پایان نامه ارشد درباره امیرالمومنین، نهج البلاغه، تاریخ اسلام

دانلود پایان نامه ارشد

ارقم، صهیب رومی، ابن عباس ، ابن عمر، ابن الزبیر،جابربن سمره، جابربن عبدالله، ابوامامه ،و…(تهذیب التهذیب، ج5 ،ص698)

13-6 ام سلمه:
هند دخترابوامیه بن مغیره بن عبدالله …مخزومی، امسلمه، ام المومنین ، مادرش عاتکه دخترعامربن ربیعه است . پدرش ابوامیه یکی ازبخشنده ترین اشخاص ومشهوربه کرم وملقببه«زادالراکب» بود. هرگاه به سفرمی رفت ، همسفراوتوشه ای برنمی داشت.همسرام سلمه به نام عبدالحمن بن عبدالاسد، ملقب به ابوسلمه، درجنگ احد مجروح شد وپس از5 یا7 ماه براثراین جراحت از دنیا رفت وام سلمه، به ازدواج پیامبر«ص» درآمدودرسال62یا61 هجری در84 سالگی درگذشت.
راویان ازاو:فرزندانش:عمربن ابی سلمه،زینب دخترابی سلمه، عبدالله بن رافع، نافع، سفینه،سلیمان بن یسار، اسامه بن زیدبن حارثه، عبدالله بن عباس و…(عسقلانی،1413ق ،ج10،ص509)
14-6 زر بن حبیش:
زربن حبیش بن حباشه بن اوس اسدی، کوفی،ابومریم، مخضرم، ثقه ، جلیل ، دانشمند فاضل ، ازاصحاب علی بن ابیطالب «ع» وبه گفته عاصم:ابووائل عثمانی ،وزر، علوی بود وهردودریک مسجد نماز می خواندند، ولی ابووائل درمقام تعظیم زر، برمی آید.اودرسال81،82 هجری درسن 120یا127 سالگی درگذشت. صحاح شش گانه روایاتی از او نقل کرده اند:
اوازعمربن خطاب، عثمان بن عفان، علی بن ابی طالب، ابوذر، ابن مسعود، عبدالرحمن ابن عوف، عباس، سعید بن زید، حذیفه، ابی بن کعب ، عائشه و.. نقل روایت کرده است.
راویان ازاو: عاصم بن بهدله ، عبده بن ابی لبابه ، اسماعیل بن ابی خالد، عدی بن ثابت ، ابواسحاق شیبانی ، اعمش ، ابراهیم نخعی، و…( ابن سعد، 1417ج6، ص104).

بخش دوم :
احادیث عام مهدویت در صحاح ستّه

احادیث عام مهدوی در صحاح سته
در صحاح سته به دو طایفه از احادیث برمی خوریم ؛ یک سری ازاحادیث ، موضوع مهدویت به طورکلی از آن استنباط می شود وطایفه دیگراحادیث خاص است که فقط بر موضوع امام مهدی ، قابل تطبیق است.
ابتدا احادیث عام که در مورد مهدویت اشاره کرده است .
1 :حدیث دوازده خلیفه
1-1 بخاری درکتاب الاحکام باب«استخلاف» به سند خود ازجابربن سمره نقل کرده:
حدثنی محمد بن المثنی ، حدثنا غندر، حدثنا شعبه ، عن عبدالملک ، سمعت جابر بن سمره ، قال: سمعت النبی«ص» یقول:
«یکون اثنا عشرامیرا » فقال کلمه لم اسمعها ، فقال ابی: انه قال: «کلهم من قریش».
دوازده امیر خواهند بود. آن گاه سخنی گفت که من آن را نشنیدم . پدرم گفت: که حضرت فرمود: همه آنان از قریش هستند.«ترجمه ماتن» ،( بخاری،1407ق، ج8 ص128.)

2-1 -مسلم نیز از جابر بن سمره نقل کرده است.
حدثنا ابن ابی عمر، حدثنا سفیان ، عن عبدالملک بن عمیر، عن جابربن سمره، قال: سمعت النبی«ص» یقول:
لا یزال امرالناس ماضیا ما ولیهم اثنا عشر رجلا، ثم تکلم النبی «ص» بکلمه خفیت علی ، فسالت ابی ماذا قال رسول الله «ص»؟ فقال:«کلهم من قریش».
همچنان مردم در حال گذر زمان هستند ازآنکه دوازده خلیفه برآنان حکومت می کند ، سپس پیامبر «ص» سخنی فرمود که آن سخن از من پنهان شد «نفهمیدم» ، از پدرم پرسیدم ، گفت همی آنها از قریش هستند.«ترجمه ماتن»( النووی ، بی تا ،ج12، ص202)
(این حدیث در صحیح مسلم ازهفت طریق نقل شده است.)«ترجمه ماتن»

3-1 ابی داوود نیز ازجابر بن سمره نقل کرده است.
حدثنا عمربن عثمان ، عن مروان بن معاویه، عن اسماعیل یعنی ابن ابی خالد، عن ابیه، عن جابربن سمره، قال:سمعت رسول الله«ص» یقول :
لا یزال هذا الدین قائما حتی یکون علیکم اثنا عشر خلیفه ، کلهم تجتمع علیه الامه ، فسمعت کلاما من النبی«ص» لم افهمه ، قلت لابی : ما یقول ؟ قال:«کلهم من قریش»
(ابی داوود، بی تا، ج2، ص421)
« همچنان این دین پا بر جا خواهد ماند تا اینکه دوازده خلیفه بر شما حکمرانی خواهند کرد که همه آنان مردم به آنها گرد آیند ، وسخنی از پیامبرص شنیدم که معنای آن را نفهمیدم از پدرم پرسیدم گفت : همگی از قریش هستند»
ابوداوود حدیث دیگری به همین مضمون نقل کرده:
حدثنا موسی بن اسماعیل ، عن وهب«بن خالد» ،عن داوود«بن ابی داوود» عن عامر«بن شراحیل» عن جابر بن سمره ، قال : سمعت رسول الله«ص» یقول:
لا یزال هذا الدین عزیزا الی اثنی عشر خلیفه ، قال : فکبر الناس وضجوا ، ثم قال:کلمه خفیفه . قلت لابی : یا ابه ما قال ؟ قال: کلهم من قریش.
« این دین باعزت وپیروز خواهد ماند تا دوازده خلیفه ، گفت ،آنگاه مردم تکبیر گفتند وهیاهو کردند، سپس سخن آهسته ای گفت . از پدرم پرسیدم ، گفت همگی از قریش هستند.(همان) ،
پس از بیان دیدگاههای مختلف ص190 آمده است:
وآخرهم الامام المهدی «ع» وعندی هذا هو الحق (به نظرمن ، قول حق همین است که امام مهدی – ع- دوازدهمین خلیفه پیامبرص است.
این احادیث با کلام امام علی«ع» مطابقت دارد که می فرماید:
الائمه کلهم من قریش ، غرسوا فی هذاالبطن من بنی هاشم لاتصلح علی سواهم ولاتصلح الولاه من غیرهم؛(نهج البلاغه ، خطبه144)
امامان ،همگی از قریش هستند وریشه دربنی هاشم دارند. غیرازبنی هاشم صلاحیت امامت را ندارند. «ماتن»
وابن ابی الحدید درشرح این خطبه می نویسد: پس باید پذیرفت که چرا پیامبر«ص» درباره حضرت علی«ع» فرمود:«انه مع الحق وان الحق یدورمعه حیث ما دار؛ که علی ع همراه حق است وحق همپای اوست».( ابن ابی الحدید1426ق،ج9،ص71)
محمد بن ابراهیم حموئی شافعی از عبدالله بن عباس نقل می کند:
«قال رسول الله«ص» ان خلفائی واوصیائی وحجج الله علی الخلق بعدی اثنی عشر، اولهم اخی وآخرهم ولدی. قیل یارسول الله ومن اخوک؟ قال: علی بن ابی طالب، قیل: ومن ولدک؟ قال: المهدی الذی یملا الارض قسطا وعدلا کما ملئت جورا وظلما.
رسول خدا«ص» فرمود: خلفا واوصیای من وحجت های خدا برخلق پس ازمن دوازده نفرهستند :اولین آنها برادرم وآخرین آنان پسرمن است. گفته شد: ای رسول خدا: برادرشما کیست؟ فرمود: علی بن ابی طالب.سوال شد:فرزند شما کیست؟ فرمود: مهدی واو همان کسی است که زمین را پرازعدل وداد می کند، همان گونه که سرشاراز ظلم وجورشده باشد.(فرائد السمطین،بی تا ،ج2،ص312ح562)
حموئی شافعی حدیث دیگری به همین مضمون نقل می کند:
پیامبراکرم«ص» فرمود: ان وصیی والخلیفه من بعدی علی بن ابی طالب وبعده سبطای الحسن ثم الحسین یتلوه تسعه من صلب الحسین ائمه ابرار.قال نعثل یامحمد فسمهم لی قال: نعم اذا مضی الحسین فابنه علی، فاذا مضی علی فابنه محمد فاذا مضی محمدفابنه جعفرفاذا مضی جعفرفابنه موسی فاذا مضی موسی علی فاذا مضی علی فابنه محمد ثم ابنه علی ثم ابنه الحسن ثم الحجه بن الحسن ، فهذه اثنا عشرائمه عدد نقبا بنی اسرائیل .
«همانا که وصی وجانشین بعد از من علی ابن ابی طالب است وپس از وی دو فرزندش حسن وحسین ، سپس نه نفر از فرزندان حسین هستند پیشوایانی پاک وابرار سپس نعثل گفت ای محمد«ص»نامشان را به من بگو: فرمود: بله اگر حسین رحلت فرمود فرزندش علی ، وبعد از علی پسرش محمد وبعدازاوپسرش جعفروبعداز اوپسرش موسی وبعد از اوپسرش علی وبعداز اوپسرش محمد وبعداز اوپسرش علی سپس پسرش حسن سپس پسرش حجه ابن الحسن ، اینان دوازده امام به تعداد نقبای بنی اسرائیل هستند.«ترجمه ماتن» (فرائد سمطین،بی تا ،ج2 ص133، ذیل حدیث431.)

روایت «دوازده خلیفه» در بسیاری از کتب اهل سنت با اسناد وطرق متعدد آمده که فقط از طریق جابر بن سمره دربیش از پنجاه مصدرومنبع اهل سنت مطرح شده است . غیر صحاح سته، درکتب معتبری چون مسند احمدبن حنبل(ج5 از ص86 تا108 )حدود 20 بیست حدیث نقل کرده است.
4-1 نکات قابل استفاده ازاین روایات :
ازاین روایات به دست می آید که جانشینان پیامبر«ص» ، انسان هایی هستند که بینش، دانش، گفتار آنان به گونه ای است که جزبه خیروصلاح امت اسلامی نمی انجامد ومایه عزت وافتخارمسلمانان می باشد؛ یعنی مسلمانان می توانند به آنان بردیگران مباهات کنند.
پرسش: درتاریخ اسلام چه کسانی را می توان یافت که ازنظر تعداد، دوازده تن وهمگی از قریش باشند وامامت آنان به صورت پیوسته از زمان رحلت پیامبر«ص» آغازشده وتا قیامت ادامه داشته باشد؟
قبل از بنی امیه تعداد خلفایی که زمام رهبری امت اسلامی را دردست داشتند کمتراز دوازده تن بودند. خلفای بنی امیه وبنی عباس نیزاز نظرتعداد، بیش از دوازده نفربودندواز نظربینش، دانش، گفتارورفتارباویژگی های یاد شده درروایات تطابق ندارند . بنابراین ، روایات یادشده جز برامامان دوازده گانه شیعه منطبق نمی گردد.
این مطلب رابرخی از محققان اهل سنت پذیرفته ان؛ چنان که شیخ سلیمان بن شیخ ابراهیم حسینی بلخی قندوزی (1270-1294ق)پس از نقل احادیث «دوازده خلیفه» گفته است:
برخی ازمحققان گفته اند احادیثی که براین مطلب دلالت می کند که جانشینان پیامبر«ص» دوازده نفرند، مشهوراست وبا تامل روشن می شود که مقصود پیامبر«ص» امامان دوازده گانه از اهل بیت وعترت اومی باشد، زیرا نمی توان این احادیث رابرخلفای پس از او(قبل بنی امیه) حمل کرد، چون تعداد آنان کمتر از دوازده نفراست ونمی توان آن رابرزمام داران اموی حمل کرد، زیراولا تعداد امویان بیشترازدوازده نفراست وثانیا جزعمربن عبدالعزیز، همگی افرادی ستم کاربودند وثالثا درروایت عبدالملک از جابرآمده است که خلفای دوازده گانه ، ازبنی هاشم هستند.
هم چنین نمی توان حدیث رابرزمام داران عباسی منطبق نمود زیرا آنان نیز بیشتراز دوازده نفرند واز طرفی حرمت آیه مودت(شوری23) وحدیث کساء راپاس نداشتند. پس ، چاره ای جز این نیست که حدیث رابرامامان دوازده گانه از اهل بیت پیامبر«ص» منطبق سازیم که همگی ازداناترین ، پرهیزکارترین وشریف ترین انسان های عصرخود بودند. حدیث ثقلین واحادیث فراوانی که درباره اهل بیت «ع» نقل شده ، معنای یاد شده را تایید می کند.( ربانی گلپایگانی ،1386ش ،ص136تا137).
دوم: این احادیث بر یزید بن معاویه وامثال اوقابل تطبیق نیست ، وخود اهل سنت نقل کرده اند : نزد عمربن عبدالعزیز شخصی ازیزیدبن معاویه به بزرگی وعظمت یادکرد (اوراامیرالمومنین خواند) که خلیفه به شدت ناراحت شدودستور داد فورا بیست تازیانه برآن شخص بزنند . (بن حجرهیتمی، بی تا، ص216)
سوم :تفسیر دیگری که برای روایات دوازده خلیفه مطرح کردند این است که لازم نیست این دوازده خلیفه ، به صورت متوالی وپشت سرهم باشند؛ بلکه بعضی ازآنها که خلفای چهارگانه بودند ، ابتدا آمدند . امام حسن ع ، معاویه ، ابن زبیروعمربن عبدالعزیزنیز چهار خلیفه بعدی هستند وچهارخلیفه دیگر تا پیش ازقیامت خواهند آمد وحکومت خواهند کرد.(قادری ،1388،ص57.)
این تفسیر نیز صحیح نیست ، زیرا روایات منقول از پیامبرص برمتوالی وپیاپی آمدن این خلفای اثنی عشردلالت دارد.(همان،ص58)
درروایات شیعه این دوازده خلیفه مطرح شده وبرامامان معصوم ع شیعه تطبیق شده اند که اولین آنها علی بن ابی طالب وآخرین آن ها امام مهدی ع است وهمه به صورت توالی وپیاپی بوده اند وهمانطور که شیخ طوسی استدلال کرده است ، تطبیق روایات اثنی عشربردوازده امام شیعه ، موجب اعتبار روایت واعتبارعدد می شود ، زیرا اگر این افراد انحصارنداشته باشند باعث می شود که افراد زیادی وارد شوند که هیچ تناسبی ندارند.(همان)
درسنن ابن ماجه تصریح می کند که امام مهدی ، خلیفه خدا بر روی زمین است .( ابن ماجه ، بی تا، ج2ص367 ح4084) حاکم در مستدرک خود می گوید :« این حدیث طبق مبنا وشروطی که بخاری ومسلم ، درصحیحین خود دارند، ازحیث سند صحیح است»(حاکم نیشابوری ،بی تا،ج4 ص463.).
چهارم :ابن کثیر درکتابش تصریح می کند:
ومعنی هذاالحدیث البشاره بوجود اثنی عشرخلیفه صالحا یقیم الحق وتعدل فیهم … والظاهر ان منهم المهدی المبشر به فی الاحادیث الوارده بذکره .
معنای این حدیث ، مژده ای است بروجود دوازده خلیفه شایسته که حق رابرقرارودادگری می کند وظاهرا مهدی است که در احادیث به او بشارت

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره امیرالمومنین، تیراندازی Next Entries پایان نامه ارشد درباره آخرالزمان، علمای معتزله، امیرالمومنین