پایان نامه ارشد درباره توافق ژنو، ایالات متحده، ابعاد حقوقی، تاثیرپذیری

دانلود پایان نامه ارشد

جمهوری اسلامی و تاثیرپذیری دولت های دهم و یازدهم از این موضوع، مشخص شده است که یکی از دلایل این تاثیرپذیری، وابستگی یک طرفه ایران به فروش نفت و درآمدهای ارزی حاصل از آن بود. در حالی که تصور کارشناسان مسائل استراتژیک و اقتصادی این بود که وابستگی بین ایران و غرب، دو طرفه بوده و غرب نیز برای تامین انرژی خود، آن هم در بحران مالی اروپا و آمریکا به نفت ما وابسته است. دلایلی همچون مرقوم به صرفه نبودن استخراج نفت از منابع نفتی آمریکا و عدم توان کشورهایی چون عربستان در تامین نیاز بازار جهانی نفت در صورت عدم حضور نفت ایران در بازار، از دلایل مربوط به این ادعا و اندیشه بود. ضمن آنکه بلوکه شدن دارایی ها حاصل از فروش نفت در خارج از کشور، مسئلهای بود که مورد توجه و پیش بینی قرار نگرفته بود؛ زیرا القا می شود که ما به سیستم مالی جهانی و غرب وابسته نیستیم به طوری که، علی رغم پیش بینی تحریم های جدی علیه سیستم بانکی ایران، تدبیری از سوی دولت دهم برای ورود ارز یا مابه ازای آن به صورت طلا به کشور اندیشیده نشد. بدیهی است که مفروض تمام طرفداران تحریم اقتصادی، وابستگی اقتصادی است در نتیجه اقدام و تلاش غربی ها برای تحریم ایران، نشان از وابستگی اقتصاد ایران به سیستم مالی و تجاری غرب دارد. در واقع آنچه که به آن معتقدیم، این است که غربی ها با وابسته کردن اقتضا و ایران به خوددر دولت های پیشین، سعی نمودند تا پایههای استقلال اقتصادی و نیز فرهنگی جامعه ایران را (چه در حوزه مصرف و چه در حوزه تولید) سست نموده و با چنین تحریم هایی امکان فروپاشی ساختارهای اجتماعی قدرت و امنیت در ایران را فراهم نمایند. با این هدف گزاری، حتی اگر مذاکرات دولت یازدهم با 1+5 منجر به آشتی با غرب نشود، این پیام را به عموم مردم ایران می رساند که بخشی از حاکمیت قائل به وابستگی به غرب هستند و رفع تمام مشکلات را در تعامل با غرب می دانند. در واقع تحریم های کنونی تلاشی است برای برداشتن محصولی که سالها توسط غرب در زمینه اجتماعی ایران گذارده شده است، تا هر چه بیشتر جامعه ایرانی را از اندیشه استقلال اقتصادی دور نماید. غرب با اعمال تحریم ها از یکسو و وابسته نمودن جامعه ایران در مصرف گرایی و سبک زندگی به الگوهای غربی از دیگر سو تلاش نموده تا آسیب پذیری ساختارهای اجتماعی ایران در برابر جنگ اقتصادی را افزایش دهد. با این اوصاف علاقه غرب به مذاکره با جمهوری اسلامی ایران و تلاش جهت گره زدن تحریمها به مذاکرات هستهای، نشان از برنامهای حساب شده برای زیر سؤال بردن ایده استقلال اقتصادی در جامعه ایران دارد. (همان)
ج) تاثیرات توافق ژنو بر برنامه هسته ای ایران
حال با توجه به مطالب پیش گفته با مروری اجمالی بر متن توافق ژنو، می توان تاثیرات این توافق را بر برنامه هسته ای ایران به شرح زیر عنوان نمود.
الف) غنی سازی اورانیوم به سطح بالاتر از 5 درصد کاملاً متوقف می شود.
ب) 196 کیلوگرم مواد 20 درصد غنی سازی شده در ایران خنثی می شود؛ با این تفاوت که نیمی از آن قابل غنی سازی مجدد است و نیمی از آن قابلیت غنی سازی مجدد را نیز ندارد.
ج) فعالیت در اراک و نطنز و فردو به هیچ عنوان نباید گسترش یابد.
د) در نظر هیچ ماشین جدیدی نصب نشود.
هـ) ماشین های جدید نصب شده ولی فعال نشده، فعال نشود.
و)ماشین های خراب در فردو و نطنز صرفاً با ماشین هایی از همان نوع جایگزین شود.
ز) چهار آبشار موجود در فردو، اورانیوم را فقط تا سقف 5 درصد غنی سازی کند.
ح) دوازده آبشار دیگر در فردو فعال نشود.
1- به پیوست شماره یک (متن توافق ژنو ) مراجعه شود.
ط) در فردو ارتباطی بین آبشارها برقرار نشود.
ی) در اراک آب سنگین به تاسیسات حمل نمی شود.
ک) هیچ نوع فعالیت بازفرآوری انجام نمی شود.
ل) هیچ نوع تاسیسات بازفرآوری ساخته نمی شود.
م) رآکتور اراک سوخت گذاری نمی شود.
ن) سوخت جدید برای رآکتور اراک تولید نمی شود.
ت) سوخت «تولید شده» برای رآکتور اراک «تست» نمی شود.
خ) موارد 5 درصد بیش از 10 هزار کیلوی فعلی که در آینده تولید می شود، اکسید (بی اثر) خواهد شد.
ذ) اطلاعات مربوط به طرح و نقشه های ایران برای تاسیسات هسته ای به آژانس ارائه می شود.
ظ) توصیف و شرح کامل از ساختمان هر یک از سایت های هسته ای ارائه می شود.
ض) توصیف و شرحی کامل از گستره عملیات های هر یک از تاسیساتی که به طور خاص به
فعالیت های هسته ای مشغول هستند، ارائه می شود.
غ) ارائه اطلاعات در مورد معادن موجود در کشور
ق) ارائه اطلاعات درباره شرکت های نورد اورانیوم
ر) نهایی کردن توافق درباره پادمان ها در اراک
ش) ارائه اطلاعات درباره منبع مواد
ث) دسترسی به بایگانی دوربین های آفلاین.
آنچه از فهرست تعهدات بالا توسط ایران در این توافق مشهود است؛ آن است که اجرای این توافق نامه باعث محدود شدن فعالیت های هسته ی ایران به صورت محسوس و غیرقابل برگشت می گردد؛ و بیم آن می رود که طرف غربی در دور بعدی مذاکرات در ازای کاهش تحریم ها، علاوه بر تعلیق برنامه هسته ای (وضع موجود ) خواستار برچیده شدن کل تاسیسات هسته ای ایران گردد. (رضازاده، 1392)

نتیجه گیری

اگر از دیدگاه استراتژیک به مذاکرات هستهای و توافق ژنو نگریسته شود، این مذاکرات را
می توان یکی از حساس ترین دوره های دیپلماسی ایران به حساب آورد؛ زیرا توافقات الزام آوری که در پایان این مذاکرات متوجه جمهوری اسلامی می گردد، از منظر حقوقی و سیاسی بسیار حائز اهمیت است. لذا دستگاه دیپلماسی ایران به عنوان نماینده تام الاختیار کشور درنظر دارد از رهگذر این گفتگوها، منافع و امنیت ملی را به صورت حداکثری تامین و تضمین نماید و از سوی دیگر آمریکا نیز سعی دارد با هماهنگی سه کشور اروپایی به یک پیروزی استراتژیک در برابر جمهوری اسلامی ایران دست یابد، تا ناکامی های سیاست خارجی ایالات متحده آمریکا در سال 2013 و 2014 (ناکامی در عراق، سوریه به خصوص صلح اسراییل و فلسطین و همچنین ناکامی در انتخابات سنا و کنگره) را جبران نماید.
با نگاه دقیقی که در این پژوهش به متن توافق ژنو از دیدگاه حقوقی و سیاسی گردید، مشخص
می شود که این متن، بسیار پیچیده و دارای ساختاری مهندسی شده برای حصول نتیجه لازم در دورهای پایانی مذاکرات تنظیم گردیده است. از این رو حرکت در چارچوب آن حتماً چالش هایی را فراروی جمهوری اسلامی ایران قرار خواهد داد، که مهار و عبور از این چالش ها نیازمند ساخت درونی اقتدار و برخورداری از مزیتهای رقابتی است.
در اینجا ما به 3 هدف مهم راهبردی آمریکا در این مذاکرات اشاره خواهیم کرد، که عبارتند از:
1- مهار و متوقف سازی ایران در موضوع هستهای
2- بازگشت به عقب و معکوس ساختن فناوری هستهای ایران
3- برچیده شدن برنامه هستهای ایران.
در هدف راهبردی اول، آمریکا کوشیده است تا جمهوری اسلامی ایران با متوقف سازی فعالیت هستهای غنی سازی، عملاً مزیت های رقابتی و ابزارهای چانه زنی خود را از دست بدهد.
هدف دوم راهبردی ایالات متحده ، به طور قاطع برنامه هستهای ایران را از قابلیت و توانمندی بالفعل خارج نموده و آن را نمادین1 می سازد.
سومین هدف راهبردی و در واقع هدف نهایی آمریکا در دور جدید مذاکرات 1+5 با ایران، تلاش برای برچیده شدن کل برنامه هستهای ایران است که مسئولین سیاسی و نظامی ایالات متحده حتی از گفتن علنی آن نیز ابایی ندارند. (برای مثال جان کری وزیر خارجه ایالات متحده آمریکا، در مصاحبه با ان بی سی در تاریخ 19/8/1392، مطابق 20 اکتبر 2013 تصریح می نماید که، هدف آمریکا در مذاکرات با ایران در گام نخست توقف برنامه هستهای این کشور و سپس برچیدن کامل آن است).
اگر آمریکا بتواند به این سه هدف به ترتیب در پایان مذاکرات ژنو نایل گردد و به خصوص چنانچه آمریکا هدف راهبردی سوم را قابل دسترسی بداند. آنگاه نگرانی های جامعه بین الملل را برای ایران فهرست خواهد کرد و توافق جامع را منوط به پذیرفتن آنان از سوی ایران خواهد نمود؛ که این به معنای آثار و پیامدهای حقوقی و سیاسی در صورت استنکاف ایران از نپذیرفتن آنها خواهد بود.
سئوال اصلی این پژوهش این بود که: توافق ژنو دارای چه ابعاد سیاسی ـ حقوقی بوده و چه تاثیری بر برنامه هستهای ایران خواهد داشت؟
در جواب این سئوال بایستی گفت مطابق مباحث مطروحه در فصل دوم، یعنی نظریات نئورئالیسم، راهبرد جمهوری اسلامی ایران بایستی به صورت مستقیم با ایجاد وابستگی متقابل نامتقارن از طریق برقراری روابط دو جانبه یا به طور غیرمستقیم در چارچوب سازمان ها و نهادهای منطقهای و بین المللی پیگیری و عملی شود.
بر اساس این راهبرد جمهوری اسلامی به دلیل پذیرش معاهده NPT در نظام بین الملل و در چارچوب آن بایستی تبعات حقوقی و سیاسی هر گونه توافق الزام آور را بپذیرد. توافق ژنو بر این اساس الزاماتی برای جمهوری اسلامی ایران ایجاد می کند که این الزامات در ادامه این فصل بررسی خواهد گردید. بنابراین بخش اول فرضیه تحقیق ما مبنی بر اینکه توافق ژنو دارای ابعاد مختلف سیاسی ـ حقوقی است، اثبات می گردد ولی اینکه آیا این ابعاد حقوقی ـ سیاسی باعث کنترل و محدود شدن برنامه هستهای ایران خواهد شد؟ (که در بخش دوم فرضیه تحقیق آمده است) بستگی به نتایج مذاکراتی است که تا این تاریخ، هیئت دیپلماتیک ایرانی با طرف مقابل بر سر آن چانه زنی می کند. و ما در پایان این فصل احتمالات مختلف توافق نهایی را به همراه ابعاد حقوقی و سیاسی آن مورد بررسی قرار می دهیم. لازم به یادآوری مجدد است که به دلیل پویایی موضوع پژوهش حاضر و ادامه مذاکرات ژنو، این ابعاد صرفاً با احتمالات قابل پیش بینی خواهد بود؛ و پژوهشگر ناگزیر به حدس زدن در خصوص بخش دوم فرضیه خود خواهد بود.
در نگاهی واقع بینانه به این توافق باید بگوییم که این توافق نه مطلوب و ایده آل مذاکره کنندگان ایرانی است و نه مطلبوب و ایده آل مذاکره کنندگان 1+5. هیچ کدام از طرفین با امضای این توافق به خواسته های حداکثری خود نرسیده اند. اما با توجه به شرایط یا همان وضعیت پرونده هستهای، به نظر می رسد اکتساب دستاوردهایی بیش از این نه برای طرف ایرانی و نه برای 1+5 مقدور و ممکن نبود. در واقع مهمترین چالش و اختلاف نظری که در خصوص توافق ژنو وجود دارد، در حقیقت پاسخ به این پرسش است که آیا غنی سازی ایران به رسمیت شناخته شده است یا خیر؟
جان کری وزیر امور خارجه ایالات متحده اعلام می کند که ما این حق را به رسمیت نشناخته ایم؛ اما طرف ایرانی تاکید می کند که حق به رسمیت شناخته شده است. منتقدان این توافق در داخل و خارج از ایران بخصوص آمریکا هم بر روی این اختلاف نظر مانور می دهند. به نظر می رسد برای درک مساله غنی سازی اورانیوم در ایران باید به سابقه 40 ساله سیاست آمریکا در قبال غنی سازی دقت کنیم. آمریکا پس از تصویب معاهده ان پی تی در اواخر دهه 60 و اجرایی شدن آن در ابتدای دهه 70 تا به امروز به شکل رسمی، غنی سازی در هیچ کشوری را به رسمیت نشناخته است. این بدان معنا است که تعبیر1 هیچ گاه در خصوص هیچ کشوری از سوی آمریکا صورت نگرفته است. آمریکا نه به این حق برای آلمانی ها، ژاپنی ها، هلند، برزیل و نه در مورد آرژانتین رسمیت نبخشید. پروسه غنی سازی در تمام کشورهایی که پس از معاهده ان پی تی به این فناوری دست یافته اند، از سوی آمریکا هیچ گاه به رسمیت شناخته نشده است. آمریکایی ها می دانند که غنی سازی مخالف قوانین ان پی تی نیست و به این واقعیت حتی اگر آن را به زبان هم نیاورند، اعتقاد دارند.
مساله دیگر این است که آمریکایی ها اعتقاد دارند اگر حق غنی سازی ایران را به رسمیت بشناسد، رقابتی بین المللی بر سر غنی سازی در سطح جهانی شکل می گیرد که خطر و تهدید اشاعه تسلیحات را گسترش می دهد. بنابراین آمریکاییها در برابر تمام کشورها سیاست دوگانهای را اتخاذ کردند، دال بر اینکه غنی سازی در کشورهایی که به آنها اعتماد دارند مانند آلمان و ژاپن را به شکل ضمنی و عملی می

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع هوش اخلاقی، سرمایه اجتماعی، مسئولیت پذیری، مسئولیت اجتماعی Next Entries پایان نامه ارشد درباره توافق ژنو، شورای امنیت، سازمان ملل، پروتکل الحاقی