بيستم.
3-توسعه سيستم معابر پياده در ارتباط با عناصر تاريخي بصورتي كه امر بازديد گردشگران را آسان كند.
4-سازماندهي مجدد تحريك وسايل نقليه عمومي در ارتباط با 21 كاروانسراي قديمي كه مراكز عمده تجاري و ثروت بخش قديمي شهر محسوب مي‌شوند.
5-سعي در روشن كردن نقشه قديم شهر از طريق تخريب‌هاي موضعي كه رويت ديوارهاي دوگانه مسجد بزرگ و شهر را ميسر مي‌سازد (رسولي، 1372، ص :30).

2-4-3- تجارب كشور لبنان ؛ شهر بيروت

بيروت تا دهه 1970 يكي از مهمترين شهرهاي خاورميانه تلقي مي‌شد ليكن وقوع جنگ در سالهاي 1975 تا 1990 موجب تخريب شديد شهر بويژه مركز آن شد. طرح بازسازي بيروت يكي از مهمترين طرح‌هاي احياي شهري بود كه در پايان هزارة دوم مطرح شد.
لبنان به دليل ميراث غني باستاني و غناي محيط طبيعي خود در ساحل شرقي مديترانه، قادر است هر ساله جهانگردان زيادي را از سراسر دنيا به خود جلب كند.
برنامة بازسازي بيروت
طرح جامع بازسازي بيروت پنج كاركرد اصلي را براي مركز شهر طرح كرد كه تركيبي از وظايف سنتي و كاركردهاي جديد بود. يكي از اهدافي كه اين طرح براي مركز شهر دنبال مي‌كرد انتخاب كاركردهايي بود كه به ايجاد سرزندگي منجر مي‌شد كاركردهاي مورد نظر براي مركز شهر بيروت شامل موارد زير مي‌باشد :
1-مكاني براي مؤسسات و ادارات مربوط به حاكميت
ساختمان مجلس، شهرداري و بسياري از ادارات دولتي اجازة بازسازي در مركز شهر را از شوراي توسعه و بازسازي دريافت كردند.
2-مكاني براي فعاليت دفاتر مركزي مؤسسات بزرگ
محدودة مركز شهر بيروت مكان مناسبي براي استقرار دفاتر مركزي سازمان‌هاي منطقه اي، بانك‌ها و تسهيلات اعتباري، دفاتر در رده‌هاي تخصصي، بيمه و ديگر خدمات تخصصي و ويژه كه نيازمند ارتباط تنگاتنگ با يكديگر هستند تشخيص داده شد. بدين ترتيب ساختمان دفاتر مركزي بسياري از بانك‌ها كه پيش از جنگ در خيابان بانك مستقر بودند در مكان خود مورد بازسازي قرار گرفتند.
3-مكاني براي كاركردهاي تجاري و بازرگاني
تقاضا براي كاركردهاي تجاري و بازرگاني در مركز شهر در سه سطح مطرح شد و مورد موافقت قرار گرفت :
اول – واحدهايي كه پيش از جنگ در مركز شهر مستقر بودند و خواستار بازگشت به آن به ويژه به منطقه تاريخي بودند.
دوم- واحدهاي كوچك تجاري كه به ويژه خواستار استقرار در محوطه‌هاي ويژة رفت و آمد پياده بودند و خود امكانات پايه براي توسعه فعاليت‌هاي مختلف تجاري و تفريحي را متناسب با نيازها و امكانات مركز شهر فراهم مي‌كردند.
سوم – واحدهاي ارائه دهنده خدمات شخصي در حدود 000/40 نفر ساكن و 000/100 نفر بهره بردار در روز.
4-مكاني براي كاربردهاي تفريحي، فرهنگي و گردشگري
بسياري از مراكز شهرهاي تاريخي، تركيب مناسبي از ميراث تاريخي را با امكانات گردشگري، فراغت و تأسيسات فرهنگي در شرايط كيفي بسيار عالي و غالباً تحرك پياده ارائه مي‌دهند. امتياز بيروت براي رقابت با شهرهاي منطقه از اين ديدگاه، ميراث غني فرهنگي آن است كه امكان ايجاد تركيب فعاليتي مناسب را با تأكيد بر وجه فرهنگي فضا پديد مي‌آورد و پايه‌اي براي برنامه ريزي ايجاد تأسيسات تفريحي و خريد در پيوند با محوطه‌هاي تاريخي
مي‌شود. تخصيص فضا به حركت پياده در محوطه‌هاي تاريخي، گردشگاههاي ساحلي، پارك‌ها و ميدان‌ها در عين ايجاد جذابيت در فضاهاي شهري، امكان بازسازي عرصة عمومي را در مركز شهر پديد مي‌آورد. در مركز شهر جديد با اتكا به امكانات محيطي بدست آمده از نزديكي به دريا و سواحل جذاب آن يك توسعة خطي براي محور گردشگري در نظر گرفته شده كه تركيبي از استخرها، پارك‌هاي ساحلي و رستورانها را در طول اين خط سامان مي‌داد. مناطق باستاني و محوطه‌هاي حفاظت شده تاريخي هم براي بهره برداري فعاليت گردشگري تجهيز شدند.
5-مكاني براي سكونت
در طرحهاي مرمت شهري، بازسازي سكونت در آنها محرك اوليه به شمار مي‌آيد طرح جامع بيروت مناطق مسكوني مركز شهر را براي اقشاري با درآمد ميانه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه رایگان درمورد مواد مخدر، حقوق بشر، مبارزه با مواد مخدر Next Entries پایان نامه رایگان درمورد مواد مخدر، قانون مجازات، مبارزه با مواد مخدر