پایان نامه ارشد با موضوع امر به معروف

دانلود پایان نامه ارشد

حکيم رياست بر اين مجلس را بر عهده دارد.
انشعابات مجلس اعلا
اين مجلس در طول تاريخ فعاليت خود دچار انشعابهايي شد که ميتوان به ظهور اتحاد نيروهاي اسلامي عراق متشکل از پنج جناح شيعه اشاره کرد که در 1991 در دمشق شکل گرفت و به نزديکي بيش از اندازه مجلس اعلا به ايران اعتراض داشت.
3. جريان صدر
زمان و مکان تأسيس جريان‌ صدر
بعد از ترور محمدباقر صدر در سال 1980 در عراق، جرياني منسوب به صدر روي کار آمد. اين حرکت با تکيه بر ميراث جهادي و حمايت گسترده مردم آغاز شد. با وجود اينکه اين جريان در خصوص امور سياسي داراي يک ايده و نگرش ثابت نيست ولي بر محوريت نقش آل صدر در فعاليت‌هاي اسلامي عراق اتفاق نظر داشته و آن را عامل اصلي برپايي انقلاب اسلامي مي‌دانستند.278
مؤسسين جريان صدر
ميتوان از شخصيتهاي مهمي همچون آيت الله سيد کاظم حائري، محمد مهدي آصفي، علامه عسکري و کوراني که همگي جزء رهبران حزب اسلامي الدعوه بودند. در اين جريان همچنين سيد محمدمحمدصادق صدر و پسرش مقتدي صدر(جيش‌المهدي) و آيت الله محمد يعقوبي (حزب فضيلت) فعاليت داشتند. جريان صدر در دوره پس از صدام تحت رهبري مقتدي صدر جوان قرار داشته است.
ساختار تشکيلاتي جريان صدر
امروزه جريان صدر يک جنبش ملي‌گراي سياسي به رهبري مقتدي صدر فرزند سيد محمد محمد صادق صدر، مرجع تقليد مشهور شيعيان که در سال 1999 ترور شدند، مي‌باشد.279اين جريان داراي دو نهاد قدرتمند است:
* دفتر شهيد صدر، با دفاتر متعدد در شهرهاي بزرگ عراق
* جيش‌المهدي (JAM) به معني سپاه حضرت مهدي (عج)، سپاهي عظيم اما شبه نظامي هستند.
دفاتر شهيد صدر، به‌طور ويژه‌اي در ميان قشر مستضعف و فقير شيعيان عراقي محبوبيت دارد؛ زيرا اين جريان توان تشکيلاتي خود را در خدمت‌رساني به اين قشر سرمايه‌گذاري کرده است. مجروحان، زنان بيوه و يتيميان که بخشي از جامعه هدف اين جريان‌اند را تحت پوشش دارد و برخي نهادهاي اجتماعي و فعاليت هاي انساني را مديريت مي کند.
در اواخر سال 2003 مقتدي صدر در نمازجمعه مسجد کوفه براي حمايت از مرجعيت ديني و عتبات مقدسه خبر از تشکيل گروه شبه نظاميان به نام المهدي را داد. همچنين در مخالفت با تشکيل حکومت انتقالي در عراق، خبر از تشکيل نخستين کابينه وزرا در دولت جديد عراق توسط خودش، متشکّل از وزارتخانههاي اوقاف، کشور، خارجه، دارايي، دادگستري، اطلاع رساني، فرهنگ، امر به معروف و نهي از منکر خبر داد280. البته تحت فشارهاي مختلف از مواضع خود کوتاه آمد اما به تبع اين اقدامات جوانان شهرهاي شيعه نشين به ويژه شهر صدر (بغداد) و شهرهاي جنوبي (بصره، ناصريه، عماره و سماوه) جذب جريان صدر شدند.281 اين جريان، خط مقدم مقاومت عليه نيروهاي خارجي در عراق مي‌باشند. اگرچه اين جريان امروزه وارد فعاليت‌هاي سياسي و پارلماني شده است امّا همچنان با حرارت و شدت زيادي مخالف حضور نيروهاي امريکايي در عراق مي‌باشند. همچنين جريان صدر حامي دولت مرکزي قدرتمند در مقابل تز عراق با يک حکومت فدرال مي‌باشد. جريان صدر، جرياني با هويت پررنگ عربي و مذهبي و مبتني بر توده‌هاي محروم و طبق? پايين جامع? شيعي است که سعي کرده است تا عملکردي ملّي داشته باشد282. مهمترين ويژگي جريان صدر تا سال 2005 مخالفت با روند سياسي و دولت جديد و تشکيل دولت، تحت نظر اشغالگران بود.
ادوار تاريخي سپرسي شده در جريان صدر
مقتدا صدر، فرزند کوچک آيت‎الله سيد محمد صادق صدر از علماي برجسته و بانفوذ عراق است. پدر مقتدا و پسر عموي پدرش آيت‎الله سيد محمد باقر صدر (از مراجع پيشين تقليد شيعيان عراق) به همراه دو برادر ديگرش در دوران رژيم بعثي صدام حسين به خاطر نقش محوري که در مبارزه مردم اين کشور عليه صدام داشتند، به شهادت رسيدند. نهضت محمدصادق صدر تا زمان حمل? ايالات متحد? آمريکا به عراق، سازمان‌يافته‌ترين گروه مخالف داخلي را تشکيل مي‌داد.283
مقتدا پس از آنکه پدرش در 29 بهمن سال 1377 به شهادت رسيد فعاليت خود را صرف بازيابي روابط با بخشي از طرفداران پدرش که همچنان پيرو وي باقي مانده بودند، کرد. اين گروه که عمدتاً از جوانان پر شور تشکيل شده بود، به طرفداري از مقتدا صدر “جنبش‌المهدي” يا “جماعت صدر ثاني” تاسيس کردند. مقتدا صدر اگرچه 36 ساله است و تحصيلات حوزوي زيادي را طي نکرده و از هيچ مرجع تقليدي اجازه اجتهاد ندارد، اما اعتقادات سياسي و مذهبي و سخنراني‎هاي آتشين او که همگي عليه اشغالگران و به نفع برپايي حکومت اسلامي در عراق است؛ توانسته صدها هزار نفر از طيف‌هاي پرشور شهرهاي شيعي عراق در حومه بغداد را به سوي خود جذب کند. پس از سقوط صدام، مقتدا صدر با تدوين “شهرک صدر” به ويژه مرام‎نامه‎اي که در آن به لزوم تشکيل حکومتي براساس احکام اسلامي و اقامه حدود شرعي براي آينده عراق تاکيد شده بود، وارد صحنه سياسي و اجتماعي اين کشور شد.
مقتدا صدر به پيروي از پدرش حوزه‎هاي علميه را به دو بخش فعال و سخنگو و منفعل و ساکت تقسيم کرده و خود را نماينده بخش فعال حوزه‏هاي علميه عراق مي‎داند. همين طرز فکر و موضع‎گيري سبب شده تا ميان وي و آيت‎الله سيستاني و برخي علماي ديگر حوزه‏هاي علميه نجف و کربلا فاصله ايجاد گردد و روشهاي سياسي ايشان زير سوال برود.
مقتدا صدر از حاميان آيت‎الله سيستاني است ولي از اين که ايشان فعالانه پنجه در پنجه اشغالگران آمريکايي نمي‎افکند و حاضر نيست در فعاليت‎هاي سياسي مداخله گسترده و جدي داشته باشد و در قبال مسائل روزمره سياسي موضع‎گيري نمايد، چندان خشنود نيست. مقتدار صدر به پيروي از پدرش بر اين اعتقاد است که مرجع تقليد بر همه امور مقلدانش ولايت دارد و بايد در همه امور سياسي و غير سياسي حضور فعال و تعيين کننده داشته باشد و در موقع حياتي به مرکزيتي براي هدايت مقلدان مذهبي در دفاع از ارزش‌هاي ديني و ملي بدل گردد. آنچه مسلم است اين که او، يک جريان سياسي شبه نظامي را در عراق رهبري مي‎کند که در تحولات عراق، بي‎تاثير نيست. به نظر مي‎رسد که جريان صدر امروز هر چه بيشتر در مسير اعتدال حرکت مي‎کند
مجموعه‌هاي برآمده از جريان صدر
برخي از جريان‌هاي شيعي در عراق مدعي هستند که پيرو تفکر شهيد صدر هستند. از بارزترين اين مجموعه‌ها مي‌توان به مجموعه‍‌هاي زير اشاره کرد:
1- جريان صدر284 ، به رياست مقتدى صدر، مجموعه‌اي از روحانيون معمم و غير آن حضور دارند.مانند عبد الهادي الدراجي، وصلاح العبيدي، و حازم الأعرجي، و إيهاب الأعرجي، وغير آن، به طور مشخص مرجع اين گروه بعد از شهادت محمد صادق صدر، آيت الله كاظم حائري که اکنون در ايران (شهر قم) ساکن هستند.
2- حزب فضيلت، که امروزه در رأس آن هاشم الهاشمي حضور دارد، رهبر اين مجموعه آيت الله محمد يعقوبي از شاگردان شهيد صدر (اول و دوم) مي‌باشد، اين مجموعه از حيث آن‌که رهبرش در بصره ساکن است، مرکزيت خود را اين شهر قرار داده است که عمده نفوذش نيز همين شهر است.
3- مجموعه محمود الصرخي، مجموع? کوچکي که از کربلا نشأت گرفت و در برخي جاهاي ديگر ورود پيدا کرد. و انتقادات شديدي نسبت به حکومت عراق و ايران و احزاب شيعي ديگر دارد.
4- جماعة (القاضي اليماني)، أو (جند السماء) چنان که در کتاب وسائل الاعلام معرفي شده اند، در مقابل گروه‌هاي نظامي، ديگر احزاب شيعي سلاح به دست گرفتند و صف‌آرايي‌شان را در مقابل ساير احزاب شيعي با بکار گرفتن زنان و کودکان‌شان کامل نمودند، همواره بقاياي اين گروه فعاليت مي‌کنند در بعضي از مناطق جنوب عراق، دور از چشم نيروهاي حکومتي. فهم افکار اين گروه مشکل است. به دليل ممنوع شدن فعاليت آن‌ها از سوي حکومت و مقابله ساير گروهاي شيعي با آن‌ها. اما آنها آنگونه که آشکار شده است منتظر امام مهدي هستند به روش خاص فکري خودشان. و مسلحانه در مقابل احزاب و گروه‌هاي نظامي که اعتقاد به تأخير ظهور دارند، مي‌ايستند.
5- گروه‌هاي کوچک ديگري هستند که جهت‌گيري‌هاي فکري-سياسي‌شان مشخص نيست. اين گروه‌ها از تفکرات روحانيوني همچون احمد حسني بغدادي و فاضل مالکي و مانند آن‌ها، که در ساحت سياسي عراق تأثيري ندارند نشأت گرفته اند.
صرف‌نظر از ادعاي اين مجموعه‌ها، همگي خود را جريان صدر مي‌دانند، با اينکه آشکارا با هم مخالفت و دشمني، مخصوصاً بين جريان مقتدي صدر و حزب فضيلت به رهبري آيت الله يعقوبي، که با مشروعيت گروه مقتدي صدر منازعه مي‌کنند به اعتبار رهبري يعقوبي شاگرد صدر براي حزب فضيلت.285
4. حزب فضيلت اسلامي
زمان و مکان تأسيس حزب فضيلت
حزب فضيلت اسلامي286 در ماه مي 2003 تأسيس شد و مقر اصلي آن در بغداد است، ولي شهر بصره از مهم‌ترين جايگاه‌ها براي اين حزب محسوب مي‌شود؛ زيرا تعداد زيادي از پيروان آيت‌الله محمد يعقوبي آنجا هستند.287
مؤسسين حزب فضيلت اسلامي
تبلور ايده تشکيل حزب براي اولين بار توسط مرجع ديني مجاهد سيد محمدباقر صدر (قدس سره) قبل از شهادتش مطرح شده بود، اما شرايط مانع از آن شد و پس از شهادت وي گروه رهبري، به دليل ترس از خشم رژيم که به تعقيب مخالفان مي‌پرداخت در گوشه و کناري پنهان شدند و همچنين کساني که به دنبال راه‌اندازي گروه و دسته‌اي بودند به اتهام توطئه عليه رژيم يا فعاليت جهت سرنگوني دستگير و اعدام شدند. پس از تثبيت نسبي وضعيت و سهل انگاري رژيم، سيد محمد صادق صدر تصميم گرفت تا شروع کار را با فعاليت در داخل جامعه مدني، در پوشش امور نشر انديشه و فرهنگ در قالب سازماندهي وقايع مذهبي و عمومي با هدف کمک به زنان بيوه و کودکان يتيم و نيازمند آغاز کند که سازمان براساس ايمان اعضايش پايه‌گذاري شد و در امور مختلف تبعيت زيادي از سيد محمد صادق صدر داشتند و بر اثر همين تبعيت يکي از شاگردان صدر به نام شيخ محمد يعقوبي بعد از وي تمام امکانات و پتانسيل‌هاي علمي و شخصي خود را در راه حزب براي ارشاد و الهام و مشاوره مردمي به کار گرفت. بعد از شهادت محمد صادق صدر که پايه گذار جرياني به نام “جريان صدر” بود، کار سازمان‌دهي شده را سامان بخشيد.
آيت الله محمد يعقوبي مرجع برجسته شيعي، از جمله صدريون ميانرويي بود که به تفکر دو شهيد محمدباقر و محمد صادق صدر پايبند بود. وي رهبر معنوي حزب فضيلت ميباشد. اعضاي اين حزب گرچه از پيروان ايدئولوژي آيت الله محمدصادق صدر محسوب ميشدند، اما از الزام عاطفي که ياران مقتدي صدر انتخاب کرده بودند، خيلي دور بودند و مقتدي صدر را به عنوان رهبر جريان قبول ندارند و به خصوص بعد از تندرويهاي صدر از اين گروه جدا شدند.288. وي طرحهاي عملي را براي تأثير در زندگي سياسي و اجتماعي اتخاذ کرده289 و فعاليت صدر را ادامه داد و با ايجاد دانشگاه علوم ديني صدر (با 13 رشته) در بغداد و استانهاي منطقه جنوبي، حمايت‌هاي لازم را براي ادامه کار جذب کرد. با جذب گروهي از انديشمندان مسئوليت اداره فعاليتهاي اجتماعي و ديني حوزوي با مديريت و نظارت شيخ يعقوبي بر فعاليت‌هاي اداري، تعليم و پرورش افراد در حزب ادامه دارد. پس از سقوط ديکتاتوري در 9/4/2003 توسط ائتلاف بين المللي به رهبري ايالات متحده، که از زمان اشغال عراق توسط نيروي ائتلاف نمي‌گذشت حزب موسسه وکادر خود را براي فعاليت به داخل عراق گسيل داشت.
ساختار تشکيلاتي حزب فضيلت اسلامي
طبق ادبيات حزب، “اين حزب داراي نگرش سياسي و واقع‌گرايانه منحصربه‌فرد است. اين حزب در تعامل با آمريکا نگرش سياسي مبتني بر اصل مخالفت‌هاي مسالمت‌آميز داشته و از تمامي وسايل و ابزار ممکن استفاده مي‌کند و به آخرين راهکار آيين اسلام تمسّک نمي‌جويد، مگر اينکه نگرش قانوني و ايده سياسي به عنوان آخرين اسلوب در تعاملات سياسي مشخص شده باشد. البته اين موضع نيز بستگي به تصميم مرجعيت صالح و نيکوکار دارد.” 290 به رغم خطي مشي معتدل، حزب فضيلت بر عنصر هويت عربي تأکيد دارد. اين حزب، گرچه تحت رهبري نديم الجابري شکل گرفت و عبدالابراهيم حسيني نيز مدّتي دبيرکلي آن را بر عهده داشت، اکنون از سوي هاشم الهاشمي رهبري شد.
ادوارتاريخي سپري شده در حزب فضيلت
پس از سقوط ديکتاتوري در 9/4/2003 توسط ائتلاف بين المللي به رهبري ايالات متحده، حزب موسسه وکادر خود را براي فعاليت به داخل

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع پناهندگان، روشنفکران Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع گروه نفوذ