ورودی شهر، فضاهای شهری، سلسله مراتب

دانلود پایان نامه ارشد

.
تفکر مدرنیستی همواره متوجه تفکیک دو فضا از طریق یک مانع قابل کنترل است. این در حالیست که ورودی بیش از هر چیزی مفصلی برای اتصال دو مکان است و نه تابلویی برای تفکیک دو فضا. اتصال دو مکان نیز تنها از طریق یک فضای واجد حس مکان امکان پذیر است. از این رو ورودی مکانی است خلق شده برای یک اتفاق که معنای این اتفاق ورود و خروج آگاهانه از دنیایی به دنیای دیگر است. ذهن انسانها همواره فضا را به عنوان یک مکان و زمان را در قالب یک اتفاق ثبت می کند. یعنی از میان تمامی فضاهای موجود معمولا فقط آنهایی که واجد حس مکان هستند در ذهن افراد ثبت می شوند و در میان تمامی زمانهایی که ما را احاطه کرده اند زمانهای وابسته به یک اتفاق نهایتا تثبیت میشود.
شهر ماسال به عنوان یک شهر کوهپایه ای در جلگه غرب گیلان با پدیده از هم گسیختگی فضایی در پیرامون ورودی این شهر مواجه است. از سوی دیگر این منطقه شهری با چشم انداز زیبا به سمت کوه همواره مورد توجه شهروندان است. حال این پرسش اساسی وجود دارد که آیا ورودی شهر ماسال با توقعات موضوعی از ورودی (تبدیل پذیری و نفوذ پذیری) و با توقعات موردی از ورودی شهر (پذیرندگی–خوانایی و تشخص) انطباق دارد؟
با توجه به مسایل مذکور ورودی نه فقط یک فضا که مکانی پذیرای فعل ورود با تمام آداب و ویژگی‎هایش می باشد. وقوع این اتفاق مستلزم جایی است که حرکتی نرم و لطیف از درون به بیرون را میسر سازد. به واقع اینجا یک مفصل است نه یک تیغه. از این رو همانند هر مفصل دیگری دارای طیفی از زمان و سلسله مراتب میان دو عرصه می باشد. از طرف دیگر توجه به این نکته ظریف از حساسیت بالایی برخوردار است و آن اینکه این مفصل به تنهایی واجد شخصیت و ویژگیهایی است که آن را تبدیل به مکانی متمایز از دو عرصه درون و بیرون می نماید. در واقع گرچه ورودی اعتبار خود را از عرصه های دو طرف خود می گیرد و به تنهایی معنایی ندارد ولی نمی توان شخصیت مستقل آن را از نظر دور داشت. همین ویژگی ورودی است که همواره آن را از سایر بخشهای یک مجموعه متمایز نموده و در هر مقیاسی (شهر) همیشه آن را به عنوان مکانی شاخص مطرح نموده است.

1-2- اهداف تحقیق
در هر ورودی باید مکان های بیرونی و درونی به آرامی به هم تبدیل شوند تا افراد بتوانند رفتاری مناسب از خود بروز دهند و چون دو طرف ورودی در دل هم نفوذ دارند باید احساس راه یافتن یکی در دیگری را در فرد ایجاد نماید. به محض ورود به شهر باید احساس پذیرفته شدن توسط محیط به ما دست دهد خوانایی و وضوح توقعی است که از هر ورودی انتظار می روداز طرف دیگر افراد انتظار دارند که ورودی هر شهر معرف خصوصیات و عناصر شاخص هویتی همان شهر باشد از این رو تشخص هر ورودی که آن را از ورودی سایر نقاط متمایز کند اهمیت زیادی دارد.
اهداف این تحقیق شامل تو قعات موضوعی و موردی از ورودی اصلی شهر ماسال می باشد که بدین صورت بیان می شود :
1-شناخت توقعات موضوعی (تبدیل پذیری و نفوذ پذیری) و توقعات موردی (پذیرندگی –خوانایی. تشخص) شهرماسال
2-راهکارهایی جهت تعیین ورودی مناسب شهری.

1-3 سوال تحقیق
-آیا ورودی شهر ماسال با توقعات موضوعی از ورودی (تبدیل پذیری و نفوذ پذیری) و با توقعات موردی از ورودی شهر (پذیرندگی –خواناییوتشخص) انطباقدارد؟

1-4 فرضیه های تحقیق
1- ورودی شهر ماسال با توقعات موضوعی (تبدیل پذیری و نفوذ پذیری) ورودی همخوانی ندارد.
2- ورودی شهر ماسال با توقعات موردی (پذیرندگی –خوانایی. تشخص) همخوانی ندارد.
1 – 5– روش تحقیق
در این تحقیق روش به صورت توصیفی – تحلیلی می باشد.

1-6– روش گرد آوری اطلاعات
کتابخانه ای و میدانی و ابزار تحقیق پرسشنامه است.

1 – 7 – روش تجزیه و تحلیل داده ها
به دو روش کمی و کیفی انجام می گیرد. بخشی از اطلاعات به روش استدال استقرایی مورد تحلیل قرار می‎گیرد و بخش دیگر از آمار استنباطی تحلیل می گردد.

1 – 8 – پیشینه تحقیق
گذر زمان جبر را وارد مي کند، جبري که معماران و مخاطبان را از معماري سنتي جدا و يا دور مي کند. اين جبر مي تواند جبر اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، تکنولوژيک و يا سياسي باشد. به هر حال موجوديت جبر در تمامي موارد فوق بر اثر گذر زمان است. هنر و معماري هميشه و در همه حال تابع اصول و ضوابط معين و شناخته شده اي است و پيوندي استوار، ثابت و ناگسستني با فرهنگ، الگوهاي رفتاري و ارزش هاي جامعه دارد. به همين دليل است که سبک هاي معماري هر دوره، انعکاسي از فرهنگ و هنر آن دوره محسوب مي شود، همچنانکه تغييرات در معماري با تغييراتي که در ساير عرصه هاي زندگي به وقوع مي‎پيوندد متناسب است و اين تغييرات لازمه معماري پويا و زنده است تا بتواند نيازهاي جديد انسان را پاسخگو باشد. هر سبک جديد معماري بر اصول، روش ها و سنت هاي سبک هاي پيشين استوار است و به همين علت است که بين سبک هاي گوناگون معماري در گذشته رابطه اي محکم وجود دارد به طوري که مرزبندي در بين آنها دشوار به نظر مي رسد. اين نزديکي اصول و روش هاي معماري در بين سبک‎هاي مختلف نشات گرفته از فرهنگ، سنن و الگوهاي رفتاري مشابه افراد جامعه مي باشد که با اندک تغييرات در شيوه هاي جديد زندگي و فرهنگ مردم که ريشه در زمان دارد، به علت پاسخگويي به نيازهاي جديد باعث به وجود آمدن سبک هاي معماري مي شده است. در نتيجه بايد گفت که زمان هميشه در حرکت است و آن قومي موفق است که نيازهاي معماري جامعه را درک کند و زمان و مکان جامعه خود را بشناسد. هدف در اين مقاله بررسي ميزان اهميت طراحي ورودي در آرامش زندگي انسان در محيط زندگي اش مي باشد. آنچه در ورودي مهم است تاثيري است که اين فضا مي تواند بر محيط کالبدي اطراف خود داشته باشد. اين که چگونه نحوه شکل گيري ورودي مي تواند به خلق محيطي مطلوب و دستيابي به اصول ارزشمند در طراحي شهر بيانجامد، هدف اين پژوهش مي باشد. ورودي درشهر مفاهيم بسياري را به دنبال خواهد داشت. مسائلي از قبيل: نحوه دسترسي، تاثير در نماي شهري، زيبايي، امنيت، حريم، آسايش اقليمي، آرامش محيطي، ديد، دعوت کنندگي و مساله مهم فرهنگ که تاثيرگذار و تاثيرپذير در مفهوم ورودي در طراحي شهر و محيط شهری مطلوب است. لذا هدف، طراحي ورودي يک شهر به عنوان پيش فضا با در نظر داشتن تمام مفاهيم بالا براي دستيابي به معناي مطلوبيت است. در اینجا به مواردی که در این زمینه به پژوهش پرداخته شده است اشاره می‎گردد:
-دکتر محمدرضا نقصان محمدی وپریسا ریسمان باف 1392 در مقاله ای تحت عنوان :بررسی فضای ورودی شهرها با رویکرد شهرسازی پایداربه این نتایج دست یافته اند:
در گذشته ورودی شهر، مفصل اتصال دهنده فضای مصنوع داخل و فضای طبيعي خارج شهر بود. برهم خوردن سلسله مراتب فضایي در نظام کالبدی شهرها به دليل مدرنيزه شدن، فضاهای ورودی شهر را دچار بي هویتي و نابساماني کرد. نخستين فضای برخورد مسافران با شهر، ورودی آن استاین فضا باید در شكل‎گيری خاطرات جمعي و تصورات ذهني آنها موثرباشد. در آینده با گسترش شهر به سمت بيرون، فلكه و بلوارهایي که امروزه ورودی شهر هستند، در درون آن جای مي گيرند و به یک معضل شهری تبدیل مي‎شوند.
از نظر این محققین بنابراین نوعي آینده نگری به منظور کاهش دغدغه‎های بافت آتي پایدار لازم است. در این مقاله حوزه های ورودی شهرها را باتوجه به اصول پایداری بررسي کرده اندونتایج پژوهش بصورت مولفه های تقویت کننده ابعاد توسعه پایدار برای طراحي مبادی ورودی شهرها ارائه شده است.
-آقای شهرام شکوهی نیا وخانم پریسا رشد شمالی 1378 در مقاله ای تحت عنوان ورودی شهر به این موارد اشاره داشته اند:
این پژوهش تلاشی است برای باز شناختن وسپس تجسم بخشیدن به مفهوم فراموش شده ای که دیر زمانی است در شهرها پدید نیامده ودیده نشده است. در شهر قدیم مفهوم ورود به شهر بیشتر کالبدی محدود وتقریبا یکسان در همه شهرها داشت وورود به شهر بیشتر به معنی نفوذ از یک نقطه به یک زیستگاه محصور بوده اما در دوره های بعد دگرگونی هایی روی نمود که مفهوم شهر وشهر نشینی را تغییر داده و شکل ورود به شهر را چهره ای دیگر بخشید.
-خانم سهیلا چوبساز وآقای کریم حسین زاده دلیر1390 درمقاله ای تحت عنوان تحلیل مقایسه ای محورهای ورودی منطقه بزرگ شهری تبریزبا هدف ارزیابی ومقایسه ویژگیهای فعالیتی ونقش منطقه ای کریدورهای ارتباطی کلان شهر تبریز در سه محور اصلی آن پرداخته اند وبا استفاده از روش فرایند سلسله مراتبی (AHP) به نتایجی دست یافته اند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان می دهد که هریک از کریدورهای ارتباطی مورد نظر دارای ارزش های منطقه ای ویژه ای است که مستقیما در رویکرد برنامه‎ریزی جهت ساماندهی محورهای ورودی نقش دارد.

1–9 محدوده مورد مطالعه
شهر ماسال با مساحتی برابر 447/622 کیلومترمربع است که از شمال به شهرستان رضوانشهر، از جنوب و شرق به شهرستان صومعه سرا از مغرب به استان اردبیل محدود است. این شهر بین 48 درجه و 43 دقیقه تا 49 درجه و 14 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 15 دقیقه تا 37 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. در این تحقیق ورودی محور شرق به غرب شهر ماسال مورد بررسی قرار گرفته است.

1 – 10 موانع و محدودیتهای تحقیق
در جهان امروز داشتن اطلاعات دقیق و به هنگام یکی از جهات پیشرفت یک کشور محسوب می شود. کشورهای پیشرفته دنیا با درک این موضوع و اینکه اطلاعات دقیق نقش موثری در توسعه خواهد داشت، هزینه هنگفتی را در پی یافتن راهکارهای جدید تکنولوژیکی برای دستیابی به اطلاعات بیشتر و ارائه آن به مراکز علمی و تحقیقاتی بکار می برند. اما در کشور ما این مسئله وجود ندارد یا کمتر یافت می شود. بزرگترین مانع در سر راه تحقیقات علمی در کشور ما در اختیار نداشتن اطلاعات و منابع به روز با شرایط واقعی می باشد که معمولا با عدم همکاری مسئولین در ارائه اطلاعات، عدم همکاری شهروندان، عدم نهادینه کردن فرهنگ مطالعات میدانی در بین شهروندان، نبود منابع کتابخانه ای، ضعف در به اشتراک گذاشتن اطلاعات در اینترنت و. . . مواجه می شوند.

1 – 11 واژه ها و مفاهیم
شهر: مجموعه ای از احجام و فضاهایی که بر روی هم کالبد منسجم و پیوسته ای را تشکیل می دهند ورودی: محلی برای گذر که پس از عبور از آن احساس دخول به مکانی جدید القا می شود. (پاکزاد، راهنمای طراحی فضاهای شهری در ایران، 1386)
فضای شهری: از جمله عناصر بافت شهر است که در ادوار مختلف به همراه تایخ یک ملت بوجود می آید، شکل می گیرد و دگرگون می شود. (وزین، ساماندهی شهری، 1378)
فضا: یک مقوله بسیار عام است، فضا تمام جهان هستی را پر می کند و ما را در تمام مرتحل زندگی احاطه کرده است. (ریچارد هدمن و اندرو یازوسکی، 1371، ص 67)
خیابان: نوعی گذر گاه ارتباط دهنده و اغلب قسمتی از بافت شهری می باشد که محل تردد یا عبور وسایل نقلیه و یا عابرین است. (قریب، شبکه ارتباطی در طراحی شهری، 1376)
ماسال: شهرستان جدید تاسیس ماسال در غرب استان گیلان و در جنوب غربی منطقه‎ی تالش واقع گردیده است. که مساحت آن 447/622 کیلومترمربع است که از شمال به شهرستان رضوانشهر، از جنوب و شرق به شهرستان صومعه سرا از مغرب به استان اردبیل محدود است. شهرستان ماسال بین 48 درجه و 43 دقیقه تا 49 درجه و 14 دقیقه طول شرقی و 37 درجه و 15 دقیقه تا 37 درجه و 35 دقیقه عرض شمالی قرار گرفته است. (سالنامه آماری استان گیلان 1389)
ورودی: فضای ورودی شهرها مفصل اتصال دهنده فضای مصنوع داخل شهرها و فضای طبیعی خارج شهر می باشد که همچون دیگر فضاهای شهری توقعاتی بر آن مترتب می باشد. تحولات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، سیاسی ناشی از مدرنیزه شدن زندگی امروزی، فضاهای شهری را در هر منطقه و ناحیه تحت تاثیر خود قرار داده است. همچنین برای تعریف ورودی شهرها تعاریف متعددی ارائه شده است که هرکدام ازآنها بر یکی ازجنبه‎های ورودی تاکید می کند. به طور مثال یکی از این تعاریف با تأکید بر وسایط نقلیه موتوری که کاملا مرتبط با ورودی شهرهای امروزیست بر این امر اشاره دارد :”مبادی ورودی شهرها مجراهایی بر روی زمین هستند که امکان

پایان نامه
Previous Entries ورودی شهر، کیفیت فضایی، توسعه شهر Next Entries ورودی شهر، معماری سنتی، جهان بینی