پایان نامه ارشد با موضوع استان خوزستان، حمل و نقل، ارزش افزوده، محصولات کشاورزی

دانلود پایان نامه ارشد

معدني استان محدود به معادن غير فلزي است كه از آن ميان ، سنگ آهك ، سنگ گچ ، سنگ لاشه و نمك حائز اهميت مي باشند. اين معادن عمدتاً در شهرستانهاي رامهرمز، باغملك، ايذه، بهبهان، انديمشك و مسجدسليمان قرار دارند

1-5-1-5 صنعت
فعاليتهاي عمده صنعتي دراستان خوزستان با احداث پالايشگاه نفت در آبادان درسال1292 پايه گذاري شد.
در دهه 50-1340، شركتهاي كشت و صنعت هفت تپه ، تصفيه شكراهواز، گروه ملي صنعتي فولاد اهواز، نورد لوله اهواز، لوله سازي اهواز، پتروشيمي آبادان ، شركت شيميايي پاسارگاد،‌ مجتمع شيميايي رازي ، پالايشگاه گاز بيد بلند و كاغذ پارس مورد بهره برداري قرار گرفتند. در اين دهه، قرارداد تأسيس شركت پتروشيمي بندر امام به امضاء رسيد و بهره برداري از فاز اول آن در اواخر سال 1369 آغاز شد.
در دهه60-1350، شركت كشت وصنعت كارون، كارخانه سيمان بهبهان، شركت فارسيت اهواز، مجتمع پتروشيمي فارابي، شركت كربن و تعدادي از كارخانجات آجر ماشيني مورد بهره برداري قرار گرفتند و مجتمع فولاد اهواز، نورد سنگين كاويان، شركت صنعتي سپنتا و لوله سازي خوزستان تأسيس شدندكه پس از خاتمه جنگ تحميلي در سالهاي 70-1368، بهره برداري از آنها آغاز شد.
در سال 1386، تعداد 460 كارگاه صنعتي داراي 10نفر كاركن يا بيشتر در استان خوزستان فعاليت داشته اند .ارزش افزوده حاصل از فعاليت اين كارگاهها ، بالغ بر 49901ميليارد ريال (معادل 14.8درصد رقم مشابه كل كشور) بوده كه در رتبه سوم (پس از استانهاي تهران و اصفهان) قرار داشته است .

1-6-1-6 کشاورزی:
الف – زراعت و باغداري :
جريان پنج رودخانه كارون، كرخه، دز،مارون وزهره و اراضي حاصلخيز درناحيه اي
جلگهاي،‌ مهمترين قابليت هاي طبيعي براي فعاليت زراعت و باغداري بوده، و در مقابل، شوري اراضي و بالا بودن سطح آبهاي تحت الارضي در جنوب و ناهمواري هاي مناطق كوهستاني استان از عوامل محدود كننده اين فعاليت مي باشند. از حدود 2/2 ميليون هكتار اراضي مطالعه شده براي فعاليت هاي كشاورزي، 3/36 درصد داراي خاكهاي كلاسهاي 1تا3 (بدون محدوديت يا با محدوديت كم براي فعاليت كشاورزي ) و بيش از 60 درصد آنها داراي خاكهاي كلاس هاي 4 تا 6 ( اراضي غير قابل كشت و شوره زارها) مي باشد .
ناحیه شمالی جلگه خوزستان، مساعد ترین منطقه برای فعالیت زراعت و باغداری است. خاکهای اراضی این ناحیه عمدتا ً از نوع کلاس Iو IIمی باشد و در داخل محدوده شبکه آبیاری دز قرار دارند .
در سال 1382، مساحت اراضي بهره برداري هاي كشاورزي در استان خوزستان، 1266170 هكتار (شامل: زيركشت محصولات سالانه، آيش و باغ و قلمستان) و حدود 55 درصد اين ميزان بصورت كشت آبي بوده است. نتایج سرشماری عمومی سال 1382 نشان می دهد که استان خوزستان پس از استانهای خراسان رضوی و فارس بیشترین میزان سطح زیر کشت اراضی کشاورزی را در بین سایر استانها ی کشور دارا می باشد.
جدول شماره 1-2 میزان تولید بعضی از اقلام محصولات کشاورزی و سهم و رتبه استان نتایج سرشماری کشاورزی 1382
نام محصول
میزان تولید- تن
سهم در کشور – درصد
رتبه استان در بین استانها
گندم
1140754
77/9
3
برنج
68214
75/3
6
کلزا
2171
84/2
6
چغندر قند
203719
55/3
6
خرما
82641
3/16
3

براساس نتایج مزبور ، این استان از نظر ” عملکرد تولید در هر هکتار ” برای گندم، جو و برنج در اراضی آبی به ترتیب در رتبه های 22، 27 و 21 و در اراضی دیم (گندم و جو) در رتبه 28 قرار داشته است که بیانگر پایین بودن بهره وری این فعالیت در استان خوزستان در مقایسه با سایر استانها می باشد. بعضی از علل اين مسأله، به شرح زير مي باشد:
– شوري و نامناسب بودن خاك بيش از 60 درصد اراضي استان (اراضي بياباني وكوهستاني) براي فعاليتهاي كشاورزي .
– پايين بودن ميزان بارندگي .
– بالابودن درجه حرارت هوا و در نتيجه بالابودن ميزان تبخير رطوبت خاك.
– فقر پوشش گياهي مراتع.
– پايين بودن درصد باسوادي بهره برداران كشاورزي (براساس نتايج سرشماري عمومي كشاورزي. سال1382 , 6/55 درصد از بهره برداران كشاورزي در استان خوزستان بيسواد و ميزان تحصيلات 9/28درصد ازآنان، دوره ابتدايي وياكمتر بوده است ) و درنتيجه عدم آشنايي كافي با شيوه هاي علمي فعاليتهاي زراعت, باغداري و دامپروري.

قابليت هاي مناطق مختلف استان براي زراعت و باغداري
1- ناحيه شمالي جلگه خوزستان شامل قسمت هاي جنوبي شهرستانهاي انديمشك و دزفول،‌ شرق رودخانه كرخه (در شهرستان شوش ) و غرب رودخانه گرگر (در شهرستان شوشتر)‌ مساعدترين منطقه فعاليت هاي زراعت و باغداري مي باشد. خاكهاي اراضي اين ناحيه هموار و عمدتاَ از نوع كلاس I و II بوده و در داخل محدوده شبكه آبياري دز قرار دارند.
بيش از نيمي از گندم توليدي و نزديك به 70درصد چغندر قند و نيشكر و نزديك به 100 درصد مركبات توليدي استان از اين ناحيه بدست مي آيد و عملكرد توليد در هكتار در مقايسه با ساير مناطق استان بخصوص شهرستانهاي جنوبي (خرمشهر، اميديه و ماهشهر) بالاتر مي باشد.
2- بيش از 90 درصد از سطح زير كشت محصولات سالانه در شهرستان هاي ايذه، باغملك و مسجدسليمان، بصورت ديم مي باشد.
3- شهرستانهاي آبادان و شادگان مهمترين، مناطق توليد كننده خرما در استان مي باشند. نزديك به 75 درصد از خرماي توليدي استان از اين شهرستانها بدست مي آيد. حدود 20 درصد از خرماي توليد شده در استان، متعلق به شهرستانهاي اهواز، بهبهان و خرمشهر مي باشد.
4- شهرستانهاي شوشتر، اهواز، باغملك و شوش مهمترين توليدكنندگان محصول برنج در استان ميباشند. شهرستان هاي شادگان، دزفول و دشت آزادگان در رتبه هاي بعدي قرار دارند.

ب – دامپروري
در سال 1382، استان خوزستان با داشتن 4367 هزار رأس دام سبك (گوسفند، بره، بز و بزغاله) پس از استانهاي خراسان و فارس در رتبه سوم، با تعداد 433 هزار رأس گاو و گوساله پس از استانهاي آذربايجان غربي و آذربايجان شرقي، در رتبه سوم و با تعداد 69 هزار رأس گاوميش و بچه گاوميش در رتبه اول در بين استانهاي كشور قرار داشته است.
ج – فعاليت صيد ماهي ،‌اغلب در مناطق جنوبي استان (آبادان،‌ ماهشهر،‌ هنديجان، خرمشهر و شادگان) از خليج فارس، هورها ورودخانه ها انجام مي شود. پرورش ماهي درشهرستان شوشتر و پرورش ميگو در شهرستان آبادان رايج مي باشد.

جدول شماره 1-3 : ارزش افزوده به قيمت‌هاي جاري سال 1385 واحد : ميليارد ريال

استان خوزستان
سهم در رقم مشابه کل كشور – درصد
رتبه استان در کشور

كشاورزي، شكار و جنگلداري
12349.8
5.9
5
ماهيگيري
450.2
9.8
5

1-6-1-7 فعاليت حمل و نقل
فعاليت حمل و نقل، شامل حمل و نقل بار و مسافر از طريق زميني ( جاده و راه آهن )‌، هوايي و دريايي مي باشد. حمل و نقل دريايي بين بنادر استان و كشورهاي ديگر وعمدتاً براي بازرگاني خارجي انجام مي شود و بيشترين فعاليت حمل و نقل دريايي در استان ، در بندر امام مي باشد.
شبكه راه آهن سراسري كه اهواز (مهمترين مركز جمعيتي و صنعتي در جنوب كشور) را به بنادر خرمشهر و امام (مهمترين پايانه ها و مبادي بازرگاني خارجي كشور) متصل نموده، شبكه راههاي اصلي و فرعي و فرودگاههاي غير نظامي (‌اهواز و آبادان) ، عمدتاً وظيفه برقراري ارتباط بين مراكز اصلي زيست (جمعيت) و فعاليت (بازرگاني و صنعت)‌ را به عهده دارند.
در استان خوزستان ، بيشترين تعداد كارگاههاي ‹‹ حمل و نقل و ارتباطات وانبارداري›› و مؤسسات باربري در شهرستانهای اهواز و بندر ماهشهر فعالیت دارند .
با توجه به اينكه در بندر امام سالانه نزديك به نيمي از مبادلات غير نفتي كشور ( صادرات و واردات) انجام ميشود و بيشترين فعاليت صنايع پتروشيمي در اين بندر، همچنين رتبه دوم بندر ماهشهر در استان از لحاظ تعداد كارگاههاي صنعتي داراي 10 نفر كاركن و بيشتر، فعاليت حمل و نقل در اين شهرستان،‌ ( پس از اهواز) بيشتر از ساير شهرستانهاي استان، مي باشد.
در سال 1385 ، 4/8 درصد وزن بار جابجا شده توسط وسايل نقليه باري عمومي جاده‌اي در کشور (ورودی، خروجی و درون استان)، متعلق به استان خوزستان بوده و از لحاظ این شاخص ، استان خوزستان در رتبه سوم پس از استانهای تهران و اصفهان قرار داشته است .
همچنین استان خوزستان با 1/11 درصد از تعداد سفر و 5/10 درصد مسافران جابجا شده درون استاني توسط انواع وسايل نقليه عمومي مسافري جاده‌اي کشور (كه در صورت وضعيت حمل مسافر توسط شركت‌هاي حمل و نقل مسافري ثبت شده است.) بیشترین میزان را دارا بوده است.
با توجه به این شاخصها که بیانگر بالا بودن میزان تردد در جاده های استان خوزستان در مقایسه با سایر استانهای کشور (با توجه به گستردگی فعاليتهاي اقتصادي مانند : استخراج نفت و گاز، صادرات و واردات، توسعه نيشكر و صنايع جانبي، صنايع فولاد سازي و پتروشيمي ) بوده ، ضرورت بهبود وضعیت راههای بین شهری از اولویت و اهمیت خاصی برخوردار می باشد. بر اساس آمار اعلام شده از دفتر اطلاعات و آمار حمل و نقل وزارت راه و ترابري، استان خوزستان در سال 1385 از لحاظ شاخص« طول آزاد راه و بزرگراه در هر100کیلو مترمربع» در رتبه 14 و از لحاظ «نسبت طول آزاد راه و بزرگراه در كل طول راههاي اصلي» در رتبه 17 در بين استانهاي كشور قرار دارد
در بين استانهاي كشور قرار داشته اين مسايل به اضافه پايين بودن كيفيت راههاي موجود از لحاظ زيرسازي و روكش آسفالت- كه متناسب با حجم بالاي ترافيك حمل و نقل جاده اي كالا و مسافر و بالا بودن درجه حرارت هوا ( كه در تابستان به 54 درجه سانتيگراد بالاي صفر مي رسد) نمي باشد- باعث تلفات جاني و خسارات مالي فراوان گرديده است.
بر اساس آمارهاي اعلام شده از سوي سازمان پزشكي قانوني، آمار مرگ و مير افراد در استان خوزستان در اثر تصادف از 839 نفر در سال 1378 به 1559 نفر در سال 1385 رسيده كه بيانگر رشد متوسط سالانه به ميزان 25/9 درصد مي باشد.
جدول شماره 1-4 : رتبه استان خوزستان از نظر سهم ارزش افزوده فعالیت
“حمل و نقل، انبارداري و ارتباطات ” در کل کشور سال 1385

شرح فعاليت‌ها
سهم از رقم مشابه كل كشور- درصد
رتبه در بين استانهاي كشور
حمل و نقل وانبارداري
9.1
2
حمل و نقل زميني
6.9
3
راه آهن
9.7
4
حمل و نقل جاده اي
6.7
3
حمل و نقل آبي
34.1
2
حمل و نقل هوايي
6.4
5

1-6-1-8 اشتغال
نتایج آمارگیریهای انجام شده بیانگر پایین بودن نرخ اشتغال در استان خوزستان در مقایسه با میزان مشابه اغلب استانها می باشد. بر اساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1385، نرخ اشتغال جمعيت افراد 10ساله و بيشتر در استان خوزستان، 7/80 درصد و از لحاظ این شاخص در رتبه 23 بین 30 استان کشور قرار داشته است . در سال1355( با يكسان سازي تعاريف و مفاهيم اشتغال و بيكاري سرشماري هاي سال 1355 و سالهاي بعد)اين نرخ حدود 92 درصد بوده است .
در سال 1385 سهم عمده بيكاران جوياي كار ، افراد 29-15ساله بوده اند به طوري كه 72.7درصد از مردان بيكار و 83.6درصد از زنان بيكار ، افراد 29-15ساله بوده اند .
نتايج آمارگيريهاي نمونه اي نيروي كار نشان دهنده بالا بودن نرخ بيكاري گروه سني 29-15
ساله استان خوزستان نسبت به رقم مشابه كل كشور در بيشتر فصول سالهاي 87-1384 مي باشد .
جدول شماره 1-5 : نرخ اشتغال مردان وزنان 29-15ساله استان
سال
مرد
زن

نرخ اشتغال
رتبه استان
نرخ اشتغال
رتبه استان
1386
2/81
17
65.1
19
1389
6/81
17
56.7
23
مأخذ : مركز آمار ايران ، نتايج آمارگيري از نيروي كار

مأخذ : مركز آمار ايران ، نتايج آمارگيري از نيروي كار

جنگ تحميلي يك عامل بسيار مهم در بالا بودن نرخ بيكاري استان بخصوص شهرستانهاي خرمشهر و آبادان بوده است .
نرخ بيكاري شهرهاي آبادان و خرمشهر ، در سال 1355به ترتيب ، 12.2و 6.7 درصد و در سال 1385 به ترتيب ، 25.3 و 20.6 درصد بوده است .

1-6-1-9

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع استان خوزستان، نقاط شهری، داریوش بزرگ، توزیع فضایی Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع استان خوزستان، خصوصی سازی، بافت قدیم، خلیج فارس