پایان نامه ارشد درباره قانون مجازات، مواد مخدر، سازمان ملل

دانلود پایان نامه ارشد

ب سازمانهاي بينالمللي و منطقهاي قرار گرفته است و قاچاق انسان به عنوان يکي از اين جرايم ، در چند دهه اخير رشد قابل توجهي در بين ساير جنايات سازمان يافته داشته است. به رغم تمامي تلاشهاي صورت گرفته در سطح ملي و بينالمللي براي مقابله و مبارزه با اين پديده مجرمانه، متاسفانه به دليل سود سرشار در اشکال مختلف قاچاق انسان 3نه تنها اين مشکل ريشه کن نشده است بلکه روز به روز ابعاد گستردهتر و اشکالنويني به خود ميگيرد.
در اين راستا سازمان ملل متحد در انجام وظيفه ذاتي خود که تامين صلح و امنيت جهاني است و با هدف گسترش همکاري بينالمللي جهت کنترل، سرکوب يا حتي پيشگيري از اين جرايم، در تاريخ 15 نوامبر 2000 طي قطعنامه شماره 25/55، کنوانسيون سازمان ملل متحد براي مبارزه با جنايات سازمان يافته فراملي (کنواسيون پالرمو)4 و دو پروتکل ضميمه آن، يعني پروتکل پيشگيري سرکوب و مجازات قاچاق انسان بويژه زنان و کودکان (پروتکل قاچاق انسان)5 و پروتکل مقابله با قاچاق مهاجران را تصويب کرده است.6 مشارکت بيش از يکصد دولت در مذاکرات مربوط به کنوانسيونها و شتاب بيسابقه آنها براي تصويب، انعکاس اين واقعيت بوده است که جامعه جهاني هم، جنايات سازمان يافته فراملي را تهديدي جدي براي صلح و امنيت بينالمللي خود ميدانند.
بدينسان حقوق داخلي کشورها تحت تاثير اين مقررات بينالمللي تغييرات چشمگيري يافته است. ايران به عنوان يکي از کشورهاي درگير در امر قاچاق انسان در سالهاي اخير شاهد رشد روزافزون اين پديده بوده است. 7
گزارش مواردي از قاچاق زنان و دختران ايراني به خارج از کشور و تشکيل پروندههاي کيفري در مراجع مختلف قضايي، دولت را بر آن داشت تا با ارائهي لايحه قانوني مبارزه با قاچاق انسان به مجلس شوراي اسلامي ، ابزارهاي قانوني مبارزه با اين جرم را فراهم آورد که در نتيجه تلاش دولت تصويب قانون مبارزه با قاچاق انسان مصوب سال 1383 بود. در کشور عزيزمان ايران با توجه به شرايط جغرافيايي و موقعيت اقليمي و برخي کمبودها متاسفانه پديده قاچاق انسان وجود دارد.
با ذکر اين مطالب آنچه ضروري به نظر ميرسد براي شناخت جرم قاچاق انسان بايد:
1- درک صحيح مفهوم اين جرم و تمايز آن با رفتارها و جرائم مشابه (تعاريف)
2- پيشينه تاريخي پديده قاچاق انسان و پيدايش بردگي در جهان
3- پيدايش بردگي در ايران و اسلام و مقايسه بردگي و قاچاق انسان و مقايسه بين قاچاق انسان و قاچاق مهاجران
4- عوامل قاچاق انسان را مورد بررسي قرار خواهيم داد.

فصل اول: کليات و تعاريف
1- قاچاق 8
قاچاق يعني انتقال پنهاني يک چيز از يک نقطه به نقطه ديگر همان گونه که ميتواند به شکلهاي مختلف و تمهيدات پنهانسازي متنوع صورت گيرد ميتواند گونههاي مختلفي داشته باشد.
به عبارت ديگر براساس نوع چيزي که به صورت پنهاني از مکاني به مکان ديگر منتقل ميشود متفاوت است.
قاچاق برگرفته از واژه ترکي “قاچماق” به معناي گريزاندن ، فرار و ترک وطن است. قاچاق هم در معناي اسم مصدر آمده و هم در معناي اسم آلت. در معناي اسم مصدر، يعني انجام دادن کاري برخلاف قانون و به نحو پنهاني؛ و در معناي اسم آلت، متاعي است که معامله يا ورود آن به داخل کشور ممنوع است. 9در زبان انگليسي معادلهايي که براي واژه قاچاق استفاده شده است عبارتند از: (smuggle) به معني قاچاق کردن و (Traffick) به معني تردد کردن و آمد وشد کردن و در بيان مفهوم قاچاق انسان نيز بيشتر از واژه(smuggle people)استفاده ميشود.10
قاچاق عبارت است از تردستي، کاري که پنهاني و با تردستي انجام شود، خريد و فروش کالايي که در انحصار دولت و يا معامله آنها ممنوع است، وارد کردن و يا صادر کردن کالاهايي که ورود و صدور آنها ممنوع است.
در فرهنگ حقوقي اکسفورد در تعريف واژه قاچاق آمده است: جرم واردات يا صادرات کالاي خاصي که در موضوع گمرکات يا اعمال پرداخت هزينه است بدون پرداخت هزينههاي لازم، کالاي قاچاق شده مشمول مصادره هستند و قاچاقچي مسئول پرداخت سه برابر ارزش آن يا مقداري که توسط قانون تعيين ميگردد (هر کدام که بيشتر باشد) مجرم ممکن است به طور جايگزين يا به صورت اضافه مدتي به حبس نيز محکوم گردد.11
فرهنگهاي ديگر حقوقي نيز از کلمه قاچاق تعريف ديگري بيان نمودند. فرهنگ حقوقي بلک12 در تعريف قاچاق ميگويد:
” جرم واردات يا صادرات کالاي ممنوعه بدون پرداخت عوارض قابل پرداخت مربوط به آنها، کالاهايي که قانوناً ممنوعه هستند، متقلبانه ، خارج کشور کردن يا وارد به کشور کردن.”
تعريف قاچاق در کامن لا به اين نحو است:
دلالت ميکند بر رد کردن يا عبور دادن کالا، جنس يا کالاي تجاري از مرز که براي آن عوارض لازم پرداخت نشده يا کالايي که ورود يا صدور آن ممنوع است. 13
در ادامه در تعريف واژه قاچاق14 نيز آمده است:
“تجارت، بازرگاني، فروش ، معاوضه کالا، اسناد ، پول ، شبيه آن ، عبور دادن يا معاوضه نمودن کالا يا جنسي از يک فرد به فرد ديگر، يا يک کالا يا پول هم قيمت، تجارت کردن ، رد و بدل کردن يک کالا و جنس که معمولاً در استفاده قرار ميگيرد در ارتباط با مواد مخدر غير قانوني.
در قاچاق ميتوان از قاچاق مواد مخدر، قاچاق انسان ، قاچاق اسلحه، قاچاق اعضاي بدن و… سخن گفت اما بايد توجه داشت که بدون توجه به کالاهايي که حمل ميشوند همه آنها را ميتوان تحت عنوان کلي قاچاق قلمداد کرد. قاچاق در مفهوم کلي مبتني بر ممنوعيت يا محدوديت است حال اين ممنوعيت يا محدوديت ميتواند در سطح ملي يا سطح بينالمللي باشد که از سوي قانونگذار تعيين ميشود همانند ممنوعيت مصرف مواد مخدر.

از واژه قاچاق15 تعاريف ديگري نيز شده است:
“صادرات و واردات کالا و مانند آن بدون پرداخت عوارض، و وضعيت يک فرد غير آزاد که فاقد حقوق است و در مالکيت صاحبش است.16
در ترمينولوژي حقوق در تعريف قاچاق آمده است:
حمل و نقل کالا از نقطهاي به نقطه ديگر، خواه نقطه مزبور در داخل کشور باشد، قاچاق داخلي، خواه يک نقطه در داخل و يک نقطه در خارج باشد که آن را قاچاق خارجي گويند. بر خلاف مقررات مربوط به حمل و نقل به طوري که اين عمل ناقص ممنوعيت يا محدوديتي باشد که قانوناً مقرر شده است.17
در واقع ميشود گفت که قاچاق به معناي وارد کردن و خارج کردن کالا از کشور بدون مجوز و بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرگي ميباشد در واقع شيوه حمل و نقل تفاوتي ندارد. قاچاق ميتواند از طريق کشتي، هواپيما، کاميون، کانتينر و يا با پاي پياده و بر دوش مردم محقق شود.
ظهور پديده قاچاق و گسترش ارتکاب آن کشورها را بر آن داشت تا مقرراتي براي پيگيري و مبارزه با اين پديده تدوين کنند و به مرحله اجرا گذارند. در ايران نيز قانونگذار “قانون مجازات مرتکبين قاچاق” را به تصويب رسانده و آن را به مرحله اجرا درآورده است. بند الف از ماده 11 قانون انحصار تجارت خارجي ، قاچاق را چنين تعريف کرده است:
کليه اجناسي که بر خلاف مقررات اين قانون وارد مملکت ميشود قاچاق محسوب و به نفع دولت ضبط و فروخته ميشود و مرتکبين به حبس از 6 ماه الي يکسال محکوم خواهند شد.
ماده 1 قانون مجازات مرتکبين قاچاق اصلاحي 9/11/1373 مقرر ميدارد:
“هر کس در مورد مالي که موضوع درآمد دولت بوده مرتکب قاچاق شود علاوه بر رد مال و در صورت نبود عين مال، رد بهاي آن، حسب مورد با توجه به شرايط و امکانات و دفعات و مراتب جرم به پرداخت جريمه نقدي تا حداکثر پنج برابر معادل قيمت ريالي مال مورد قاچاق و شلاق تا 74 ضربه محکوم ميگردد و در مورد اموال ممنوع الورود و ممنوع الصدور و کالاي انحصاري علاوه بر مجازات فوق به حبس تعزيري تا دو سال محکوم خواهد شد.”
البته با بررسي اين ماده هيچگونه تعريفي در خصوص قاچاق ارائه نشده است و به طور خلاصه قاچاق عبارت است از وارد کردن يا صادر کردن کالا بر خلاف قوانين و مقررات جاريه و يا اقدامي که قانوناً در حکم قاچاق محسوب شده است.18
اداره حقوقي وزارت دادگستري نيز، در تعريف قاچاق ميگويد:
غير از آن چه که در ماده 1 قانون اصلاح ماده 1 قانون مجازات مرتکبين قاچاق مصوب 9/11/1373 آمده کالاهاي موضوع درآمد دولت و ممنوعالصدور و ممنوعالورود را در بر ميگيرد تعريف ديگري از قاچاق نشده است.
در ايران ماده 29 قانون امور گمرکي در 10 بند مواردي از قاچاق را احصاء کرده و در بند 1 آن مبادرت به تعريف قاچاق مينمايد. در اين بند آمده است:

“وارد کردن کالا به کشور يا خارج کردن کالا از کشور به ترتيب غير مجاز، مگر آن که کالاي مزبور در موقع ورود يا صدور ممنوع يا غير مجاز يا مشروط نبوده و از حقوق گمرگي و سود بازرگاني و عوارض بخشيده شده باشد.” 19

2-جرايم سازمان يافته 20
اصطلاح جرم سازمان يافته اولين بار در سال 1924 و در کتاب اصول جرمشناسي ادوين ساترلند مطرح و وارد ادبيات جرمشناسي شد. اما با گذشت چندين دهه هنوز کشورهاي جهان به تعريف مشخصي از آن نرسيدند. براي نمونه در کشور هلند در سال 1994 کميتهاي تشکيل شد که مطالعه در خصوص ماهيت، وخامت و وسعت بزهکاري سازمان يافته از جمله وظايف آن بود.
به نظر ميرسد نخستين تعريف ارائه شده از سوي يک نهاد بينالمللي از جرم سازمان يافته تعريف ارائه شده در نخستين گردهمايي اينترپول در زمينه جرم سازمان يافته در سنت کلود فرانسه (مي – 1998( ميباشد. در گردهمايي مزبور جرم سازمان يافته چنين تعريف شد:

“هر شرکت يا گروهي از اشخاص که درگير يک فعاليت غير قانوني مستمر هستند و هدف اصلي گروه بدون توجه به مرزهاي ملي، تحصيل منافع مادي است”.21 اما تعريف مزبور در همان لحظه مورد انتقاد برخي کشورها قرار گرفت.
اصطلاح جرم سازمان يافته اشاره به اعمال مجرمانه ارتکابي توسط گروههايي از اشخاص دارد که به شکل منسجم و متشکل گرد هم آمدهاندو معمولاً قصد آن دارند که از اعمال

خود فوايد مالي کسب نمايند. از اينجاست که اصطلاح “تجارت جرم”22 معني پيدا ميکند و اين تجارت مثل هر تجارت ديگري نيازمند برخورداري از مهارت، تخصص، توانايي همکاري با ديگران ميباشد و البته در کنار آن خشونت و فساد هم براي تسهيل اعمال مجرمانه استفاده ميشود. جرم سازمان يافته، حتي به شکل داخلي، خطرات فراواني را براي جوامع مختلف ايجاد مينمايد. اصطلاح جرم سازمان يافته هر چند اصطلاح جديدي نميباشد ليکن به طور کلي اين جرايم از اواخر قرن بيستم و اوايل قرن بيست و يکم به طور روزافزوني گسترش و شيوع پيدا کرده است. اين پديده در واقع ابتدا يک پديده داخلي بوده که اواخر قرن بيستم با تحولاتي که در عرصههاي مختلف اعم از اقتصادي، سياسي و اجتماعي اتفاق افتاده است به يک فعاليت خطرناک تبديل شده و تهديدي براي استقلال و امنيت کشورها و جهان به شمار ميرود و از اين حيث فعاليت گروههاي سازمان يافته را ميتوان به شرکتهاي فراملي تشبيه کرد.
تعاريف ديگري توسط حقوقدانان در خصوص جرم سازمان يافته بيان شده است. ريموندگسن جرمشناس فرانسوي ميگويد:
جرم سازمان يافته فعلي است که از يک اراده مسلم مبني بر ارتکاب آن فعل يا مجموعهاي از افعال ناشي ميشود. جرم سازمان يافته فعلي است که عمدتاً جنبه تملک دارد مثل سرقت، کلاهبرداري، قوادي، روسپيگري و معمولاً در چار چوب يک وضعيت نا مشخص اتفاق ميافتد يعني قابل شناسايي از بيرون نيست و لذا براي ارتکاب جرم سازمان يافته به دنبال فرصت و موقعيت است. اين فرصتطلبي مستلزم اين است که تشکل مجرمانه به دنبال برنامهريزي، طرحريزي، شناسايي محل، تدارک و آمادگي خود، گردآوري وسايل ضروري، انتخاب مباشران و شرکاء باشد که با توجه به آن بتواند آن جرم را انجام دهد.23
در تعريف ديگر جرم سازمان يافته آمده است که:
جرم سازمان يافته جرمي است که شاخص تدارک و ارتکاب آن تشکيلاتي روشمند است که اغلب براي مباشر آن امکانات معاش فراهم ميکند.24
در خصوص تعريف جرم سازمان يافته هيچ تعريفي از سوي سازمان ملل ارائه نگرديد. در کنوانسيون پالرمو در سال 2000 نيز تعريفي از اين جرم مشاهده نميگردد. در ماده 2 کنوانسيون آمده است:
الف: گروه مجرم سازمان يافته عبارت است از يک گروه تشکل يافته، متشکل از سه نفر يا بيشتر، که براي يک

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره کرامت انسان، کتاب نوشته ها، زنان و دختران Next Entries پایان نامه ارشد درباره سازمان ملل، قانون مجازات، اعمال مجرمانه