پایان نامه ارشد با موضوع دختران نوجوان، زنان دربار

دانلود پایان نامه ارشد

شود. آنان تقريباً رنگ و فرم آرايش خود را هيچ‌وقت عوض نمي‌كنند و هميشه با با يك نوع آرايش (صرفنظر از تغييرات كمي مانند استفاده از مدهاي جديد رنگ لوازم آرايش) ظاهر مي‌شوند. برخي از اين زنان هيچگاه بدون آرايش از منزل خارج نمي‌شوند و اين كار را مغاير با تميزي و باسليقگي زنانه مي‌دانند. نظرات اين زنان در مورد زنانِ فاقد آرايش متفاوت است: به نظر برخي از آنان زني كه هيچ‌وقت آرايش نمي‌كند، خيلي اعتماد به نفس دارد. برخي او را كثيف و شلخته و اُمُل مي‌دانند و نظر برخي ديگر هم اين بود كه چنين زناني خيلي خشك و انعطاف‌ناپذيرند و بر معيارهاي سنتي خود پافشاري مي‌كنند.
هنگامي كه از اين زنان پرسيده شد كه معمولاً چه لوازم آرايشي همراه خود دارند، اكثر آنان به خط لب و رژلب اشاره كردند. زيرا آرايش لب ممكن است در طي روز و در اثر خوردن غذا يا آب پاك شود و از بين برود. عده كمتري ممكن بود كه اين لوازم را همراه خود نداشته باشند يا بيش از اين در كيف‌دستي‌شان لوازم آرايش به همراه داشته باشند.
در مورد زناني با آرايش‌هاي معمولي يك پارادوكس وجود داشت: همان‌طوري كه گفته شد، اغلب آنان هدف خود را از آرايش كردن آراستگي مي‌دانند. ولي هنگامي كه از آنان پرسيده مي‌شد كه به نظر شما چرا بعضي زنان آرايش‌هاي تند مي‌كنند، پاسخ آنها بيشتر بر ميل به خودنمايي و جلب توجه مردان تأكيد داشت تا آراستگي. اين نكته و نيز اين كه هيچ‌يك از اين زنان به هدف خودنمايي در مورد خودش اشاره نكرد، را شايد بتوان به دو صورت تعبير كرد: اول، اين كه در آرايش همه زنان اين گروه مقداري ميل به جلب توجه مردان وجود دارد و اين قصد بيش از اين كه حالت جنسي داشته باشد، حالت جلب توجهات احترام آميز دارد و ديگر اين كه؛ حتي نگاه خود زنان به همديگر بيشتر جنسي است تا جنسيتي. يعني حتي زناني كه پديده آرايش را تابو نمي‌دانند و آن را جزء برنامه‌هاي روزمره خود قرار مي‌دهند، در اغلب موارد نسبت به نيت زنان ديگر از آرايش كردن نگاه مشكوكي دارند و آرايش ساير زنان را بيشتر به قصد جلب توجه مي‌دانند تا آراستگي و پاكيزگي.
به‌هرصورت، نتيجه عملي اين بحث اين بود كه در ميان زناني كه آرايش معمولي دارند هم رنگ‌هاي ملايم و هم رنگ‌هاي تند را مي‌توان تشخيص داد. ولي نگاه خود اين زنان به آرايش خود معمولاً مثبت و فارغ از نگاه‌هاي جنسي است، درحالي‌كه نگاه همين زنان به آرايش زنان ديگر به همين اندازه مثبت نيست و ته‌نشست سنتي نگاه بد به آرايش زن و زن آرايش كرده در آن وجود دارد. تقريباً هيچ زني از اين گروه، رنگ آرايش خود را تند نمي‌داند. بلكه اكثراً معتقدند كه از رنگ‌هاي ملايم و محو استفاده كرده‌اند، اگرچه كه در شجاعت و صراحت آنان در استفاده از رنگ‌ها تفاوت وجود دارد.

3. آرايش مذهبي
زنان مذهبي‌اي كه از لوازم آرايش استفاده مي‌كنند، را مي‌توان به سه دسته تقسيم كرد:
دسته اول را كساني تشكيل مي‌دهند كه به دليل اعتقاد به مباني فقهي، استفاده از لوازم آرايش در حضور نامحرم را شرعاً حرام مي‌دانند. به همين دليل اين زنان در حوزه‌هاي عمومي (اعم از رسمي و غيررسمي) اصلاً آرايش ندارند و به همين دليل است كه آرايش حوزه خصوصي و مهماني اين زنان كمي از دو حالت قبلي متفاوت است.
معمولاً مهم‌ترين آرايشي كه اين زنان مي‌كنند، آرايش در خانه است و هدفي كه از اين آرايش دنبال مي‌شود، طيف وسيعي از اهداف را در برمي‌گيرد كه هر زن مذهبي ممكن است به يكي يا چندتا از اين دلايل آرايش كند: هدف الهي براي خشنود كردن شوهر، جذب شوهر و ايجاد جاذبه‌هاي زنانگي و جنسي، شاد كردن خود يا فرزندان و اعضاي خانواده، مرتب و تميز بودن و …. براي برخي از اين زنان، آرايش كردن در خانه مي‌تواند نشانه دادن يك خبر خوش مثل يك عيد مذهبي يا غيرمذهبي به ساير اعضاي خانواده و خوشحال كردن آنان هم باشد. در اينجا حوزه خصوصي كاركردهاي حوزه عمومي را هم بر عهده دارد و لذا نقش آن سنگين‌تر و پررنگ‌تر از حالت معمول است. آرايش‌هايي كه اين زنان در خانه انجام مي‌دهند هم به آرايش‌هاي حوزه خصوصي و هم به آرايش‌هاي حوزه عمومي زنان دو دسته قبلي شباهت دارد و شكل آرايش براي آنان چندان فرق و مفهومي ندارد. امتحان كردن رنگ‌هاي جديد و انواع مدهاي لوازم آرايش هم اغلب در خانه انجام مي‌شود.
آرايش اين زنان در مهماني‌هاي زنانه هم قدري از آرايش ساير زنان متفاوت است. زناني كه عادت به آرايش كردن دارند، در مهماني‌ها خيلي راحت‌تر آرايش مي‌كنند و حساسيت به خرج نمي‌دهند. اما آرايش در محافل زنانه براي اين زنان حساس‌تر و مهم‌‌تر است. آنان به دليل اين كه معمولاً بدون آرايش ديده مي‌شوند، برچسب‌هايي دريافت مي‌كنند، مثلاً ممكن است خيلي زيبا دانسته نشوند و در واقع يك كاركرد آرايش كردن در محافل زنانه مي‌تواند جبراني باشد بر چنين برچسب‌هايي. بنابراين آرايش اين زنان در حوزه‌هاي خصوصي و مجالس زنانه معمولاً سنگين‌تر از آرايش ساير زنان است، دقت بيشتري دارد و از اغلب لوازم آرايشي در آن استفاده مي‌شود. ساير زنان معتقد بودند كه اين زنان فرهنگ آرايش ندارند و لذا مثلاً مهماني عصر و شب را از هم تشخيص نمي‌دهند يا خيلي زياد آرايش مي‌كنند.
نوع ديگري از آرايش هم براي زناني با چنين اعتقادات مذهبي وجود دارد. اقليتي از اين زنان هستند كه در خانه يا در مجالس زنانه خيلي‌كم آرايش مي‌كنند، به قول خودشان فقط در حدي كه چهره‌شان رنگ‌پريده به نظر نرسد. خود اين زنان علت اين نوع آرايش كردن را اين مي‌دانستند كه عادت به آرايش ندارند و ديگر زنان درباره آنها مي‌گفتند كه به دليل اعتقادات مذهبي با آرايش كردن مخالفند.
دسته دوم زنان مذهبي را كساني تشكيل مي‌دهند كه در حوزه عمومي فقط در حدي آرايش مي‌كنند كه به نظر نيايد كه آرايش كرده‌اند. هدف از چنين آرايشي اين است كه چهره، پير يا رنگ‌پريده يا زشت و نامرتب به نظر نرسد. اقلام آرايشي اين زنان در حوزه عمومي بسيار محدود است و عمدتاً آرايش پوست صورت است تا آرايش لب يا چشم يا گونه. عمدتاً در اين موارد استفاده از كرم‌هاي مرطوب‌‌كننده يا ضدآفتاب به‌علاوه كرم پودر و در موارد كمتري پنكيك رايج است. اين موارد بيشتر براي اين مصرف مي‌شوند كه معايب پوست صورت را برطرف كنند و در مواردي هم براي حفاظت از پوست و با منظورهاي بهداشتي (مثل محافظت از پوست در برابر اشعه آفتاب) به كار مي‌روند. در ادامه چون پنكيك و كرم پودر رنگ صورت را محو مي‌كنند، از رژلب‌هاي كم‌رنگ قهوه‌اي يا صورتي (بسته به رنگ طبيعي لب و صورت) استفاده مي‌شود تا اجزاي صورت رنگ طبيعي بگيرند. مورد بعدي، خط بسيار باريك و تقريباً نامرئي سياهي است كه با مداد سياه در چشم كشيده مي‌شود تا كمي به چشم جلوه بدهد. عمدتاً اين نوع آرايش در همين جا تمام مي‌شود. براي همين زنان غير مذهبي به چنين آرايشي برچسب “آرايش مداد و رژ” زده بودند. اما در مواردي يك رژ گونه ملايم براي طبيعي كردن گونه و سايه چشم باريك (كه خيلي به سختي و با احتمال كم ممكن است مردها آن را ببينند) هم به اين آرايش اضافه مي‌شود. سايه چشم زنان مذهبي اغلب سايه مدادي است كه خط باريكي را بالاي چشم به جا مي‌گذارد و به منظور بودن و نبودن سايه استفاده مي‌شود. آرايش اين زنان در خانه و در مهماني‌هاي زنانه به آرايش زنان مذهبي دسته قبلي شباهت دارد.
دسته سوم زنان مذهبي كه آرايش مي‌كنند را كساني تشكيل مي‌دهند كه در زمينه آرايش خود به بازانديشي دست زده‌اند و آرايش در حد عرفي و معمول در برابر مردان نامحرم را فاقد اشكال مي‌دانند و درعين‌حال به احكام ديگري نظير حجاب و پوشاندن موها و … اعتقاد دارند و آنها را رعايت مي‌كنند. آرايش اين دسته از زنان به آرايش‌هاي تيپيك موجود در جامعه شباهت دارد و نه به آرايش دو دسته زنان مذهبي فوق. يعني اگر اين زنان مثلاً در رعايت حجاب خود كمتر مقيد باشند، آرايش آنان ديگر هيچ فرقي با ساير آرايش‌هاي معمولي ندارد.
دسته ديگري از زنان هم وجود دارند كه شايد جاي آنان در دسته زنان مذهبي نيست، ولي به دليل شباهت ظاهري به زنان مذهبي در مورد آنان هم توضيح مي‌دهم. اين زنان، عمدتاً زنان چادري‌اي هستند كه بدون اعتقاد ديني و به دلايلي مثل اجبار محيط و خانواده مجبور به سركردن چادر يا پوشاندن موها هستند. آرايش اين زنان در مواردي به آرايش زنان خياباني شباهت دارد كه در حوزه عمومي بسيار پررنگ و غليظ است و با استفاده از رنگ‌هاي نامعمولي (مثل طلايي، نقره‌اي، سرخابي، نارنجي تند، قهوه‌اي سوخته و …) انجام مي‌شود كه ديگر زنان معمولاً از استفاده از اين رنگ‌ها اجتناب مي‌كنند. اين زنان در حوزه خصوصي و مهماني هم به همين نسبت در مقايسه با عرف، در آرايش خود زياده‌روي مي‌كنند. ديگر زنان در مورد اين گروه معتقد بودند كه اين زنان نقايص و كمبودهاي وجودي خود را با آرايش جبران مي‌كنند و سعي مي‌كنند آنچه را كه در مغز كم دارند، با رنگ‌آميزي چهره جبران كنند. عده ديگري از زنان هم هستند كه آرايش‌شان به اين دسته شباهت دارد، ولي با آنها متفاوتند. آنها معمولاً زناني هستند كه تازه به محيط شهري تهران وارد شده‌اند و با ملاك‌هاي زيباشناختي محيط كوچك خود آرايش مي‌كنند، مثلاً زن زيبا را با خط چشم خيلي پهن و مشخص، سايه آبي پررنگ، رژلب قرمز و مانند اينها تعريف مي‌كنند. مانند اين آرايش را در دانشجويان شهرستاني تازه وارد به تهران يا محلات مهاجرنشين به راحتي مي‌توان يافت.

4. آرايش اعتراضي
همان‌طوري كه از نامي كه براي آرايش اين دسته از زنان برگزيديم برمي‌آيد، وجه مميزه آنان _كه نشان‌دهنده هدف‌شان از آرايش هم هست_ اعتراض داشتن است. اغلب زناني را كه در اين گروه قرار مي‌گيرند را دختران نوجوان تشكيل مي‌دهند كه مصاحبه‌شوندگان با عنوان “تين ايجرها” از آنان ياد مي‌كردند. براي اين دختران تمام زندگي نوعي عصيان و سركشي است و آرايش هم در امتداد اين اعتراض ديده مي‌شود. آنان اغلب به موارد مختلفي اعتراض دارند: به مردسالاري حاكم بر تن زنانه كه بايد معيارهاي زيباشناختي مردان را قبول كند، به جامعه اسلامي كه آنان را مجبور به رعايت قواعد حجاب مي‌كند، به مناسبات جتماعي بين والدين و خودشان و به ….
وقتي اين اعتراض مي‌خواهد خود را به زبان آرايش بيان كند، شكل‌هاي متفاوتي به خود مي‌گيرد كه در يك نكته مشترك هستند: زنان اين دسته از رنگ‌ها و طرح‌هاي معمول و پذيرفته‌شده و جاافتاده استفاده نمي‌كنند. مثلاً از رژلب‌هايي با رنگ‌هاي غيرمعمولي سياه، خاكستري، آبي و سايه‌هاي سبز و آبي سير و زننده كه بيشتر زنان از اين رنگ‌ها فراريند، كشيدن اشكال عجيب و غريب روي پوست صورت و مانند اين‌ها استفاده مي‌كنند. يكي از مصاحبه‌شوندگان، مهماني‌اي را به ياد مي‌آورد كه آرايش يك دختر نوجوان در آن عبارت از دايره‌هاي رنگيني بود كه با رنگ‌هاي مختلفي روي صورت و پوست خود نقاشي كرده بود.
هميشه هم نوجوانان نيستند كه از اين نوع آرايش استفاده مي‌كنند. گاهي زنان جوان يا حتي در سنين بالاتر هم آرايش‌هاي غيرمعمول دارند. از نگاه بقيه زنان، اين نوعي نشانه براي عدم تعادل رواني است. مثلاً در توجيه اين قضيه مي‌گفتند كه:
اون (زني كه چنين آرايشي مي‌كند) چون دوران نوجواني خوبي نداشته، حالا درصدد تلافي برآمده يا در اثر فشار خانواده و مانند آن دچار عقده شده ….
اين نوع آرايش فقط از جانب نوجوانان پذيرفته بود و در ساير موارد، نوعي عامل دافعه براي ديگر زنان به شمار مي‌آمد.

5. آرايش هنري
وجه بارز آرايش زنان اين دسته را زيبايي غيرمعمولي تشكيل مي‌داد كه در آرايش آنان به چشم مي‌خورد. آنان اغلب تحصيل‌كرده‌هاي هنرستان يا دانشكده‌هاي هنر يا كساني هستند كه به هر حال از نقاشي، رنگ، تركيب رنگ‌ها و … اطلاعاتي بيشتر از زنان معمولي دارند. آرايش اين زنان در تمام حوزه‌ها با تكيه بر همين اصل، متفاوت از ديگر زنان انجام مي‌شود. آنان اين توانايي را دارند كه از رنگ‌هايي استفاده كنند كه ديگران از استفاده از آن ناتوانند يا در صورت استفاده برچسب دهاتي مي‌خورند. آنها اين تركيبات و رنگ‌ها را به شكلي به كار مي‌برند كه اغلب بينندگان را

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع زبان زنانه Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع زنان و دختران، پوشش زنان، جنس مخالف