منبع پایان نامه درمورد نشریات الکترونیکی، میزان استفاده، منابع اطلاعاتی، ساینس دایرکت

دانلود پایان نامه ارشد

بنابراین نتایج، هزینه خرید منابع اطلاعاتی الکترونیکی در حد کمی قرار داشت. 1/65 درصد کتابخانه ها میزان برآورده شدن نیازهای اطلاعاتی کاربران توسط منابع الکترونیکی، 6/55 درصد آن ها میزان دسترسی کاربران به اطلاعات روزآمد، و 2/49 درصد کتابخانه های مورد مطالعه میزان دسترسی به اطلاعات دقیق را در حد زیاد ارزیابی کردند. با توجه به نتایج بدست آمده اثربخشی منابع اطلاعاتی الکترونیکی در حد زیاد محاسبه شد.
شهرزادی(1385) در مقاله ی خود با عنوان”بررسی هزینه- سودمندی مجموعه های نشریات الکترونیکی موجود در دانشگاههای دولتی شهر تهران در سال 2003″ که پژوهشی پیمایشی بوده و با ابزار پرسشنامه و مراجعه حضوری به مسئولان بخش سفارش نشریات لاتین در 15 دانشگاه دولتی شهر تهران انجام شد، به این نتایج دست یافت: در سال 2003 در حدود 702840 دلار صرف اشتراک 68330 عنوان نشریه الکترونیکی شد؛ میانگین استفاده هر بار استفاده از مجموعه های ساینس دایرکت، پروکوئست، ای سی اس45، آی او پی46،ابسکو،امرالد47 در دانشگاههای مورد مطالعه به ترتیب 24درصد،88درصد،11/1درصد، 21/1درصد، 66/1درصد، 02/2درصد، و 4/4درصد دلار بوده است. به طور کلی مجموعه های ساینس دایرکت از نظر هزینه- سودمندی و میزان استفاده در رتبه نخست قرار داشتند.(دادخواه، 1389،27)
اسدی(1385) در تحقیق خود برای اشتراک منابع الکترونیکی(پایگاههای اطلاعاتی پیوسته و نشریات الکترونیکی) در کتابخانه دانشگاه صنعتی شریف، اقدام به نظرسنجی از کاربران خود کرد تا ضمن آگاهی از میزان استفاده از این منابع، به اطلاعات مفید و روزآمد در خصوص نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان جهت تصمیم گیری و برنامه ریزی های آینده دست یابد. یافته ها نشان داد که از میان پایگاهها و نشریات الکترونیکی موجود، ساینس دایرکت با 01/92درصد، ایویلیج48 با 5/33 درصد و آی. اس. آی با 27/48 درصد بالاترین میزان استفاده را نسبت به سایر پایگاهها داشتند. 9/90درصد کاربران استفاده از محیط جستجوی ساینس دایرکت، 8/31درصد کاربران استفاده از محیط جستجوی آی. اس. آی و 6/71 درصد کاربران استفاده از محیط جستجوی ایویلیج را سخت دانسته و نیاز به برگزاری کلاسهای آموزش دقیقتری را خواستار شده بودند.
خاصه و حاتمی(1386) در پژوهش خود به بررسی میزان استفاده ی اعضای هیأت علمی دانشگاه شیراز از پایگاههای الکترونیکی پرداختند. نتایج پژوهش نشان داد که 130 نفر از پاسخ گویان(7/86%) از پایگاههای اطلاعاتی پیوسته استفاده میکنند و تنها 30 نفر(3/13%) از این پایگاهها استفاده نمی کنند. بیش ترین درصد استفاده، به دانشکده علوم انسانی تعلق داشت. در بین پایگاههای اطلاعاتی مورد استفاده بالاترین درصد مربوط به ساینس دایرکت، الزویر، و آی. اس. آی بود.
ریاحی نیا و زندیان(1386) به ارزیابی مقایسه ای پایگاه های اطلاعاتی تحت وب، موتورهای کاوش، و منابع چاپی در برآوردسازی نیازهای اطلاعاتی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاههای تربیت مدرس و تربیت معلم پرداختند. این پژوهش با استفاده از پرسشنامه و در سال 1385 انجام شد و نتایج پژوهش آنها نشان داد، 4/63 درصد از دانشجویان از پایگاههای اطلاعاتی(به ترتیب ساینس دایرکت، پروکوئست، امرالد، ابسکو)، 3/24 درصد از موتورهای کاوش که اولویت آنها گوگل است و 3/11 درصد از منابع چاپی استفاده می نمایند.(دادخواه، 1389،28)
محمدی(1387) پژوهشی به روش پیمایشی توصیفی، جهت تعیین وضعیت استفاده از منابع اطلاعاتی خریداری شده اینترنتی در کتابخانه های مرکزی و دانشکده ای دانشگاه تهران و تبریز در سال تحصیلی85-86 در بخش مرجع انجام داد. جامعه آماری آنها شامل 33 کتابخانه از دانشگاههای تبریز و تهران، بود. جهت گردآوری داده های مربوط به استفاده و یا عدم استفاده از منابع اینترنتی، از پرسشنامه استفاده شده بود. از بین 33 کتابخانه مورد بررسی، تنها15 کتابخانه در سال تحصیلی 85-86 برای پاسخگویی در بخش مرجع از این نوع منابع اطلاعاتی اینترنتی استفاده کرده اند. در حالی که 18 کتابخانه دیگر در فاصله زمانی یادشده هیچ استفاده ای از منابع اینترنتی نداشته اند. مهمترین دلیل استفاده از منابع اینترنتی برای پاسخگویی به سوالها، در رابطه با انجام پژوهشهای وسیع بوده است. نشریه های الکترونیکی بیشترین درصد را در بین انواع منابع اینترنتی،به خود اختصاص داده بودند و کتابها و پایان نامه های الکترونیکی کمترین استفاده را در بین سایر منابع الکترونیکی داشته اند. عدم امکانات سخت افزاری و نرم افزاری، از مهمترین علل استفاده نکردن از منابع اینترنتی گزارش شده بود. محمدی معتقد است که اطلاع رسانی توسط کتابخانه ها در سطح کلیه دانشکده ها و گروه های آموزشی در زمینه وجود منابع اطلاعاتی اینترنتی قابل دسترس از طریق وب سایت دانشگاه و آموزش به کاربران سبب افزایش استفاده از این منابع، حتی در محیط خارج از محدوده کتابخانه خواهد شد.
در پژوهش سلمانی ندوشن و همکاران(1387) رابطه استفاده از نشریات الکترونیکی به اشتراک گذاشته شده دانشگاه علوم پزشکی تبریز با تعداد واحدهای درسی و مرتبه علمی اعضای هیأت علمی دانشگاه، موردبررسی قرار گرفت. گردآوری داده ها توسط پرسشنامه در بین 123 نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاه انجام شد. نتایج این پژوهش نشان داد در بین اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، بیش ترین استفاده از پایگاه اطلاعاتی ساینس دایرکت و کمترین میزان استفاده از پایگاه وایلی49 بود. مهمترین عامل عدم استفاده از پایگاه ها عدم کیفیت اطلاعات پایگاه ها بود.پایین بودن کمیتمنابع و عدم دسترسی آسان به اینترنت در درجه بعدی اهمیت قرار گرفتند. مهمترین عواملی که می توانستند موجب افزایش میزان استفاده از پایگاهها توسط اعضای هیأت علمی دانشگاه شوند، افزایش تعداد پایگاهها و در اختیار داشتن اینترنت پرسرعت بود.
رجبی(1387) به روش پیمایشی میزان استفاده از نشریات الکترونیکی پایگاههای اطلاعاتی تحت وب در دانشگاه امام صادق(ع) را بررسی کرد. او به این نتیجه رسید که در بین نشریات این پایگاهها نشریات مربوط به حوزه مدیریت بیشترین استفاده را دارد. و از نظر تعداد مراجعه به پایگاهها، به ترتیب پروکوئست 5000، جی استور50، امرالد، و ابسکو قرار دارند. از نظر تعداد مقاله دانلود شده، پایگاه جی استور در بالاترین رتبه قرار دارد. مهمترین دلایل دانشجویان در استفاده از پایگاههای اطلاعاتی و آموزش، تکالیف درسی و نیز نگارش مقاله بود تدریس و نگارش نیز به عنوان بالاترین دلیل استفاده استادان از پایگاههای اطلاعاتی می باشد.
دادخواه(1389) در پژوهش خود با عنوان سنجش الگوی استفاده و تحلیل هزینه-سودمندی منابع اطلاعاتی الکترونیکی کتابخانه مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد بر اساس شاخصهای ای-متریک در سال 2009 به این نتیجه می رسد که پایگاه الزویر، نسبت به سایر پایگاه های ابسکو، پروکوئست، امرالد، آکسفورد و اشپرینگر با 3/72 درصد کل جلسات جستجو را در سال 2009 به خود اختصاص داده است.هزینه-سودمندی پایگاه های مورد مطالعه در حوزه های مختلف موضوعی نیز با یکدیگر تفاوت داشتند و مشخص شد که هزینه سودمندی حوزه کشاورزی از همه بالاتر می باشد.بین ضریب تاثیر و میزان استفاده از مجلات حوزه علوم و علوم انسانی، رابطه ای مشاهده نشد.همچنین میزان استفاده کاربران جامعه مورد مطالعه پایین بوده است.
ب-پیشینه پژوهش در خارج ازایران
پژوهش ها و تحقیقاتی وسیع نیز در رابطه با منابع اطلاعاتی الکترونیکی از جمله نشریات الکترونیکی از جنبه های مختلف انجام گرفته است که در ادامه می توان به برخی از آنه اشاره نمود.
هانت51(1990) فرمولی ریاضی برای انتخاب نشریات ارائه نمود که این فرمول به عنوان ابزاری در جهت مقایسه هزینه مالکیت نشریات با هزینه ای مربوط به تهیه مقالات به صورت منفرد و از طریق امانت بین کتابخانه ای در هر سطح از استفاده به کار می رود. هزینه مالکیت نشریه در برگیرنده هزینه های مربوط به اشتراک، نگهداری و تمدید اشتراک، قفسه چینی و ذخیره سازی است. استفاده از طریق علامت گذاری بر عطف نشریات محاسبه گردید. این شیوه(فرمول پیشنهادی هانت) کتابخانه را قادر ساخت تا هزینه های مربوط به اشتراک را 46 درصد کاهش دهند در حالی که فقط8 درصد کل استفاده کاهش پیدا می کرد.(دادخواه، 1389،29)
دروثی و تیفانی52 در سال 1991 پژوهشی با عنوان «هزینه هر استفاده: مدلی برای اندازه گیری» به معیارهای گوناگونی به منظور تعیین عناوینی که باید حذف شوند، اشاره کردند. یکی از مهم ترین معیارها، بررسی سودمندی هزینه است که کمک زیادی به حذف عناوین غیرضروری می نماید.
هاسلو و اسورانگ53(1995) برای انتخاب نشریات در دانشگاه چالمرز54 از فرمول هانت استفاده کردند. آنان دو شیوه نسبت هزینه های سازمانی و هزینه به ازای استفاده55 را مورد استفاده قرار دادند و انتخاب بر اساس استفاده از نتایج حاصله انجام گردید. عناصر هزینه ای نظیر اشتراک، کارکنان، قفسه چینی و ذخیره سازی پس از ترکیب با میزان استفاده مورد بررسی قرار گرفتند تا نسبت هزینه های سازمانی و هزینه به ازای استفاده تعیین گردد.(دادخواه، 1389،30)
سیلیانو56(2000) به تعیین هزینه- اثربخشی نشریه سالیانه نقد و بررسی57 و معادل الکترونیکی اش58 در کنسرسیوم کتابخانه های دانشگاهی با 14 عضو آن پرداخت. آمار استفاده از نشریه الکترونیکی از ژانویه تا مارس 2002،2001 مقاله به صورت متن کامل تخمین زده شد. او در ادامه به محاسبه هزینه هربار استفاده از این نشریه پرداخت. او میانگین هزینه هر بار استفاده از این نشریه را 63 دلار کانادا و میانگین هزینه هر بار استفاده از این نشریه را در 14 موسسه عضو کنسرسیوم کتابخانه های دانشگاهی، حدود45/4 دلار کانادا برآورد کرد. این هزینه در مقایسه با هزینه امانت بین کتابخانه ای این نشریه به صورت چاپی، بسیار کم بود.
کیم و هوانگ59(2001) کارآمدی هزینه ای استفاده از نشریات علمی و فنی کره را مورد بررسی قرار دادند. آنان هزینه به ازای استفاده هر نشریه را مورد مطالعه قرار دادند تا بتوانند نشریات اشتراکی کتابخانه را مورد ارزیابی قرار دهند. یافته های این مطالعه نشان داد که 80 درصد نیاز به نشریات با 40 درصد کل هزینه اشتراک برطرف می گردد. با توجه به اینکه این پژوهش هزینه اشتراک سالانه را به عنوان داده های مرتبط با استفاده در نظر گرفته بود. اما به منظور بررسی هایی بیشتر در آینده پیشنهاد دادند که پژوهشگران کل هزینه ها از جمله هزینه های مدیریتی و نیز هزینه های مربوط به اشتراک در نظر بگیرند.
کاکس(2002) هزینه هر بار استفاده از مقالات در مجموعه نشریات الکترونیکی امرالد و آی. اُ. پی60 در فاصله زمانی ژانویه تا دسامبر2002 مورد بررسی قرار داده است. این میزان برای امرالد،46/5 دلار؛ و برای آی. اُ. پی 58/4 دلار محاسبه گردید. وی همچنین ثابت کرد که نشریه گران قیمتی که بخوبی استفاده می شود، ارزش مالی و هزینه – سودمندی بیشتری نسبت به نشریه ارزان قیمت با استفاده کم دارد.
مانتوگومی و کینک61(2002) کل هزینه اشتراک و آماده سازی نشریات الکترونیکی را در دانشگاه دروکسول تعیین و سپس هزینه هر بار استفاده از این نشریات را محاسبه کردند. این هزینه برای نشریات الکترونیکی یک دلار و 85 سنت و برای نشریات چاپی هفده دلار و 50 سنت بود. محاسبه میزان استفاده برای نشریات الکترونیک بر اساس تعداد بازدید و دانلود مقاله و برای نشریات چاپی بر اساس شمارش تعداد قفسه گذاری نشریات بود. آنها نتیجه گرفتند که کاربران به میزان بیشتری به نشریات الکترونیکی دسترسی دارند تا نشریات چاپی و به همین دلیل هزینه هر بار استفاده از نشریات الکترونیکی بسیار کمتر از نشریات چاپی می باشد.(دادخواه، 1389،33)
آبست(2003) به منظور بررسی هزینه- سودمندی منابع در کتابخانه پزشکی دانشگاه آلمان، فقط هزینه اشتراک نشریات را در نظر گرفت. در این پژوهش هزینه هر بار استفاده از نشریات الکترونیکی47/3 یورو و نشریات چاپی 46/18 یورو محاسبه گردید. بر

پایان نامه
Previous Entries منبع پایان نامه درمورد میزان استفاده، منابع اطلاعاتی، کتابداران، منابع مرجع Next Entries منبع پایان نامه درمورد میزان استفاده، نشریات الکترونیکی، جامعه آماری، منابع اطلاعاتی