پایان نامه ارشد درباره بیش فعالی، کمبود توجه، کارکردهای اجرایی، بازداری پاسخ

دانلود پایان نامه ارشد

و ناظمي (1389) نشان دادند كه موزش خود كنترلي سبب افزايش خودكارآمدي تحصيلي و رفتاري (رفتار هيجاني و اجتماعي) مي شود
۲-۱۹- پیشینه‌های پژوهش در ایران و جهان
پژوهش ها نشان داده‌اند که تغییر تعامل‌های رفتاری والدین در بهبود علایم کودکان پیش دبستانی مبتلا به اختلال کمبود توجه- بیش فعالی مؤثر است(پیسترمن، فایرستون و مک گراث، 1992). پدران و مادران کودکان مبتلا به اختلال کمبود توجه- بیش فعالی نسبت به کودکان غیرمبتلا نیاز به مهارت‌های والدینی اختصاصی تری دارند . آموزش والدین بیش از سایر مداخله‌های خانوادگی عمومیت دارد(آناستوپولوس، شلتون و دوپاول، 1993؛ استری هورن و ویدمن، 1989) و اثرات مثبت ، درمانی آن در پیگیری‌های بعدی نیز دیده می‌شود.
ادموند(2003؛ به نقل از تولا، 2003)معتقد است که کلاسهای آموزش خانواده تأثیر معناداری بر نشانه‌های اختلال کمبود توجه- بیش فعالی داشتند، صورت گرفت، معلوم شد که میزان بهبود در گروه آموزش والدین 53 درصد، گروه مشاوره والدین و گروه حمایتی 38 درصد و در گروه انتظار 25 درصد بوده است.بنابه گفته فیشر و بکلی(1999) در پژوهش دریو و برویس(1990) به بررسی تأثیر کاربرد مداخلات رفتاری خانواده ها بر روی کودکان زیر به درمان کودک و شناخت اصول رفتاری و روابط بین والدین افزایش یافته است. پلیزکار و همکاران گزارش کرده‌اند که مدیریت وابستگی مستقیم، از نظر بالینی بهبود معناداری را در کودکان دارای اختلال رفتاری از جمله اختلال کمبود توجه- بیش فعالی ایجاد کرده است.
پیزترمن و مک ماهون (1989)با ارائه 12 جلسه آموزش برای خانواده‌های کودکان 6-3 ساله دارای اختلال کمبود توجه- بیش فعالی نشان دادند که این برنامه باعث افزایش همکاری کودک، مهارت‌های مدیریت والدین و شیوه تعامل والدین و کودک شده است، اما در کاهش مشکل بی توجهی کودکان تأثیری نداشت(به نقل از فلانت، 2003)مگ گوی و دوپائول (2000، به نقل از مور، 2001) به مقایسه تأثیرات تقویت پته ای و جریمه کردن در کاهش رفتارهای آشفته کودک دبستانی دارای اختلال کمبود توجه- بیش فعالی پرداختند و مشخص شد که این روش‌ها در کاهش این رفتارها مؤثر بوده است.ایکوارد(1994)از پژوهشگرانی نام برده که به استفاده از روش تقویت مثبت در مدت 10هفته با کودکان بیش فعال پرداختند و معلوم شد که رفتارهای مشکل ساز کودکان، درمقایسه با گروه گواه به طور معناداری کاهش یافته است.
پژوهش هوبارد (1993) درمورد تأثیر آموزش معلمان و مداخلات کلاسی نشان داد که ارائه آموزش به معلمان، در زمینه نشانه‌های اختلال کمبود توجه- بیش فعالی ، راهبردی آموزشی مناسب، علل این اختلال و مشکلات خانوادگی همراه با آن و کارآیی دارو درمانی و عوارض جانبی که امیدوار کننده است(نقل از انجمن روان شناسی آمریکا، 2002). ارائه آموزش به معلمان و والدین به طور همزمان در مطالعات موردی سودمند گزارش شده است.از جمله مک کائن و کلی(1993)، دریافتند که فرستادن یادداشت‌های روزانه از مدرسه به منزل توانست مشکلات بی توجهی، مخرب بودن و میزان فعالیت کودک 5 ساله دارای اختلال کمبود توجه- بیش فعالی را کاهش دهد.در این روش، معلم هرروز رفتارهای کودک را ارزیابی کرده و به والدین گزارش می‌داد و آنان نیز با پیامدهای مثبت و منفی رفتار کودک را تقویت یا تنبیه می‌کردند(به نقل از مور، 2001).
رابین(2000)، جهت اثبات تأثیر نوروفیدبک، با استفاده از آن در 900 نوجوان مدرسه انریکو فرمی نیویورک پرداخت. وی شاهد تأثیر نوروفیدبک بر اختلال کمبود توجه- بیش فعالی ، اختلالات یادگیری و افسردگی این دانش آموزان بود.
قلی زاده ، باباپور و رستمی(1389)، آموزش رسمی نوروفیدبک را بر روی 30 دانشجو مرد بررسی قرار دادند که نتایج پس از 20 جلسه آموزش، حاکی از بهبود چشم گیر حافظه بینایی در این دانشجویان بود.

بخش دوم) مبانی تجربی و پیشینه پژوهش
2-۲۰- جمع بندي مباني نظري و تجربي
در طی دهه 1990، اختلال نارسایی توجه/ بیش فعالی به صورت نوعی ناتوانی خاص مرکز توجه قرار گرفت. ویژگی های معماگونه مرتبط با این اختلال، توصیف افراد مبتلا و مجموعه علائم آن، با تاریخی به قدمت 100سال در نوشته ها موجود است (بارکلی255، 1998). در یکی دو دهه اخیر، اختلال نارسایی توجه/بیش فعالی مجموعه ای از علائم در نظر گرفته شد که همراه سایر اختلال های نظیر ناتوانی های یادگیری و اختلالات هیجانی-رفتاری هستند. در سال های بعد، با این اختلال به طور روزافزونی به صورت یک ناتوانی مجزا و متمایز برخورد شده است، اگرچه هنوز در قانون آموزش افراد با ناتوانی ها چنین نگاهی به مساله وجود ندارد (وزارت آموزش و پرورش ایالات متحده، 2000).
با توجه به شیوع ۷ درصدی این اختلال در جامعه (انجمن روانپزشکی آمریکا ۲۰۱۳) توجه به مداخلات درماني براي اين كودكان از جايگاه‌ويژه و از اولويت عمده‌اي برخوردار است. از جمله مشکلات بالینی این کودکان نقص در بازداری پاسخ، کارکردهای اجرایی، نقص توجه و وجود مشکلات بیش فعالی و تکانشگری است.
تحقیقات متعدد نشان داده است که می توان از طریق مهار تکانه و کارکردهای اجرایی مشکلات بالینی این کودکان از جمله بازداری پاسخ، کارکردهای اجرایی، نقص توجه و وجود مشکلات بیش فعالی و تکانشگری را اصلاح کرد. با توجه به اهمیت این مساله و فقدان پژوهش های مشابه در کشور سوال اصلی این پژوهش این است که آیا آموزش مهار تکانه و کارکردهای اجرایی در بازداری پاسخ، توجه و فزون کنشی کودکان دارای نقص توجه و بیش فعالی موثر است؟ و کدامیک از روش های درمانی مذکور موثر تر از دیگری است؟

فصل سوم: روش پژوهش

در این فصل نوع پژوهش، جامعه آماری، حجم نمونه و روش نمونه‌گیری، روش اجرای پژوهش،ابزارهای پژوهش، ساختار درمان و روش تجزیه و تحلیل اطلاعات توضیح داده می‌شود.
۳-۱- روش پژوهش
روش پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی می‌باشد. از نظر نحوه گردآوری داده‌ها آزمایشی از نوع شبه آزمایشی است که بصورت میدانی اجرا می‌شود.
۳-۲- جامعه آماری
جامعه آماری پژوهش حاضر کلیه کودکان مبتلا به اختلال ADHD سنین زیر 12 سال در شهر کرج می‌باشند که بر اساس تشخیص قطعی روانپزشک، آزمون کانرز و نشانه‌های ویرایش پنجم راهنمای تشخیصی و آماری بیماری‌های روانی(انجمن روانپزشکی آمریکا، 2013) مبتلا به اختلال ADHD تشخیص داده می‌شوند.
۳-۳- حجم نمونه و روش نمونه‌گیری
جامعه و هدف پژوهش حاضر کلیه کودکان مبتلا به اختلال ADHD سنین زیر 12 سال در شهر کرج در سال 1393 است. از بین این کودکان با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس یک نمونه ۴۵ نفره ( ۱۵ نفر گروه آزمایش مبتنی بر آموزش مهار تکانه، ۱۵ نفر گروه آزمایش مبتنی بر آموزش کارکردهای اجرایی و ۱۵ نفر گروه کنترل ) انتخاب می‌شود.
۳-۳-۱- معیارهای ورود
• داشتن تشخیص اصلی و غالب اختلال ADHD بر اساس نظر قطعی روانپزشک و پرسشنامه کانرز
• محدوده سنی: ۷ تا 12 سال
• عدم دریافت آموزش‌های مبتنی بر کارکردهای اجرایی و مهار تکانه در یک سال قبل از پژوهش.
۳-۳-۲- معیارهای خروج
• وجود هرگونه اختلال بارز دیگر غیر از ADHD که بتواند به عنوان تشخیص اصلی خود را مطرح کند.
• وجود بیماری‌های جسمی
• دریافت آموزش‌های مبتنی بر کارکردهای اجرایی و مهار تکانه در یک سال قبل از پژوهش
۳-۴- ابزارها و مقیاس های پژوهش
پژوهش حاضر از حیث روش میدانی و ابزار مورد استفاده پرسشنامه تجدید نظر شده مقیاس درجه بندی کانرز والدین، مصاحبه بالینی و آزمون رنگ واژه استروپ می‌باشد.
۳-۴-۱- مصاحبه بالینی
همانگونه که در فصل دوم در قسمت ابزارهای سنجش مطرح شد، مصاحبه‌های بالینی مبنای یک سیستم سنجش چند بعدی مهم در مورد اختلال ADHD هستند که با توجه به نوع هدف (تشخیص، جمع آوری اطلاعات تاریخچه ای و…)؛ ساختار(مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته تا ساختاریافته) و منبع جمع آوری اطلاعات(والدین، مراقبان و نزدیکان فرد، معلمان، خود کودک و نوجوان) می‌توانند متفاوت باشند(آنستاپولوس و شلتون،2001). مصابحه با والدین باعث ایجاد ارتباط بیشتر بین والدین و متخصصین گردیده و فرایند سنجش و درمان کودک و نوجوان را تسهیل می‌نماید و به علاوه منبع مهم و عینی برای دستیابی به اطلاعات موجود در این زمینه است. همچنین مصاحبه به آسانی می‌تواند شدت مشکلات کودک را در خانواده مشخص و در شکل دادن به تشخیص و توسعه طرح درمان کودک و نوجوان کمک نماید(اسمیت و همکاران،2007). در این پژوهش انجام مصاحبه ها در مرحله تشخیص اختلال به صورت نیمه ساختار توسط پژوهشگر انجام شد و نتایج به عنوان یک منبع مهم در تصمیم گیری مورد استفاده واقع شد.
۳-۴-۲- فرم کوتاه و تجدید نظر شده مقیاس درجه بندی کانرز والدین(CPRS-R:S)
پرسشنامه کانرز دارای دو فرم، والدین و معلمان است. مقیاس والدین 48 سؤال دارد که ۳ گروه از اختلال‌های کودکان ADHD شامل نقص توجه فزون کنشی و تکانشگری و نافرمانی مقابله ای ارزیابی می‌کند. 10 سؤال آن برای بیش فعالی در محدوده سنی 12-7 سال است که به هر پرسش از آن ها از صفر تا 3 نمره داده می‌شود(هیچ وقت(0)، کمی(1)، تقریباً زیاد(2)، زیاد(3)). میانگین 5/1 و بالاتر بر وجود اختلال فزون جنبشی دلالت دارد. با این مقیاس 74 درصد از کودکان شناسایی می‌شوند. در فرم معلمان کودکان بین 6 تا 13 ساله مورد ارزیابی قرار می‌گیرند که دارای 28 پرسش است که 7 سؤال آن برای اختلال فزون جنبشی اختصاص داده شده است.
۳-۴-۳- آزمون رنگ- واژه استروپ
آزمون استروپ اولین بار در سال 1935 توسط آقای رایدلی استروپ به منظور اندازه گیری توجه انتخابی و انعطاف پذیری شناختی ساخته شد. این آزمون یکی از مهم‌ترین آزمون‌هایی است که به منظور اندازه گیری کنش‌های اجرایی افراد استفاده می‌گردد. این آزمون در پژوهش‌های مختلف در گروه‌های بالینی متعدد به منظور اندازه گیری توانایی بازداری پاسخ، توجه انتخابی تغییرپذیری شناختی و انعطاف پذیری شناختی مورداستفاده قرار گرفته است. (مک لئود،1991،آسپرین و استرائوس،1998؛هوماک و ریسیو،2004؛ مک لئود و گروفین،2007؛ لزاک و همکاران،2004). آزمون استروپ به زبان‌های مختلف با تغییراتی در آزمون کلاسیک استروپ به شیوه‌های مختلف اجرا و نمره گذاری شده است. در حقیقت آزمون استروپ یک آزمون واحد نیست بلکه تاکنون فرم‌های مختلفی از آن جهت اهداف پژوهشی تهیه شده است(استروپ کرمالی،1962؛استروپ ویکتوریا،1991؛استروپ ترنری،1989؛ به نقل از هوماک و ریسیو،2004).
این آزمون می‌بایست در یک مکان و زمان کاملاً مساعد اجرا شود و شرایط اجرای آزمایش از نظر روانسنجی رعایت گردد. هدف این است که آزمودنی از حداکثر توانایی خود استفاده کند و با سرعت بهترین عملکرد را بدست آورد. توصیه می‌گردد آزمایشگر قبل از شروع رسمی آزمایش با پاره ای گفتگوهای غیررسمی جلسه آزمون را صمیمی کند. پس از ورود اطلاعات شخصی هر آزمودنی در قسمت مربوطه آزمایشگر با نشان دادن صفحه نمایش به آزمودنی می‌گوید: به شما شکلی با رنگ‌های قرمز،زرد، سبز و آبی برروی صفحه رایانه به طور پی در پی نشان داده می‌شود و شما می‌بایست با کلید کردن روی کلیدهای مشخص شده رنگ صحیح را با حداکثر سرعت مشخص سازید. پس از اجرای این قسمت که به منظور آشنایی فرد با فرایند اجرای این آزمون است قسمت اصلی آزمون به فرد آموزش داده می‌شود. در این قسمت به آزمودنی گفته می‌شود که به شما کلمات رنگی نشان داده می‌شود که می‌بایست تنها بر روی رنگ صحیح نشان داده شده پاسخ دهید. در این مرحله به فرد گفته می‌شود که ممکن است کلمات رنگی ارائه شده دارای رنگی دیگر باشند.(به عنوان مثال از کلمه آبی که با رنگ قرمز نشان داده می‌شود). تکلیف آزمودنی در کل این آزمون این است که تنها، رنگ صحیح را مشخص سازد. سپس قسمت مثال آزمایش در اختیار آزمودنی قرار می‌گیرد و از آزمودنی خواسته می‌شود مطابق دستورالعمل عمل نماید. وقتی آزمودنی کاملاً متوجه دستورالعمل شد آزمایشگر به آزمودنی می‌گوید”اگر آماده هستی آزمون را شروع می‌کنیم” وقتی آزمودنی اعلام آمادگی کرد آزمون شروع می‌شود. مرحله1: نامیدن رنگ :

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره بیش فعالی، کودکان مبتلا، آموزش والدین، مشکلات رفتاری Next Entries پایان نامه ارشد درباره کارکردهای اجرایی، بازداری پاسخ، برنامه آموزشی، فزون کنشی