پایان نامه ارشد درباره بازآفرینی، مرادی کرمانی، کودک و نوجوان، ادبیات فارسی

دانلود پایان نامه ارشد

آثاری با کیفیت‌تر و در سطحی بالاتر بیافرینند. خلق چنین آثاری باعث ترغیب هرچه بیشتر نوجوانان به مطالعه شده و نیازهای آنان را در این زمینه تأمین می‌سازد. از آن‌جا که نوجوانان در این سن از نظر جسمی و روحی در حال رشد و بالندگی هستند، ساختن دنیایی شاد و همراه با خنده می‌تواند در رشد سالم‌تر آن‌ها تأثیر قابل توجهی داشته باشد.

3.1. هدف پژوهش
زمانی که خواننده یک اثر طنزآمیز را می‌خواند، انتظار دارد که با واقعیت روبه‌رو شود و بخشی از دغدغه‌های خود را در آن بیابد. نویسنده‌ی طنزپرداز از مردم جامعه‌ی خود جدا نیست و نمی‌تواند بدون پرداختن به مسائل روز اطراف خود، اثری همسو با روحیه‌ی مخاطب به وجود بیاورد. این امر، مستلزم شناخت دقیق طنزپرداز از معایب جامعه و بینش اجتماعی او است که منجر به انتخاب آگاهانه‌ی موضوع می‌شود. موضوع و سوژه‌یی که طنزنویس برای داستان‌خود برمی‌گزیند، می‌تواند با استفاده‌ی به‌جا از تکنیک‌های مناسب، در آفرینش اثری اجتماعی نقش بسزایی داشته باشد. این پژوهش بر همین اساس و در راستای اهداف زیر انجام خواهد شد:
1- تکنیک‌های طنز و مطایبه به صورت تحلیلی مورد ارزیابی قرار بگیرند و پرکاربردترین آن‌ها معرفی شوند.
2-آثار بررسی شده از نظر كاربرد تكنيك‌هاي طنز با یکدیگر مقایسه شوند و بهترین نمونه‌ها مشخص گردند.
3-سیر طنزپردازی آثار داستانی نوجوان دهه‌ی هشتاد و دگرگونی‌هایی که در این آثار رخ داده، بررسی شوند.
4-آثار از نظر موضوعي نيز مورد تحليل و ارزيابي قرار بگيرند.

4.1. پيشينه‌ی پژوهش
با وجودی‌که در سال‌های اخیر در ادبیات داستانی نوجوان به اهمیت طنز توجه شده است، پژوهش چندانی به‌صورت جامع و کامل در این زمینه انجام نشده است. مقاله‌های نوشته شده در این زمینه بیشتر به بررسی یک یا چند اثر از یک نویسنده‌ی خاص پرداخته‌اند. برای بررسی پیشینه، ابتدا کتاب‌های نوشته شده در زمینه‌ی طنز معرفی می‌شوند و سپس، مقاله‌‍‌های موجود بررسی می‌شوند.

كتاب
یحیی آرین‌پور در جلد دوم کتاب از صبا تا نیما(1351) در بخش کوتاهی به ویژگی‌های طنز و معرفی برخی طنزنویسان ایران در زمان مشروطیت پرداخته است. هم‌چنین فریدون تنکابنی در کتاب اندیشه و کلیشه و چند مقاله‌ی دیگر(1357) در یکی از مقاله‌ها طنز، هزل، هجو و فکاهه را تعریف می‌کند و به‌گونه‌ای مختصر ویژگی‌های طنز در داستان کوتاه را بررسی می‌کند. کتاب دیگری که به تفصیل درباره‌ی طنز سخن گفته است، طنز و طنزپردازی در ایران(1378) نوشته‌ی حسین بهزادی اندوهجردی است. در این کتاب اهمیت و فایده‌ی طنز، عناصر طنز، مضامین مورد استفاده در طنز، صنایع بدیعی به‌کار رفته در طنز بیان و در هر بخش، مثال‌ها و نمونه‌های بسیاری از شاعران و نویسندگان طنزنویس آمده است. با این‌که نویسنده مطالب ارزشمند و مفیدی درباره‌ی طنز و طنزپردازی ارائه کرده است، اما کتاب در بیشتر موارد به اطناب کشیده شده و سلیقه و نظر شخصی نویسنده در بیان مطالب بی‌تأثیر نبوده است.
از کتاب‌های ترجمه شده درباره‌ی طنز، طنز نوشته‌ی آرتور پلارد(1378) است. نویسنده پس از بیان تعریف‌های گوناگونی که از طنز در فرهنگ‌ها ارائه شده، به شیوه‌ها و تکنیک‌های به‌کارگیری طنز در رمان و داستان کوتاه پرداخته است.
در این میان شاید بتوان گفت پژوهشی که حسن جوادی در کتاب تاریخ طنز در ادبیات فارسی(1384) انجام داده، جامع‌ترین کتاب در این زمینه باشد. در این کتاب در تعریف طنز به معادل اروپایی آن یعنی ساتیر توجه شده و تفاوت‌های طنز با هجو و هزل بررسی شده است. در بخش‌های دیگرکتاب به این موضوعات پرداخته است: تکنیکهای اصلی طنزپردازان، طنز، طنز و انتقاد اجتماعی در ادبیات فارسی پیش از مشروطیت، طنز در مطبوعات، طنزسرایی پس از مشروطیت. در پایان، طنز را در داستان‌ها و نمایشنامه‌ها بررسی کرده است.
ابوالفضل حری در کتاب درباره‌ی طنز(1387) با عنوان فرعی «رویکردی نوین به طنز و شوخ طبعی»، همه‌ی تعریف‌های مربوط به طنز و واژه‌ها و ترکیب‌های مرتبط با آن را در فرهنگ‌های گوناگون بیان کرده است؛ هم‌چنین در پایان کتاب فهرستی از منابع درباره‌ی طنز و طنزپردازی در ایران و جهان ارائه داده است.
پیشینه‌ی پژوهش در «کتاب ماه کودک و نوجوان»
حسین شیخ‌رضایی(1378) با بررسی کتاب روزنامه سقفی همشاگردی نوشته‌ی فرهاد حسن‌زاده، مواردی چون استفاده از تکنیک‌ها و شیوه‌های گوناگون در بیان طنز، پیوستگی شخصیت‌های طنزآمیز و بیان مفاهیم و پیام‌های اخلاقی و اجتماعی در قالب طنز، بدون آموزشی شدن کتاب را از دلایل موفقیت آن دانسته است. روح‌الله مهدی پورعمرانی(1384) با اشاره به نام‌های طنزآمیز و کنایی در کتاب لبخندهای کشمشی یک خانواده‌ی خوشبخت، معتقد است که طنز حسن‌زاده در این کتاب در سطح واژگان و کلام باقی مانده و حتی گاهی رویکرد طنز در حد هجو و هزل فروکاسته شده است. در این میان، عباس قدیرمحسنی(1384) بازآفرینی داستان‌های کهن و امروزی کردن آن‌ها را دلیل اصلی ایجاد عنصر طنز در کتاب در روزگاری که هنوز پنجشنبه و جمعه اختراع نشده بود، می‌داند. هم‌چنین در شماره‌ی 96 کتاب ماه(1384)، گزارشی از نشست مخاطب‌شناسی درباره‌ی کتاب لبخندهای کشمشی یک خانوده‌ی خوشبخت به‌چاپ رسیده است. از جمله کسانی‌که به بررسی تکنیک‌های طنز در آثار مرادی کرمانی پرداخته‌اند، می‌توان به شهره کائدی(1379) و شهرام اقبال‌زاده(1382) اشاره کرد. اقبال‌زاده با واکاوی طنز در داستان نه تر و نه خشک، بازآفرینی روایتی کهن و استفاده‌ی مناسب از زبان طنز به دور از هرگونه روزمرگی و شتاب‌زدگی را ابزاری برای نقد قدرت و قدرتمداران در این داستان می‌داند. در کتاب ماه مقاله‌هایی از نویسندگان گوناگون چاپ شده که در آن‌ها به اختصار درباره‌ی برخی آثار دیگر که رویکردی طنزآمیز داشته‌اند، سخن گفت‌اند. رایکا بامداد(1382) به طنز به‌کار گرفته شده در کتاب عکس بابای چندم نوشته‌ی عذرا جوزجانی اشاره کرده است. نگار پدرام(1383) از زبان طنزنویسانی مانند حسن‌زاده، احترامی و ژوله، برخی ویژگی‌های طنز نوجوان و تفاوت‌های آن با طنز بزرگسالان را بیان کرده است. از دیگر مقالات در این زمینه، مقاله‌ی شهره کائدی(1384) بررسی کوتاه خانواده‌ی آقای چرخشی نوشته‌ی طاهره ایبد و رایکا بامداد(1384) در بررسی داستان بچه‌های خاک اثر محمدرضا یوسفی است.

پیشینه‌ی پژوهش در« پژوهشنامه‌ی ادبیات کودک و نوجوان»
در کتاب‌شناسی تحلیلی تابستان 1384، که در شماره‌ی 3 پژوهشنامه به‌چاپ رسیده، به طنز ناموفق و کلیشه‌ای موجود در داستان جنگ بادکنک‌ها نوشته‌ی محمدرضا میرکیایی اشاره‌ی کوتاهی شده است. هم‌چنین در کتاب‌شناسی تحلیلی زمستان 1375 به کوشش غلام‌رضا منفرد، درباره‌ی کتاب«عمو رستم» از همین نویسنده مطالبی بیان شده است. بر اساس این دیدگاه، هرچند طنز حاکم بر فضای داستان از یکدستی لازم برخوردار نیست، اما در کنار کوتاه بودن هر بخش، خواننده را از خستگی نجات می‌دهد. مهدی حجوانی(1375) پس از بررسی عناصر داستانی کتاب گاه روشن،گاه تاریک فرهاد حسن‌زاده، به طنز بی‌روح موجود در داستان اشاره‌ی گذرایی کرده است. روح‌الله مهدی‌پورعمرانی(1383) به تحلیل داستان‌های دیگری از این نویسنده پرداخته است. از دیدگاه وی، طنز موجود در داستان‌های کلاغ کامپیوتر و نمکی و مار عینکی طنزی عمیق است که در ژرف‌ساخت داستان به‌کار رفته و به‌خوبی پرداخت شده است. اما در لطیفه‌های ورپریده بیشتر با شوخی کلامی و طنز گفتار روبه‌رو می‌شویم که در قالب گونه‌هایی مانند شعرواره‌های فکاهی، کاریکلماتور، شوخی با زبان و شکل نوشتاری کلمات و ترکیبی از کلام و تصویر بیان شده است. در میان نویسندگانی که به آثار دیگر پرداخته‌اند، باید به شهرام اقبال‌زاده(1380) اشاره کرد. وی در کنار بررسی مسائل جامعه‌شناسی، طنز چندلایه و گزنده‌ی عموزاده خلیلی را در کتاب بی‌شناسنامه‌ها تحلیل کرده است. جواد جزینی(1382) با نگاهی به داستان آواز نیمه شب نوشته‌ی داوود غفارزادگان، موقعیت‌های طنزآمیز و گفتگوی شخصیت‌های داستان را در آفریدن فضایی طنزآمیز در داستان، مؤثر می‌داند. روح‌الله مهدی‌پور‌عمرانی(1382) درباره‌ی دگردیسی داستان‌های تاریخی در طنزهای محمد میرکیایی سخن گفته است. علاوه بر عمرانی، جزینی(1382) طنز موقعیت را مبنای اصلی کار در داستان پادشاه کوتوله و چهل دردسر بزرگ می‌داند. شکوه حاجی‌نصرالله(1382) در مقاله‌ای که درباره‌ی آثار مرادی کرمانی نوشته است، طنز داستان‌هایی مانند قصه‌های مجید، تنور و مهمان مامان را بر خلاف داستان مربای شرین که طنز موقعیت است، طنز زبانی می‌داند که در دو داستان اول موفق‌تر عمل کرده است. زری نعیمی(1384) و فروغ شایگان(1386) به طنز متفاوت آثار محمدرضا شمس اشاره کرده‌اند. از دیدگاه نعیمی، طنز، بازی با کلمات و وارونه‌سازی، زبان داستان‌های شمس را چند لایه ساخته و با حذف نویسنده از روایت داستانی، قابلیت تأویل متن را بیشتر کرده است. سجاد صاحبان‌زند(1384) با بررسی برخی آثار شهرام شفیعی مانند ماجراهای سلطان و آقا کوچول، معتقد است شفیعی با استفاده از یک ماجرای تاریخی در این داستان توانسته واقعیت تاریخی را به نفع واقعیت قصه تغییر دهد و با زبان طنز آن را بازگو کند.
با توجه به داده‌هاي به‌دست آمده در پيشينه‌ي پژوهش، روشن است كه هيچ كتابي در زمينه‌ي طنز نوجوان نوشته نشده و از ميان مقالات منتشر شده در اين زمينه نيز تنها چند مقاله به صورت گذرا به بررسي تكنيك‌هاي طنز در آثار داستاني نوجوان پرداخته‌اند.

5.1. پرسش‌های پژوهش
1-کدام‌یک از تکنیک‌های طنز در داستان‌های نوجوان دهه‌ی هشتاد بیشتر مورد استفاده‌ی نویسندگان قرار گرفته‌اند؟
2-بیشترین موضوع‌های به‌کار رفته در این داستان‌ها در چه حوزه‌ای بوده است؟
3-نویسندگان طنزنویس نوجوان تا چه اندازه در استفاده از تکنیک‌های طنز و ارائه‌ی اثری مطلوب موفق عمل کرده‌اند؟
4-طنزپردازي در اين آثار چه سيري را دنبال كرده و چه تحولاتي در آن رخ داده است.

1.6. روش پژوهش
این پژوهش به روش تحلیل محتوای قیاسی انجام شده است. به این ترتیب که پس از شناسایی تکنیک‌های طنز در منابع گوناگون و به دست آوردن تعریفی دقیق از آن‌ها، به تحلیل آثار پرداخته خواهد شد. گردآوری اطلاعات نیز به روش کتابخانه‌ای بوده است. در این پژوهش، آثار داستانی نویسندگان طنزپرداز نوجوان در دهه‌ی هشتاد، به دلیل فراوانی نسبت به دیگر دوره‌ها، بررسی شده‌اند.
در هر بخش، پس از ارائه‌ی خلاصه‌ای از داستان کتاب، تکنیک‌های به کار رفته همراه با مثال، تحلیل و ارزیابی می‌شوند. در پایان نیز در یک جمع‌بندی کلی درباره‌ی آثار هر نویسنده به صورت کلی پرداخته خواهد شد. ترتیب آوردن تکنیک‌ها بر اساس بیشترین کاربرد در مقیاس کلی بوده است.

فصل دوم
بررسی و تحلیل تکنیک‌های طنز

1. تکنیک‌ها و روش‌های بیان طنز
در این بخش تکنیک‌ها و شیوه‌های ایجاد طنز در آثار داستانی نوجوان با محوریت کتاب‌های معرفی شده در بخش نخست بررسی می‌شود. براین اساس، ابتدا معرفی کوتاهی از هر نویسنده ارائه شده و سپس تکنیک‌های به‌کار رفته در آثار او بررسی و تحلیل می‌شوند. شایان ذکر است تکنیک‌ها و روش‌های بیان طنز، به ترتیب فراوانی به‌کاررفته در کل آثار نویسندگان است.
هم‌چنین یادآوری این نکته ضروری است که گاهی ممکن است تنها از یک تکنیک یا روش استفاده نشده باشد و نویسند

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره کودک و نوجوان، ادبیات کودک و نوجوان، ادبیات داستانی، فرهنگ اصطلاحات Next Entries پایان نامه ارشد درباره کودک و نوجوان، دانشگاه شهید بهشتی، تغییر رفتار، اصول اخلاقی