پایان نامه ارشد با موضوع علوم قرآن، آموزش و پرورش، فرهنگ مقاومت، جهان اسلام

دانلود پایان نامه ارشد

ميشد. در طول فعاليتهاي خود به طور عمده به تشجيع و ترويج آموزههاي اسلامي برگرفته از قرآن پرداخت و شيعيان عراق را با ارائه مواضع عميق و اصيل توسط علماي بزرگي همچون سيد مرتضي عسکري، شهيد عارف البصري، دکتور داوود العطار و سيد محمد باقر حکيم غني ساخت.
7. مجلة النشاط الثقافي: مجله مهمي که با رويکرد ادبي – اسلامي که توسط جمعيت التحرير الثقافي در نجف اشرف منتشر ميشد. در طول سالها فعاليت، توجه خود را به نشر تعاليم اسلامي و مبارزه با دشمنان اسلام مانند بقيه مجلات اسلامي معطوف ساخته بود.
8. مجلة البلاغ: اين مجله از سوي الجمعية الثقافية الاسلامية شهر کاظمين منتشر ميشد. در طول بيش از هفت سال انتشار اين مجله نقش مهمي را در دفاع از امت اسلامي و ميراث و فرهنگ آن بازي کرد. لذا اين مجله از مجلات بسيار مفيد اين دوره محسوب ميشود.199
اما پس از سقوط صدام، بر اساس آمار گذرا، وضعيت نشريهها و مجلات، از حدود 10 نشريه در زمان صدام به 300 نشريه در همين اوضاع آشفته کنوني رسيده است. براي مثال “الصباح” روزنامه رسمي با شمارگان حدود 12هزار نسخه، قويترين روزنامه امروز عراق است، چون مردم به آن نگاه ميکنند و اعلاميههاي رسمي از سوي دولت در اين روزنامه منتشر ميشود. با اينکه چاپخانههاي عراق بيشتر قديمي و با امکانات محدود چاپي است، ولي 300 نشريه اعم از روزنامه و مجلّه به چاپ ميرسد. از جمله: نوبامداد (الصباح الجديد)، دادگري (جريدة العدانه)، گفتار روشن (جريدة البيان)، برهان (جريدة البينه)، اتحاد کردستان، اخوت، دارالسلام، بغداد و… .200
1. نشريات وابسته به شيعيان نظير العداله‌ سخنگوي مجلس اعلاي انقلاب اسلامي‌
2. روزنامه الدعوه، جريدة البيان وابسته به حزب الدعوه
3. روزنامه الاحرار وابسته به جريان صدر
4. روزنامه المؤتمر وابسته به حزب کنگره ملي عراق، از جمله نشريات مطرح در عراق مي باشد.
5. مجله رياض الزهراء، صداي روضتين و عطاء الشباب از سوي انتشارات عتبه مقدسه حضرت عباس عليه السلام.
چاپ و نشر
حوزه نشر و چاپ کتب ديني در عراق عمدتاً در سه حوز? قابل انعطاف :
1. آثار تأليفي و تدويني علماي بلند پايه قديم به عنوان ميراث اسلامي (مانند: چاپ و نشر قرآن کريم، احاديث نبوي، حديث الائمه، اصول فقه، علم الرجال، تفسير القرآن، علم الحديث، اصول دين، کلام، فلسفه اسلامي، تاريخ اسلام، زندگينامه‌ها، کتاب‌هاي دعا، آثار وقفي، مناظره با غير شيعيان)
2. آثار علما و اشخاص روحاني معاصر: (رساله‌هاي عمليه، معاملات، عبادات، و نوشته‌هاي مجتهدان درباره مسائل خاص فقه از جمله: علم سياست و اقتصاد اسلامي، مسائل ديني، توصيه‌هايي براي زندگي اسلامي(ازدواج، مسائل جنسي، تحصيل)، حقوق و تکاليف زنان از يک سو، و رساله‌هاي علمي نوين درباره اسلام که اثر اشخاص مذهبي غير روحاني و علماي متجدد است. مضاميني چون تاريخ اسلام و علوم جديد، اسلام و علم سياست از سوي ديگر)
3. آثار عامه پسند از سوي اشخاص اسلام‌گراي غير روحاني (برخي نمونهها از اين نوع عبارتند از: فراروانشناسي، جزوههاي سياسي و کتابهايي براي کودکان)
بسياري از نويسندگان و متفکرين شيعي عراق جديد، در دوراني زندگي کردند که با درجات مختلفي از مخالفت‌هاي فکري حکومت‌هاي عراق مواجه بودند. برخلاف برخي نويسندگان شيعي مانند علي شوقي که آثارش را در عراق چاپ کردند، کار نويسندگان شيعه بعد از او به تبعيد کشيده شد و تا سال 2003م مجبور بودند کتاب‌هاي خود را در خارج از عراق به چاپ برسانند201. در زمان معاصر به گفته قاسم محمدرجب “بزرگترين کتابفروش معاصر بغداد”، 70% کتابهاي مراکز نشر لبنان و مصر، در عراق به فروش ميرسيد202 و عراق پل ارتباطي نشر کتاب در شرق و غرب، ايران و مصر بوده است. يکي از گفتارهاي مشهور در جهان عرب اين است که در جهان اسلام، “مصر تألّف، لبنان تطبّع، العراق يقرأ” تأليف کتاب در مصر و چاپ در لبنان انجام اما در عراق خوانده ميشود. در بغداد خياباني به نام “المتنبي” وجود دارد که داراي دهها کتابفروشي است و در روز جمعه به يک جشنواره کتاب تبديل ميشود که در پيادهروهاي آن هزاران نسخه از کتابهاي قديمي به نمايش در ميآيد و به جايي براي رفت و آمد اهل علم و فرهنگ تبديل شده است. فعالين فرهنگي شيعه عراقي چه در داخل عراق و چه در خارج از آن مثلاً در لبنان، در عرصه چاپ و نشر کتاب حضوري پر رنگ در عرصه توليد و نشر آثار مکتوب در عراق دارند.
ناشران تخصصي شيعي:
* ناشرين ترويج دهنده افکار حضرت آيت الله العظمي سيد ابولقاسم خوئي را ميتوان: النور(هم اکنون در لندن تهيه و تدوين و در کشورهاي عربي توزيع ميشود. سر پرستي آنرا مؤسسه الامام الخويي الخيريه بر عهده دارد.)، دارالمهجة البيضاء و دارالبلاغة203
* مروجين امام خميني و آيت الله العظمي خامنهاي را ميتوان انتشاراتي از قبيل داراجيال المصطفي، دارالغربه، دارالحق، دارالروضه، دارالصراط المستقيم، دارالثقلين، دارالوحدة الاسلاميه
* ناشرين ترويج دهنده افکار سيد محمد باقر صدر را مي‌توان: دارالغدير، مؤسسه الامام حسين (ع) و دارالتعارف دانست.
* مروجين افکار آيت‌الله العظمي سيد علي حسيني سيستاني را ميتوان: دارالمؤرخ العربي، مؤسسه آل البيت، مؤسسه الامام علي دانست.
* ناشرين ترويج دهنده افکار سيد محمد حسيني شيرازي را مي‌توان: دارالفردوس، دارالنهيل، دارالقاريء، دارالعلوم، مؤسسة البلاغ، مؤسسة الفکر الاسلامي، مؤسسه الوفاء دانست.
در ادامه به برخي از فعاليتهاي ناشران شيعي که در خدمت ترويج اسلام (شيعه) مخصوصاً از سوي علماء و مراجع عاليقدر عراق مشغول هستند اشارهاي خواهد شد.
دارالزهراء للطباعة و النشر و التوزيع: اين ناشر آثار علماي معاصر عراقي همچون: آيت‌الله خويي، عزالدين بحرالعلوم، دکتر محمد بحرالعلوم، سيد محمدباقر صدر، محمدکاظم قزويني، مرتضي عسکري، هادي مدرسي و …را منتشر مي‌کند. همچنين تبليغ اسلام و شيعه را دستور کار خود قرار داده‌است.204
دارالکلمة الطيبه: در سال 1992م تأسيس شد. خط مشي اصلي آن ترويج آثار نويسندگان شيعه اهل کربلا از جمله سيد محمد شيرازي، سيد محمد تقي مدرسي و سيدهادي مدرسي و محمد علوي است.205
دارالصفاء: ناشري که آثاري در مورد مخالفان عراقي شيعه و اسلام‌گرايان دارد و با همکاري دارالکلمة، آثار خود را توزيع مي‌کند.206
مراکز فرهنگي
39 مركز و موسسه تحت نظارت عالي آيت‌الله سيدعلي سيستاني از مراجع تقليد شيعه مشغول فعاليت علمي و فرهنگي هستند. از اين تعداد، 8 موسسه در عراق مشغول فعاليت علمي و فرهنگي هستند که فعاليت جدي و گسترده‌اي دارند. به طور مثال مركز تخصصي امام مهدي در نجف اشرف، اين مركز شامل قسمت‌هاي كتابخانه تخصصي، كتابخانه سمعي و بصري، قسمت تحقيق، پاسخ به شبهات، اينترنت و كامپيوتر و قسمت تأليفات مي‌باشد. همچنين مركز مشاوره و ارشاد ديني هم در نجف اشرف تحت نظرات دفتر آيت‌الله سيستاني فعاليت مي‌كند207.
موسسه شهيد محراب وابسته به مجلس اعلاي اسلامي عراق از مهم‌ترين و اثربخش‌ترين پايگاه‌هاي شيعي در راستاي رشد و اصلاح عراق شناخته شده است. اين موسسه‌ با فعاليت در بخش تبليغ و فرهنگ يكي از مهم‌ترين وظايف يك موسسه‌ي اسلامي را عهده‌دار است. موسسه‌ي ” شهيد محراب” به رياست “سيد عمار حكيم” واقع در نجف اشرف شامل بخش‌هاي مختلفي نظير اداره امور بانوان،‌ فعاليت‌هاي قرآني و بخش اجراي مسابقات قرآني و مذهبي است.
چاپ نشريات، روزنامه و مجلات از جمله روزنامه “البلاغ” و مجلاتي همچون “الصديقه”، “المبين”، “النبا العظيم”، “مفكره” و “رسول اعظم” و نيز چاپ و انتشار 600 نسخه از قرآن كريم،‌ انتشار 150 نسخه از كتاب‌هاي علوم قرآني از سري تأليفات شهيد “آيت‌الله محمد باقر حكيم” و نيز 2000 نسخه از كتاب‌هاي قرآني در زمينه تجويد و قرائت از ديگر فعاليت‌هاي اين مجموعه است.
فعاليت‌هاي بخش قرآني مؤسسه‌ي شهيد محراب شامل برگزاري دوره‌هاي حفظ، قرائت، احكام و تجويد قرآن كريم بر اساس تازه‌ترين روش‌هاي آموزشي و نيز برپايي دوره‌هاي تفسير و علوم قرآني است، برگزاري دوره‌هاي رايگان آموزش قرآن، فقه، عقايد و سيره اهل بيت در دانشگاه‌ها و مدارس سراسر عراق از جمله فعاليت‌هاي تابستاني مؤسسه شهيد محراب عراق است.
همچنين برگزاري مسابقات قرآني با مشاركت شيعيان و اهل تسنن را از ديگر فعاليت‌هاي اساسي اين موسسه است. برگزاري اين مسابقات در مناسبت‌هاي مختلف ديني نظير ولادت حضرت فاطمه زهرا(س) ويژه‌‌ي بانوان در دو بخش شفاهي و كتبي در رابطه با مفاهيم قرآني، گام مهمي در راستاي اتحاد بين مسلمانان عراق تلقي مي‌شود. موسسه اسلامي و شيعي شهيد محراب با برپايي غرفه فرهنگي در بيستمين نمايشگاه بين‌المللي كتاب تهران،‌ با عرضه‌ي نشريات و لوح‌هاي فشرده‌ي قرآني-اسلامي، پذيراي بازديدكنندگان است.
شبکه‌هاي ماهوارهاي و تلويزيوني
شبکه ماهواره‌اي آفاق با مديريت حجت الاسلام بيضاني ، متعلق به حزب الدعوة مقر عام
شبکه ماهواره‌اي المسار ،متعلق به حزب الدعوة/ تنظيم العراق، عبد الكريم العنزي.
شبکه “الفرات” متعلق به مجلس اعلاي اسلامي عراق
شبکه تلويزيوني بلادي متعلق به جريان اصلاح ملي(جريان جعفري)
شبکه‌ تلويزيوني الفيحاء وابسته به جريان صدر
شبکه ماهواره‌اي العهد متعلق به جريان صدر
شبکه الغدير متعلق به ائتلاف ملي عراق
شبکه هاي تلويزيوني ماهواره اي العراقيه
شبکه الإتجاه، خودش را مانند شبکه‌اي مستقل طرح کرده است ، اما علاقه‌هاي قوي به حركت حزب الله دارد.
شبکه السلام زير نظر آيت الله سيد حسين اسماعيل الصدر
شبکه أهل البيت عربي تحت نظر دفتر آيت الله سيد هادي مدرسي
الرشيد، ترکمن، الحريه، المساريک
شبکه تلويزيوني راديويي الکفيل وابسته به حرم حضرت عباس ع با جامعه هدف انتقال فرهنگ اصيل شيعي و معارف اهل بيت عليهم السلام براي جامع? شيعي عراق
کانال تلويزيوني ماهواره اي 14 معصوم208 به زبان عربي
راديو
راديو معارف و راديو قرآن با مديريت حجت الاسلام و المسلمين سيدحميد حسيني مدير راديو معارف و قرآن عراق، عضو هيئت مؤسس اتحاديه بين المللي راديوهاي قرآني و اسلامي.
خبرگزاريها
در زمان صدام خبرگزاري رسمي عراق به نام “الانباء العراقيه” بود، اکنون تأثيرگذاري خبرگزاري رسمي در عراق وجود ندارد ولي تقريباً 24 خبرگزاري در عراق به فعاليت مشغول هستند که دوتا از آنها نزديک به مجلس اعلا مانند براثا نيوز و متعلق به شيعيان است. تعدادي از آنها نيزمتعلق به سکولارها و برخي از رهبران شيعي است
سايت‌هاي اينترنتي
يکى از شبکه هاى وابسته به مرکز جهانى اطلاع رسانى آل البيت (عليهم السلام) مى باشد که در شهر مقدس کربلا افتتاح گرديد. اين شبکه روى اينترنت به زبان عربى مى باشد و محتويات اين سايت شامل تاريخچه ى شهر مقدس کربلا ، درباره مرجعيت دينى ، کتابهاى مربوط به شهر کربلاء و کتابخانه هاى موجود در اين شهر ، بانک صوتى و غيره مى باشد نشانى: عراق ـ كربلا209
سايت (الممهدون) متعلق به جريان صدر: تلاش مي‌کند فرهنگ مقاومت (در مقابل آمريکائيان و اشغالگران) را در عراق جا بياندازد
آموزش و تحصيلات شيعيان عراق
دانشگاه و آموزش عالي
پس از سقوط رژيم صدام تحولاتي نيز در عرص? آموزش و پرورش و آموزش عالي در عراق رخ داد. براي مثال در سال تحصيلي 2003 – 2004 م، به اسلام‌گراها اعم از روحانيان و غير آنان اجازه داده شد براي سخنراني و خطبه ها از دانشگاه استفاده کنند210. تلاش جريان‌هاي عمد? شيعي در عرصه‌هاي گوناگون تصميم‌گيري باعث شد در تاريخ 22/04/2012 آيين‌نامه‌اي را در وزارت تعليم العالي و البحث العلمي عراق به تصويب برسانند که طي آن وزير علوم عراق با اضافه شدن ماد? درسي “اهل بيت عليهم السلام ” در گرايشهاي تاريخ در دانشگاههاي عراق موافقت به عمل آورد. آييننامه مذکور با پنج بند به شرح زير آمده است:
1. در اين ماده درسي توجه و تلاش براي توسعه بخشي به معرفت دانشجويان نسبت به موضوع خلافت حضرت امير المؤمنين عليعليه السلام مورد تأکيد است. لذا ضمن بررسي تاريخچه زندگي حضرت در عصر رسالت و خلافت خلفاي راشدين در مرحله اول و اضافه نمودن مطالعه دوران

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع جهان اسلام، دانش پژوه Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع اتحاد اسلام، قرن نوزدهم، دولت - ملت، حقوق بشر