پایان نامه ارشد با موضوع نوسانات نرخ ارز، اثرات نامتقارن، عملکرد بازار، شهر تهران

دانلود پایان نامه ارشد

ايران و بانک جهانی گردآوري مي‌شود.
روش تجزيه و تحليل اطلاعات
در اين تحقيق ابتدا با استفاده از مدل‌ ARCH تعميم يافته(GARCH) نااطميناني نرخ ارز محاسبه شده و به عنوان يک متغير مستقل معرفي مي‌شود.
سپس با توجه به مدل تصريح شده براي اقتصاد ايران و با استفاده از شبکه‌هاي عصبي به بررسي فرضيه تحقيق پرداخته مي‌شود.
واژگان کليدي
نااطميناني نرخ ارز: ارزش‌گذاري دوگانه‌ي پول ملي بر طبق عملکرد بازار ارز و يا ارزش‌گذاري بر اساس اهداف بانک مرکزي(دولت) که براي نمونه مي‌توان به هدف تشويق صادرات غيرنفتي اشاره کرد، مي‌باشد.
رشد اقتصادي: رشد توليد ناخالص داخلي يا ملي؛
شبکه‌هاي عصبي: شبكه‌هاي عصبي نوعي مدل‌سازي ساده‌ انگارانه از سيستم‌هاي عصبي واقعي هستند كه كاربرد فراواني در حل مسائل مختلف در علوم دارند. حوزه كاربرد اين شبكه‌ها آن چنان گسترده است كه از كاربردهاي طبقه‌بندي گرفته تا كاربردهايي نظير پيش‌بيني، درون‌يابي، آشكارسازي و … را شامل مي‌شود. شايد مهمترين مزيت اين شبكه‌ها، توانايي وافر آن‌ها در كنار سهولت استفاده از آن‌ها باشد.
ادبيات تحقيق و مباني نظري

مقدمه
نرخ ارز از جمله موضوعاتي است که به دليل تأثيرپذيري از و تأثيرگذاري بر بسياري از متغيرهاي اقتصادي، حجم زيادي از مطالعات تجربي در اقتصاد بين‌الملل را به خود اختصاص داده است. تنوع و امکان بسط مباحث نرخ ارز و بررسي ارتباط آن با متغيرهاي نظير سرمايه‌گذاري، تجارت خارجي و رشد اقتصادي، سبب گرديده تا کاوش‌هاي نظري و تجربي بسياري در اين زمينه صورت گيرد. مروري بر مطالعات رشد اقتصادي ايران، حاكي از طيف گسترده‌اي از مطالعات انجام شده در دوره‌هاي زماني مختلف و با روش‌هاي متفاوت است امّا پژوهش‌هاي مربوط به برآورد نرخ ارز واقعي، اندازه‌گيري نااطميناني آن و نيز رابطه‌ي آن با عملکرد اقتصاد کلان سابقه‌ي چنداني در داخل کشور ندارد.
در زمينه‌ي کاربردهاي شبکه‌هاي عصبي در پيش‌بيني متغيرهاي مختلف نيز تحقيقات و مطالعات گسترده‌اي در شاخه‌هاي علوم مختلف صورت گرفته است. همچنين مطالعاتي نيز به مقايسه‌ي بين روش‌هاي خطي و غير‌خطي در پيش‌بيني مسائل مختلف انجام شده است.
در اين بخش به ذکر نمونه‌هایی از مطالعات انجام گرفته، ‌پرداخته مي‌شود.
مطالعات داخلي
مقاله‌اي که توسط مرادپور اولادي، ابراهيمي و عباسيون(1385) نوشته شده، اثر نوسانات نرخ ارز را بر سرمايه‌گذاري بخش خصوصي مورد بررسي قرار داده است. در اين مقاله نرخ ارز و سرمايه‌گذاري بخش خصوصي و روند تغييرات آنها براي دوره‌ي زماني 1383- 1353 براي ايران در نظر گرفته شده است. نتايج اين تحقيق نشان از تأثير معنادار و منفي نااطميناني نرخ ارز واقعي بر سرمايه‌گذاري بخش خصوصي دارد. در مطالعه‌‌اي مشابه که توسط عسگري(1387) صورت گرفته، اشاره شده است که بررسي ارتباط نرخ واقعي ارز و نوسانات آن با صادرات بخش صنعت در اقتصاد ايران بعنوان ارتباط دهنده اقتصاد ملي با اقتصاد جهاني از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. از اين رو، اين مقاله به ارزيابي اثر نوسانات نرخ واقعي ارز بر صادرات بخش‌هاي منتخب صنعتي به تفكيك كدهاي دو رقمي ISIC (کدهاي 32، 35 و 37) در طي دوره (4)1385- (1)1352 و برآورد ميزان تأثيرپذيري صادرات اين بخش‌ها از نوسانات نرخ واقعي ارز در بلندمدت و كوتاه‌مدت و شبيه‌سازي شوك در نوسانات نرخ ارز بر صادرات صنعتي مي‌پردازد. نتايج عبارتند از: 1-در بلندمدت نوسانات نرخ ارز واقعي بر صادرات بخش صنايع نساجي، پوشاک و چرم(کد 32) اثر منفي دارد. 2-در بلندمدت نوسانات نرخ ارز واقعي بر صادرات بخش صنايع شيميايي و زغال سنگ، لاستيک و پلاستيک(کد 35) اثر منفي دارد. 3-در بلندمدت نوسانات نرخ ارز واقعي بر صادرات بخش صنايع توليدات فلزات اساسي(کد 37) اثر منفي دارد. همچنين هدف اصلي از مقاله‌اي که توسط کازروني و رستمي(1386) گردآوري شده، بررسي اثرات نامتقارن نوسانات نرخ ارز بر توليد واقعي و قيمت در ايران می‌باشد. در اين مقاله براي بررسي اثرات شوك‌هاي نرخ ارز، در مرحله اول با استفاده از فيلتر هودريك -پرسكات، شوك‌ها را به صورت شوك‌هاي پيش‌بيني شده و پيش‌بيني نشده نرخ ارز تجزيه شده‌اند. در مرحله‌ي بعد تأثير آنها بر روي توليد واقعي و قيمت، بررسي شده است. نتايج برآورد حاكي از اثرات نامتقارن نوسانات نرخ ارز بر توليد واقعي و قيمت می‌باشد و شوک‌هاي پيش‌بيني شده و پيش‌بيني نشده نرخ ارز به صورت متفاوت از هم بر روي توليد واقعي و سطح قيمت‌ها تأثير مي‌گذارد به طوري كه شوک‌هاي پيش‌بيني شده نرخ ارز بيشتر از شو‌ک‌هاي پيش‌بيني نشده‌‌ي آن، توليد واقعي را دچار نوسان مي‌كند. در مورد قيمت نيز عكس اين حالت مصداق دارد. کازروني و دولتي(1386) در تحقيقي مشابه به بررسي رابطه‌ي بين نااطميناني نرخ ارز واقعي و سرمايه‌گذاري بخش خصوصي در ايران براي دوره‌ي زماني 1381-1340 پرداخته‌اند. در اين راستا، ابتدا شاخص نااطميناني نرخ ارز ناشي از نوسان نرخ ارز واقعي از طريق الگوي واريانس ناهمساني شرطي اتورگرسيو تعميم‌يافته(GARCH) محاسبه گرديده و به عنوان متغير جايگزين نااطميناني نرخ ارز واقعي در نظر گرفته شده است. آنگاه به منظور به دست آوردن رابطه‌ي بين نااطميناني نرخ ارز واقعي و سرمايه‌گذاري بخش خصوصي، الگوي پوياي خودتوضيح با وقفه‌هاي توزيعي(ARDL) بکار گرفته شده است. نتايج تخمين حاکي از منفي بودن اثر نااطميناني نرخ ارز واقعي بر سرمايه‌گذاري بخش خصوصي در کوتاه‌مدت و بلندمدت است.
مروري بر مطالعات داخلي شبکه‌ي عصبي در حوزه‌ي اقتصاد
در مورد مطالعات داخلي که در زمينه‌ي استفاده از شبکه عصبي براي پيش‌بيني صورت گرفته، مي‌توان به مقاله‌اي که توسط اصفهانيان و امين‌ناصري(1387) گردآوري شده، اشاره کرد. در اين مقاله با استفاده از شبکه‌ي عصبي به پيش‌بيني کوتاه‌مدت قيمت نفت خام پرداخته شده است. در اين تحقيق با استفاده از يادگيري هدايت شده يک مدل شبکه‌ي عصبي براي پيش‌بيني ماهيانه‌ي قيمت نفت خام، توسعه داده شده است. مشابهاً در مقاله‌اي که توسط پورکاظمي، افسر و نهاوندي(1384) انجام گرفته، تقاضاي اشتراک گاز شهري خانگي شهر تهران با استفاده از روش خطيARIMA و روش غيرخطي شبکه‌هاي عصبي فازي بررسي و از لحاظ شش معيار، کارايي آنها مقايسه شده‌اند. نتايج اين تحقيق بيانگر اين است که شبکه‌هاي عصبي فازي در تمامي شش معيار، عملکرد بهتري نسبت به روشARIMA داشته است. در مطاله‌اي مشابه که توسط کرباسي، اثني‌عشري و عاقل(1386) انجام گرفته، با استفاده از مدل شبكه عصبي به پيش‌بيني و مدل‌سازي اشتغال بخش كشاورزي در ايران با استفاده از متغيرهاي پولي و مالي طي سال 1384-1338 پرداخته شده است. همچنين ابريشمي، مهرآرا، احراري و ميرقاسمي(1388) در مقاله‌اي از شبكه عصبي به عنوان ابزاري با قابليت بالا در مسيريابي و تشخيص روند‌هاي غيرخطي و پيچيده، به ويژه با تعداد مشاهدات محدود، براي الگوسازي و پيش‌بيني رشد توليد ناخالص داخلي به قيمت ثابت در ايران استفاده کرده‌اند. علاوه بر اين طيبي، آذربايجاني و بياري(1388) با توجه به اهميت پيش‌بيني قيمت محصولات پروتئيني از جمله تخم مرغ، در تحقيقي قيمت اين محصول را با استفاده از روش ARCH و شبكه‌هاي عصبي مصنوعي براي افق‌هاي زماني يک‌ماهه، شش‌ماهه و دوازده‌ماهه پيش‌بيني کرده‌اند. در اين راستا اين فرضيه كه شبكه عصبي مصنوعي در پيش‌بيني قيمت تخم مرغ كارايي بيشتري از روش ARCH دارد، بررسي شده است. داده‌هاي مورد استفاده شامل متغير قيمت تخم مرغ و دوره مورد مطالعه شامل سال‌هاي 1385-1371 است. نتايج نشان مي‌دهد كه شبكه‌هاي عصبي مصنوعي در بيشتر افق‌هاي زماني پيش‌بيني‌هاي دقيق‌تري در مقايسه با روش ARCH ارائه مي‌كند. از اين رو استفاده از روش‌هاي پيش‌بيني قيمتي كه عمدتاً متكي بر شبكه‌هاي عصبي مصنوعي است مي‌تواند به تأثير سياست‌گذاري قيمتي و حتي تنظيم بازار از طريق پيش‌بيني نوسان‌هاي مختلف، كمك كند.
مطالعات خارجي
دوماک و شابسيژ7 (1999) در تحقيقي به بررسي رفتار نرخ ارز و رشد اقتصادي کشورهاي مصر، اردن، مراکش و تونس پرداخته‌اند. بررسي‌هاي تجربي نشان مي‌دهد که انحراف نرخ ارز تأثير منفي بر رشد اقتصادي دارد. بعلاوه نتايج به اهميت ديگر عوامل مؤثر بر رشد، خصوصاً رشد سرمايه و رشد جمعيت اشاره مي‌کند. همچنين گرينوي، نلر و ژانگ8 (2008) با استفاده از داده‌هاي بنگاه‌هاي توليدي در بريتانيا، اثرات نااطميناني نرخ ارز را روي تصميمات براي ورود به بازار صادرات و کشش صادرات را آزمون کرده‌اند. نتايج نشان مي‌دهد که نااطميناني نرخ ارز اثر کمي روي مشارکت بنگاه‌ها در صادرات دارد امّا اثر معناداري روي کشش صادرات داشته است. هروارتز و وبر9 (2007) در مطالعه‌اي با عنوان نااطميناني نرخ ارز و رشد تجاري، مدل‌هاي خطي و غيرخطي را مقايسه کرده‌اند. در اين مقاله آمده است که تقريباً همه‌ي کارهاي تجربي، يک رابطه‌ي خطي را بين دو متغير نااطميناني نرخ ارز و رشد تجاري در نظر مي‌گيرند و سپس به برآورد آن مي‌پردازند و امکان وابستگي غيرخطي بين نااطميناني نرخ ارز و تجارت را ناديده مي‌گيرند. به علاوه، به طور گسترده از مدل‌هاي رگرسيوني براي پيش‌بيني استفاده مي‌شود. در اين مقاله اثر نااطميناني نرخ ارز روي صادرات و واردات منطقه‌اي چندجانبه براي 15 کشور صنعتي مورد بررسي قرار گرفته است. نتايج از وجود رابطه‌ي غيرخطي بين نااطميناني نرخ ارز و رشد تجاري حکايت دارد. در مقاله‌اي مشابه که توسط بوم، کاگلايان و بارکولاس10(1999) فراهم شده، اثرات موقتي و دائمي انحرافات اجزاي نرخ ارز را روي سوددهي بنگاه بررسي شده است. در اين مقاله اشاره شده که انحرافات اجزاء نرخ ارز، نرخ رشد سوددهي بنگاه را نامعين کرده است امّا اين اثرات قابل پبش‌بيني‌اند. يک انحراف دائمي(موقتي) در اجزاء نرخ ارز از روند عمومي نرخ ارز، منجر به تغييرات عمده(جزئي) در نرخ رشد سوددهي بنگاه مي‌شود. بنابراين منبع و سرچشمه‌ي ناپايداري در نرخ ارز در آناليز اثرات آن اهميت مي‌يابد. همچنين رويز11(2005) اثرات تورم و نااطميناني نرخ ارز را روي فعاليت‌هاي واقعي اقتصاد آزمون کرده است. با استفاده از مدل GARCH، میزان انحرافات نرخ ارز محاسبه شده است. نتايج پيشنهاد مي‌کند که نااطميناني در مورد نرخ ارز هيچ اثري روي توليد يا صادرات نداشته است و تنها نااطميناني در مورد تورم است که روي توليد اثر منفي داشته است. بعلاوه هدف از مقاله‌اي که توسط بکر و هال12 (2004) نوشته شده اين است که نقش نااطميناني نرخ ارز را روي سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي در برنامه‌ي تحقيق و توسعه صنايع در بريتانيا با استفاده از يک مدل اقتصاد سنجي، بررسي کند. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد که افزايش در ناپايداري نرخ ارز دلار-يورو گرايش به جابجايي سرمايه‌گذاري روي برنامه‌ي تحقيق و توسعه از منطقه‌ي اروپا به بريتانيا دارد. در مقاله‌اي مشابه که توسط بارل، هال و گوتسچاک13(2004) نوشته شده رابطه‌ي بين نااطميناني نرخ ارز و جايگاه سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي ايلات متحده آمريکا در اروپا را مورد بررسي قرار داده است. در اين تحقيق سرمايه‌گذاري ايلات متحده آمريکا در بريتانيا و قاره‌ي اروپا، در قالب هفت صنعت برآورد شده است. نتايج نشان مي‌دهد که سرمايه‌گذاري ايلات متحده آمريکا در اروپا گرايش به ريسک گريز بودن دارد و در نتيجه در صورت وجود ناپايداري نرخ ارز از ميزان سرمايه‌گذاري آن کاسته مي‌شود. در اين مقاله عنوان شده که شواهد قوي‌اي وجود دارد که نشان مي‌دهد بريتانيا نسبت به منطقه‌ي اروپا براي سرمايه‌گذاري ايلات متحده آمريکا ترجيح داده مي‌شود. زيرا يک افزايش در همبستگي بين نرخ ارز استرلينگ- دلار گرايش به انتقال سرمايه ايلات متحده آمريکا از منطقه‌ي اروپا به بريتانيا دارد. همچنين بوم و کاگلايان14(2008) در مقاله‌اي تحت عنوان ناپايداري جريانات تجارت بين‌المللي و نااطميناني نرخ ارز، نشان مي‌دهد که شواهد تجربي گردآوري شده از داده‌هاي کشورهاي اروپايي، ديگر کشورهاي صنعتي و کشورهاي جديداً صنعتي شده، روي دوره‌ي زمان

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع اقتصاد کشور، ساختار بازار، شبکه‌های عصبی مصنوعی، شبکه عصبی مصنوعی Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع رشد اقتصادی، پرسپترون چند لایه، شبکه‌های عصبی مصنوعی، اقتصاد ایران