پایان نامه ارشد با موضوع مجازات اعدام، زندان قصر، دانشگاهها

دانلود پایان نامه ارشد

اسلامي را در مقابل ايدئولوژي‌هاي وارداتي غرب و شرق، با سين? برافراشته‌اي در مقابل جوان‌هاي جوينده و خواهنده نگاه‌داشت”237 مشي سياسي-اجتماعي شهيد صدر پس از چندين دهه همچنان بخشي از مرام‏نامه شيعيان اسلام‏گرا را تشکيل مي‎دهد. صدر و ديگر روحانيون عرب تحصيل‌کرده در حوزه‎ي نجف، در شکل‎گيري جنبش‎هاي سياسي شيعي در سراسر جهان عميقاً اثرگذار بودند؛ امروزه جريان اسلام‌گراي شيعه در عراق که نيرويي آزموده و قدرتمند در بافت جامعه اين کشور محسوب مي‌شود با نام شهيد محمدباقر صدر گره خورده‌است.
امروزه سرنگوني صدام و تغيير ارزش‌ها و ترجيحات سياسي مبتي بر ايدئولوژي بعث، فضاي جديدي فراهم ساخته است که روند و رويدادهاي سياسي جديدي مبتني بر ارزش‌ها و قواعد مردم‌مدار شکل گيرد. درک روندهاي عراق پس از صدام، بخش مهمي از آينده اين سرزمين را رقم خواهد زد. در عراق جديد افراد، طيف‌ها و جريان‌هاي سياسي مؤثر و مهمي ظهور کرده‌اند که گرچه تجربه‌اي از قدرت‌مداري است. اما “هرگونه سهل‌انگارى و تفرقه‌اندازي، آينده‌ى دشوارى را براى آنان رقم خواهد زد. وحدت ملى، حضور در صحنه، شركت در تشكيل حكومت مستقل و پاسدار هويت اسلامى، بزرگترين وظيفه‌ى مردم عراق بويژه علماء، روشنفكران و نخبگان علمى و سياسى است.”238
در معرفي جريان‌هاي شيعي اسلام‌گراي عمده در عراق، يعني حزب الدعوه، مجلس اعلاي اسلامي عراق، جريان صدر و حزب فضيلت، با نگاهي اجمالي به تاريخچ? تشکيل، مؤسّسين، و ادوار تاريخي سپري شده و فراز و نشيب‌هاي آن در ابعاد نظري و عملي جريان را، رسم خواهيم نمود.
1. حزب الدعوه اسلامي
زمان و مکان تشکيل حزب الدعوه
حزب الدعوه اسلامي239 يکي از قديمي ترين احزاب سياسي موجود در عراق است. حزب الدعوه اسلامي (IDP) به استناد ادبيات و اظهارات اعضاي آن، اواخر دهه 50 ميلادي240، در 12 اکتبر سال 1957 ميلادي/ 20مهرماه 1336 ه.ش241 در شهر مقدّس نجفِ عراق تاسيس شد. البته اين تاريخ را علي مؤمن242 ذکر کرده است؛ در حالي که حنا بطاطو تأسيس آنرا پايان دهه 60 ميلادي دانسته و عبدالله نفيسي و احمد موصلّي243 تاريخ تشکيل آنرا به ترتيب سال‌هاي 1977م/1356ه.ش و 1968م/1346ه.ش مي‌دانند. اگرچه حول تاريخ تأسيس حزب الدعوه اختلاف نظر وجود دارد، اما با توجه به واقعيات جامع? عراقي آن دهه، همگان معتقدند ظهور حرکت حزب بعد از انقلاب 1958م عبدالکريم قاسم مي‌باشد.244 اما حزب الدعوه فعاليت علني خود را پس از به قدرت رسيدن حزب بعث در عراق در سال 1968 آغاز کرد.
مؤسّسين حزب الدعوه
در سال 1957م/1336ه.ش نشست هيئت مؤسسان متشکل از:
1. سيد محمد باقر صدر: (متولد28 فوريه 1935م درکاظميه بغداد245، بنيانگذار جنبش اسلامي عراق، دستگيري نهايي در 5آوريل 1980 و اعدام در 8 يا 9 آوريل همين سال، مدفون در وادي السلام نجف246)
2. سيد مرتضي عسکري (انديشمند اسلامي، متولد 1911 در سامراء ، مهاجرت به ايران(قم) در سال 1929، برگشت به عراق در سال 1932، به دنبال کناره گيري سيد محمدباقر صدر از حزب الدعوه به سال 1960 وي ناظر کل در تشکيلات دوم رهبري و ستاد حزب الدعوه شد، حسينيه آل مبارک در منطق? کراده شرقي در بغداد محل نشست‌ها و گفتگوهاي او با مردم بود. مهاجرت به بيروت در سال 1969،247 وفات 2007م248)
3. سيد محمد مهدي حکيم (متولد 1935در نجف، سومين پسر آيت‌الله العظمي محسن حکيم، حضور در بغداد در سال 1963 به عنوان نماينده پدرش، سال 1969 متهم به همکاري با ملامصطفي بارزانب و ايران، ترور در 17 ژانويه 1988 در جريان شرکت در کنفرانس اسلامي در خرطوم249)
4. محمد صالح الاديب (متولد 1933، مهندس شيمي، مهاجرت به ايران)
5. عبد صاحب الدخيل(متولد1930، عضو دومين کميته رهبري (به همراه علامه عسکري و محمد هادي السبيتي) در پي کناره گيري شهيد صدر در سال 1960، در 28 سپتامبر1971 بازداشت و زنداني در سلول شماره 42 زندان قصر النهايه که شکنجه‌هاي رژيم بعثي منجر به شهادت وي شد250.)
6. محمد صادق قاموسي(متولد 1912، در اواخر دهه شصت از فعالت‌هاي سياسي کنار کشيد و مشغول کسب و کار و تجارت شد تا اينکه در سال 1988 در بغداد درگذشت.251)
7. سيد طالب رفاعي( در سال 1931 در شهر رفاعي در جنوب عراق متولد شد. جزء نخستين دانشجويان دانشکده فقه و از برجسته ترين شاگردان شهيد صدر، همکاري کوتاه مدتي با اخوان المسلمين در آغاز دهه 50، نماينده هيئت اعزامي به مصر در سال 1969 جهت تقريب مذاهب به جاي مرحوم شيخ محمدتقي قمي (نماينده آقاي بروجردي)، ملقب شدن به امام الشيعه در جمهوري عربي مصر252 )
در منزل سيد محسن حکيم با مديريت محمد صالح الاديب (متوفي 1996م/1375ه.ش) تشکيل شد. و طي نشست کربلا سياست کلي سازمان و شيوه فعاليت‌هاي حزبي تعيين شد. اولين رهبران حزب، صدر، دو برادر حکيم، عسکري و محمد صادق قاموسي بودند253.
ساختار تشکيلاتي حزب الدعوه
طبق اساس نامه حزب دعوه الاسلاميه، کادر رهبري به سه طيف اصلي تقسيم مي شوند:
1-شوراي فقها ، 2-شوراي رهبري ، 3-کميته اجرايي
از آنجاييکه همواره سازماندهي حزب مخفيانه صورت ميگرفته تبيين قاطع اين ساختار بسيار دشوار است. مبناي حزب همان بدنه تحت نظارت تصميمات فقاهتي و مطمئناً جهتگيري عملکرد آن هم مطابق با اصول اسلامي است. در زمان حيات شهيد محمدباقر صدر عمدتاً به روش ايشان اداره ميشد. اما پس از شهادت شهيد صدر يک مجلس فقهي رسمي در سال 1982 تأسيس شد254. شيخ علي کوراني، محمد مهدي آصفي و مهدي خالصي عمدهترين شخصيتهاي اين گروه به شمار ميآمدند. عبدالصاحب الدخيل سازماندهي امور حزب را در دانشگاهها و سيد مهدي حکيم فرزند آيه الله سيد محسن حکيم به عنوان رابط بين مقامات روحاني نجف و اعضا و هواداران حزب در بغداد فعاليت ميکردند. قدرتمندترين عنصر حزب الدعوه کنگرهاي است که هر دو سال يک بار برگزار ميشود و حزب طي آن رهبر جديد خود را انتخاب مينمايد. حزب داراي چندين دفتر است که مهمترين دفاتر آن مربوط به امور سياسي و نظامي ميشود.255 کنگره داراي يک شوراي مديريتي است. زماني که موعد انتخاب رهبر ميرسد اين شورا جلسات کنگره را برگزار ميکند. آن دسته از اعضاي کنگره که سابقه طولاني و تجربه در حزب دارند، ميتوانند نامزد شوند. حتي اگر خود را نامزد نکنند، طبق اصول و قوانين حزب نامزد به حساب مي آيند. ممکن است که کسي نامزد شود يا يکي از اعضاي کنگره او را نامزد کند و يا هيچ کس وي را نامزد نکند، اما مادامي که شرايط و ويژگي هاي مذکوررا داشته باشد مي تواند نامزد شود. مگر اينکه کنار بکشد که براي اين کار هم اجازه نداردو اگر با راي اعضاي کنگره به رهبري انتخاب شود، براي حل اين مشکل يک نفر ذخيره جاي وي را مي گيرد و آن کسي است که پس از رهبر منتخب، دومين تعداد راي را کسب کرده است. اين روشي معمول و رايج در حزب الدعوه است و به عنوان روشي دموکراتيک از سال 1980 تا سال 2007 در اين حزب رايج بوده است256. ميزان اعمال قدرت کنگره به طور کلي و دفتر سياسي به طور خاص در برخي موارد نشان ميدهد که نوع سازماندهي حزب جهت اداره حکومت و توسعه سياسي آينده خود، شيوه جديدي از آنچه که در ابتداي تشکيل اين حزب بوده است انتخاب کرده و در پي تحقق آن ميباشد.257
ارتباطات فرد با حزب الدعوه متقابل است؛ به اين معني که حزب، نهاد جمعي سازمان‌يافته‌اي است با رهبري و سازمان مرکزي غيرديکتاتوري دارد. حزب الدعوه خصوصياتي دارد که آن‌را از ساير احزاب لائيک متفاوت مي‌کند. الدعوه حزبي اسلامي است که مباني معنوي مشخصي دارد. از اين رو، اين حزب تربيتي ارائه مي‌کند که فرهنگ و آموزش آن بسيار شبيه بسته آموزشي مدرسه است258.
ادوار تاريخي سپري شده در حزب الدعوه
از تأسيس تا روي کار آمدن صدام حسين
حزب الدعوه پس از کودتاي 14ژوئيه1958 / 23 تيرماه 1337 هنگامي که به طور کلي عبدالکريم قاسم قدرت در اين کشور را به دست گرفت فعال‌تر شد. دولت او در ابتدا رفتار آرام‌تري نسبت به احزاب سياسي در پيش گرفته بود، در نتيجه حزب الدعوه اجازه يافت که در گذر عضوگيري در سطح جامعه گسترش و توسعه يابد. در آن دوران شمار اعضاي منتسب به حزب الدعوه به چندين هزار نفر افزايش يافت و فعاليت‌هاي خود را در گسترده‌اي فراگير ادامه دادند. در اين ميان ساير فعاليت‌هاي ديگر مانند: برنامه‌هاي سياسي و مذهبي منظم، مباحثات و جلسه‌هاي باز و انتشار کتابها و مجلات از سوي حزب الدعوه رايج بود. حزب الدعوه يک بينش جايگزيني را به جاي آنچه که توسط دولت ترسيم شده بود به عراقي‌ها ارائه داد ، اين ديدگاه با ترکيب سه ضلع تشکيل مي‌شد: ترکيب ارزش هاي جهاني، اخلاق اسلامي و عمل دموکراتيک
پس از سال 1963م /1342ش، زماني که حزب بعث در به دست آوردن قدرت ناموفق و شکست خورد، عبدالسلام عارف (رئيس جمهور 1963-66) محدوديت بيشتري بر سر راه آزادي عمل احزاب سياسي اعمال کرد. با اين حال پس از مرگ او در ?? آوريل ???? / 24 فروردين 1345 برادرش عبدالرحمان عارف دوباره و به آرامي فعاليت آزادانه احزاب، از جمله حزب بعث را مورد بازسازي قرار داد. در طول اين دوره، حزب الدعوه، نيز به فعاليت‌هاي خود ادامه داد از جمله: انبوهي از برنامه هاي تعليم و تربيت در سطح عموم مردم، سازماندهي تظاهرات مسالمت آميز دانشجويي، برگزاري مراسمات و شعائر مذهبي که در تقويم عراق هم آمده بود همچون عاشورا و تاسوعا، تخمين زده مي شود که به طور متوسط 4000 دانشجو از دانشگاه‌هاي مختلف بطور سالانه در دسته‌هاي عزاداري شرکت کرده‌اند. اين مراسمات صرفاً نشان‌دهنده تجمعات بزرگ ديني نبودند بلکه فرصتي براي اعمال فشار بر دولت به جهت اعطاي آزادي و حقوق بيشتر.به مردم عراق نيز بود که توسط حزب الدعوه سازماندهي مي‌شدند. از تشکيل آن در سال 1957 تا به امروز، اين حزب به طور مداوم در تلاش براي گسترش پيامي صلح آميز از اسلام بر اساس آزادي، برابري و عدالت است. امروزه، حزب الدعوه با صدها نفر از اعضايش در دفاتر سراسر کشور عراق، فعالانه در توسعه روند سياسي در عراق شرکت مي کند. حزب الدعوه، همچنان معتقد به حضور در ميان توده‌ها به جهت حمايت از مردم عراق مي‌باشد بنابراين در صحنه اجتماع خود را در برابر نيروهاي تروريسم و ??فساد در اين کشور قرار داده‌ است.259
از روي کار آمدن رژيم بعث تا سقوط آن
اقدامات حزب بعث منجر به يک کودتاي نظامي موفق در17 جولاي1968 / 26 تيرماه 1347 شد. 9 ماه بعد، در 4 آوريل 1969/ 15 فروردين ماه 1348، رژيم بعث مخالفت خود را با اعمال مذهبي، از طريق توزيع يک اعلاميه به کارمندان دولت اعلام کرد، در اين اعلاميه بيان کرد “جنبش‌هاي اسلامي به عنوان بزرگترين مانع بر سر راه اهداف (حزب بعث) بايد بطور کامل حذف شوند”.
چند سال بعد از مبارزات انتخاباتي باطلي که حزب بعث برگزار کرد دور جديدي از شکنجه آغاز شد. هزاران نفر از عراقي‌ها تبعيد شدند. تنها نيم ميليون عراقي، که متشکل از رهبران جامعه و دانشگاهيان بودند، پس از آن به ايران به بهانه اينکه آنها از ريشه ايراني بودند تبعيد شدند.260
در28 سپتامبر سال 1971/ 6مهرماه 1350، ماموران امنيتي عراق به خانه عبد صاحب الدخيل، يورش برده و او را دستگير کردند. با وجود اينکه به شدت مورد شکنجه روحي و جسمي قرار گرفت، اما حاضر به افشاي هيچ گونه اطلاعاتي در مورد حزب الدعوه که از سوي شکنجه گران خواسته شده بود نشد. درآن هنگام او را در يک استخر اسيد سولفوريک انداختند، در نتيجه شهيد عبدالصاحب الدخيل به عنوان اولين عضو شهيد توسط رژيم صدام اعدام شده است. خبر شهادت او به عنوان يکي از رهبران کاريزماتيک و محبوب در حزب الدعوه، شوک و اندوه فراواني را ايجاد و از او نمادي از مقاومت در بين ملت عراق ساخت.
محاکمه اعضاي حزب الدعوه در طول اوايل دهه 1970 شدت يافته تا جايي که در سال 1974م/1352ش بيش از 70 نفر از چهره هاي برجسته در حزب الدعوه دستگير و زنداني شدند؛5 نفر از اين تعداد، از جمله شيخ عارف البصري (رئيس عمليات حزب الدعوه در بغداد) بودند که در يک جلسه 20 دقيقه‌اي دادگاه به مجازات اعدام محکوم شده اند.
از ديگر صدماتي که حزب الدعوه در تاريخچه فعاليت‌هاي خود از سوي رژيم

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد تقسیم سود، گزارشگری مالی، پروژه های سرمایه گذاری، کیفیت گزارشگری Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع مجازات اعدام، عامل قدرت