پایان نامه ارشد با موضوع باراک اوباما، استقلال عمل، جهان اسلام

دانلود پایان نامه ارشد

البته در ميان شيعيان عراق، در مورد ديدگاه حاکم در عرص? سياسي ايران يعني ولايت فقيه که اسلاميّت جمهوري در ايران را شکل ميدهد، توافق نظر کامل وجود ندارد.443
شهرهاي مقدس شيعي در عراق، -کربلا، نجف، سامراء و کاظمين- فرهنگ شيعي را شکوفا کردهاند، و براي جهان تشيع به طور کلّي نقش محوري دارد. اين شيعيان بودهاند که توانستند طي 100 سال گذشته در قالب اپوزيسيون، عراق را از يک ولايت عقبمانده امپراطوري عثماني به کشوري شاخص و متمايز تبديل کنند. روحانيون شيعه در عراق با مسائل سياسي ايران ارتباط تنگاتنگي داشتهاند و حتي پادشاهان ايران نيز نفوذ معنوي و سياسي آنها را در امور ايران به رسميت شناختند 444
تعاملات سياسي عراق نوين با جمهوري اسلامي ايران
رهبر معظم انقلاب اسلامي ايران در ديدار نوري المالکي -نخست وزير عراق- در چهارم ارديبهشت‌ماه سال 1391 با ايشان، ضمن اشاره به اقتدار روزافزون عراق در منطقه و در دنياي عرب، آن را مايه‌ي خرسندي فراوان جمهوري اسلامي ايران دانستند. ايشان برگزاري نشست سران اتحاديه‌ي عرب در بغداد را نيز يکي ديگر از زمينه‌هاي اقتدار عراق برشمردند و افزودند: “اقتدار هر کشوري نيازمند پيش زمينه‌ها و ابزاري است که مهم‌ترين آنها پيشرفت علمي و سازندگي و خدمت‌رساني به مردم است”445.
اهميت عراق جديد در حوزه ديپلماسي ايران و شکل‌گيري يک سري متغيرها مانند ورود و تقويت عنصر شيعي در ساخت قدرت و حکومت عراق، روند حرکت عراق را از يک دشمن استراتژيک به يک دوست و همکار منطقه‌اي فراهم آورد. تعادل در سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران با جهان عرب، ورود قدرت‌هاي فرامنطقه‌اي در معادلات خاورميانه از طريق اشغال عراق، رقابت‌هاي پنهان و آشکار در ميدان عراق امروز و منافع مشترک همه از عواملي هستند که اهميت عراق جديد را براي ايران چند برابر کرده است. در همين حال يک روزنامه آلماني با اشاره به خسارات فراواني که جنگ عراق براي آمريکا به بار آورد و با تاکيد بر اينکه ايران در جريان اين جنگ بدون اينکه کاري انجام دهد دشمني را از دست داده و يک متحد سرسخت به دست آورد، تهران را برنده و واشنگتن را بازنده اين ميدان ارزيابي کرد446.
ايران از عراق با ثبات به همراه استقرار دموکراسي بومي با خاصيت‌هاي ملّي و مذهبي اين کشور حمايت مي‌کند و معتقد است که تا خروج کامل نيروهاي خارجي و حقّ تعيين سرنوشت عراق به دست عراقي‌ها انجام نپذيرد، عراق با موانع و چالش‌هاي بي‌شماري روبه‌رو خواهد بود. همه کشورهاي منطقه و قدرت‌هاي فرامنطقه‌اي در شرايط موجود به دقّت تحوّلات و مسير دولت‌سازي، ساخت قدرت و تثبيت حاکميت سياسي در عراق را دنبال و از راه کانال‌هاي خود به تأمين منافع‌شان مشغول هستند که طبيعي است ايران يکي از اين بازيگران است که مواضع خود را آشکارا اعلام نموده و منافع خود را با منافع عراق جديد همسو کرده است به طوري که بيشترين حمايت را از دموکراسي واقعي براساس آموزه‌هاي تکثّرگرا از عراق مي‌نمايد. فارغ از دشمني‌ها و تقابل سياسي اگر به درستي نقش بازيگران منطقه‌اي در ميدان عراق را بررسي کنيم تهران نمره قبولي را از اکثريت مردم عراق خواهد گرفت. در همين راستا برخي جريان‌ها در داخل عراق همچون بعثيون سابق و متنفذين در رژيم صدام حسين جهت خدشه وارد کردن به وجهه قدرتمند ايران در عرص? نفوذ نرم، القا مي‌کنند که ايران در رهبري عراق تعيين تکليف مي‌کند، در حالي‌که ايران کمک مي‌کند تا عراق در مقاطع بحراني از اين مشکلات خارج شود. براي مثال: شرکت ايران در رفع اختلافي که بر سر انتخاب نخست وزيري عراق پيش آمده بود. در برهه‌اي که ابراهيم جعفري، نخست وزير دولت موقت عراق حاضر به کناره‌گيري نبود و در انتخابات داخلي حزب الدعوه دبيرکل شدن نوري المالکي مطرح بود، ايران ناچار به تعامل فعال با جريان‌هاي شيعي موجود در عراق شد که در نهايت جعفري با استعفا موافقت کرد و زمينه به قدرت رسيدن مالکي فراهم شد. از موارد ديگر تعامل مثبت و فعالان? ايران با جريان‌هاي شيعي در عراق اين بود که ايران کمک کرد بن‌بست سياسي ايجاد شده در عراق که هم? عراق را به نوعي تهديد مي‌کرد حل و فصل نمايد. تلاش ايران باعث شد صدري‌ها پيش‌قدم شوند و بحران سياسي ايجاد شده به سبب انتخاب نخست وزير و تشکيل کابينه شکسته شود. و جريان‌هاي پيروز انتخابات عراق و من جمله مهمترين جريان‌هاي شيعي در عرص? سياسي عراق بر سر انتخاب مجدد نوري المالکي به عنوان نخست‌وزير توافق کردند و اين توافق باعث شد وي کابينه را در سال 2009م تشکيل دهد.قابل ذکر است که ايران در مسأل? انتخاب نخست وزير اصرار بر شخصي خاص نداشت و هدفش رفع تنش و بن‌بست سياسي در اين کشور بود.زيرا از ديدگاه منافع ملي ايران، تبديل عراق به يک همسايه قابل اعتماد، بستگي مستقيم به حضور يک حکومت متعادل در بغداد دارد که اول به حل مشکلات موجود بين دو کشور اهميت دهد، دوم تلاش کند روابط دو کشور را باز تعريف کرده و آن را به سوي احترام متقابل و حسن همجواري و همچنين رقابت سازنده و مبتني بر همکاري ها سوق دهد و سوم، به اهميت نقش ايران در معاملات منطقه‌اي واقف باشد و در پي تقابل غير ضروري نباشد. در حال حاضر بعضي مشکلات به جا مانده از گذشته همچنان مي‌توانند آينده روابط دوکشور را تحت تاثير قرار دهند، از جمله اين مشکلات مي توان به مشکلات رواني، اقتصادي و حقوقي ناشي از جنگ تحميلي و همچنين بازگشت عوامل غيرمطلوب به صحنه قدرت در عراق اشاره کرد. سياست خارجي ايران در سال‌هاي اخير در قبال عراق مبتني بر حمايت همه جانبه از حاکميت و تماميت ارضي آن کشور و تاکيد بر خروج اشغالگران و واگذاري کليه نهادها، سازوکارها و ابزارهاي داخلي به دولت قانوني و منتخب عراق بوده است. همچنين دولت ايران تلاش‌هايي را براي رفع اختلافات و ترغيب مشارکت هم? مردم عراق در تعيين سرنوشت سياسي خود از طريق اعلام مواضع رسمي و گفت‌وگو با همه نيروها و جناح‌هاي عراقي تاثيرگذار دنبال کرد. يکي از توجهات جدي در تعاملات سياسي عراق با جمهوري اسلامي ايران بايد براي حل مشکلات ناشي از سياست‌هاي غلط رژيم گذشته عراق باشد. در سفر اخير نوري مالکي به تهران مقامات ايراني بخصوص رهبر معظم انقلاب آشکارتر از گذشته مواضع ايران در قبال عراق را براي طرف عراقي بيان نمودند که بيان دوباره مواضع ايران تاکيد بر ايجاد ثبات و امنيت براي مردم عراق شده است.
از جمله تعاملات مثبت در عرص? سياسي بين دو کشور مي‌توان به تأسيس کميسيون عالي مشترک همکاريهاي جمهوري اسلامي ايران و عراق و تشکيل پنج کميتهي کاري در زمينههاي سياسي، امنيتي، مرزي، تبادل اطلاعات، همکاري اقتصادي و بازسازي اشاره داشت. در همين چارچوب، سفرهاي متعدّدِ هيئتهاي متقابل سياسي و اقتصادي دو کشور، امضاي چندين يادداشت تفاهم و سند همکاري در زمينههاي اقتصادي، برق‌رساني، کنسولي، تبادل زائرين و برقراري خط هوايي در مسير تهران – بغداد همگي حکايت از اراده دو کشور به ويژه ايران براي توسعهي روابط و همکاري با عراق دارد. موافقت جمهوري اسلامي ايران با درخواست عراق براي احداث دو خط لوله نفتي بين بصره و آبادان، اتصال شبکه راه آهن در دو کشور و ترانزيت کالا از طريق خاک ايران به عراق، اعلام آمادگي ايران جهت اختصاص يک ميليارد دلار اعتبار براي کار با عراق و حضور شرکت‌هاي ايراني و روابط تجاري با آن کشور روابط ديگري است که چشم انداز اميدوار کننده اي را براي گسترش هرچه بيشتر روابط دو کشور در زمينهاي مختلف ترسيم مي‌کند.447
از ديگر زمينه‌هاي مثبت همکاري بين دو کشور مي‌توان به منافع مشترک براي شرکت در سيستم امنيت دسته‌جمعي در حوز? خليج فارس، همکاري‌هاي سياسي-اقتصادي در چارچوب اپک، بهره‌برداري از ميادين نفتي مشترک، همکاري در حوزه‌هاي بندري و رودخانه‌اي از جمله اروندرود و به طور کلي برخورد با مسائل جهان اسلام از جمله مسأله فلسطين و غزه و…448 بر شمرد.

تعاملات نظامي عراق نوين با جمهوري اسلامي ايران
براي نخستين بار پس از وقوع انقلاب اسلامي در ايران سردار “احمد وحيدي” وزير دفاع جمهوري اسلامي طي روزهاي سوم تا پنجم اکتبر (????) راهي بغداد پايتخت عراق شد449؛ کشوري که در طول حيات جمهوري اسلامي چه در دوران زمامداري صدام حسين و چه در سال هاي ابتدايي سقوط وي و جايگزيني آمريکايي ها، يک منبع و منشا تهديد براي ايران به شمار مي رفته است. اما به فاصله کمتر از ده روز از اين سفر نيز دريادار “علي فدوي” ،فرمانده نيروي دريايي سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، به دعوت همتاي عراقي اش به اين کشور سفر کرد. سفر سردار “احمد وحيدي” وزير دفاع جمهوري اسلامي ايران به عراق در اوايل ماه اکتبر سال2012م، را مي توان سرآغاز عصر نويني از روابط و همکاري هاي نظامي -دفاعي جمهوري اسلامي ايران و همسايه غربي‌اش عراق دانست. حمله آمريکا و متحدينش به عراق که منجر به سقوط نظام بعثي و اتمام دوران زمامداري صدام حسين شده بود امکان حضور پر رنگي در سپهر سياسي عراق را به آمريکايي ها داد. و حتي در دو سال ابتدايي براي اين کشور به مانند دوران قيموميت (در نيمه اول سده بيستم) يک حاکم نظامي آمريکايي منصوب کردند. حضور سنگين ??? هزار نفري نظاميان آمريکايي تا دسامبر ???? ادامه پيدا کرد و در اين سال طبق توافق امنيتي سال ???? و نيز عدم استقبال عراقي ها براي تمديد آن، اين کشور مجبور به خارج کردن نظاميانش از عراق شد. دوره اخير از نظر روابط نظامي -دفاعي بين ايران و عراق يک برهه پر فراز و نشيب محسوب مي شود چون از يکسو دوستان و متحدان ايران (اعراب شيعي و کردها) در راس قدرت قرار گرفته بودند اما از سوي ديگر عملاً زمام امور امنيتي و دفاعي عراق در دستان آمريکا قرار داشت اين واقعيات در کنار اتهامات متعددي که در زمينه بي ثبات سازي امنيتي -سياسي عراق، آمريکا متوجه ايران مي‌کرد باعث شد تا روابط دو کشور در زمينه مسائل نظامي -دفاعي چندان تفاوتي عملي با دوره پيش از سقوط صدام نکند. اما اين روابط در عرصه هاي سياسي، فرهنگي و اقتصادي خوب و رو به گسترش بود و همچنان هست. اما عدم موافقت پارلمان عراق با تقاضاي تمديد حضور نظاميان آمريکايي و نيز فقدان رغبت و اصرار کافي از سوي باراک اوباما در اين زمينه باعث خروج اين نيروها طبق معاهده امنيتي دوجانبه در دسامبر ???? شد. از اين زمان به بعد هم در عرصه سياسي و هم در عرصه نظامي (به استثناي نيروي هوايي عراق) شاهد فعل و انفعالات و تحرکات جديد و بعضاً صف بندي هاي تازه داخلي در عراق هستيم. مقامات بلند پايه عراق از جمله نخست وزير اين کشور تلاش جديدي را آغاز کردند که تغييراتي را در سطوح مختلف نظامي -امنيتي در راستاي افزايش استقلال عمل بيشتر دولت انجام دهند چرا که ساختار ارتش نوپاي عراق همچون يونيفورم هايشان شبيه و وابسته به ساختار نظامي آمريکايي شده است. در اين دوره جديد که کمتر از يکسال از عمر آن مي‌گذرد عراقي‌ها مي‌کوشند با تنوع بخشي به روابط سياسي و همچين ارتباطات نظامي شان با کشورهاي متفاوتي همچون روسيه و ايران، از وابستگي فزاينده ارتش خود به آمريکا جلوگيري کنند. در نتيجه دعوت سردار احمد وحيدي وزير دفاع ايران به بغداد که به گفته وزير دفاع ج. ا. ايران هدف وي از انجام اين سفر مطالعه توافقنامه دفاعي مابين دو کشور، تقويت روابط دفاعي و تبادل نظرات درباره مسائل منطقه اي و بين المللي بوده‌ است و يا سفر نوري مالکي به روسيه و امضاي قرارداد ? ميليارد دلاري با عراق را مي توان از اين زوايا نيز ارزيابي کرد. لذا مي‌بينيم روابط نظامي -دفاعي ايران و عراق از وضعيت تهديد متقابل در اين دوره، به وضعيت ايجاد ارتباط و امضاي قراردادهاي مشترک تغيير شکل داده است. عوامل و مسائل مختلفي طي ساليان اخير بر افزايش روابط ايران و عراق و سپس تسرّي روابط سياسي -اقتصادي و فرهنگي آنها به حوزه امنيتي شده است. در سطح فرامنطقه‌اي مي‌توان به تلاش عراقي‌ها براي خروج از زير چتر نفوذ گسترده آمريکايي و مستقل نشان دادن خود از طريق استفاده از ايران به عنوان يک موازنه دهنده اشاره کرد. در سطح منطقه‌اي موازنه هويتي ناشي از مذهب باعث نزديکي عراق

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع سازمان ملل، سازمان ملل متحد، آداب و رسوم، توسعه کشت Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع شبکه العالم، منطق حاکم، نقض حقوق، حقوق بشر