نقش مهرها، ایران باستان، حقوق فرانسه

دانلود پایان نامه ارشد

نیست و لذا وارد همه این مباحث نمی شویم ، ولی از آنجا که رکن قانونی هر جرمی ، مادر دو رکن مادی و معنوی است واین دو رکن از دل رکن قانونی زاده می شود، لذا ضروریست چند نکته مطرح شود:
ا-این ماده تعریفی از جرم جعل ارائه نداده است بلکه فقط به ذکر مصادیق آن پرداخته است1.92 -ماده فوق در ابتدای آن در بیان جرم جعل می گوید :(( جعل وتزویرعبارتند از …))که در اینجا مقنن از جمله عبارتند به صورت جمع استفاده نموده است.حال آنکه اکثر علمای حقوق و رویه قضایی «جعل و تزویر » را مترادف و به کار بردن آن دو در کنار هم را از باب تاکید می دانند.همچنین مواد قانونی جرم جعل و تزویر از قانون جزای
فرانسه اقتباس شده و در آن قانون تنها واژهFaux مورد استفاده قرار گرفته است.1 لذا با توجه به دلایل فوق دو واژه جعل و تزویردر یک معنی و مترادف هستند و دو جرم و جداگانه محسوب نمی شوند .اینک بعد از پرداختن به قوانین ایران ، به قوانین برخی کشورهای دیگر اشاره می کنیم :
در حقوق انگلستان ، به موجب بخش اول قانون «جعل و قلب سکه » مصوب سال 1981 ، جعل عبارت است از یک مدرک تقلبی به قصد آنکه شخص سازنده یا شخص دیگری به وسیله آن کسی را اغوا به پذیرش آن به عنوان اصل کند تا بدین ترتیب او به ضرر خود عملی را انجام داده یا از انجام آن سر باز زند . بنا براین عنصر مادی این جرم در حقوق انگلستان « ساختن » یک مدرک تقلبی است که ، مطابق بخش (2) 9 قانون ، « تغییر دادن » آن را نیز در بر می گیرد . جعل ، مطابق قانون فوق الذکر ، در مورد تمامی اسناد رسمی یا غیر رسمی ، تمبر ، نقش تمبر ، مهر ، نوار یا دیسک و یا هر چیز دیگری که بر روی آن اطلاعاتی به طروق مکانیکی ، الکترونیکی یا سایر وسایل ضبط یا ذخیره می شود قابل تحقق و ارتکاب و مجازات پیش بینی شده برای آن حد اکثر ده سال حبس است ، مگر آنکه قانون در موارد خاص مجازات دیگری را برای آن پیش بینی کرده باشد 2 .در حقوق کانادا جرم جعل در ماده (1) 366 قانون جزای این کشور تعریف شده است مطابق این ماده :« کسی مرتکب جعل می شود که مدرک نادرستی را با علم به نادرستی آن بسازد به قصد :
الف): این که مدرک به هر صورتی به عنوان مدرک درست به ضرر کسی ، چه در کانادا و چه در خارج از آن مورد استفاده یا عمل قرار گیرد ، یا ب): این که شخص دیگری ، با این تصور که این مدرک صحیح است ، چه در کانادا و چه در خارج از آن ، برای انجام یا خود داری از انجام کاری اغواء شود » .
به موجب ماده 367 قانون جزای کانادا مجازات جرم جعل حد اکثر 14 سال حبس می باشد و به موجب ماده (2 ) 366، تغییر دادن مدرک به وسیله الحاق چیزی به آن یا محو کردن چیزی از آن و نظایر اینها نیز جعل محسوب می شود . طرح قانون جزای نمونه استرالیا ، که برای اجرا در سراسر این کشور توسط کمیته منتخب دادستان های استرالیا3 در ماده 313 برای جعل تعریف زیر را ارائه کرده است10 : « هر کس مدرک نادرستی را به قصد این که او یا دیگری از آن استفاده کند تا بدین ترتیب کس دیگری به قبول آن اغوا شود و با این قبول کردن کاری را به ضرر خود انجام داده یا از انجام آن خود داری کند مرتکب جرم می شود » .مجازات پیش بینی شده برای جعل در قانون فوق الذکر حداکثر 5/7سال حبس است.

1-1-3- تعریف مهر
موضوع عمل درجرم جعل نوشته ، سند ، یا چیز دیگر است . با وجود این در قانون ، نوشته حاکم است یعنی حکم کلی در جعل ، ناظر بر نوشته است . آنجایی که قانون صحبت از نوشته می کند تقریبا مطلق نوشته را مورد حکم قرار می دهد ولی آنجایی که از شئ صحبت می کند مصادیق خاص آن نظیر مهر ، منگنه ، علامت، تمبر و…مد نظر می باشد. در نتیجه جعل ازجمله جرایمی است که وسیله درتحقق آن موثر است ومهر یکی از موضوعات در جرم جعل است.

1-1-3-1-تعریف فیزیک مهر
مهر وسیله‌ای است با نقش، علامت یا نوشته‌ای برجسته یا کنده‌کاری شده، به صورت معکوس و از جنس فلز، چوب یا پلاستیک که برای تایید امضاء، اعتبار بخشیدن به سند یا چاپ دستی، آن را به مرکب آغشته کرده و با فشار بر روی کاغذ یا چیز دیگری مانند آن، نوشته یا نشان را به آن منتقل می‌کنندو اثر آن در روی اوراق به جای امضاء مورد استفاده می باشد.گاهی افراد پر مشغله امضای خود را بر روی مهری حک می کنند و از آن در زیر نوشته ها و نامه های منتسب به خود استفاده می کنند.قبلا برای مهر زدن از استامپ و یک مهر چوبی یا پلاستیکی که شکل مورد نظر روی آن نقش بسته بوداستفاده میکردیمو مدتی است که مهر هایی با جوهر سر خود به بازار آمده اند و نیاز به استامپ را از بین برده اند1.
1-1-3-2-تعریف نقش مهر
نقش مهر یعنی نقشی که به جای مهر به وسیله دستگاه یا قلم بر روی اوراق نقاشی می شود. در گذشته، پیش از آنکه مهرهای امروزی مرسوم شود، بیشتر مهرها را بر روی نگین انگشتری با فلزی به شکل انگشتر می‌ساختند و نقش دلخواه خود را بر روی آن حک می‌کردند.این نقش مهر، ممکن بود نام دارنده مهر، شکلی از اشکال هندسی یا تصویر حیوان یا گیاهی و یا جمله‌ای خاص و ارزشمند، نزد دارنده مهر باشد. با ظهور اسلام و نزول قرآن، تغییر شگرفی در نقش مهرها ایجاد شد و بسیاری از افراد نقش مهرهای خود را به نقش‌های قرآنی تغییر دادند.پیشگامان این کارنیز امامان شیعه بودند.به غیر از پیامبر اسلام که نقش مهر او «محمد رسول الله» بود، تقریباً بقیه امامان شیعه از11مهرهایی با نقشی از آیات شریف قرآن استفاده می‌کردند و با آن اوراق و نامه‌ها را امضاء و تایید می‌کردند. انتخاب نقش مهر، رابطه مستقیمی با شخصیت و دلبستگی‌های افراد داشته و نشانگر سطح فرهنگ و اطلاعات آنها می‌باشد.در این باره روایتی از ‌جعفر بن محمد آمده‌است که فرمود:خردمندی مرد به سه چیز شناخته می‌شود که یکی از آنها نقش خاتم و مهر او استپس هنگامی که شخصی، بخشی از یک آیه قرآنی را به عنوان امضاء و نقش مهر خود انتخاب می‌کند، بیانگر علاقه‌مندی او به قرآن کریم و آموزه‌های آن است.نقش مهرهای بعضی از شخصیّت‌ها:
نقش خاتم علی بن ابیطالب «الله الملک» بوده‌است. که بخشی از آیه ۱۱۴ سوره طه است. نقش مهر حسین بن علی، بنا به بیان محمد باقر جمله «ان الله بالغ امره» بوده که قسمتی از آیه ۳ از سوره طلاق بوده‌است.نقش مهر محمد باقر، بنا به بیان جعفر بن محمدآیه «العزة للّه» بوده که آیه ۱۳۹ سوره نساء بوده‌است . نقش مهر علی بن موسی الرضا «ما شاء الله لا قوة الا بالله» بوده‌است که بخشی از آیه ۳۹ سوره کهف می‌باشد.
در برخی از متون، از نقش مهرها با عنوان سجع مهر نام برده شده‌است.سجع در اصل بانگ کبوتر و قمری است و در اصطلاح به سخن با وزن و قافیه گفته می‌شود. سجع مهربه کلمات موزون ومسجع وگاه مصراعی یابیتی که معمولاً‌متضمن‌ودربردارنده نام ونشان دارنده مهر می‌باشد1.

1-2- :تاریخچه جعل مهر
ذکر تاریخچه تکامل هر موضوع فایدهاش آن است که خواننده را به جریان12ان عادی و طبیعی آن آگاه کرده حس مقایسه در وی ایجاد می نماید و با اطلاعاتی که بدست می آورد دقیق تر و عمیق تر می تواند بهتر در خصوص تغییرات حاصله قضاوت کند و ما به همین جهت پیش از آنکه راجع به چگونگی و وضعیت فعلی جعل گفتگو کنیم تکامل آنرا در ایام باستان شرح می دهیم.

1-2-1- تاریخچه جعل مهر در جهان:
جرم جعل یکی از جرایم با سابقه در زندگی بشر است که از دوران قدیم به عنوان یک عمل زشت شناخته می شده و با آن برخورد می شده است . در این زمینه می توان گفت از زمانی که سند به عنوان وسیله ای برای انتقال ، ابداع شد و بشر برای انتقال مالکیت و سایر مفاهیم از آن استفاده کرد جرمی به نان جعل نیز به وجود امد .از لحاظ تاریخی تصور می شد که جعل ابتدا در قوانین رم مورد حکم قرار گرفته است و بعد به تدریج در قوانین بعدی مقرراتی راجع به آن وضع گردیده است.قانون جزای رومیان جعل را جرم می دانست و کیفر معینی را برای طبقات مختلف وضع می کرد.برای توانگران تبعید ، متوسطین زندان همراه با کار سخت و برای بردگان حکم اعدام پیش بینی شده بود.
در حقوق قدیم انگلستان جعل آنچنان شدید تلقی می شد که در واقع جرمی علیه اقتدار پادشاه و در نتیجه خیانت به کشور محسوب می گشت و مجازات اعدام را در پی داشت. اما از قوانین مدون ایران باستان در دوره های هخامنشی و ساسانی اسنادو مدارک در خور اعتمادی در دست نیست.

1-2-1-1- تاریخچه جعل مهر قبل از اسلام:
مهر پیشینه ای قدیمی تر از امضاء دارد . در ایران باستان مهر از زمان هخامنشیان مرسوم بوده قدیمی ترین قانون مدون بشری ، یعنی مجمع القوانین حمورابی ، در ماده 5 خود برای قاضی ، در صورتی که به مخدوش کردن یا از بین بردن حکم دست زند ، پرداخت جریمه ای معادل دوازده برابر مدعی به و انفصال ابد از شغل قضا را پیش بینی می کرد .
سابقه جعل را می توان با تاریخ کتابت انسان هم زمان دانست و در واقع از زمانی که بشر موفق به کشف الفبا و نوشتن حروف بر روی پوست درخت یا در زمان های بعد بر روی کاغذ گردید ، عده ای سوءاستفاده کرده و جرم جعل را به وجود آوردند از هنگامی که کتابت و نوشتن سند اهمیت پیدا کرد به موازات آن جعل نیز مورد تهدید واقع گشت . علت این توجه به کتابت و نوشتن در برخی از احادیث چنین ذکر شده است که قلب آدمی بر کتابت اعتماد دارد . زیرا به وسیله کتابت هم بهتر و هم دقیق تر به دور از دستبرد ، جعل و تزویر ، خطا و نسیان می توان مطالب را حفظ نمود و هم به عنوان یک دلیل عقلایی می توان بر مکتوب اعتماد کرد . قوانین علیه جعل به قبل از میلاد ، زمانی که رومیها تحریف اسناد انتقال زمین به وراث منع کردند ، بر می گردد.ق. م. ا. در فصل مربوط به جعل از حقوق فرانسه اقتباس شده است همان گونه که فقه اسلامی در ق.م. ا. تاثیر داشته است حقوق رومی نیز در حقوق فرانسه موثر بودهاست. در این راستا ابتدا به وضعیت حقوقی.جعل در روم باستان می پردازیم . رومیهای قدیم اصلا جعل را تصور نمی کردند و آشنا به موضوع نبودند در قوانین اولیه رومی صحبتی از جعل نشده بود آنها دروغ را با جعل برابر می دانستند و جاعل هیچ مجازاتی نداشت .در زمان جمهوریت که مشاغل دولتی انتخابی شد و عده ای شروع به سوء استفاده نمودند.
قانون مشهور به دوازده بندتحت عنوان fallere falsum (گول زدن) برای اینگونه مردمان که گواهی دروغ می دادند یا به دادرس رشوه می دادند یا در انتخابات همگانی برای اینکه خودشان یا کسانشان انتخاب شوند، آرای دیگران را می خریدند کیفر شدیدی پیش بینی شده بود و آن کیفر عبارت از این بود که بزهکاران را از بالای تخته سنگ بزرگی که تا زمین چندین ده متر فاصله نداشت به زمین می افکندند یا او را به دار می آویختند .
پس از آنکه جمهوریت به امپراتوری مبدل شد یکی از امپراتوران معروف به ((سیلا )) قانون خاصی را که به اسم لکس کرنلیا مشهور است وضع کرد . در این قانون بطور غیر مستقیم از جعل گفتگو شده کیفر مخصوصی برای هر یک از سه طبقه مردم (توانگران و اشراف،متوسطین،غلامان) پیش بینی شده بود. اگر یکی از توانگران و نجبا در بستر بیمار مشرف به مرگ حاضر می شد و وصیت او را می شنید و بر خلاف مسموعات خود وصیت نامه مجعول می ساخت یا وصیت نامه ای که بیمار به وی مسپرد یا نشان می داد معدوم می ساخت و یا عوض می کرد به این قضیه ثابت می شد کیفرش تبعید به خارج از کشور تا آخر عمر و ضبط کلیه اموال بود. و اگر همین عمل را یکی از متوسطین مرتکب می شد او را چند سال در زندان به کارهای دشوار می گماشته و اگر مرتکب یکی از غلامان بود او را بدون هچ معطلی می کشتند. در حقبقت در حقوق روم تعریفی از جعل به مفهوم واقعی کلمه نبود و گناه مستقلی محسوب نمی گشت . فرانسویان به تقلید رومیها در قرون وسطی برای جاعل اعدام قائل شده بودند لوئی 14 در مارس 1680 فرمان مخصوصی صادر کرد بموجب این فرمان هر کس مهر سلطنتی و اسناد و نوشته جات دولتی را می ساخت محکوم به اعدام بود .از 1600میلادی به بعد که روابط میان افراد زیاد شد پادشاه فرمان جدیدی صادر نمود و کیفر کسانی که در اسناد عادی و بازرگانی مرتکب جعل می شدند یا مهر دیگری را ساخته و سو استفاده می کردند

پایان نامه
Previous Entries حقوق کیفری، رویه قضایی، حقوق ایران Next Entries قانون مجازات، حقوق ایران، اعتماد عمومی