پایان نامه ارشد درباره زندگی روزمره، خارج از خانه، علوم اجتماعی، عامل اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

عنوان جریان داستانهای مردمی و مدرنی معرفی میکند که افراد جامعه را به صورت نمادین و سمبلیک به یکدیگر متصل میکنند، معتقد است که سریالها را اساسا و به طور ویژهای برای زنان ساخته و نمایش دادهاند (ریاحی و همکاران، 1389).
پژوهشهای زیادی درباره سریالها و مخاطبان آن (زنان) انجام شده است اما اکثر این پژوهشها به انتقاد از تماشای این برنامهها محدود شده است. اکثر این انتقادها از بالا و بدون در نظر گرفتن نگاه خود زنان به این سریالها است. در حقیقت تماشای این سریالها توسط زنان باعث میشود که در سطحی زیرینتر استعارههای جنس دوم [برای زنان] تقویت شود. زنان مخاطب این برنامهها و سریالها [که به سریالهای صابونی معروف شدهاند] به عنوان زنانی سبک مغز و بیفکر نگریسته میشوند که قادر به درک زندگی واقعی و جریانات آن نیستند. دلیل این امر ناشی از ماهیت نظام مردسالارانه بورژوایی است که همواره نگاه خود را بر نگاه زنان تحمیل کرده و نظرات آنان را بر اساس دیدگاههای خود تفسیر کرده است.
با فراگیر شدن تماشای این برنامهها در ایران، به نظر میرسد که زنان اهداف و انگیزههای متفاوتی از تماشای این سریالها دارند. اهدافی که شاید به نوعی با خواستهها، امیال و شرایط زندگی زنان پیوند خورده باشد. در این رابطه به نظر میرسد که زنان شهر کامیاران مورد ویژهای از این امر باشند. زنان شهر کامیاران سریالهای ماهوارهای، خصوصا سریالهای شبکه جم (GEM TV) را دنبال میکنند.
شبکه جم (GEM TV) با پخش سریالهای متنوع توجه مخاطبان زیادی را به سمت خود جلب کرده است. شبکه ماهوارهای جم (GEM TV) در شهر کامیاران برخلاف بعضی از شبکههای ماهوارهای (مثل فارسی وان و فیس وان) فرکانس نسبتا مطلوبی دارد و سریالهایی که این شبکه پخش میکند در ساعات مناسب صبح یا بعداز ظهر مجدادا تکرار میشود و به این وسیله مخاطبان این سریالها در صورت ندیدن این سریالها در پخش اولیه، میتوانند آنها را سر فرصت ببینند. سریالهای این شبکه اکثرا عاشقانه هستند و موضوعات ملموس و روزمرهای را به نمایش میگذارند و از این رو موضوع مناسبی را برای صحبتهای زنان فراهم میکنند. به طور کلی سریالهای این شبکه در شهر کامیاران به طور ویژهای دنبال میشود و زنان در این شهر به مخاطب اصلی این سریالها بدل شدهاند.
زنان شهر کامیاران در ساعات وسط صبح (10-12) و عصر (ساعات 5-8) در کوچه جمع میشوند و درباره مسایل گوناگون زندگی خود حرف میزنند که در این بین مسالهای که در اکثر چند لحظهای به درون صحبتهای زنان راه مییابد؛ صحبت درباره سریالهای شبکه جم است. زنان در مباحث روزمره خود با یکدیگر درباره این سریالها حرف میزنند و جریان این سریالها را -خصوصا سریالهای شبکه جم (GEM TV) که برای آنان جذابیت خاصی دارند- پیگیری میکنند. این امر در حالی است بسیاری از زنان این شهر با وجود سختگیریهای مردان خانواده، این سریال را دنبال میکنند. اکثر آنها دائما از طرف مردان خانواده (مرد خانواده و احتمالا پسر یا پسران خانواده) به خاطر تماشای این سریالها (که از نظر مردان، سریالهایی آبکی هستند) مورد تحقیر قرار میگیرند. این شرایط حتی در بعضی از خانوادهها به گونهای است که زنان در مجبور میشوند خفا این برنامهها را میبینند.
شرایط عمومی زندگی زنان در شهر کامیاران به گونهای است که به نظر میرسد تاثیر زیادی بر زنان برای تماشای این سریالها داشته است. اکثر زنان شهر کامیاران خانه دار بوده و شغلی خارج از خانه و کارهای خانگی ندارند و این امر -در خانه بودن- فرصت و زمان کافی را برای تماشای این برنامهها برای آنها فراهم میکند. زنان این شهرستان آزادی کمی در رفت و آمد خارج از خانه دارند و -به دلیل کم درآمد بودن اکثر خانوادههای این شهر- تفریحات و سرگرمیهای محدودتری را دارند. همچنین وجود شکاف بین نسلی در بین زنان نسل جوان و مسن این شهر به نظر میرسد که تنوع دیدگاههای گوناگونی را به دنبال داشته باشد. عموم زنان مسن این شهر متعلق به جامعه روستایی هستند که از حدود 20- 30 سال قبل به شهر کامیاران مهاجرت کردهاند و در مقابل زنان جوانتر این شهر اکثرا در خود کامیاران به دنیا آمدهاند و عموما تحصیلات بیشتری را نسبت به زنان مسنتر دارند و همچنین در شرایط اجتماعی متفاوتتری نسبت به زنان مسنتر بزرگ شدهاند. این شرایط در کل به میرسد دیدگاههای متنوعی را درباره تماشای این سریالها به وجود آورده باشد.
عدم درک دیدگاه زنان و تفسیر دیدگاه آنان بر اساس اندیشههای مردسالارانه مسائل و مشکلات بسیاری را برای این قشر به وجود آورده است. از این رو فهم نگاه زنان میتواند کمک زیادی به حل مسئله زن در دنیای امروزی باشد. در این بین به نظر میرسد که در همین راستا این پژوهش درصدد بررسی انگیزه زنان از تماشای برنامههای شبکه ماهوارهای جم (GEM TV) و واکاوی قرائت آنها از این سریالها (مورد مطالعه: زنان شهر کامیاران) میباشد.
این که زنان به چه دلایلی به مخاطبان اصلی این سریالها بدل شدهاند به انگیزه آنان، پس زمینههای اجتماعی، وضعیت اجتماعی زنان مخاطب این سریالها، تفسیرهای آنان از این برنامهها و اموری از این قبیل ربط دارد. بنابراین برای فهم این فعالیت باید از نگاه خود زنان بیننده این سریالها نگاه کرد.

1-2-ضرورت و اهمیت موضوع
کج فهمی و عدم درک درست زنان و تفکرات آنان اساس تمامی مشکلاتی است که در دوران اخیر گریبان زنان را گرفته است. نگاه مردسالارانه به تفکرات زنان باعث شده که بسیاری از اعمال زنان با دیدهی تحقیر نگریسته شود. در چند سال اخیر، با رواج برنامهها و سریالهای تلویزیونی این نگاه همواره بر تماشای این برنامهها از سوی زنان سنگینی کرده و این تاوانی است که آنان به دلیل عدم درکشان میپردازند. مردسالاری بورژوایی و تفکرات آن از همین نگاهها است که بازتولید میشود و حتی به لایههای زیرین و عمیق تفکرات امروزی ما لغزیده؛ این چیزی است که به دلیل عدم درک درست زنان بر تماشای این برنامهها تحمیل میشود. اساسا در این رابطه باید درک کرد که چرا با وجود تمامی انتقاداتی که از این برنامهها میشود این برنامهها کماکان کانون توجه زنانند. وجود پژوهشهایی که بر لزوم درک زنان از برنامههای تلویزیون تاکید داشته باشد به ندرت مشاهده میشود. این که زنان به چه دلایلی به مخاطبان اصلی این سریالها بدل شدهاند و فهم این که دلایل اصلی آنان از تماشای این برنامهها چیست؟؛ میتواند ما را در فهم شرایط اجتماعی آنان کمک کند. فهم درست زنان و درک این نکته که نه از نگاه مردسالارانه، بلکه تنها از نگاه خود زنان به این سریالها است که میتوان فهمید که زنان چه درکی از این برنامهها دارند؟ و انگیزه آنان از تماشای این برنامهها چیست؟ در حقیقت فهم دلایل آنان از تماشای این برنامهها میتواند اطلاعات زیادی درباره شرایط اجتماعی زنان، میزان آزادی آنان در اجتماع مورد نظر، درک تفسیر آنان از زندگی روزمره و اموری از این قبیل به ما بدهد. در حقیقت با درک دیدگاه زنان میتوان به حل بسیاری از مشکلات آنان پرداخت. پژوهش حاضر با هدف درک دیدگاههای زنان درباره تماشای سریالهای شبکه جم، بررسی انگیزههای آنها و واکاوی قرائت آنها ار این سریالها سعی بر آن دارد که با درک کامل دیدگاههای زنان (شهر کامیاران) درباره سریالهای شبکه جم به نوعی شرایط زندگی آنها را روشن کند تا به این وسیله بتوان با درک شرایط زندگی آنها برای بهتر شدن شرایط زندگی آنها اقداماتی را انجام داد. در حقیقت با درک شرایط و دیدگاه زنان شهر کامیاران درباره سریالهای شبکه جم میتوان به دیدگاههای آنها درباره شرایط زندگیشان و شاید تغییراتی که به نظر آنها باید در زندگی آنها رخ دهد؛ دست یافت.

1-3-اهداف پژوهش
1-3-1-هدف اصلی
هدف اصلی این پژوهش بررسی انگیزه تماشای سریالهای شبکه ماهوارهای فارسی زبان جم (GEM TV) توسط زنان و واکاوی قرائت آنان از این سریالها میباشد.

1-3-2-اهداف فرعی
– بررسی انگیزههای زنان از تماشای سریالهای شبکه جم با توجه به سن، وضعیت تاهل و طبقه اقتصادی آنها
– واکاوی قرائت زنان از تماشای سریالهای ماهوارهای شبکه جم (GEM TV)
– بررسی دیدگاهها و اهداف زنان از تماشای سریالهای شبکه جم (GEM TV)

1-4-متغیرهای پژوهش
متغیرهای پیشبین: سن، وضعیت تاهل
متغیر ملاک: انگیزه
متغیر مستقل: طبقه
متغیرهای وابسته: انگیزه (تماشای سریالها)، انگیزه تسهیل تعامی اجتماعی، انگیزه کسب پرستیژ اجتماعی، انگیزه فرار از واقعیا روزمره و انگیزه آموزشی

1-5-تعریف مفهومی متغیرهای پژوهش
انگیزه: در این پژوهش منظور از انگیزه بررسی عوامل روانشناختی و فردی در استفاده از رسانههاست. افراد به صورت فعال، به دنبال محتوایی هستند که بیشترین رضایت را برای آنان فراهم سازد. میزان این رضایت بستگی به نیازها و علایق فرد دارد (مهدیزاده، 1391: 73).
متغیر انگیزه در این پژوهش شامل چهار انگیزه اصلی میباشد که شامل انگیزه آموزشی، انگیز تسهیل تعامل اجتماعی، انگیزه کسب پرستیژ اجتماعی و انگیزه فرار از واقعیات روزمره میباشد.
– انگیزه آموزشی: منظور از این انگیزه، این است که افراد به دلیل نقش آموزشی برنامهها از رسانهها استفاده میکنند. در این پژوهش منظور از انگیزه آموزشی این است که مخاطبان سریالهای شبکه جم به منظور یادگیری و با هدف آموزش دیدن به تماشای سریالهای شبکه جم میپردازند. در حقیقت این انگیزه، شامل استفاده از ماهواره با هدف یادگیری و دریافت اطلاعاتی است که اطلاعات فرد را درباره موضوع یا موضوعاتی افزایش دهد.
– انگیزه تسهیل تعامل اجتماعی: منظور از این انگیزه این است که افراد با تماشای برنامه ماهوارهای به دنبال توسعه روابط شخصی خود با دیگر افراد جامعه هستند. این انگیزه با هدف افزایش ارتباطات میان فردی مخاطب با دیگر افراد جامعه (ارتباطات شخصی فرد با خانواده و دیگر آشنایان و دوستان) ارتباط دارد.
– انگیزه کسب پرستیژ اجتماعی: این انگیزه ناظر بر استفاده از ماهواره با هدف اعتماد به نفس، هویت شخصی و احساس قدرت در مخاطب مرتبط است.
– انگیزه فرار از واقعیات روزمره: این انگیزه ناظر بر جنبه سرگرمکنندگی ماهواره میباشد. در این انگیزه فرد مخاطب هدفی جز سرگرم شدن و غفلت از دنیای واقعی ندارد. این انگیزه ناظر بر فرار مخاطب از دنیای واقعی و پناه بردن به دنیای خیالی تلویزیون است.

1-6-مفاهیم پژوهش
– قرائت: در این پژوهش منظور از قرائت نحوه تفسیر و رمزگشایی افراد از پیامهای رسانهای است. در حقیقت قرائت، مشتمل بر نحوه تفسیر، پیشزمینههای اجتماعی، نوع نگاه، نحوه ادراک و اموری از این قبیل است که نوع نگاه فرد به پیامهای رسانهای را تعیین میکند.
– هژمونی: هژمونی یعنی تولید رضایت و اجماع فرهنگی. به عبارت دیگر هژمونی به معنای نوعی رضایت خود خواسته و خودانگیخته است. در حقیقت هژمونی شکلگیری نظامی از باورها و ارزشهای حامی طبقه حاکم و رخنه کردن آن به درون کل جامعه است(میلنر، براویت، 1390: 323). برخلاف ایدئولوژی که حالتی از بالا به پایین، زورمندانه و همراه فریب دارد، هژمونی آنچنان در تمام ابعاد زندگی روزمرهی انسانها تنیده میشود که در قالب عقل سلیم در میآید. مجموعهای از عرف، عادات، راه رفتن، حرف زدن، سلیقه، رسوم و غیره همگی میتوانند قالبی هژمونیک داشته باشند و افراد متوجه نشوند که در سیطرهی هژمونی قرار دارند. هژمونی دارای بعدی فرهنگی است.در حقیقت گرامشی معتقد است که هژمونی ترکیبی از سلطه و مقاومت است ( راثی تهرانی، 1388: 104).
– زندگی روزمره: زندگی روزمره مفهومی جدید در ادبیات علوم اجتماعی نیست. بسیاری از دانشمندان علوم اجتماعی به نحوی از انحا به موضوع و مساله زندگی روز مره توجه نشان داده اند . اگر چه همواره به طور مستقیم واژه زندگی روز مره به کار برده نشد . اما این مفهوم در قالب های دیگری نیز چون (( فرهنگ توده )) و (( فرهنگ عامه پسند )) به طور گسترده استفاده شده است . البته بار معنایی مفهوم زندگی روز مره تا اندازه زیادی با سایر مفاهیمی که ذکر شده است متفاوت است. برای مثال درک زندگی روزمره در قالب مفهوم فرهنگ توده، نگرشی انفعالی ر

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره مطالعات فرهنگی، استفاده و رضامندی، مکتب فرانکفورت، عامل اجتماعی Next Entries پایان نامه ارشد درباره مطالعات فرهنگی، استفاده و رضامندی، ارتباط جمعی، عامل اجتماعی