پایان نامه ارشد با موضوع مزیت رقابتی، رقابت پذیری، توسعه صادرات، عرضه کنندگان

دانلود پایان نامه ارشد

پایدار تعریف می شود. جهت گیری بلند مدت شامل استراتژی های بهبود متداوم، روابط نزدیک تر عرضه کننده و تولید کننده، کنترل کیفیت جامع و حفظ بهره وری کل است. مایکل پورتر سه نوع جهت گیری رهبری در هزینه ها، تمایز و تمرکز را معرفی کرده است. هدف استراتژی رهبری هزینه ها فروش بیشتر محصول در بازار و خروج شرکت های رقیب از بازار است. هدف از پیاده سازی استراتژی تمایز، بالا بردن انعطاف پذیری شرکت در زمینه ی عرضه ی محصول است و استراتژی تمرکز بر گروه خاصی از مشتریان هنگامی موفق است که بخشی از صنعت خاص از اندازه، وسعت کافی و رشد بالقوه برخوردار باشد و نیز این رشد از نظر رقبای عمده از اهمیت زیادی برخوردار باشد(دیوید، 1385).
اختلاف بین سبکهای مدیریتی، مهارتهای سازمانی، دیدگاههای راهبردی، و فشردگی رقابت داخلی برای شرکتهایی که در صنایع مختلف فعالیت می‌کنند، مزیت و یا عدم مزیتهایی را ایجاد می‌کند.
به احتمال زیاد، رقابت داخلی قدرتمندترین تأثیر را بر مزیت رقابتی دارد. رقابت داخلی صنعت را بصورت پویا نگه می‌دارد و فشارهای مداومی را برای بهبود و نوآوری وارد می‌آورد. رقابت محلی موجب می‌شود تا شرکتها کالاهای جدیدی را توسعه دهند، محصولات موجود را بهبود بخشند، هزینه ها و قیمتها را پایین نگه دارند، فن‌آوریهای جدید را توسعه دهند و کیفیت و خدمات را بهبود بخشند. رقابت با شرکتهای خارجی فاقد این فشردگی است. رقبای داخلی باید برای سهم بازار، استخدام کارکنان با تجربه و متخصص، پیشرفتهای تحقیق وتوسعه و بازارهای بین المللی را مورد توجه قرار دهند. فقدان رقابت در بازار داخلی موجب می‌شود تا شرکتها در بازار داخلی احساس رضایت کنند و در نهایت در بازارهای جهانی غیر رقابتی شوند. تعداد رقبای داخلی مهم نیست، بلکه فشردگی رقابت و کیفیت آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. ورود شرکتهای جدید به صنعت موجب ایجاد دیدگاهها وشیوه های جدیدی در فرآیند عملیات صنعت می‌گردد. آنها غالبا قسمتهای جدیدی از بازار را که شرکتهای موجود موفق به شناسایی آن نشده‌اند، تعریف کرده وجهت برآوردن نیازهای آنها اقدام می‌نمایند.
بنابر استدلال پورتر، برای اینکه این مدل 4 عنصری بتواند عملکرد رقابتی را تقویت نماید وجود این چهار عامل یا برخوردار بودن از آنها ضرورت دارد. او همچنین براین باور است که دولت و رخدادهای ناشی از شانس می‌توانند بر هر کدام از این چهار عنصر تأثیر مثبت یا منفی بگذارند.
انتظار می‌رود که مدل او بتواند الگوی تجارت واقعی را در دنیای واقعی پیش بینی نماید. بر پایه این مدل هر کشوری باید کالایی را صادر نماید که صنایع تولید کننده آنها چهار عامل مذکور را درحد مطلوب داشته باشند. بر همین اساس باید کالاهایی را وارد نماید که عوامل چهار گانه مربوط به آنها در آن کشور در وضعیت مطلوبی نباشند.

شکل‏26- مدل الماس ملی پورتر
اجزای عوامل تعیین کننده مزیت رقابتی ملی، بطور خلاصه درجدول آمده است.
جدول‏21-اجزای مدل الماس ملی پورتر
عوامل تعیین کننده
شرایط عمومی پورتر
شرایط عوامل تولید (الگوهای عامل آفرینی)
– فراوانی عوامل(منابع انسانی، منابع فیزیکی، منابع دانش، منابع سرمایه ای، زیرساختارها)که باید ازهزینه پایین یاکیفیت بالایی برخوردار باشند و بصورت کارامد مورد استفاده قرار گیرند
-تمرکز بر عوامل پیشرفته بجای عوامل پایه(ساختار IT، نیروهای فوق ماهر و موسسات تحقیقاتی)
-تمرکز بر عوامل تولید متخصص بجای عوامل تولید عمومی
– اهمیت دادن به نوسازی پویای کیفیت عوامل
– عوامل یا ایجاد می‌شوند یا به آسانی به ارث برده می‌شوند.
شرایط تقاضای داخلی (تأثیر اندازه وترکیب تقاضا)
-ساختار تقاضای داخلی(خریداران داخلی چگونه روندهای جهانی را پیش بینی می‌کنند)
– اندازه والگوی رشد تقاضای داخلی(صرفه‌های مقیاس، آموزش، وسعت تقاضای بازار، نرخ رشد و میزان سرعت اشباع بازارمحلی)
– فرایندها با چه ترجیحات ملی به بازارهای خارجی انتقال می‌یابند(نوع پیوندهای بالقوه با خریداران خارجی)
صنایع مرتبط و پشتیبان(توسعه صنایع مرتبط وپشتیبان)
-مزیت رقابتی نمی‌تواند به تنهایی در یک صنعت وجود داشته باشد وضروری است که صنایع مرتبط وپشتیبان نیز رقابتی بوده و همچنین باید پیوندهای بین آنها روان کار کند
– توان تعدیل عرضه کنندگان داخلی باشرایط مزیت رقابتی
– توانایی عرضه کنندگان داخلی در تغییر استفاده از ابتکارات و بهبود روشهای مورد عمل
– برخورداری از صنایع مرتبط رقابتی در بازار داخلی که می‌توانند همکاریهای فی‌مابین را تقویت نموده و بطور واقعی آنها را به سوی آفرینش صنایع رقابتی جدید هدایت نمایند.
استراتژی،ساختار و رقابت پذیری شرکت
-استراتژی و ساختار شرکتهای داخلی(عملیات مدیریتی، ارتباط بامشتریان، وضعیت اقتدار، هنجارهای اجتماعی، امید شرکت به رقابت بین المللی، وضعیت مسافرت وآموزش زبان)
– اهداف،انگیزه(اهداف سود آوری،رشدشرکت،اهداف خاص)
– رقابت داخلی(محیط رقابتی
– شکل گیری کسب وکار جدید
اقدامات دولت
-شرایط عوامل تأثیر پذیرفته از دولت بوسیله یارانه ها، سیاستهای بازار سرمایه، سیاستهای تحصیلی، کنترلهای قیمتی و یارانه ها، سرمایه گذاری در ساختار عمومی و…
– شرایط تقاضای داخلی شکل گرفته توسط دولت(ازطریق چینش قوانین بازار محلی، ویا بعنوان خریدار اصلی در بازار محلی
– صنایع مرتبط وپشتیبان تأثیر گرفته از دولت(ازطریق مقررات محیط فعالیت،تبلیغات وبازار ارتباطات)
– استراتژی شرکت،ساختارو رقابت تأثیر پذیرفته از دولت(ازطریق مقررات بازار سرمایه، سیاستهای مالیاتی وقوانین ضد تراست
– دولت همچنین بر کل نمودار رقابت پذیری از طریق سیاستهای کلان اثر می‌گذارد
رویدادهای شانسی واتفاقی
– شوکهای تصادفی می‌توانند بر محیط فعالیت تأثیرات خوبی داشته باشند.
– این موارد ممکن است شامل ابتکارات خاص، عدم پیوندهای فنی، عدم پیوند در هزینه های عواملی همچون شوکهای نفتی، انتقالهای معنی دار در بازارهای مالی جهانی یا نرخهای بهره، تقاضای منابع، تصمیمات سیاسی توسط دولتها و جنگها یا بلایای طبیعی باشد.
2-6-1- چرایی بکارگیری مدل الماس مزیت رقابتی پورتر
دربخش قبل با بررسی نظریات مختلف ارائه شده در حوزه تجارت بین الملل، و بررسی هریک از این نظریات به تشریح مدل الماس ملی پرداخته شد. حال در این بخش دلایلی که این مدل مورد استفاده قرار می‌گیرد بیان می‌گردد. امروزه توسعه صادرات غیر نفتی نه تنها بر افزایش درآمدهای ارزی از طریق گسترش صادرات انواع کالاها و خدمات خلاصه نمی شود، بلکه توسعه صادرات نقش مهم تری را به عنوان یک استراتژی رشد و توسعه دراقتصادکشورعهده داراست (گوهریان ،1379).
در این مسیر بهره گیری از مزیت های نسبی موجود در کشور نمی تواند به تنهایی ما را در تحقق اهداف تعیین شده در استراتژی توسعه صادرات یاری رساند. موفقیت این استراتژی منوط به آن است که مزیت‌های موجود در کشور با توجه به رشد و گسترش بازارهای جهانی و رقابت شدید در عرصه اقتصادی به مزیت های رقابتی تبدیل شود (ولی بیگی ،1383).
برای توفیق در امر توسعه صادرات، لازم است با یک نگرش جامع و سیستمی، ضمن آنکه به نیازهای داخلی توجه می شود، با خلق مزیت های نسبی و تقویت ظرفیت‌های صادراتی کشور و تبدیل آنها به مزیت‌های رقابتی و فراهم آوردن زمینه‌های لازم برای فعالیت بیشتر بخش خصوصی به حضور و مشارکت بیشتر در تجارت جهانی اهتمام شود(همان).
امروزه برای حضور مستمر شرکت های داخلی کشور در بازار های جهانی و بین الملی ضروری است ضمن مجهز شدن به روش های نوین بازاریابی، تولیدات عرضه شده توسط بنگاهها(چه در بازار داخلی و چه خارجی) از سطح رقابت پذیری بالایی برخوردار باشند. در این راستا استفاده از استعدادها و توانمندیهای بالقوه و حمایت اصولی و هدفمند از صنایع دارای مزیت رقابتی کشور در جهت حرکت به سمت رهایی از اقتصاد تک محصولی وحصول به مهمترین هدف برنامه های توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور یعنی جهش در صادرات کالاهای غیر نفتی بسیار حائز اهمیت است، زیرا در جهان پر رقابت امروزی که عرضه کنندگان کالاها و خدمات در سطح جهان به تمامی ابزارهای نوین از تولید تا مصرف نهایی(آن کالاها) مجهز هستند، بدون داشتن مزیت رقابتی دست یابی به این هدف عملاً غیر ممکن است (گوهریان ،1379).
مدل الماس ملی، بطور اساسی بر ظرفیت ابداع، خلاقیت و ابتکار کشورها و میزان دسترسی آنها به سرمایه‌های نوین تکیه دارد. براساس این نظریه، ویژگیهای یک کشور، محیطی را بوجود می‌آورد که شرکتهای فعال داخلی با آن مواجه اند. آن محیط، فضایی را ایجاد می کند که در آن خلق مزیت رقابتی، تشویق و یا بازداشته می‌شود. ایجاد و حفظ مزیت رقابتی، یک فرآیند کاملاً ملی است. تفاوت در ساختار اقتصادی کشورها، ارزشها و فرهنگ و تاریخ یک ملت، تأثیر زیادی بر وضعیت رقابت‌پذیری جهانی یک کشور دارد(حسنقلی پور و همکاران، 1386).
در حالیکه عده ای جهانی شدن را عاملی در جهت کاهش اهمیت و نقش کشورها در رقابت جهانی می‌دانند، اما اینکه کشورها منشاء منابع، مهارتها و تکنولوژی مورد نیاز جهت رقابت می باشند، واقعیتی غیر قابل انکار است. این امر نشانگر اهمیت نقش محیط داخلی یک کشور در رقابت پذیری جهانی است. در اینجا ذکر این نکته ضروری است که وقتی از مزیت رقابتی ملی صحبت می‌شود، باید بدین نکته توجه نمود که کشورها و شرکتها به یک روش مشابه با یکدیگر رقابت نمی‌کنند و میان آنها تفاوتهای اساسی وجود دارد و درجه رقابت پذیری یک شرکت در تراز مالی آن منعکس می‌گردد؛ بطوریکه اگر شرکت توان پرداخت هزینه های کارکنان، فروشندگان و اعطا کنندگان تسهیلات را داشته باشد، رقابت پذیر بوده و توان فعالیت اقتصادی خواهد داشت، در غیر اینصورت شرکت مجبور به ترک بازار است. اما چنین تعریفی در مورد کشورها چندان امکان پذیر نمی باشد زیرا رقابت هیچ کشوری را ازگردونه فعالیت خارج نمی‌کند. اما آنچه که بعنوان مفهوم رایج رقابت‌پذیری در سطح کشورها می‌تواند مورد استفاده قرار گیرد در واقع توانایی کشورها در تولید کالاهایی است که می‌توانند در رقابت بین المللی عرض اندام نمایند.
در یک کشور رقابتی، عملکرد مطلوب سیاستها و سازمانهای اقتصادی، نرخ بالای رشد اقتصادی در میان مدت را فراهم می‌آورد. البته این امر به ظرفیت شرکتهای ملی در دستیابی به سطوح بالای بهره‌وری و افزایش مستمر آن بستگی دارد(ولی بیگی ،1383).
تئوریهای زیادی تا کنون برای تشریح الگوی تجارت بین کشورها و علت موفقیت آنها در سطح بین المللی، ارائه گردیده است که به تعدادی از آنها اشاره شد. امروزه با توجه به تغییراتی که در محیط اقتصاد بین المللی رخ داده (تغییر ماهیت بین المللی، رشد روز افزون شرکتهای چند ملیتی و…) هیچ یک از این تئوریها برای بیان علت تجارت کشورها و دلیل موفقیت کشوری در صنعت خاص و توانایی یک کشور در حفظ مزیت رقابتی خود در بلند مدت کافی نبوده و نیاز به ارائه نظریه‌ای است که بتواند ورای نظریه مزیت نسبی، به بیان دلایل رقابت پذیری یک صنعت در سطح جهان بپردازد. این تئوری باید بتواند علت دستیابی کشوری به مزیت رقابتی را در همه ابعاد (نه فقط از بعدعوامل تولید) و با در نظر گرفتن پویایی محیط رقابتی امروز تشریح نماید. نظریه ای که بتواند همه نیازها و شرایط فوق را پاسخگو باشد، مدل الماس مزیت رقابتی ملی مایکل پورتر است(آقاجانی و فرزاد فر، 1391).
این مدل به ایجاد بینش عمیقی در میان مدیران ،اقتصاد دانان و سیاست گذاران برای تنظیم مناسبترین استراتژی بمنظور ارتقاء موقعیت رقابتی در سطح بین المللی کمک می کند. مفهوم و پیام اصلی این مدل چگونگی شکل‌دهی به محیط اقتصادی کشورها در راستای دستیابی به موفقیتهای جهانی می باشد(Garelli,2003).
2-7- پیشینه پژوهش
2-7-1- پیشینه داخلی
1. یکی از تحقیاتی که در زمینه صنایع شوینده صورت گرفته است، مطالعه انجام شده توسط حسن پور(1379) است که در آن به تجزیه و تحلیل مزیت نسبی صادراتی مواد شوینده پرداخته شده است. به بیان محقق، مواد شوینده یکی از اقلام بسیار مهم صادرات صنعتی به شمار می رود. نتایج این تحقیق نشان می

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع بازاریابی، عملکرد صادرات، عملکرد صادراتی، شایستگی ها Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع بازاریابی، روش تحقیق، رتبه بندی، فرش دستباف