پایان نامه ارشد درباره اعتبارسنجی، داده کاوی، صورتهای مالی

دانلود پایان نامه ارشد

سرمایه و…. فعالیتهایی هستند که امروزه در اشکال متعدد و متفاوت توسط بانک ها در سطح دنیا صورت میپذیرد و تنوع آنها همچنان رو به افزایش است.
در سیستم بانکی ایران، تجهیز منابع و تخصیص آن در قالب تسهیلات مالی کماکان اصلی ترین وظیفه بانک های تجاری را تشکیل می دهد. در بخش تخصیص منابع، توجه به این نکته حائز اهمیت است که نرخ سود تسهیلات اعطایی فراتر از سیاست های پولی به عنوان ابزاری جهت اعمال سیاستهای اقتصادی در بخش های مختلف اقتصادی مورد استفاده قرار می گیرد و این امکان که ریسک عدم بازپرداخت تسهیلات از طریق نوسانات نرخ سود جبران شود تا حد زیادی از بانکهای اعطا کننده تسهیلات سلب شده است. لذا هنگام تصمیم گیری نسبت به اعطای تسهیلات، بررسی همه جانبه درخواست تسهیلات به منظور به حداقل رساندن ریسک عدم بازپرداخت از اهمیت خاصی برخوردار است.
بیان مسئله تحقیق
بانک ها به عنوان بخش اصلی نظام مالی همواره با ریسک های متفاوتی روبرو هستند که یکی از عمده ترین آنها ریسک اعتباری است. حجم قابل ملاحظه ای از تسهیلات اعطایی سوخت شده یا معوقه بانک ها، گویای فقدان مدل های مناسب اندازه گیری اعتباری و سیستم های مدیریت ریسک در شبکه بانکی است. یکی از مهمترین ابزارهایی که بانک ها برای مدیریت و کنترل ریسک اعتباری بدان نیازمند هستند، “سیستم اعتبارسنجی مبتنی بر صورتهای مالی مشتریان” است. با بهره گیری از تحلیل اطلاعات مربوط به مشتریان بانک با استفاده از فرآیند داده کاوی می توان به اعتبارسنجی متقاضیان وام و طبقه بندی آنها به مشتریان خوش حساب و بدحساب، بدون قضاوت شخصی و براساس سیستم های هوشمند پرداخت. از طرفی با رشد سریع صنعت بانکداری مدل های اعتبارسنجی نیز به طور وسیعی جهت ارزیابی تصمیمات اعطا یا عدم اعطای تسهیلات به مشتریان مورد استفاده قرار می گیرد. جهت این امر مدیران بانک ها نیاز به تحلیل صحیح از داده های مشتریان دارند تا بر اساس آن تصمیمات مناسبی را برای تخصیص مناسب اعتبارات به متقاضیان اتخاذ نمایند. و بانک ها و مؤسسات اعتباری جهت کاهش ریسک اعتباری خود ملزم به شناسایی متقاضیان وام میباشند.
بخش قابل توجهی از منابع سیستم بانکی، جهت تأمین نیازهای مالی شركتها تخصیص می یابد که عمدتاً در قالب شرکتهای تجاری، متقاضی استفاده از تسهیلات بانکی هستند. ابعاد فعالیتهای تولیدی، صنعتی و تجاری این دسته از مشتریان بانک ها گسترده تر از اشخاص حقیقی است و به همان نسبت اعطای تسهیلات به آنها بررسی بیشتر و دقیق تری را می طلبد که در قالب تحلیل مالی بر اساس استفاده از اطلاعات در دسترس میسر است.
اطلاعات لازم برای تحلیل مالی یک شرکت یا هر واحد اقتصادی شامل دو گروه اطلاعات است.
گروه اول : مربوط به محیط پیرامونی شامل اوضاع و احوال سیاسی و اقتصادی
گروه دوم : اطلاعات مربوط به شرکت شامل “اطلاعات مربوط به فعالیت” و “اطلاعات مالی”
در واقع بانک ها نیاز به اطلاعاتی دارند که بتوانند توانایی واحد تجاری در بازپرداخت اصل و فرع تسهیلات اعطایی در سررسید معین را مورد ارزیابی قرار دهند و یکی از منابع اطلاعاتی، صورتهای مالی دریافتی از واحدهای تجاری ميباشد. که در این تحقیق می خواهیم این موضوع را بررسی نماییم که آیا تکنیکهای داده کاوی جهت اعتبارسنجی مشتریان بانک از کارآیی مناسبی برخوردار میباشد یا خیر ، زیرا محقق بر این عقیده است که بانک ها در اعطای وام به ریسک مربوطه توجه نمی کنند و براساس سیستم وثیقه محوری و قضاوتی وام به مشتریان می دهند.
سوال تحقیق
با توجه به توضیحات ذکر شده، محقق به دنبال پاسخ به سؤال زیر می باشد :
آیا مدل هاي منتج از تكنيك هاي داده كاوي جهت اعتبارسنجي مبتني بر صورت هاي مالي از كارآیي مناسبي برخوردار مي باشند.

اهمیت موضوع و ضرورت تحقیق و انگيزه انتخاب آن
جمع آوری و جلب انواع سپرده ها و تخصیص آن جهت تأمین نیازهای مالی انواع فعالیتهای اقتصادی از مهمترین عملیات بانکی بشمار می رود. به عبارت دیگر، بانک ها واسطه بین سپرده- گذاران و متقاضیان تسهیلات بوده و با استفاده از منابع خود و سپرده های مردم مبادرت به اعطای تسهیلات می نماید. بانک ها با در اختیار داشتن بخش عمده ای از وجوه در گردش جامعه، نقش بسیار حساس و مهمی در هر نظام اقتصادی ایفا نموده و در تنظیم روابط و مناسبات اقتصادی جامعه تأثیر بسزایی دارند.
اعطای تسهیلات بخش مهمی از عملیات هر بانک را تشکیل می دهد و این قسمت از فعالیتهای بانکی از لحاظ اقتصادی حائز کمال اهمیت است. در واقع، رشد و توسعه اقتصادی بدون افزایش کمی عامل سرمایه بعنوان یکی از عوامل تولید، ممکن نیست و چون برای تمام اشخاص به دلائل مختلف مقدور نیست که کلیه موارد و مراحل فعالیت خود بتوانند از امکانات و منابع پولی شخصی جهت تأمین نیازهای موجود استفاده نمایند و علاوه بر این، دریافتها و پرداختهای واحد های تجاری نیز به ندرت با هم انطباق می یابند لذا ناگزیر برای استفاده از تسهیلات و منابع لازم به مؤسسات مالی که مهمترین آنها بانک ها می باشند روی می آورند. بانک ها در بخشی از عملیات خود، موجبات انتقال منابع را از اشخاصی که مستقیماً مایل و یا قادر به مشارکت در فعالیتهای اقتصادی نمی باشند را به آنان که جهت انجام امور اقتصادی نیازمند به سرمایه می باشند فراهم ساخته و بدین ترتیب باعث افزایش تولیدات کشور میشوند. با افزایش تولید، سطح اشتغال در جامعه ارتقا یافته و از طرفی ، ازدیاد کالاها و خدمات در یک اقتصاد متعادل، شرایط کاهش قیمتها فراهم می شود. به این ترتیب اهمیت اعطای تسهیلات چه از لحاظ دریافت کننده تسهیلات و چه از بابت اعطاکننده تسهیلات و چه از نظر سپرده گذاران و در نهایت از جهت کل اقتصاد جامعه مشخص می شود.
بدین منظور بانک ها برای اعطای تسهیلات به متقاضیان ناچار به استقرار یک سیستم کارآمد هستند تا عملیات اعطای تسهیلات در بازارهای رقابتی کنونی هم از کارآیی و سرعت لازم برخوردار باشد و هم احتمال عدم برگشت اصل و فرع تسهیلات اعطا شده، که پاشنه آشیل بانک ها است، به حداقل کاهش یابد. با وجود اهمیت این موضوع، در اقتصاد ایران، در زمینه ی اعطای تسهیلات به مشتریان، روند منسجم و منظمی به منظور ارزيابي قدرت شركت ها در بازپرداخت بدهي و همچنین تعیین سقف های تسهيلات اعطائي بر اساس شاخص های مالي ملاحظه نمی شود و اعطای تسهیلات بیشتر بر مبنای سیستم وثیقه محوری، خوش نامی مشتریان و قضاوتی اعطا می شود و به صورتهای مالی شرکت ها توجه چندانی نمی شود.
اهداف تحقیق
هدف از انتخاب موضوع بررسی استفاده از صورتهای مالی اساسی در فرآیند اعتبارسنجی است که به عنوان رابط بین مؤسسات تهیه کننده صورتهای مالی اساسی و استفاده کنندگان از این اطلاعات برای تصمیم گیری می باشد با توجه به اینکه بسیاری از افراد و سازمانها به نحوی نیازمند اطلاعات مالی جهت تصمیم گیری در مورد روابط خود با واحدهای تجاری می باشند و در موارد زیادی تنها صورتهای مالی اساسی به عنوان اطلاعات در اختیار افراد و سازمانها جهت تصمیم گیری قرار میگیرد، هدف این پایان نامه بر این است که محدوده ای از این استفاده کنندگان یعنی اعتباردهندگان را در نظر گرفته و قابلیت استفاده از صورت های مالی اساسی در ارزیابی ریسک اعتباری مورد بررسی و تحقیق قرار داده و از سوي ديگر از تكنيك هاي داده كاوي و مدل هاي موجود در آن، معيار كارا جهت ارزيابي وضعيت مالي شركت ها و در نتيجه اتخاذ تصميمات به منظور اعطای تسهیلات فراهم گردد كه در مقايسه با روش فعلي بانك ها در اعطاي اين منابع از كارآمدي بالاتري برخوردار باشد.
پس بدیهی است بهره گیری از چنین سیستمی، بانک را در گزینش مطلوب مشتریان خود یاری کرده و ضمن کنترل بلادرنگ فرآيند اعطای تسهیلات بانکی و كاهش عواقب ناشي از عدم بازپرداخت بدهي ، سطح بهره وری آن را نيز ارتقاء می دهد.
در حال حاضر بخش عمده ای از بانک های کشور در ساختار سازمانی خود فاقد واحد مدیریت ریسک بوده و در صورت وجود این واحد اقدام جدی برای کنترل و اداره کردن ریسک انجام نداده اند. نکته قابل تعمق در این رابطه این است که، عدم شناسایی اطلاعات موجود، پراکندگی اطلاعات، تعداد پایگاه های داده ها و بانک های اطلاعاتی، عدم ارتباط این پایگاه ها با هم و… ، که بطوریکه منتج به عدم کشف دانش و رابطه مورد نظر در این زمینه شده است. با توجه به مراتب فوق چنانچه بتوان مدیران و کارشناسان ذیربط را در مؤسسات مالی و بانک ها با مفاهیم و مدل های داده کاوی آشنا نمود بخش عظیمی از این مشکل مرتفع گردیده و همانگونه که از بخش های مختلف این تحقیق مشخص گردیده است فرآیند اعتبارسنجی مبتنی بر صورتهای مالی کاملاً با فرآیند داده کاوی تطابق داشته و می توان از علوم ذیربط و مدل های مربوطه پس از پاکسازی و خلاصه سازی داده ها جهت سنجش اعتبار مشتریان بهره گرفت. بنابراين سه هدف زير را جهت تحقيق حاضر مي توان مدنظر قرارداد :
ارائه مدلي كارآمد مبتني بر اطلاعات كمي و كيفي موجود در صورت هاي مالي جهت اعتبارسنجي مشتريان درخواست كننده تسهيلات مالي از بانك
مقايسه تطبيقي مدل هاي منتج از به كارگيري تكنيك هاي موجود در حوزه دانش داده كاوي1 و تعيين مدلي كارآمد جهت انجام بررسي ها و كاهش ريسك اعتباري در جهت اعطاكنندگان تسهيلات مالي
شناسایی متغیرهای با اهمیت در تفکیک مشتریان در هریک از مدل های پیشنهادی
فرضیه های تحقیق
بررسی فرضیات تحقیق در پژوهشهای کاربردی از اهمیت ویژه ای برخوردار است در این پژوهش هدف اصلی تحقیق، اعتبارسنجی مشتریان بانکی با استفاده از تکنیکهای داده کاوی می باشد که درصدد دریافت تسهیلات اعتباری می باشند. از این جهت فرضیات تحقیق متناسب با این هدف مورد توجه قرار گرفته و بررسی گردید.
1-5-1 : فرضيه اصلی
مدل هاي منتج از تكنيك هاي داده كاوي جهت اعتبارسنجي مبتني بر صورت هاي مالي از كارآیي مناسبي برخوردار مي باشند.
1-5-1-1 : فرضیه های فرعی
فرضيه فرعی 1 : مدل منتج از تكنيك ماشین بردار پشتیبان جهت اعتبارسنجي مبتني بر صورتهاي مالي از كارآیي مناسبي برخودار است.
فرضيه فرعی 2 : مدل منتج از تكنيك درخت تصمیم جهت اعتبارسنجي مبتني بر صورتهاي مالي از كارآیي مناسبي برخودار است.
فرضيه فرعی 3 : مدل منتج از تكنيك شبکه های عصبی جهت اعتبارسنجي مبتني بر صورتهاي مالي از كارآیي مناسبي برخودار است.
چارچوب نظری تحقیق
داده کاوی در بسیاری از شاخه ها همچون بازاریابی، امور مالی، بانکداری، تولید، پزشکی، مدیریت ارتباط با مشتری، ردیابی، پیش بینی خرابی ها، آموزش سازمانی و… کاربرد دارد. که در این میان کاربرد داده کاوی در صنعت بانکداری از اهمیت بالایی برخوردار است که می توان به موارد زیر اشاره کرد :
پایگاه داده عظیم و بسیاری وجود دارند. 2- اطلاعات تجاری ارزشمندی می تواند از این پایگاه داده استخراج شوند. 3- استفاده از روشهای سنتی گذشته برای پشتیبانی تصمیم و تحلیلها اجرا شدنی نیست. 4- تحلیلهای انسانی تحت تأثیر ابعاد و حجم داده ها قرار میگیرد. 5- متدهای آماری سنتی رتبه قادر به رتبه بندی نیستند و نیاز به کارشناسان و تحلیلگران مهم و قابل توجه دارد.
یکی از مباحث مهم در صنعت بانکداری تشخيص توانایي يا ارزيابي قدرت شركت ها در باز پرداخت بدهي، جهت کاهش خسارت های ناشي از ناتواني آنان در بازگرداندن تسهيلات دريافتي است. که برخی از مزایای آن عبارت است از: 1- کاهش هزینه تحلیل 2- تصمیم گیری سریع3- تضمین تسهيلات و حذف ریسک های احتمالی 4- تعیین اولویت در مجموعه اعطای تسهيلات
در نتیجه ما می توانیم از مدل های مختلفی جهت ارزیابی وضعیت مالی مشتریان استفاده کنیم که این مدل ها به دو گروه اصلی تقسیم می شوند که عبارتند از :
گروه اول: مدلهای پارامتریک: شامل 1- مدل احتمال خطی 2- مدل لاجیت و پروبیت 3- مدلهای تحلیل متمایز کننده
گروه دوم: مدلهای ناپارامتریک: شامل 1- برنامه ریزی خطی 2- شبکه های عصبی 3- درخت های تصمیم 4- مدل نزدیکترین همسایگی 5- فراگرد تجزیه

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد درباره داده کاوی، درخت تصمیم، شبکه عصبی Next Entries پایان نامه ارشد درباره ریسک اعتباری، نسبت بدهی، داده کاوی