پایان نامه ارشد درباره زنجیره تأمین، مزیت رقابتی، اعتماد متقابل، کیفیت اطلاعات

دانلود پایان نامه ارشد

قابلیت‌های سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین تبدیل به یک مزیت رقابتی برای سازمان شوند. تا به این سؤال اساسی پاسخ داده شود که آیا قابلیت‌های سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین بر مزیت رقابتی شرکت‌ها تأثیرگذار است یا خیر.

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش
شرکت‌ها همواره درصدد بوده‌اند که مزیت رقابتی‌شان را برای افزایش سودآوری و سهم بازار ارتقاء دهند (zhang, 2011). هر سازماني، اعم از شرکت‌های بزرگ، شرکت‌های دولتي، يا کسب ‌و کارهای كوچك می‌خواهند خواسته‌های مشتريان و سهامداران گوناگون را برآورده سازند. بنابراين نيازمند مواد، تجهيزات، تسهيلات و تأمین‌کنندگانی از سازمان‌های ديگر هستند و عمل كرد يك سازمان به‌وسیله فعالیت‌های ساير سازمان‌هایی كه تشكيل زنجيره تأمين می‌دهند، تحت تأثير قرار می‌گیرد. كارايي و اثربخشي هر سازماني، حاصل عملكرد مديريت و ساختار زنجيره تأمين آن سازمان است. رمز بقاي سازمان‌های امروزي در درك و شناخت نياز مشتريان و پاسخگويي سريع به اين نيازها نهفته است (رحمان سرشت و افسر، 1387).
ازآنجایی‌که عملاً به‌وسیله مديريت زنجيره تأمين مناسب می‌توان قابليت سودآوری حال و آینده يك مؤسسه را افزايش داد، مديريت زنجيره تأمين براي يك شرکت مهم است (گيوريان و ديندار فركوش، 1390).
سه عامل موجب شده تا مديريت زنجيره تأمين به‌صورت جدي دنبال شود: (گيوريان و ديندار فركوش، 1390)
1- انقلاب اطلاعات
2- تقاضاي مشتريان در جهت خريد كالاي باکیفیت و هزینه كمتر كه به‌موقع تحويل شود و خدمات بعد از فروش بهتري داشته باشد.
3- ضرورت ارتباطات وسیع‌تر بين سازمان‌های درگير در فعاليت رقابتي.
با توجه به مطالبه فوق و وجود نیروی انسانی جوان و با سطح تحصیلات بالا و نرخ بالای بیکاری در استان گیلان و محدودیت در جذب نیروی انسانی در بخش کشاورزی و همچنین عدم وجود زیرساخت‌های مناسب در بخش خدمات اهمیت بخش صنعت در این استان دوچندان می‌شود. با توجه به این نکات و مدنظر قرار داشتن این نکته که اکثر واحدهای تولیدی استان از نوع واحدهای کوچک و متوسط و با ویژگی‌های خاصه این نوع بنگاه‌ها هستند ضروری است تا تحقیقی جهت شناسایی مزیت‌های رقابتی پایدار از طریق سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین به عمل آید تا بتواند با ارائه پیشنهادهای کاربردی در جهت بهبود وضع، رشد و ارتفاع صنایع تولیدی کوچک و متوسط استان گیلان کارساز باشد.

1-4- اهداف پژوهش
هدف از این پژوهش بررسی تأثیر قابلیت سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین بر مزیت رقابتی می‌باشد. لذا قصد داریم تأثیر قابلیت سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین را بر مزیت رقابتی بسنجیم. ابعاد قابلیت‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین در این تحقیق عبارت‌اند از: ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی (IOISC) و صلاحیت رابطه‌ای بین سازمانی (IORC). چارچوب تحقیقاتی و نتایج تجربی این تحقیق، می‌تواند نقش قابلیت‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین را پررنگ‌تر از قبل ‌کند. مشخصاً موارد زیر در این تحقیق بررسی می‌شوند:
1- سنجش تأثیر قابلیت سیستم اطلاعات بین سازمانی بر اعتماد متقابل بین شرکت‌ها
2- سنجش تأثیر قابلیت سیستم اطلاعات بین سازمانی بر کیفیت اطلاعات بین شرکت‌ها
3- سنجش تأثیر اعتماد متقابل بر کیفیت اطلاعات بین شرکت‌ها
4- سنجش تأثیر اعتماد متقابل بر مزیت رقابتی شرکت‌ها
5- سنجش تأثیر کیفیت اطلاعات بر مزیت رقابتی شرکت‌ها

1-5- چارچوب مفهومی تحقیق
چارچوب مفهومی، مبنایی است که طرح کلی پژوهش بر آن استوار است. این چارچوب، شبکه‌ای از روابط بین متغیرهایی است که بر اساس نتایج مصاحبه‌ها، مشاهدات و یا بررسی پیشینه‌ی پژوهش، شناسایی‌شده‌اند (دانایی فر و همکاران 1392).
مدل مفهومی پژوهش حاضر در شکل 1-1 به تصویر کشیده شده است. در این مدل مزیت رقابتی متغیر وابسته، ظرفیت سیستم‌های اطلاعاتی بین سازمانی زنجیره تأمین متغیر مستقل و اعتماد متقابل و کیفیت اطلاعات متغیر میانجی می‌باشد. این مدل برای اولین بار در صنایع تولیدی کوچک و متوسط شهر صنعتی رشت اجرا می‌گردد تا بتوان از نتایج حاصل از آن برای بهبود مزیت رقابتی شرکت‌ها استفاده نمود.

شکل 1-1 مدل مفهومی پژوهش (مدل تعدیل‌شده هی یان،2014)

1-6- فرضیه‌های پژوهش
وقتی متغیرهای مهم و روابط بین آن‌ها از طریق استدلال منطقی در چارچوب مفهومی جای‌داده شد، می‌توان آن روابط را مورد آزمون قرارداد تا مشخص شود که آیا این روابط در عالم واقعیت، وجود دارد یا خیر؟ با آزمودن این روابط از طریق تحلیل آماری مناسب اطلاعات معتبر و موثقی در مورد این‌که چه روابطی بین متغیرهای عمل‌کننده در وضعیت مشکل‌زا وجود دارد به دست می‌آوریم. نتایج این آزمون‌ها رهنمودهایی در مورد حل مسئله ارائه می‌دهد. تنظیم چنین عباراتی، تدوین فرضیه‌ها نامیده می‌شود (دانایی فر و همکاران، 1392).
با توجه به مطالب فوق فرضیه‌های این تحقیق عبارت‌اند از:
فرضیه 1- ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی بر اعتماد متقابل بین شرکت‌ها تأثیر مثبت دارد.
فرضیه 2- ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی بر کیفیت اطلاعات بین شرکت‌ها تأثیر مثبت دارد.
فرضیه 3- اعتماد متقابل بر کیفیت اطلاعات تأثیر مثبت دارد.
فرضیه-4- اعتماد متقابل بر مزیت رقابتی تأثیر مثبت دارد.
فرضیه 5- کیفیت اطلاعات بر مزیت رقابتی تأثیر مثبت دارد.

1-7- تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش
هرگاه در تعریف یک مفهوم یا سازه، از سایر مفاهیم و سازه‌ها استفاده شود، آن را تعریف مفهومی می‌گویند (ساده، 1375). تعریف مفهومی، همان شرح‌هایی هستند که معمولاً در فرهنگ واژه‌ها آورده می‌شوند (lary, 2002)؛ و منظور از عملیاتی کردن، قابل‌مشاهده ساختن یک تئوری و پیش‌بینی روش‌های اندازه‌گیری آن است (خاکی، 1387). با توجه به این تعاریف، تعریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای تحقیق به شرح زیر است:

1-7-1- تعریف مفهومی متغیرها
1-7-1-1- مزیت رقابتی
مزيت رقابتي توانايي شرکت‌ها در جذب نظر مشتريان نسبت به رقبا، با تکیه‌بر قابلیت‌ها و ظرفیت‌های سازماني است (Barney, 1991).
با توجه به اينكه مفهوم مزيت رقابتي برخاسته از مفاهيم مديريت استراتژيك می‌باشد، می‌توان گفت كه مزيت رقابتي حاصل يك فرايند پويا و مستمري است كه با در نظر داشتن موقعيت خارجي و داخلي سازمان، از منابع سازمان نشاءت می‌گیرد و به‌واسطه توانايي به‌کارگیری درست اين منابع، قابلیت‌هایی به وجود می‌آیند كه بهره‌گیری از اين قابلیت‌ها مزیت‌های رقابتي را براي سازمان به ارمغان می‌آورند (آقازاده و اسفيداني، 1387).
در این پژوهش، مزیت رقابتی یک شرکت سه پیامد عملکردی را شامل می‌شود. مورد اول انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین است که یک پیامد اجرایی بین سازمانی واسط است. دو نتیجه دیگر عملی در سطح شرکت عبارت‌اند از پاسخگویی به مشتری و بهای تمام‌شده محصول (Hee Youn et al, 2014). تعریف هر یک از ابعاد فوق الا شاره به شرح زیر است:

1-7-1-1-1- انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین
انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین، توانمندی شرکت برای انطباق مؤثر و پاسخگویی به تغییرات بازار می‌باشد (Hee Youn et al, 2014).

1-7-1-1-2- پاسخگویی به مشتری
در این پژوهش پاسخگویی به مشتری توانایی یک شرکت مرکزی برای پاسخگویی به نیازهای مشتریان به‌صورت به زمانمند می‌باشد (Hee Youn et al, 2014).

1-7-1-1-3- بهای تمام‌شده محصول
حسابداران بهای تمام‌شده را منابع مصرف‌شده (فدا شده) برای رسیدن به یک هدف خاص تعریف می‌کنند (مقدم و عیوضی حشمت، 1389).

1-7-1-2- قابلیت‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین
قابلیت‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین را این‌طور تعریف می‌کنیم: توانایی یک شرکت مرکزی برای شناسایی، بهره‌کشی و تجمیع اطلاعات داخلی و خارجی جهت تسهیل فعالیت‌های اشتراک اطلاعات بین شرکای زنجیره تأمین و توسعه صلاحیت رابطه‌ای بین سازمانی (Hee Youn et al, 2014).
در این پژوهش بر روی دو جنبه از قابلیت‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین تمرکز شده است که عبارت‌اند از: ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی و صلاحیت رابطه‌ای بین سازمانی.
تعریف هر یک از ابعاد فوق الا شاره به شرح زیر است:

1-7-1-2-1- ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی
ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی یک سیستم اطلاعاتی خودکار است که بین دو یا چند شرکت مشترک است (Hee Youn et al, 2014). در این پژوهش ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی از ابعاد ظرفیت پرسنلی/رهبری سیستم‌های اطلاعاتی و ظرفیت برنامه‌ریزی استراتژیک سیستم‌های اطلاعاتی تشکیل‌شده است که تعریف آن‌ها به شرح زیر است:

1-7-1-2-1-1- ظرفیت پرسنلی/ رهبری سیستم‌های اطلاعاتی
ظرفیت پرسنلی/رهبری سیستم‌های اطلاعاتی دربرگیرنده‌ی موارد زیر است زیر است:
مدیر فناوری اطلاعات باید شناخت مناسبی از ماهیت كسب‌وكار اصلی سازمان یا شركت مطبوع خود داشته باشد. (نوعی پور، 1383) همچنين با توجه به اينكه حمايت رهبري نقش مهمي در شکل‌دهی ارزش‌ها و دیدگاه‌های سازماني بازي می‌کند، درك رهبر از منافع خاص به اشتراک‌گذاری اطلاعات به همسوسازي استراتژي تسهيم اطلاعات با استراتژي کسب ‌و کار، كسب منابع موردنیاز براي پیاده‌سازی موفق به اشتراک‌گذاری اطلاعات و ايجاد فرهنگ مشاركتي حامي آن كمك می‌کند (صفری و همکاران، 1391). همچنین پرسنل فناوری اطلاعات، سطح آموزشی اعضای تیم فناوری اطلاعات، تأثیربخشی تشکیل تیم فناوری اطلاعات و صلاحیت کسب ‌و کار ایشان را شامل می‌شود. این مؤلفه‌ها پرسنلی فناوری اطلاعات از اهمیت بسزایی در شرکت‌ها برخوردارند چراکه سطح بالایی از تسهیم اطلاعات در زنجیره عرضه را شامل می‌شوند (Hee Youn et al, 2014).

1-7-1-2-1-2- ظرفیت برنامه‌ریزی استراتژیک سیستم‌های اطلاعاتی
ظرفیت برنامه‌ریزی سیستم‌های اطلاعاتی در سطح استراتژیک، طراحی یک شبکه زنجیره تأمین و حفظ روابط میان اعضای زنجیره تأمین را در برمی‌گیرد (Hee Youn et al, 2014).

1-7-1-2-2- صلاحیت رابطه‌ای بین سازمانی
صلاحیت رابطه‌ای بین سازمانی به‌منزله توانایی هماهنگ یک شرکت برای رسیدن به نتایج تسهیم تعاملی بین شرکای زنجیره تأمین تعریف می‌گردد (Hee Youn et al, 2014). صلاحیت رابطه‌ای بین سازمانی، از ابعاد اعتماد متقابل و کیفیت اطلاعات تشکیل‌شده است که تعریف آن‌ها به شرح زیر است:

1-7-1-2-2-1-اعتماد متقابل
در مقوله روابط بين سازماني، اعتماد متقابل به منزله انتظارات شركت در خصوص مسئوليت هاي شركت ديگر و رفتارها يا ارزشهاي اخلاقي تحت احتمال رفتارهاي فرصت طلبانه تعريف ميشود (Hee Youn et al, 2014).

1-7-1-2-2-2-کیفیت اطلاعات
کیفیت اطلاعات زمانی حاصل می‌شود که یک شرکت مرکزی و شرکای زنجیره تأمین آن، اطلاعات استراتژیک و عملی را در روابطی مطمئن به اشتراک بگذارند (Hee Youn et al, 2014).

1-7-2- تعریف عملیاتی متغیرها
1-7-2-1- مزیت رقابتی
در این پژوهش، مزیت رقابتی شامل ابعاد انعطاف‌پذیری زنجیره تأمین، پاسخگویی به مشتری و بهای تمام‌شده محصول است که به‌وسیله پرسش‌نامه با طیف لیکرت 7 گویه ای و با سؤال از مدیران و کارشناسان شرکت‌های تولیدی شهر صنعتی رشت سنجیده می‌شود.

1-7-2-2- قابلیت‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین
در این پژوهش بر روی دو جنبه از قابلیت‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین تمرکز شده است که عبارت‌اند از: ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی و صلاحیت رابطه‌ای بین سازمانی
ظرفیت سیستم اطلاعات بین سازمانی از ابعاد ظرفیت پرسنلی/رهبری سیستم‌های اطلاعاتی و ظرفیت برنامه‌ریزی استراتژیک سیستم‌های اطلاعاتی تشکیل‌شده است؛ و صلاحیت رابطه‌ای بین سازمانی، از ابعاد اعتماد متقابل و کیفیت اطلاعات تشکیل‌شده است؛ که به‌وسیله پرسش‌نامه با طیف لیکرت 7 گویه ای و با سؤال از مدیران و کارشناسان شرکت‌های تولیدی شهر صنعتی رشت سنجیده می‌شود.

1-8- قلمرو پژوهش
قلمرو تحقیق حاضر را می‌توان از سه منظر موردتوجه قرارداد:
الف- قلمرو موضوعی:
قلمرو موضوعی پژوهش حاضر حول محور مدیریت زنجیره تأمین و با تمرکز بر روی سیستم‌های اطلاعاتی زنجیره تأمین می‌باشد.
ب- قلمرو مکانی:
جامعه آماری این پژوهش صنایع تولیدی کوچک و متوس

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره زنجیره تأمین، مزیت رقابتی، کیفیت اطلاعات، اعتماد متقابل Next Entries پایان نامه ارشد درباره مزیت رقابتی، منابع سازمان، رهبری هزینه، مزیت رقابتی پایدار