پایان نامه ارشد با موضوع عملکرد سازمان، سلسله مراتب

دانلود پایان نامه ارشد

تاکيد بر ارزش انسآن ها خصوصيت بارز ديگر رهبران موفق است
3- انگيزه هاي توفيق طلبي و نيل به هدف ، رهبران داراي انگيزه هاي قوي براي موفقيت بوده و توفيق طلبند .
4- بلوغ اجتماعي و وسعت ديد ، رهبران از جهت عاطفي با ثبات بوده ، داراي اعتماد به نفس مي باشند و نسبت به مسائل و رويدادهاي اطرافشان ديد و بينش وسيعي دارند.
ه) گيزلي درتحقيقات خود به اين نتايج دست يافت که برخي از ويژگي هاي شخصيت تا حدودي با رهبري موثر در ارتباط هستند مانند ابتکار و توانايي عمل و اقدام که بطور مستقل با سطح سازماني رهبري ارتباط دارند بدين صورت که هر چه مقام شخص بالاتر باشد اين ويژگي ها موثرتر مي باشد و همچنين اعتماد به نفس نيز به سطح شغلي در هرم سازماني وابسته است ( اميرکبيري ، 1390: 206) .
2-1-8-2-تئوري هاي رفتاري (نگرشي)
در اين گروه از تئوري ها بجاي آنکه به دنبال تعيين خصوصيات رهبري باشيم در پي آن هستيم که دريابيم سبک و روش رهبري چگونه است و رهبران در برخورد با مرئوسان به چه شيوه هايي توسل مي جويند . پس در ديدگاه رفتاري بهترين راه مطالعه و بررسي رهبري بر مبناي اينکه رهبران چه مي کنند استوار مي باشد نه اينکه رهبران چگونه هستند (قلي پور سليماني و آزاده دل ، 1389: 95).
براي آشنايي بيشتر با نظريات رفتاري و سبک رهبري لازم است که با تعاريف سبک و رفتار بيشتر آشنا شويم . رفتار عبارت است از يک بازتاب يا مجموعه بازتاب هاي فرد نسبت به يک وضع با روش کار مشخص در يک وضع و موقعيت خاص و معّين ( شعاري نژاد، 1384: 54).
رفتار به عنوان سطوح مختلف واکنش هاي اختصاصي تعريف شده است (خليلي شوريني ، 1387: 47).
بعد از آشنايي کلي با تعاريف رفتار لازم است سبک يا رفتار رهبري را نيز مورد بررسي قرار دهيم .
شيوه يا سبک رهبري هر فرد عبارت است از الگوي رفتاري آن فرد هنگام نفوذ در فعاليت هاي ديگران بر اساس برداشت ديگران از رفتار او . احتمال اين هست که اين نحوه برداشت با برداشتي که خود رهبر از رفتار خود دارد و به آن ادراک از خويش مي گوييم (هرسي و بلانچارد ، ترجمه فارسي ، 1384: 177).
سبک يا رفتار رهبري را تکنيک هاي مورد استفاده جهت اعمال نفوذ و جهت دادن فعاليت ديگران مي دانند (خليلي شوريني ، 1387: 77).
نگرش رفتار رهبري بر اين فرض استوار است که قدرت رهبري و تمايل به پيروي کردن به سبک رهبري مربوط است و هدف از مطرح کردن اين مطلب ، شناخت تفاوت ميان الگوهاي رفتار رهبران اثر بخش و رهبران غير اثر بخشي بوده است ( خليلي شوريني ، 1387: 104).
ذيلاً به پژوهش هاي برجسته و پر اهميّت که در رابطه با سبکهاي رهبري انجام گرفته اشاره شده است :
2-1-9- تحقيقات رهبري دانشگاه آيووا
اين مطالعات در اواخر دهه 1930 زير نظر کرت لوئين پدر يوناني گروهي انجام گرفت . مطالعه براي تشخيص تاثير سه نوع سبک رهبري بر الگوي رفتار اعتراض آميز پسر بچه ها در يک باشگاه تفريحي طراحي شده است . بدين منظور گروه هاي مختلفي از پسران تشکيل شد و هر گروه پس از چند هفته تحت يکي از سبک هاي رهبري قرار داده شدند تا همه گروه ها سبک هاي مختلف استبدادي ، دموکراتيک و بي بند و بار را تجربه نمايند(رضائيان،1387: 320) .
سبک هاي رهبري مورد استفاده در اين مطالعات را مي توان به شرح ذيل خلاصه نمود(رضائيان،1387: 245) :
1- سبک رهبري دموکراتيک : رهبرف سازماندهي و تعيين فعاليت هاي گروه را توسط رأي اعضاء انجام مي داد . او سعي مي کرد گروه را در رسيدن به هدفهايشان از طريق مشارکت ياري نمايد .
2- سبک رهبري استبدادي : اين رهبر در مورد پروژه هاي گروهي از طريق تعيين و تعويض وظايف هر عضو رأساً تصميم مي گرفت و هيچ مشارکتي را در فرآيند تصميم گيري بر نمي تافت .
3- سبک رهبري بي بند و بار (آزادي مطلق): اين رهبر هيچ دخالتي نمي کرد ، رفتار اعضاء را نه تاييد مي کرد و نه تکذيب . بنابراين هيچ کنترلي بر فعاليت هاي گروه وجود نداشت و انضباط چنداني هم به چشم نمي خورد .
يکي از يافته هاي آشکار اين مطالعه ، رجحان شديد رهبري دموکراتيک به رهبري استبدادي بود همچنين برتري رهبري آزاد بر رهبر مستبد نيز از اين يافته ها بود . اين مطالعات از نظر تاريخي حائز اهميت است زيرا نخستين مطالعاتي بود که به تعيين و بررسي تجربي تاثير سبک هاي رهبري در رفتار گروهي پرداخت (رضائيان ، 1387: 382).
2-1-10- مطالعات رهبري در دانشگاه ميشيگان
در اين تحقيقات دو مفهوم مورد شناسايي واقع شد يکي رابطه مدار (کارمند گرايي) و ديگري وظيفه مدار (توليد گرايي)(حقيقي و ديگران ،1382: 54) .
رهبراني که طرفدار کارمند توصيف شده اند ، بر جنبه مناسبات شغلي تاکييد دارند . آن ها معتقدند هر کارمندي مهم است و به همه کارمندان علاقه نشان مي دهند در عين حال فرديت آن ها و نياز هاي شخصيشان را مي پذيرند .
توليد گراها بر جنبه هاي فني شاغل و محصول تکيه دارند ، به کارکنان مانند ابزاري براي رسيدن به اهداف سازمان مي نگرند . اين دو روش با مفاهيم و افرادي ( تکليف)و دموکراسي (رابطه) در زنجيره رفتار رهبر مدل تننبام و اشميدت هم سو هستند (هرسي و بلانچارد54 ، ترجمه فارسي ،1388: 107).
نتيجه تحقيقات ميشيگان نشان داد که گروههايي که زير نظر رهبران طرفدار کارکنان کار مي کردند در مقايسه با گروه هايي که زير نظر رهبران يا مديران طرفدار توليد کار مي کردند داراي بازدهي بيشتري بودند . آن ها همچنين دريافتند که موفق ترين رهبران کساني بودند که روابطي سازنده با زير دستان داشتند و در امر تصميم گيري آن ها را مشارکت مي دادند و همچنين براي تعيين هدف ها و انجام عملکرد عالي با آنان همکاري مي کردند يعني آنان را درب اين امور سهيم مي نمودند ( علاقه بند ، 1383: 77).
2-1-11- تحقيقات رهبري دانشگاه ايالتي اوهايو
از نخستين سال هاي دهه 1940 تحقيقات بسيار جامعي بر روي تئوري هاي رفتاري در دانشگاه هاي ايالتي اوهايو آمريکا شروع شد و تا کنون بارها اين تحقيقات تکرار شده است هدف از اين تحقيقات شناسايي ابعاد مستقل رفتار رهبر بود ، آن ها ابعاد رهبر را به چند بعد عمده تقسيم کردند ، اين ابعاد عبارتند از:
ابتکار عمل ، رعايت حال ، ساختار اوليه ،ملاحظات انساني
الف) ابتکار عمل: يعني رهبر در جهت تامين هدف هاي مورد نظر ، نقش هايي را که خود و زير دستانشان بايد ايفا کنند به نحو احسن تعيين و ارائه کند ، اين نقش ها شامل تعيين رفتار هايي است که در جهت سازماندهي کارها ، تعيين روابط سازماني و هدف ها صورت مي گيرد .
ب) رعايت حال : رهبري که در سازمان رعايت حال يا مراعات ديگران را مي کند ، مي کوشد تا اسباب رفاه زير دستان را فراهم آورد و رضايتشان را تامين نمايد ، رهبري که چنين رفتاري را دارد در حل مسائل به کارکنان و زير دستان کمک مي کند رفتارش دوستانه و صميمي است و در رفتار خود مساوات را رعايت مي نمايد (قاسمي ،1382: 299).
ج‌) ساختار اوليه : ساختار اوليه به اين مطلب اشاره دارد که رهبر تا چه اندازه مي خواهد نقش خود و نقش هاي زير دستان خود را که در پي رسيدن به هدف هستند ساختارمند کند اين اقدام رفتاري که موجب سازمان دادن به کار و روابط کاري و هدفها مي شود را نيز در بر مي گيرد( افجه، 1388: 387).
د‌) ملاحظات انساني : ملاحظات انساني به اين موضوع اشاره دارد که شخص تا چه حد مي خواهد روابط شغلي اش را که مشخصه آن عبارت از اطمينان متقابل ، احترام به عقايد زير دستان و توجه به احساسات آن هاست حفظ کند اين نوع رهبر به آسايش رفاه ، مقام در رضايت خاطر پيروان خود توجه دارد رهبري که ملاحظات انساني بالايي دارد چنين توصيف مي شود به زير دستاني که مشکلات شخصي دارد کمک مي کند ، مهربان است و دستگير و با همه زير دستان رفتاري يکسان دارد ( امير کبيري ، 1385: 484).
نتيجه تحقيقات دانشگاه اوهايو مويد اين است که ، رهبراني که به هر چهار بعد ابتکار عمل ، رعايت حال ، ساختار اوليه و ملاحظات انساني توجه کامل داشته باشند عملکرد خوبي خواهند داشت .
2-1-12-شبکه مديريت يا شبکه سبک سنج مديريت
يکي از نتايجي که از تحقيقات دانشگاه هاي ميشيگان و اوهايو به دست آمد اين است که سبک رهبري تک بعدي نيست ، يعني اينکه توجه کردن به کار و کارکنان مي تواند در امر عملکرد عالي سازمان ، سرنوشت ساز يا تعيين کننده باشد . شبکه مديريت که به وسيله رابرت بليک و موتن ارائه شد کمک مي کند تا بتوان توجه نسبي مدير به کار يا توليد و به کارکنان يا اعضاي سازمان را تعيين کرد که ماهيت دو بعدي رهبري را منعکس مي کند
بعد اول: نشان دهنده توجه رهبر به اشخاص است ، اين بعد به نه قسمت تقسيم شده است که قسمت نهم در بالا و يکم در پايين قرار گرفته است .
بعد دوم : نشان دهنده توجه به توليد است که هم معني ساخت دهي يا کارگرايي مي باشد . توجه مدير به توليد با يک شاخص نه قسمتي نشان داده شده است به طوريکه قسمت نهم نشان دهنده توجه زياد به توليد و قسمت يکم نشان دهنده توجه کم به توليد است . رهبري که توجه زياد به توليد دارد وظيفه مدار است و تاکيد آن بر به دست آوردن نتيجه با انجام ماموريت مي باشد .
اين شبکه بيان کننده پنج سبک رهبري مي باشد که به صورت ذيل دسته بندي شده است (قاسمي ،1386: 154) :
الف) مديريت نامحسوس (بي خاصيت) :
در سبک مديريت (1-1) مديريت نا محسوس مي باشد يعني نه به افراد و نه به توليد هيچ توجهي نمي شود . گاهي اين سبک را مديريت بي قيد و بند مي نامند ، زيرا مدير دست از نقش رهبري بر مي دارد .
ب) مديريت باشگاهي :
سبکي از مديريت را که (9-1)ناميده مي شود مديريت باشگاهي مي خوانند يعني به کارکنان توجه بسيار زيادي مي شود ولي توليد هيچ اهميتي ندارد .
ج ) مديريت استبدادي ( وظيفه مدار ) :
سبک مديريت (1-9) مديريت استبدادي است که به توليد و کارايي توجه بسيار زياد مي شود ولي به کارکنان هيچ توجهي نمي شود .
د) مديريت انساني و سازماني (ميانه رو ) :
سبک مديريت (?-? ) مديريت انساني و سازماني ناميده مي شود که به صورت همزمان به عملکرد سازمان و رضايت شغلي آنان توجه ميشود .
ه) مديريت تيمي :
سبک مديريت (?-?) مديريتي است که آنرا مديريت تيمي مي نامند يعني به توليد و مديريت و کارکنان اهميت زيادي داده مي شود اين دسته بندي در شکل آورده شده است بليک و موتن عقيده داشتند وضعيت (?-?) موثرترين سبک رهبري است به عبارت ديگر مديري که توجه زيادي به اشخاص و توليد دارد رهبري اثر بخش خواهد داشت ( قاسمي ، ???? : ???).

?-?
مديريت تيمي

?-?
مديريت باشگاهي

?-?
مديريت ميانه رو

?-?
مديريت وظيفه مدار

?-?
مديريت بي خاصيت

نمودار 2-1 شبکه مديريت بليک و موتن (قاسمي ،1382: 300)

?-1-13-سبک هاي رهبري ليکرت
رنسيس ليکرت با استفاده از تحقيقات اوليه ميشيگان به عنوان نقطه شروع تحقيقاتي گسترده انجام داد . او در يافت سرپرستاني که داراي بهترين کارنامه فعاليت هستند بيش از هر چيز به جنبه هاي انساني مشکلات زيردستان خود به تلاش براي به وجود آوردن گروه کاري موثر با اهداف متعالي توجه دارند . ليکرت در تحقيقات خود دريافت که روش هاي متداول مديريت سازماني را مي توان در يک خط زنجيره از سبک يک تا سبک چهار به تصوير کشاند (الواني، 1380: 141).
توضيح روش هاي چهار گانه اينگونه است: (ردين55 ،314:1997).
الف) سبک اول (اقتدار گراي مستبدانه):
به مديريتي گفته مي شود که به مرئوسين اعتماد و اطمينان ندارد ، زيرا آن ها به ندرت در جنبه هاي فرآيند تصميم گيري شرکت داده مي شوند . بخش اعظم تصميمات و تعيين هدف هاي سازمان از بالا گرفته مي شود و به سلسله مراتب پايين تر ابلاغ مي گردد. مرئوسين به ايجاد ترس و تهديد و مجازات و پاداش هاي خاص و ارضاي احتياج در سطح فيزيولوژيک و امنيت به کار وادار مي شوند (قاسمي، 1382: 315).
ب) سبک دوم (اقتدار گراي خير خواهانه ):
اين نوع مديريت اعتماد و اطمينان توأم با مدارائي نظير اعتماد اطمينان ارباب به خدمتکار ،

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع رهبري، نمايد، توانايي Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع نظام ارزش ها