پایان نامه ارشد با موضوع ارباب رجوع

دانلود پایان نامه ارشد

خواهند گرفت….
هر بازرگاني موقع پرداخت ماليات در برابر مأموران اداره ي ماليات بر درآمد، به تمام مقدسات سوگند ياد مي کند که در سراسر سال گذشته ضرر کرده است. اين حرف ها را سال پيش و سال هاي پيش هم تکرار کرده.525
ـ خطيب هم در مجلس ترحيم اولي ـ مجلس ترحيم پدر يک کارمند دون پايه ـ راجع به مرگ و معاد و محشر که موضوع موعظه اش بود خيلي کم حرف زد و به اصطلاح کوتاه آمد. ولي در مجلس ترحيم دومي ـ مجلس ترحيم پدر يک کارمند عالي رتبه ـ راجع به همين موضوع چنان داد سخن داد که همه ازوسعت اطلاعاتي که در اين مدت کم پيدا کرده بود، انگشت به دهان ماندند.526
4 ـ 2 ـ 4 مسائل مربوط به اخلاق در جامعه
از عمده ترين موضوعات و مسائل فرهنگي جامعه که در اين آثار بسيار مطرح شده است، مسأله ي اخلاق در ميان افراد جامعه است. مؤلف همواره از رواج رذائل اخلاقي خاص در ميان افراد اظهار تأسف مي کند. البته مي توان گفت که بعضي از مسائل خاص اجتماعي و مشکلات اقتصادي هم در نحوه ي برخورد افراد با يکديگر در جامعه تاثير گذار بوده است.
رواج رفتارهاي ضد اخلاقي مثل ريا کاري، حرص و طمع، چاپلوسي، دروغگويي، بي احترامي به حقوق افراد، سوء استفاده از اشخاص، فريب کاري، ظاهر بيني، چشم و هم چشمي و حسادت و مسائلي از اين قبيل که همگي نهايتا منجر به بدبيني افراد به يکديگر و به تمام امور مي شده است، از مسائلي است که مؤلف به عنوان مسائل بسيار پر اهميت به آنها پرداخته و به خاطر وجود اين مسائل در جامعه ي خود اظهار تاسف کرده است.
علاوه برمسائلي که ذکر شد مؤلف به بعضي از رفتارهاي مغاير با اخلاق هم اشاره کرده است که البته اين رفتارها تا حدودي شخصي تر است و آسيب هاي آن متوجه افراد محدودتري مي شده است. مسائل خاصي از قبيل خساست افراد، عادت به پرخوري و شکمبارگي، بي احتياطي و بي توجهي به خطرات و مسائلي از اين قبيل را مي توان به عنوان نمونه هاي مطرح شده از سوي مؤلف عنوان کرد.
ـ اما رئيس اين اداره هر روز از صبح تا ظهر هيچ ارباب رجوع نمي پذيرد و ساعات اداري را صرف تلفن ها و مذاکرات خصوصي با دوستان خصوصي مي کند…. آن وقت از بعدازظهر تا دو سه ساعت پس از وقت اداري در اداره مي ماند و کارمندان بيچاره را هم نگه مي دارد فقط براي ظاهر سازي و رياکاري تا در نظر مقامات مافوق وانمود کند که کار اداره اش بيش از کار ساير ادارات است و بيش از سايرين مستحق ترفيع و اضافه حقوق است.527
ـ اگر هر کسي آنچه برزبان دارد و در دل داشت و هر چه مي گفت راست بود، الان سراسر اين خاک پر از بيمار و بيمارستان بود و حتي يک دهم اين جمعيت انبوه هم تندرست نبودند. چون هر کارمندي که مي خواهد نيم ساعت از اداره قاچاق شود با گردن کج پيش رئيس خود قسم مي خورد که مادرش مريض مشرف به موت است و اگر در اين دم واپسين بر بالين او نباشد ازآخرين ديدار جگرگوشه ي خود محروم خواهد شد و اين حسرت را به گور خواهد برد
ـ هر کس که مي خواهد در يک جلسه يا يک مهماني حاضر نشود تلفن را بر مي دارد و صداي خود را هم قدري تغيير مي دهد و مي گويد: الان دارم در تب چهل و يک درجه مي سوزم. لابد خودت از صداي من مي فهمي که چه حالي دارم.528
ـ در نتيجه ي اين ظاهر بيني ماست که امروز اغلب اشخاص از حسن شهرت خود سوء استفاده مي کنند… فلان استاد دانشگاه يا فلان نويسنده که زماني زحمتي کشيده و ذوقي به خرج داده و تحقيق و تتبعي کرده و يکي دو کتاب خوب و خواندني نوشته و به خاطر همان ها بلند آوازه شده، حالا ديگر ول کن معامله نيست. تند و تند قلم انداز کتاب مي نويسد اما به اصطلاح امروزي ها ” حرفي براي گفتن” ندارد فقط حرصي براي پول درآوردن و حق التأليف گرفتن دارد.529
ـ هندسه را هم بايد به خوبي ياد بگيري که بتواني مثلا چند ميليون متر از اراضي نزديک کوير حوض سلطان را به قطعات پانصد متري و هزار متري تقسيم کني و چند خيابان هم وسطش بياندازي و يک اسم قشنگ هم روي شهرک چاخان آباد خود بگذاري و چنان دهن يک مشت ساده لوح را آب بيندازي که همان روز اول با فروش دو قطعه از آن ها پول تمام زمين هايت را در بياوري.530
ـ شب تمام رستوران ها و اغذيه فروشي ها پر از جمعيت است و شايد نصف اين جمعيت کساني باشند که صبح رژيم لاغري گرفته اند و قصد داشته اند که کم بخورند و شب همين که بوي اطعمه و اشربه به مشامشان خورده رژيم را شکسته اند…….
عادت کرده ايم که پر بخوريم و با اين پرخوري هزار جور کار به دست خود بدهيم.531
4 ـ 2 ـ 5 مسائل مربوط به فرهنگ عمومي جامعه
علاوه بر مسائل اخلاقي که ذکر شد، نقص ها و معايب فرهنگي ديگري هم در جامعه وجود داشته که کم کم تبديل به معضلي براي فرهنگ عمومي جامعه شده و به نحوي فرهنگ هاي خاصي را در جامعه توليد و رايج مي کرده که براي افراد جامعه و همچنين فرهنگ کلي جامعه مضر و آسيب رسان بوده است.
اين مسائل در مقايسه با رذائل اخلاقي که قبلا ذکر شد کلي تر و فراگير تر بوده و البته ميزان آسيب مردم از اين مسائل هم ـ به خصوص در طول زمان ـ بيشر و عميق تر بوده است.
4 ـ 2 ـ 5 ـ 1 غرب زدگي و رواج مدهاي غربي
اصلي ترين و اساسي ترين معضل مرتبط با فرهنگ عمومي را مي توان غرب زدگي و شيفتگي مردم نسبت به غرب دانست. از مطالب ذکر شده در اين آثار چنين برمي آيد که در دوران خاص تأليف اين آثار به نوعي شيفتگي بيش از حد مردم به غرب و آمريکا در جامعه رايج بوده است. البته مسلم است که اين امر معلول علل و دلايل فراواني بوده است که مؤلف از ذکر آن ها نيز غافل نمانده است.
اصلي ترين دليل اين امر نحوه ي نگاه دولت و حکومت به غرب و آمريکا بوده است. مسلما دولتي که خود دست نشانده ي عوامل بيگانه ي غرب و آمريکا بوده و در طي ساليان حکومت خود به در خواست همين عوامل بيگانه مظاهر مرتبط با تمدن، فرهنگ و حتي مذهب ملت خود را پايمال کرده و نمونه هاي غربي را جايگزينش مي کرده است، خواسته و ناخواسته مبلّغ فرهنگ و رسوم غربي در کشور بوده است. هنگامي که در ادارات دولتي و مکان هاي خاصي مثل هتل ها و رستوران ها ـ به درخواست عوامل دولتي ـ استفاده از زبان، پوشش و رفتار اروپايي و آمريکايي براي متمدن تر و پيشرفته تر نشان دادن آن مکان، اجباري بوده مسلما افراد جامعه نيز کم کم به اين تفکر و رفتار روي آورده و غرب را به مثابه کعبه ي آمال خود مي نگريسته اند.
همين تفکرات و نگاه ها باعث رواج پوشش هاي نامناسب و پيروي افراد از مدهاي غربي، در جامعه مي شده است. از ديگر تبعات اين نوع تفکر، مهاجرت بي رويه ي افراد به اروپا و آمريکا بوده و مؤلف بارها با ارائه ي سند و مدرک سرگذشت افرادي را بيان مي کند که در آرزوي رسيدن به زندگي بهتر و مرفه تر، با صرف هزينه هاي هنگفت راهي آمريکا و اروپا شده و در آنجا با مشکلات اساسي و فراوان، از قبيل مشکلات مالي و روحي مواجه مي شده اند. علاوه بر مسأله ي مهاجرت، موضوع مسافرت مردم به اروپا و آمريکا هم مورد نقد مؤلف قرار گرفته است، او بيان مي کند که مردم عليرغم صرف هزينه هاي سنگين، از مسافرت به اروپا و آمريکا هيچ بهره ي فرهنگي نبرده و تنها با هدف خودنمايي، تظاهر به تمدن و پيشرفته بودن، خريد و فروش و سود در معامله متحمل اين هزينه هاي هنگفت مي شده اند. مؤلف هم اگر چه در بعضي از موارد مربوط به مسائل اجتماعي، اقتصادي، اداري و حتي فرهنگي وضعيت کشور را با کشورهاي غربي مقايسه کرده اما اين مسأله هرگز به معناي شيفتگي او به غرب نيست و با قضاوتي بسيار عادلانه مظاهر صحيح فرهنگ و اخلاق در غرب ـ مثل پايبندي به قوانين و ….. ـ را بيان نموده و در کنار آن از ضعف ها و کمبودهاي مختلف، حتي در زمينه هاي اقتصادي و اداري غرب هم صحبت کرده و آشکارا به خاطر شيفتگي بيش از حدّ عده اي به غرب اظهار تأسف و ناراحتي کرده است.
ـ ….. يا نوشته از سفر اروپا چه چيزهايي با خود مي آورند و سيزده حرف است. خوب از سفر اروپا چه چيزهايي با خود مي آورند؟ فيلم هاي بد، تقليد، رفتار زشت و532……
ـ خانم ها تقريبا همه به قصد خريد به اروپا مي روند. براي خانم هاي ما اروپا رفتن با بازار رفتن، هيچ فرقي ندارد….. هر خانمي همين که پايش به شهرهاي اروپا رسيد شوهرش را وادار مي کند که صبح تا غروب دنبالش در خيابان ها دوندگي کند تا پول هايي را که او با خون جگر به دست آورده در اين مغازه و آن مغازه دور بريزد وتبديل به آت و آشغال کند.533
ـ ناگفته نماند که گروهي از مردان هم در پيروي بي چون و چرا از مردهاي فرنگي با زنان برابري مي کنند. آخر زن و مرد برابرند و چه بسيار از زنان يا مردان که مدي يا فرمي را انتخاب مي کنند که ابدا با ريخت و قد و قواره شان تناسب ندارد ولي چون فرنگي آن را پسنديده اين ها هم گويي خود را موظف مي دانند که آن را بپسندند.534
ـ آقاي غرب زده در آنجا هر چه را که مي ديد تحسين مي کرد حتي معايب را نيز محسنات مي شمرد. بر عکس از روزي که پايش به اين آب و خاک رسيد با هر چه برخورد مي کرد غرولند راه مي انداخت……. او در آمريکا وقتي مي خواست از يک راه فرعي وارد جاده ي اصلي شود گاهي بيش از پنج دقيقه مي ايستاد تا همه ي ماشين ها بگذرند. آن وقت حرکت مي کرد. اما در تهران وقتي مي خواست از يک کوچه وارد خيابان شود حتي يک دقيقه هم حاضر نبود مکث کند. فورا ترش مي کرد و از اتلاف وقت مي ناليد….. در اينجا کارمند عالي رتبه اي بود که پشت ميز نشستن را عار مي دانست اما در آن جا پشت بار ايستادن را عار نمي داند……. برادرم پسر چهار ساله اي دارد که چون در آمريکا متولد شده اصلا فارسي بلد نيست. يک روز به زن برادرم گفتم: بهتر است که شما در خانه با او فارسي حرف بزنيد تا او زبان مادري را هم ياد بگيرد بي پروا جواب داد: من آينده ي فرزندم را خراب نمي کنم535 !
ـ وسائل ارتباطي به قدري زياد شده که از کوچک ترين سنجاق تا بزرگ ترين ماشين، هر چه امروز در آن طرف دنيا باب شود فردا عين آن ها از اين طرف دنيا سر در مي آورد، …… اصولا اغلب نقشه هايي که غرب مي کشد براي بريدن گوش شرقي هاست، از آهنگ هاي گوش خراش، رقص هاي شتري، رمان هاي عشقي گرفته تا هيپي گري و هشيش و هروئين و ال اس دي، آن چه که يک روز در آن جا ابتکار مي کنند روز ديگر در اين جا تقليد مي شود. به حمدالله فرنگ سوغاتي ندارد که ما از آن بهره اي نبرده باشيم.536
ـ بگذاريد همه بروند و ببينند که هر چه در اروپا هست در اين جا هم هست. اگر در آن جا کافه و سينما است در اين جا هم هست، اگر آنها هيپي و اگزيست دارند ما هم داريم. اگر در آن جا انواع اسباب بازي و اسباب بزک و مدهاي گوناگون و لباس هاي عجيب و غريب است اين جا هم هست، اگر در آن جا سگ بازي و گربه بازي رواج دارد. اين کارها در اين جا هم بي رونق نيست….. بگذاريد همه بروند و ببينند اروپا آش دهن سوزي نيست. غرب ديگر چيزي ندارد که به شرق نداده باشد.537
ـ زبان خارجي را هم بايد خوب ياد بگيري که در هر چهار لغت فارسي دو تا هم لغت فرنگي مخلوط کني، ژستي بگيري و پزي بدهي.538
ـ ولي او تقصيري نداشت زيرا ناچار بود که خود را به رنگ محيط در آورد و به قول فرنگي ها خود را آدابپته کند چون در سراسر محيط مهمان خانه تظاهر به فرنگي مآبي موج مي زد و مهمان خانه هم اين کار را براي جلب مشتري مي کرد چون مي دانست خيلي ها از اين فرنگي بازي خوششان مي آيد. من نمي دانم اين “مرض” کي از گريبان ما دست بر مي دارد.539
4 ـ 2 ـ 5 ـ2 رواج مصرف زدگي و اسراف در جامعه
عليرغم مسائل و معضلات مربوط به کمبود و گراني کالاـ که در بخش هاي قبل به آن اشاره شد ـ مردم جامعه دچار نوعي مصرف زدگي و افراط در مصرف کالا بوده اند.
مؤلف اين نکته را هم در کنار مسائلي که به نوعي نشان دهنده ي ضعف فرهنگي در جامعه بوده عنوان کرده است و به مسائلي مثل خريد مايحتاج بيش از اندازه ي ضرورت، خريد کالاهاي کاملا غير ضروري و بي استفاده، صرفا براي تجمل

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه ارشد با موضوع فرهنگ مطالعه Next Entries پایان نامه ارشد با موضوع داستان کوتاه، ساختار زبان، مواد مخدر