پایان نامه ارشد درباره اکوتوریسم، محیط زیست، گردشگری فرهنگی، گردشگری تجاری

دانلود پایان نامه ارشد

د شامل هر فرایندی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز می شود. همچنین فعالیت هایی را که گردشگر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد نظیر خرید کالاهای مختلف و تعامل میان میزبان و میهمان را نیز در بر می گیرد. بطور کلی می توان هر گونه فعالیت و فعل و انفعالی را که در جریان سفر یک سیاحتگر اتفاق می افتد گردشگری تلقی کرد(لامسدون،لس:1997،18) .
در سال 1942 اقتصاددان های سوییسی که بیشتر جهانگردی را محور تحقیقات و مطالعات خود قرار داده بودند، تعریف نسبتاً بهتری به دست دادند که از آن جمله می توان از تعریف هونزیکرـ کراپف نام برد. به عقیده آنان جهانگردی عبارت است از ظهور مجموعه روابطی که از مسافرت و اقامت یک نفر غیربومی بدون اقامت و اشتغال دایم در یک محل به وجود می آید . این تعریف مدتها از جانب انجمن بین المللی متخصصین علمی جهانگردی یعنی AIEST مورد قبول قرار گرفت (رضوانی،علی اصغر؛28:1374).
در مسابقاتی که اتحادیه بین المللی جهانگردی برای به دست آوردن یک تعریف جامع از جهانگردی گذاشته بود، تعریف زیر از میان تعاریف به دست آمده برگزیده شده، بر طبق این تعریف: « جهانگردی عبارت است از‌ مجموعه تغییرات مکانی انسان ها و فعالیتی است که ازآن منتج می شوند. این تغییرات خود ناشی از به واقعیت پیوستن خواست هایی است که انسان را به جابه جایی وادار می کند و بالقوه در هر شخصی با شدت و ضعف متفاوت وجود دارند» (رهنمایی،تقی؛25:1369).
سازمان جهانی جهانگردی تعریف ذیل را در مورد جهانگردی ارایه کرده است: «جهانگردی یا گردشگری، مجموعه کارهایی است که فرد در مسافرت و در مکانی خارج از محیط معمول خود انجام می دهد، این مسافرت بیش از یک سال طول نمی کشد و هدف آن تفریح، تجارت یا فعالیتهای دیگر است» (W.T.O،1997).
2-1-2 مفاهیم گردشگری
سازمان جهانی جهانگردی مفاهیم مختلف گردشگری را که در طبقه بندی های آماری به کار می رود به شرح زیر تعریف می کند:
• جهانگرد (Tourist) یا گردشگر (دیدار کننده یک شبه): مقصود کسی است که دست کم یک شب در یک اقامتگاه عمومی یا خصوصی، در محل مورد بازدید بسر برد.
• گردشگر یک روزه( Same day visitor ):کسی است که یک روز به مکان دیگری می رود ولی شب را در آنجا نمی گذراند.
• دیدار کننده (Visitor):کسی است که به مکانی غیر از محیط معمولی خود مسافرت می کند کمتر از 12 ماه متوالی در آنجا بسر می برد و هدف اصلی از این مسافرت این نیست که در مکان مورد بازدید در ازاء دریافت پول کار کند.
• مسافر(Traveler) :کسی است که بین دو یا چند نقطه مسافرت کند (وای گی،چاک؛ 22:1382).
• گردشگر داخلی: ساکنان یک کشور که فقط داخل آن کشور مسافرت میکنند. گردشگر داخلی کسی است که از محل اقامت خود حداقل ۵۰ مایل دور شده و برای اهدافی از قبیل ، امور کاری، تفریح ، شخصی و استراحت در محلی اقامت گزیند، مدت اقامت او میتواند کمتر از یک شب یا بیشتر باشد.سفر های بین محل کارو سکونت در این تعریف قرار نمی گیرد. (احمدی ،۱۳۷۹،۱۵)
• گردشگری بومی: اشخاص مقيم يک کشور که حداکثر برای مدت 12 ماه به محلی در کشور خودشان که خارج از محيط معمول زندگي آنها می باشد،‌سفر کنند و هدف اصلی آنها از اين سفر انجام کاری نيست که سرانجام آن در‌يافت مزد از محل مورد بازديد باشد.
• گردشگری برون مرزی : افراد ساکن یک کشور که به خارج از آن سفر میکنند(اعرابی و پارسائیان).
• گردشگری محلی: مسافرت داخلی و گردشگری داخل کشور در مجموع.
• گردشگری ملی: مسافرت داخلی و گردشگری خارجی.
• گردشگر خارجی :گردشگری درون مرزی – افرادی که ساکن یک کشور نیستند و به آن سفر میکنند.
• گردشگر بین المللی : مسافرت بین کشورها با اهداف مختلف که می تواند به انواع زیر تقسیم شود:
ـ توقف طولانی: سفرهایی که شامل مسافرت های طولانی(به عنوان مثال بیش از 1000مایل)بین قاره ها می باشد.
ـ توقف کوتاه: مسافرت بین کشورها که مسافت کوتاه تری یا زمان مسافرت کمتری دارند. (1000-250مایل)
ـ وارد شونده: دیدار از کشوری به عنوان غیر مقیم (واردات ارز خارجی).
ـ خارج شونده: دیدار از کشوری به عنوان مقیم یک کشور ( صادرات ارز به کشورهای دیگر).(مرجع الکترونیکی علوم مدیریت ایران)
2-1-3 اصول گردشگری
بسیاری ازتحلیل های گردشگری براصولی استوارشده اندکه برخارت و مدلیک آنها راارائه کرده اند.این اصول به شرح زیرند :
– گردشگری ، ترکیبی است از گرایش ها و ارتباطات
– دو عامل ، حرکتی (سفر به مقصد) و ایستایی (اقامت) ، در گردشگری بسیار مهم تلقی می شوند.
– گردشگری فعالیتی است که خارج از محل سکونت و کار انجام می گیرد و بنابراین با امور مردمی که در آن مقصد زندگی می کنند متفاوت است.
– عامل حرکت کوتاه مدت بوده و ماهیت آن نیز موقتی تلقی می شود.
– بازدید از مقصد ، به دلایل متنوع انجام می شود و هدف از آن ، انتخاب محل سکونت دائمی یا اشتغال به عنوان عاملی درآمد زا نیست.
سه ویژگی دیگر را نیز می توان به موارد فوق اضافه کرد:
– گردشگری به فعالیت بازدید کنندگان و گردشگران روزانه نیز ، اطلاق می گردد(میدلتون،1994).
– در صنعت گردشگری کالا و خدماتی که از طریق بخش های دولتی و خصوصی ارائه می شوند ، نیز بازار خوبی خواهند داشت(جفرسون و لیکوریش،1988؛میدلتون،1994؛مورگان،1996).
– گردشگری یک فعالیت کاملاً خنثی نیست و اثرات مثبت و منفی در جامعه بر جای خواهد گذاشت (برنز و هولدن،1995).
2-1-4 انواع گردشگری
تا قبل از جنگ جهانی اول، امکانات تفکیک اشکال جهانگردی با توجه به طبقات اجتماعی وجود نداشت، در حالیکه امروزه باید عواملی را مورد استفاده قرار داد که این عوامل شامل زمان، مکان، انگیزه و هدف است با توجه به مدت زمان اقامت و یا به عبارتی دیگر طول مدت مسافرت می توان از جهانگردی کوتاه مدت و جهانگردی دراز مدت صحبت نمود و آنها را از یکدیگر تفکیک کرد. فصل سال نیز می تواند دو نوع از جهانگردی را که شامل توریسم زمستانی (از آبان تا فروردین) و توریسم تابستانی (از اردیبهشت تا مهرماه) است، مشخص نماید. مکان مسافرت و یا محل اقامتی که توریست انتخاب می کند نیز، شکل معینی را عرضه می دارد. اقامت ممکن است در هتل، کمپینگ، ویلای شخصی و یا خانه های اجاره ای باشد. انجام چنین مسافرتهایی معمولاً توسط وسایط حمل و نقل زمینی، هوایی و یا دریایی صورت می گیرد که این عامل نیز خود می تواند شکل خاصی از جهانگردی را بنام جهانگردی زمینی، هوایی و دریایی را بوجود آورد (رضوانی، علی اصغر؛ 1379: 18). مهمترین انواع گردشگری شامل موارد زیر می باشد :
• گردشگری درمانی (Health Tourism ) : در این شکل از گردشگری، افراد عمدتاً با اهداف پزشکی به محل دیگری سفر می کنند. در این سفرها معمولاً افراد دیگری شخص بیمار را همراهی می کنند که آنها هم جزو گردشگران درمانی محسوب می شوند. در این سفرها شخص بیمار برای معالجه گذران دوران نقاهت، تغییر آب و هوا به توصیه دکتر و یا … و همچنین استفاده از آبهای معدنی شفابخش به سفر می رود. شهرهایی که دارای بیمارستانهای مجهز، دکترهای متخصص و یا آبهای معدنی هستند از جمله مقاصد اصلی این گردشگران هستند (خاکساری، علی ؛ 1378 : 15). توریسم سلامتی یکی از پایه های توسعه جهانگردی در اروپا به شمار می آید. ابتدا توسط رومیها شکل گرفت ولی رکود بر آن حاکم شد و مجدداً در قرون شانزدهم و هفدهم در پاسخ به شرایط بد بهداشتی بسیاری از شهرها رواج یافت . امروزه در فرانسه مراکز سلامتی بسیار مدرن شده و تسهیلات زیادی را به خود افزوده اند. همچنین رواج مزرعه های سلامتی در اروپا و آمریکا امروزه بسیاری زیاد شده و مردان و زنان برای کاهش وزن خود به آنجا سفر می کنند. شکل بسیار مدرن از توریسم سلامتی سفر افراد به خارج از کشور برای بهره گیری از خدمات سلامتی مؤسساتی است که در حرفه خودشان در سطح جهان مشهور هستند (اسواربروك و هورنر:2005،33)
• اکوتوریسم (Eco Tourism ) : اکوتوریسم اختصار واژة Ecological-Tourism است که در ادبیات فارسی به جهانگردی زیست محیطی یا طبیعت گردی مشهور شده است . به طور کلی طبیعت گردی عبارت است از «انواع گردشگری که در بستر طبیعت صورت می‌پذیرد که هدف آن داد و ستادهایی بین جهانگرد و محیط زیست است که در آن به محیط زیست آسیب وارد نشود . » (صارمی نائین، محمد حسین، 1382: 1).تاریخچة اکوتوریسم به سال 1965 میلادی باز می‌گردد، آن هنگام که واژه اکوتوریسم از تلخیص دو واژة Ecological  و Tourism ابداع گردید و در مفهوم عام اینگونه تعریف شده است: اکوتوریسم سفر به مناطق تخریب نشده یا غیرآلوده طبیعی با هدف مطالعه، مشاهده و لذت از زیبایی‌ها و گیاهان و جانوران بومی، یا نشانه‌های فرهنگی این مکانها می‌باشد (نشریه الکترونیکی دهکده، 2006، 2).«اکوتوریسم یک مسافرت مسئولانه به مناطق طبیعی است که محیط زیست را حفظ و زندگی راحت مردم محلی را تثبیت می‌نماید». اکوتوریسم یکی از زیربخش‌های جهانگردی پایدار است(نشست مجمع اکوتوریسم، سازمان جهانی جهانگردی؛ 2002: 4) . در یک دسته‌بندی ، طبیعت گردان را به طور کلی به دو دسته تقسیم کرده است:
الف) آنها که می‌خواهند از لذت دیدار طبیعت و حضور در آن بهره‌مند شوند .
ب) علاقمندان به تجربه مکانها و حال و هواهای تازه .
• گردشگری فرهنگی (Cultural Tourism ): مقصود از گردشهای فرهنگی بحث درباره آن بخش از این صنعت است که بر جذابیت های فرهنگی توجه خاصی می کند. این جنبه های جذاب متفاوت اند و شامل کارهای انجام شده، موزه ها، نمایشگاه ها و از این قبیل می شود (وای گی،چاک؛ 1377: 177). گردشگری فرهنگی ارتباط نزدیکی با گردشگری با علایق ویژه دارد ولی حوزه آن وسیع ترمی باشد . مسافرت بمنظور آشنایی با سایر فرهنگها و دیدن جنبه های هنری فرهنگهای قدیمی به زمانهای رم و یونان قدیم باز می گردد . امروزه این نوع از گردشگری شهرت بسیاری پیدا کرده و از سوی سیاستگذاران جهانگردی با اقبال بالایی روبرو شده و بعنوان یک شکل بسیار خوب از گردشگری «گردشگری هوشمندانه» شناخته می شود.
گردشگری فرهنگی بسیاری از عناصر بازار گردشگری را مشتمل می شود :
1. بازدید از جاذبه ها و مقاصد قدیمی و حضور در جشنهای سنتی
2. سفر به قصد استفاده از غذاهای محلی، منطقه ای
3. تماشای رخدادها ورزشی سنتی و شرکت در فعالیتهای تفریحی محلی
4. بازدید از کارگاه ها شامل مزارع، مراکز صنعتی یا کارخانجات(اسواربروك و هورنر: 2005،36-37)
• گردشگری تجاری : مهمترین مسافرتهایی که تحت این عنوان صورت می گیرد، عبارتند از سفرهایی که افراد برای شرکت در بازارهای مکاره، نمایشگاه های کالا و صنایع و یا سرکشی و بازدید از تأسیسات کارخانه ها و نظایر آنها می نمایند . معمولاً در مسافرتهای بازرگانی محل اقامت اختیاری نیست و هزینه این قبیل مسافرتها به عهده شرکتهای تجاری است (رضوانی،علی اصغر ؛ 1379: 20). که موارد زیر را نیز شامل می شود:
ـ بازدید از مشتریان بالقوه توسط فروشندگان که مسافران تجاری نیز به آنها می گویند .
ـ ارسال کالا برای مشتریان
این نوع از گردشگری بعد از جنگ جهانی دوم بطور خارق العاده ای رشد یافت و گسترش سریع آن مدیون چندین عامل زیر بود:
1. بهبود فن آوری های حمل و نقل
2. رشد اقتصاد جهانی
3. رشد مؤسسات تجاری بین المللی همانند اتحادیه اروپا و توافقنامه تجاری نفتا بین سه کشور آمریکا، مکزیک و کانادا
4. تلاش صورت گرفته بوسیله دولتها در زمینه توریستهای تجاری پر خرج
5. توسعه شکل های جدیدی از گردشگری تجاری همانند مسافرتهای تشویقی(اسواربروك و هورنر: 2005،30)
• سفر به روستاها (Rural Tourism ) : اصولاً بازار گردش ها و مسافرتها در مناطق شهری و پیشرفته توسعه می یابد . بسیاری از ساکنان این مناطق پیشرفته می خواهند از این محیط بسیار تصنعی و متجدد فرار کنند و به مناطق کمتر توسعه یافته و بی آلایش پناه ببرند. اینها به گردش یا سفر به مناطق روستایی می روند. به زحمت می توان بصورتی دقیق مشخص کرد که چه تعدادی به این گونه گردش ها یا

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره اوقات فراغت، اولویت بندی، منابع محدود، ادبیات تحقیق Next Entries پایان نامه ارشد درباره گردشگری کشاورزی، گیاه شناسی، صنعت گردشگری، گردشگری مذهبی