پایان نامه ارشد درباره توافق ژنو، خاورمیانه، انقلاب اسلامی، صهیونیستی

دانلود پایان نامه ارشد

ها
آغاز اجرای گام اول و لغو شدن برخی تحریم ها، آغازی بر ایجاد شکاف در دیوار تحریم هاست. این مسئله مورد اذعان غربی ها هم است. تحلیل جاری در غرب این است که رژیم تحریم ها علیه ایران، با این توافق شکاف برداشته است.
شکاف اجماع بین المللی علیه ایران
بر هیچ کس پوشیده نیست که اجماع علیه ایران روزبه روز در حال افزایش بود و با این توافق شکسته شد. جمع زیادی از کشورها و نهادهای بین المللی حسن نیت کشورمان برای حل و فصل موضوع را درک کردند و شکافی بین کشورهای غربی برای تداوم سیاست اعمال فشار علیه کشورمان ایجاد شد. (دریایی، 1392، 231)
علاقه کشورهای غربی برای گسترش رابطه با ایران
پس از مذاکرات، با افزایش تمایل غرب برای تعامل با ایران روبه رو هستیم. در این زمینه می توان به سفر دو هیات پارلمانی اروپایی و وزیر خارجه ایتالیا و سوئد به ایران و برنامه سفر تعداد زیادی از هیات های سیاسی و اقتصادی کشورهای اروپایی به کشورمان اشاره کرد. در واقع نفس تغییر رهیافت کشورهای غربی نسبت به ایران با اهمیت است. (همان، 232)
در اینجا پس از بررسی موارد خوش بینانهی سیاسی که در این توافق رخ داده یا انتظار رخ دادنش می رود، احتمالات و رخدادهای منفی که عدهای معتقد به آن هستند نیز، آورده می شود. البته لازم به توضیح است که در فصل نتیجه گیری به طور مفصل این نظریات مقایسه و از سوی پژوهشگر ارائه خواهد گردید.
تغییر نگرش جامعه ایران نسبت به ایده های اساسی انقلاب اسلامی
توجه به نیروی اقتصادی و همچنین ایدئولوژی در معادلات قدرت بین کشورها، می تواند مفاهیمی راهگشا برای تحلیل تحریم های آمریکا و انتظارات نظام لیبرال سرمایه داری برای مواجهه با انقلاب اسلامی و جمهوری اسلامی ایران باشد. در واقع غرب با استفاده از تحریم ها درصدد فائق آمدن بر ایده انقلاب اسلامی است. لذا انتظار می رود که آثار تحریم ها بر مقبولیت و کارآمدی ایده های اساسی انقلاب اسلامی متمرکز شود و گرایش به ایده هایی چون استقلال، (اقتصادی، سیاسی و فرهنگی)، آزادی (در سایه فرهنگ اسلامی ـ ایرانی)، استکبار ستیزی، اسلام سیاسی و … را در جامعه ایران به حداقل ممکن رسانده تا امکان ضربه های بیشتری به جمهوری اسلامی فراهم گردد. استقلال طلبی که در شعارهای انقلابی مردم، نمود عینی داشته و در شعارهای دیگری چون نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی و … نیز مورد تصریح رهبران انقلاب قرار گرفته، یکی از اجزای گفتمان انقلاب محسوب می شود. در نتیجه هر عمل،گفتار و اندیشهای که درصدد تضعیف این ایده، یعنی استقلال از شرق و غرب برآید در واقع در راستای تضعیف قدرت جمهوری اسلامی است (حسینی، 2013).
تاثیرات توافق ژنو بر اوضاع خاورمیانه
توافق میان ایران و کشورهای 1+5 در ژنو بر سر فعالیت های هسته ای ایران در ماه نوامبر، توجه بسیاری از کارشناسان روابط بین الملل را برانگیخته است. این توافق از جنبه های گوناگون مورد بررسی قرار گرفته است.تمرکز سیاست شناسان ایرانی بیشتر به جنبه های تاثیرگذار این توافق بر عرصه منافع ملی بوده است تحلیل گران غربی به ویژه آمریکایی ها نیز مقالات و یادداشت های متعددی را حول این توافق موقت نگاشته اند. آنها نیز از زاویه منافع خود به این توافق می نگرند. برخی از آنها معتقدند که امکان آن بود تا توافق بهتری با ایران امضا نمود تا منافع آمریکا به طور حداکثری تامین گردد ولی تعداد بیشتری بر این نظرند که در شرایط کنونی، توافق حاصل شده بهترین توافق ممکن بود که منافع دو طرف را تامین می کرد (دهقانی فیروز آبادی، 1393، 4 )
ایران کشوری تاثیرگذار در منطقه خاورمیانه محسوب می شود قدرت و تاثیرگذاری ایران در تحولات خاورمیانه تا حدی است که جامعه بین الملل نمی تواند نقش ایران را در این تحولات نادیده انگارد ایران علاوه بر داشتن مولفه های قدرت داخلی، دارای نفوذ قابل توجهی در کشورهای عراق، سوریه، لبنان، افغانستان و بحرین است. این بدین معناست حل بسیاری از مشکلات منطقه بدون در نظر گرفتن نقش ایران امکان پذیر نیست. ناآرامی های سوریه نیز از جمله مسائل مهم منطقه ای در خاورمیانه است که ایران نیز در آن ذی نفع محسوب می شود. در همین راستا برای حل مشکل سوریه بارها از ایران بحث شده و تاکنون نیز وزیر امور خارجه ایران چندین مرتبه با اخضر ابراهیمی فرستاده ویژه دبیر کل سازمان ملل در سوریه دیدار داشته است. (همان)
توافق هسته ای 1+5 با ایران را می توان به نوعی به رسمیت شناختن نقش منطقه ای ایران دانست زیرا غرب به این نتیجه رسیده بود که نمی تواند از نقش ایران در امور منطقه ای چشم پوشی کند. برخی از کارشناسان غربی و عربی معتقدند که 1+5 در قبال توافق هسته ای با ایران، دست ایران را در امور منطقه ای بازگذاشته اند این امر به ویژه باعث نگرانی عربستان از افزایش قدرت ایران در امور منطقه ای گشته است.
در عرصه داخلی نیز با رفع تحریم ها وضعیت اقتصادی بهبود می یابد انتظار می رود با توافق جامع هسته ای صادرات نفت به میزان بیش از تحریم ها باز گردد. علاوه بر این مشکلات ایران در گشایش خطوط اعتباری مرتفع می گردد و از سوی دیگر موانع سرمایه گذاری خارجی در ایران کاهش می یابد مجموعه این عوامل باعث می شود تا قدرت اقتصادی ایران افزایش یابد. از سوی دیگر این رونق اقتصادی باعث بهبود وضعیت عیشت مردم ایران می شود که رضایتمندی بیشتر مردم از دولت را در پی خواهد داشت. این نیز به نوبه خود می تواند به عنوان یکی از عوامل قدرت ملی در نظر گرفته شود. به طور خلاصه می توان گفت که این توافق باعث افزایش قدرت ملی ایران و در نتیجه افزایش نقش منطقه ای ایران می گردد.
عربستان
عربستان سعودی از جمله بازیگرانی است که از وضعیت پیش آمده پس از توافق ژنو خشنود نیست و چشم انداز آینده اوضاع خاورمیانه نیز در راستای منافع این کشور نمی باشد. این ناخشنودی تا حدی است که برخی تحلیل گران از دست پنهان عربستان و نقش منفی این کشور در توافق ژنو سخن گفته اند. این دیدگاه بدین دلیل است که عربستان بازی سیاسی ملی ایران و خود رابرد و باخت تعریف می کند. بردو باخت بدین معناست که عربستان ایران را رقیب خود منطقه می بیند و قدرت یابی و افزایش نقش ایران در تحولات منطقه ای را به عنوان تهدیدی علیه متقاطع خود برمی شمارد. به همین علت روابط عربستان در پی تماس های ایالات متحده با ایران در اجلاس شصت و نهم ملل متحد، با امریکا به سردی گرایید. تنش میان این دو با قطعنامه 3118 شورای امنیت که خواستار نابودی سلاح های شیمیایی سوریه بود و گزینه حمله نظامی به این کشور توسط امریکا را حذف کرد. بیشتر شد. عربستان خواستار سرنگونی دولت بشار اسد در سوریه بود و گزینه حمله نظامی به سلاح های شیمیایی علیه مردم خود استفاده کرده است و اسد یک جنایت کار جنگی است. در پاسخ به این قطعنامه شورای امنیت عربستان از قبول کرسی غیر دائم شورای امنیت به علت ناکارآمدی این شورا امتناع نمود. عربستان نه تنها خواهان حمله نظامی به سوریه بود بلکه معتقدات که اسید یک جنایت کار جنگی است و باید در دادگاههای بین المللی محاکمه شود. نهایتاً توافق هسته ای غرب و ایران آخرین مرحله تنش در روابط امریکا و عربستان محسوب می گردد. عربستان همان گونه که ذکر آن رفت ایران را تهدیدی در همسایگی خویش می بیند که ایالات متحده دست به توافق با آن دشمن زده است. امریکا از لحاظ عربستان سعودی متحدی غیر قابل اطمینان است چراکه این کشور در انقلاب مصر، مبارک متحد سی ساله خود را تنها گذاشته بود و تکرای چنین سناریویی برای عربستان نیز از نگاه سعودی ها محتمل می نمود این بی اعتمادی با سفر منطقه ای کری و دیدارهای وی نیز مرتفع نشد و اوباما شخصاً در مکالمه تلفنی با ملک عبدالله سعی کرد وی را درباره پیامدهای توافق ژنو و عدم تاثیر منفی آن بر روابط امریکا ـ عربستان قانع کند. این در حالیست که وزیر خارجه ایران در سفر به کشورهای قطر، کویت، عمان و امارات بارها تاکید کرد که توافق هسته ای ایران با کشورهای نه تنها تهدیدی برای کشورهای منطقه نیست بلکه ثبات و امنیت بیشتر در خاورمیانه ارمغان این توافق برای کشورهای منطقه 1+5 خواهد بود. دکتر ظریف از آمادگی ایران برای گسترش همکاری ها با عربستان در جهت افزایش ثبات برای مردم منطقه صحبت کرد که این موضع در برابر شروط عربستان برای عادی سازی روابط خود با ایران مواجه شد. این امر بدین سبب است که سعودی ها خواستار بازیگری حداکثر در امور منطقه ای هستند و هر گونه افزایش بازیگری توسط جمهوری اسلامی ایران را تهدیدی مستقیم علیه منافع خود تلقی می کنند، هر چند این بازیگری در راستای افزایش ثبات منطقه ای باشد که خود عربستان نیز از آن منتفع می گردد. عربستان شطرنج سیاسی خود را با ایران به گونه ای تعریف کرده است که برد ایران مترادف با باخت عربستان تعریف می شود و امکان برد همزمان دو بازیگر دراین عرصه منتفی است. این واکنش های منفی ذکر شده در قبال توافق ژنو حاکی از افول جایگاه منطقه ای عربستان پیش از این توافق است.
رژیم صهیونیستی
نتانیاهو نخست وزیر رژیم صهیونیستی توافق صورت پذیرفته میان ایران و 1+5 اشتباهی تاریخی دانست. وی معتقد به برخورد شدیدتر با ایران از سوی جامعه بین المللی است. در صورت انجام توافق اسرائیل خواهان توافقی بود که نه تنها فعالیت های هسته ای ایران را متوقف کند هسته ای بارها تهدید کرده بود که تاسیسات هسته ای ایران را مورد حملات هوایی قرار می دهد. نتانیاهو محدوده زمانی برای رسیدن ایران به بمب هسته ای را مشخص کرده و این را خط قرمز اسرائیل اعلام نموده بود که از سوی این کشور پذیرفته نیست این اظهارات در حالیست که تاکنون آژانس بین المللی انرژی هسته ای هیچ گونه انحرافی را در برنامه هسته ایران گزارش نکرده است در نیز نپیوسته است. این رژیم همواره سعی کرده است با ارائه تصویری NPT حالی که اسرائیل خود دارای سلاح هسته ای است و به معاهده منفی از جمهوری اسلامی ایارن کشورهان را به عنوان تهدیدی برای منطقه و جامعه بین الملل معرفی کند. به بیان دیگر می توان گفت این رژیم با فرافکنی و کمک به ایران هراسی در پی آن است که نظامات خود علیه مردم فلسطین نادیده گرفته شود آیا فعالیتهای صلح آمیز هسته ای ایران تهدیدی علیه امنیت اسرائیل است؟ اگر فعالیت های صلح آمیز هسته ای ایران را عاملی برای پیشرفت کشور بدانیم که باعث ارتقای جایگاه ایران به عنوان محور مقاومت می شود. آنگاه برنامه هسته ای ایران مسلماً تهدیدی توسط رژیم صهیونیستی تلقی می گردد رژیم اسرائیل در پی آن است تا جمهوری اسلامی ایران را در انزوای بین المللی فرو برد. انجام چنین توافقی نشان داد که ایران با کشورهای بزرگ جهان تعامل دارد و این کشورها نیز حق ایران برای ادامه فعالیت های هسته ای را به رسمیت شناخته اند. این توافق که در گام نهایی حذف تمام تحریم های بین المللی علیه ایران را در پی خواهد داشت، می تواند مقدمه ای برای گسترش روابط ایران با کشورهای جهان باشد. بدین جهت بود که اسرائیل پیش از انجام این توافق تلاش بسیاری نمود تا ازانجام آن جلوگیری نماید. از نمونه این تلاش ها می توان به کارشکنی «فابیوس» وزیر خارجه فرانسه در ژنو 2 و سفر اولاند به تل آویو قبل از ژنو 3 اشاره کرد که مقامات فرانسوی از تعهد خود برای حفظ منافع اسرائیل سخن گفته بودند.
از سوی دیگر توافق ژنو باعث نزدیکی مواضع اسرائیل و عربستان با محور مقابله با ایران شده است. این نزدیکی تا جایی پیش رفت که نتانیاهو اعلام کرد اظهارات مقامات عربستان همان مواضع اسرائیل است که از زبان سعودی های بیان می شود. برخی رسانه ها حتی از تماس های مخفی عربستان و اسرائیل نام برده اند.
ولی برخی مقامات اسرائیل این توافق را در نهایت در راستای منافع ملی اسرائیل ارزیابی کرده اند و شاهد شکافی بین مواضع مقامات اسرائیلی بودیم (6) طبق تحلیل این طیف از اسرائیلی ها که سازمان اطلاعات اسرائیل نیز جزء آنها می باشد توافق هسته ای باعث محدود کردن قدرت هسته ایران می شود و خطر ایران برای اسرائیل را حداقل در

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره توافق ژنو، قدرت یابی، نظام بین الملل، سیاست جهانی Next Entries پایان نامه ارشد درباره خاورمیانه، ایالات متحده، توافق ژنو، اتحادیه اروپا